مجرای اشلم

مجرای اشلم () یا سینوس سیاهرگی صلبیه (Venous sinus of sclera) مجرایی حلقوی است در محل اتصال صلبیه و قرنیه که ماده زلالیه از اتاق پیشین چشم به درون آن وارد می‌شود.

 ساختار 
کانال اشلم یک لوله پوشیده از لایه درون‌رگی (اندوتلیوم) است که شباهت به رگ‌های لنفی دارد. در قسمت داخلی کانال، نزدیک به زلالیه، توسط تورتیغه (شبکه ترابکولار) پوشیده شده و باز نگه داشته می‌شود. این امر مقاومت در برابر خروج زلالیه ایجاد می‌کند.

 توسعه 
اگرچه کانال اشلم عموماً به عنوان یک سیاهرگ یا سینوس وریدی صلبیه در نظر گرفته می‌شد، این کانال شبیه به عروق لنفاوی است. در شرایط فیزیولوژیک هرگز با خون پر نمی‌شود زیرا گردش خون شریانی دریافت نمی‌کند. کانال اشلم چندین ویژگی اندوتلیوم لنفاوی را نشان می‌دهد، از جمله بیان PROX1، VEGFR3، CCL21، FOXC2، اما فاقد بیان LYVE1 و PDPN بود. این کانال از طریق مکانیسم منحصر به فردی شامل تمایز ترانس سلول‌های اندوتلیال وریدی در چشم به سلول‌های اندوتلیال شبه لنفاوی توسعه می‌یابد.

این ریخت‌زایی تکاملی کانال به مهار فاکتورهای رشد لنفانژیونیک حساس است. در بزرگسالان، تجویز فاکتور رشد لنفانژیونیک VEGFC باعث بزرگ شدن کانال اشلم شد که با کاهش فشار داخل چشم همراه بود.

در صورت فقدان همزمان آنژیوپویتین ۱ و آنژیوپویتین ۲، کانال اشلم و عروق لنفاوی اپی‌اسکلرال به طور کامل توسعه نیافتند.

 کارکرد 
کانال اشلم زلالیه را از اتاق قدامی جمع‌آوری می‌کند. آن را از طریق سیاهرگ‌های زلالیه به رگ‌های خونی اپی‌اسکلرال تحویل می‌دهد.Cassin, B. and Solomon, S. Dictionary of Eye Terminology. Gainesville, Florida: Triad Publishing Company, 1990.

 اهمیت بالینی 

 کانالوپلاستی 
کانالوپلاستی روشی برای بازگرداندن سیستم زهکشی طبیعی چشم برای ایجاد کاهش پایدار فشار داخل چشم است. میکروکاتترها در یک روش ساده و کم‌تهاجمی استفاده می‌شوند. جراح یک برش کوچک برای دسترسی به کانال اشلم ایجاد می‌کند. یک میکروکاتتر کانال اشلم را در اطراف عنبیه دور می‌زند و کانال اصلی زهکشی و کانال‌های جمع‌کننده کوچک‌تر آن را از طریق تزریق یک ماده استریل ویسکوالاستیک بزرگ می‌کند. سپس کاتتر برداشته می‌شود و یک بخیه در داخل کانال قرار داده و سفت می‌شود. با باز کردن کانال اشلم، فشار داخل چشم کاهش می‌یابد.

 ترابکولوپلاستی لیزری 
ترابکولوپلاستی اصلاح شبکه ترابکولار است. ترابکولوپلاستی لیزری (LTP) اعمال پرتو لیزر برای سوزاندن نواحی شبکه ترابکولار، واقع در نزدیکی پایه عنبیه، برای افزایش خروج مایع است. LTP در درمان انواع گلوکوم‌های زاویه باز استفاده می‌شود.

دو نوع ترابکولوپلاستی لیزری عبارتند از «ترابکولوپلاستی لیزری آرگون» (ALT) و «ترابکولوپلاستی لیزری انتخابی» (SLT).

همان‌طور که از نام آن پیداست، ترابکولوپلاستی لیزری آرگون از یک لیزر آرگون برای ایجاد سوختگی‌های ریز روی شبکه ترابکولار استفاده می‌کند.

ترابکولوپلاستی لیزری انتخابی فناوری جدیدتری است که از لیزر برای هدف قرار دادن سلول‌های خاص در شبکه ترابکولار استفاده می‌کند و آسیب حرارتی کمتری نسبت به ALT ایجاد می‌کند. SLT به عنوان یک درمان طولانی‌مدت نویدبخش است."Review of Ophthalmology: SLT for Glaucoma Threapy"  Selective Laser Trabeculoplasty

در SLT، لیزر برای هدف قرار دادن انتخابی ملانوسیت‌ها در شبکه ترابکولار استفاده می‌شود. اگرچه مکانیسم عملکرد SLT به خوبی درک نشده است، اما در آزمایش‌ها نشان داده شده است که به اندازه ترابکولوپلاستی لیزری آرگون قدیمی مؤثر است. با این حال، از آنجا که SLT با استفاده از لیزر با قدرت بسیار پایین‌تری انجام می‌شود، به نظر نمی‌رسد ساختار شبکه ترابکولار را (بر اساس میکروسکوپ الکترونی) به همان میزان تحت تأثیر قرار دهد، بنابراین اگر اثرات درمان اولیه شروع به از بین رفتن کند، ممکن است درمان مجدد امکان‌پذیر باشد، اگرچه این موضوع در مطالعات بالینی ثابت نشده است. ALT تا حدی قابل تکرار است و نتایج قابل اندازه‌گیری ممکن است.

اگر SLT موفقیت‌آمیز باشد، تغییر متابولیک در سلول‌های رنگدانه‌دار در شبکه ترابکولار را تحریک می‌کند. این باعث پاسخ ایمنی می‌شود که به نوبه خود کانال/مجاری شبکه را از انباشت سلولی پاک می‌کند. این اجازه می‌دهد تا زلالیه بیشتری از حفره قدامی به کانال اشلم جریان یابد، فشار داخل چشم را کاهش دهد و بنابراین خطر گلوکوم یا آسیب بیشتر به عصب بینایی را به دلیل فشار بیش از حد در چشم کاهش دهد.

 کمبود آنژیوپویتین 
در غیاب ترکیبی آنژیوپویتین ۱ و آنژیوپویتین ۲، کانال اشلم و عروق لنفاوی اپی‌اسکلرال به طور کامل تشکیل نشدند. این باعث بوفتالموس و گلوکوم می‌شود.

 گلوکوم 
گلوکوم ممکن است به زهکشی زلالیه از چشم مرتبط باشد. این بیشتر به مقاومت در سطح داخلی کانال اشلم مربوط می‌شود.

 تاریخچه 
کانال اشلم به نام فریدریش اشلم (۱۷۹۵–۱۸۵۸)، کالبدشناس آلمانی نامگذاری شده است.

 نگاره‌ها 

 جستارهای وابسته 
 فشار داخل چشم

 منابع 



رده:کالبدشناسی چشم انسان