مطالعات سازمانی

مطالعات سازمانی عبارتست از بررسیِ اینکه چگونه افراد، ساختار سازمانی، فرایندها و عملکردها را شکل می‌دهند و به نوبه خود این‌ها چگونه روابط سازمانی را شکل داده و نهادهایی را به وجود می‌آورند که در نهایت مردم را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد. مطالعات سازمانی بنا به نوع رویکرد، شامل حوزه‌های متفاوتی می‌شود. بسیاری از این رویکردها کارکردگرایی ساختاری هستند. نظریه انتقادی هم رویکرد متفاوتی است که جایگزین لازم را ارائه می‌دهد. مطالعه تغییرات سازمانی برای مدیریت اساسی است. از این رو اخیراً مطالعه تاریخچه سازمانی نیز در دستور قرار می‌گیرد.

مطالعات سازمان شاخه‌ای میان‌رشته‌ای از علوم اجتماعی و مدیریت است که به بررسی علمی سازمان‌ها، ساختارها، فرهنگ و رفتار آن‌ها می‌پردازد. این رشته با ترکیب دیدگاه‌های جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، علوم سیاسی و اقتصاد، در پی تحلیل روابط درون‌سازمانی و تعامل با محیط بیرونی است.

 پیشینه 
گرچه مطالعهٔ سازمان‌ها سابقه‌ای طولانی دارد، بنیان مدرن آن با کارهای ماکس وبر دربارهٔ بوروکراسی و پژوهش‌های فردریک تیلور در مدیریت علمی شکل گرفت. در نیمهٔ دوم قرن بیستم، نظریه‌هایی همچون مکتب روابط انسانی، نظریه سیستم‌ها و نظریه نهادی چارچوب‌های تحلیلی مهمی ارائه کردند.

 حوزه‌ها و موضوعات 
مطالعات سازمان طیف وسیعی از مباحث را شامل می‌شود:
 ساختار سازمانی – طراحی، تقسیم کار و سلسله‌مراتب.
 فرهنگ سازمانی – ارزش‌ها، باورها و نمادهای مشترک میان اعضا.
 رفتار سازمانی – کنش متقابل افراد و گروه‌ها و اثر آن بر عملکرد.
 قدرت و سیاست – نحوهٔ توزیع و اعمال قدرت در سازمان.
 محیط سازمان – تأثیر شرایط اقتصادی، سیاسی، و فناوری بر سازمان.

 روش‌شناسی 
پژوهش در مطالعات سازمانی از دو رویکرد اصلی استفاده می‌کند:
 کیفی – شامل تحلیل موردی، مصاحبهٔ عمیق، مشاهدهٔ میدانی.
 کمی – شامل پیمایش، مدل‌سازی آماری، و تحلیل شبکه‌های سازمانی.

 کاربردها 
 بهینه‌سازی فرایندهای مدیریتی
 بهبود ارتباطات داخلی
 افزایش بهره‌وری
 تحلیل سازگاری با تغییرات محیطی
 نقدها 
برخی منتقدان این رشته را به موارد زیر نقد می‌کنند:
 غلبهٔ مدل‌های غربی و بی‌توجهی به زمینه‌های بومی-فرهنگی
 فاصلهٔ میان نظریه و عمل
 گرایش به تجویزی‌سازی به جای پژوهش تحلیلی

 جستارهای وابسته
{{فهرست چندستونی|۲|
 رفتار سازمانی
 اکولوژی سازمانی
 رفتار سازمانی
 فرهنگ سازمانی
 روان‌شناسی صنعتی
 یادگیری سازمانی
 نظریه سازمان
 جامعه‌شناسی سازمان‌ها
 مدیریت استراتژیک
 منابع 

رده:رفتار سازمانی
رده:مطالعات سازمانی
رده:شاخه‌های میان‌رشته‌ای جامعه‌شناسی
رده:سامانه‌های اجتماعی