سارو قهرمانی

سارو قهرمانی (زادهٔ ۹ خرداد ۱۳۷۲ – درگذشتهٔ ۲۲ دی ۱۳۹۶) شهروند کرد ایرانی بود که پس از شرکت در اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران در روز ۱۳ دی ۱۳۹۶ در شهر سنندج مفقود شد. ۱۱ روز بعد،‌ خبر مرگ او به خانواده اش اعلام شد.

خانواده قهرمانی مدعی شدند که در مدت غیبت او در ۱۱ روز گذشته، بازداشتش توسط نیروهای امنیتی بوده است. اما مقامات رسمی جمهوری اسلامی مدعی شدند او در روز ۲۲ دیماه در یک درگیری مسلحانه کشته شده است.

 زندگی 
سارو قهرمانی در ۹ خرداد ۱۳۷۲ به دنیا آمد. او شهروند کرد ایرانی بود.

 بازداشت در سال ۱۳۹۱ 
گفته می‌شود سارو قهرمانی در سال ۱۳۹۱ و در سن ۱۸ سالگی، بازداشت شد و در ابتدا به ۵ سال حبس محکوم شد که بعدا به ۲ سال کاهش یافت. علت بازداشت او، ارتباط با حزب کومله بود.

به‌گفته‌ پدر قهرمانی، او پس از آزادی از زندان،‌ ارتباط خود را با کومله حفظ کرد و توسط این گروه، مسلح شد.

به عنوان زندانی سیاسی برای یک‌سال و نیم، زندانی بوده‌است. برخی رسانه‌های حکومت ایران اعلام کردند که وی از اعضای سازمان کومله بوده‌است اما عبدالله مهتدی دبیرکل کومله ایران و رضا کعبی جانشین دبیرکل حزب کومله زحمتکشان کردستان وابستگی وی را تایید  کردند.

 بازداشت در سال ۱۳۹۶ 
هرچند برخی منابع از بازداشت سارو در اعتراضات سال ۱۳۹۶ در سنندج خبر می‌دهند، اما مقامات رسمی جمهوری اسلامی بازداشت او را انکار و تنها به درگیری مسلحانه او با نیروهای ایست بازرسی که به مرگ او انجامید اشاره دارند. بر اساس ادعای مقامات جمهوری اسلامی ایران، سارو قهرمانی در ۴ دی ۱۳۹۶، اقدام به تهدید مسلحانه یک شهروند سنندجی نمود. در پی این اقدام و تشکیل پرونده قضایی، او تحت تعقیب نیروهای انتظامی قرار گرفت.

به گفته خانواده قهرمانی، در روز ۱۲ دی ۱۳۹۶، سارو قهرمانی، مفقود شد. اطلاعات دقیقی از زمان حضور او در بین تاریخ های ۱۲ تا ۲۲ دی ماه وجود ندارد و خانواده او معتقدند وی در این مدت در بازداشت اداره اطلاعات سنندج بوده است.

 مرگ 
در روز ۲۲ دی ماه،‌ طی تماس اداره اطلاعات سنندج با خانواده قهرمانی، خبر مرگ او داده می‌شود و از خانواده می خواهند تا برای دریافت جسد فرزندشان مراجعه نمایند.

در ۲۴ دی ماه، فرماندار سنندج مدعی شد که قهرمانی در یک درگیری مسلحانه بین او و پلیس، کشته شده است. به گفته او، قهرمانی به فرمان توقف ایست بازرسی توجه نکرده و همین امر باعث درگیری شده است. این ادعا بعدا توسط پدر قهرمانی تایید شد. با این وجود مادر قهرمانی معتقد بود که اثر گلوله بر پیکر فرزندش وجود نداشته است و فرزندش تحت شکنجه کشته شده است.

در روز ۲۳ دی ماه پیکر او فقط با حضور پدر و مادر در سنندج دفن شد.«جنازه» سارو قهرمانی به خانواده‌اش «تحویل داده شد» بنا به اعلام کمیته پیگیری بازداشت‌های دی ماه ۱۳۹۶ پیکر سارو قهرمانی برای خاکسپاری توسط مأموران امنیتی به خانواده او تحویل داده نشد و فقط پدر و مادر او اجازه یافتند که همراه با آمبولانس حامل پیکرش به بهشت محمدیه سنندج برای خاکسپاری بروند و دیگر اعضای خانواده وی اجازه حضور نیافتند. به گفته منابع خبری، مراسم ختم او در شرایط امنیتی و با محدودیت برگزار شد.

 واکنش ها 

 خانواده 
در ۲۴ دی ماه، پدر قهرمانی در ویدئویی اعلام کرد که فرزندش در یک گروه مسلح کرد مخالف جمهوری اسلامی، عضو بوده است. محمدرضا آرین، سرهنگ سابق نیروی انتظامی و شوهرخاله سارو قهرمانی در گفتگو با کیهان لندن، در خصوص صحت ادعاهای فرماندار سنندج،‌ تردیدهایی را مطرح کرد. او همچنین ویدیوی منتشر شده از سوی پدر قهرمانی را اعترافات تلویزیونی دانست. وی هم‌زمان از حضور سنگین نیروهای لباس شخصی و اطلاعاتی در منزل قهرمانی خبر داد. در خصوص اعتراف اجباری از پدر قهرمانی همچنین از زبان یکی دیگر از اعضای خانواده او گفته شده است که: «بعد از این که خبر کشته شدن سارو توسط نیروهای امنیتی  منتشر شد، مأموران وزارت اطلاعات آمدند و پدر سارو را با خودشان بردند و چند ساعت بعد آن ویدئو در صدا و سیما آنهم به زبان کردی منتشر شد و از پدر بر علیه پسر اعتراف اجباری گرفتند، من نمی‌دانم آنجا چه گفتند یا چه تهدیدی کردند اما آن ویدئو اعتراف اجباری یک پدر علیه پسرش است.»

 داخلی 
 محمود صادقی عضو مجلس ایران گفت: ۴۰ نماینده مجلس در نامه‌ای به لاریجانی خواستار تشکیل کمیته‌ای در خصوص جهت تحقیق دربارهٔ علت فوت بعضی از بازداشت شدگان اعتراضات اخیر شدند. وی همچنین هفته گذشته گفت که در جریان اعتراضات اخیر در ایران، بیش از ۳۷۰۰ نفر بازداشت شدند.
 بسیاری از فعالان اجتماعی و بین‌المللی از «تکرار سناریوی کهریزک» ابراز نگرانی کرده و خواهان اطلاع‌رسانی شفاف دربارهٔ وضعیت بازداشت‌شدگان از جانب حکومت ایران شده‌اند. در سال ۱۳۸۸, تعدادی از معترضان دستگیرشده به دلیل ضرب و جرح و وضعیت نامناسب بازداشتگاه کهریزک جان خود را از دست دادند.
 عثمان مزین، وکیل کُرد در کانال تلگرام خود در واکنش به مرگ شهروندان در بازداشتگاه نوشت: «بازداشتگاه محلی‌ست برای بازداشتن فرد از ارتکاب جرم، نه محلی برای بازداشتن وی از ادامه زندگی.»
 مادر سارو قهرمانی، پس از کشته شدن فرزندش با ساختن اکانتی در اینستاگرام به عنوان «سارو عشق مادر» شروع به انتشار عکس‌های او از دوران مختلف زندگی‌اش کرده‌است.
 در روز ۲۴ دی ۱۳۹۶ که خبر کشته شدن سارو برای اولین بار منتشر شد، بهاره رهنما بازیگر سینما و تلویزیون با انتشار عکسی مشترک با سارو قهرمانی، ضمن همدردی با خانواده وی اظهار داشت که سارو به عنوان پیک تا سال گذشته در رستوران وی مشغول به کار بوده‌است. کمی پس از توییت‌های این بازیگر در تسلیت کشته شدن سارو قهرمانی، وی اقدام به انتشار توییت‌هایی مبنی بر اعتراض فرمانداری سنندج منتشر کرد. او در توئیت دیگری از مقامات خواست تا در این خصوص با سند و مدرک،‌ شفافیت سازی کنند. اقدامی که به انتشار توضیحات بیشتر فرمانداری سنندج منجر شد.

 بین‌المللی 
 نهادهای بین‌المللی مدافع حقوق بشر از جمله عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر و وزارت خارجه آمریکا از مرگ معترضان بازداشت شده در بازداشتگاه‌ها ابراز نگرانی کرده و خواستار تحقیقات مستقل و فوری در این باره شدند.
 چهار زن برنده صلح نوبل از دولت ایران خواستند که به حقوق معترضان به ویژه معترضان دستگیرشده در بازداشتگاه‌ها احترام بگذارد.
 برخی خبرگزاری ها مدعی شدند که مأموران امنیتی ایران، خانواده قهرمانی را تهدید کرده‌اند که حق مصاحبه با رسانه‌ها را ندارند.

 جستارهای وابسته 
 اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران
 سینا قنبری

 منابع 

رده:اعتراضات ۱۳۹۶ ایران
رده:اعدام‌شدگان توسط ایران در سده ۲۱
رده:اهالی سنندج
رده:بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۳۹۶ ایران
رده:درگذشتگان ۱۳۹۶
رده:درگذشتگان ۲۰۱۸ (میلادی)
رده:درگذشتگان در زندان اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۷۲
رده:زادگان ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:زندانیان اهل ایران
رده:کردهای اهل ایران
رده:کشته‌شدگان اعتراضات ۱۳۹۶ ایران
رده:کشته‌شدگان اهل ایران
رده:مجرمان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
رده:جان‌باختگان اعتراضات ایران
رده:معترضان اهل ایران
رده:قربانیان وحشی‌گری پلیس در ایران