شه‌تپه

شه‌تپه  یک روستا (در گذشته قصبه) و مرکز اداری ناحیهٔ مین‌قشلاق در استان مین‌قشلاق قزاقستان است. این روستا مرکز اداری و تنها مکان مسکونی شورای روستایی شه‌تپه به‌شمار می‌رود. شه‌تپه ۱۳٬۳۴۶ نفر جمعیت دارد.

این روستا در ۱۰۸ کیلومتری شمال‌شرق مرکز استان، شهر آکتاو (آق‌داغ، سفیدکوه)، قرار دارد.

در دههٔ ۱۹۸۰ در جمهوری شوروی سوسیالیستی قزاق، یک خط رادیورله‌ای با باتری‌های خورشیدی به بهره‌برداری رسید که ارتباط تلفنی و پخش تلویزیونی رنگی را در قصبهٔ شتپه فراهم کرد.«پیشه‌های خورشید» // «پیونرسکایا پراودا» ۲۹ مارس ۱۹۸۸. ص. ۳

در سال ۱۹۹۹ جمعیت روستا ۱۰٬۲۳۷ نفر (۵٬۰۹۵ مرد و ۵٬۱۴۲ زن) بود.

بر پایهٔ سرشماری ۲۰۰۹ قزاقستان، در روستا ۱۲٬۲۲۳ نفر (۶٬۱۱۴ مرد و ۶٬۰۷۹ زن) زندگی می‌کردند.

در سال ۲۰۱۱ ساخت کارخانهٔ سیمان «کاسپی‌سمنت» (زیرمجموعهٔ هایدلبرگ‌سمنت) آغاز شد. در نوامبر ۲۰۱۳ نخستین راه‌اندازی آزمایشی کارخانه انجام گرفت و نخستین محمولهٔ آزمایشی کلینکر به‌دست آمد، و در تابستان ۲۰۱۴ تولید رسمی سیمان در این کارخانه آغاز شد.

در آغاز سال ۲۰۱۹ جمعیت روستا ۱۶٬۷۸۴ نفر (۸٬۳۶۷ مرد و ۸٬۴۱۷ زن) برآورد شد.

 تاریخچه 
پایه‌های روستای شه‌تپه در سال‌های ۱۹۲۹–۱۹۳۰ به‌عنوان مرکز شرکت تعاونی «او‌شقین» نهاده شد. در ۱۹۳۳ بر اساس آن «کولخوز ژاناجول» تشکیل شد و در ۱۹۶۵ این محل به مرکز ناحیهٔ منقستاو بدل گشت.

شه‌تپه در سال ۱۹۶۶ به‌واسطهٔ ساخت راه‌آهنی که شبه‌جزیره را به دیگر مناطق کشور متصل می‌کرد، جایگاه مرکز ناحیه را به‌دست آورد، زیرا ایستگاه شه‌تپه به دیگر مناطق نزدیک‌تر از مرکز استان بود. ایستگاه و ساختمان‌های پیرامون آن در میان مردم به «شه‌تپهٔ نو» شهرت یافت. مرکز ناحیه بر جای دریاچهٔ خشک‌شدهٔ ژاپیراقتو ساخته شد، که آن زمان تنها باتلاقی از آن بر جا مانده بود. اکنون آن باتلاق نیز خشک شده‌است.

در ۱۹۶۷ شه‌تپه عنوان روستا یافت و در ۲۰۰۰ دوباره قصبه شد. از شه‌تپه راه‌آهن منقستاو – آکتوبه و نیز جادهٔ خودرویی آکتاو – آکتوبه می‌گذرد.

 اقتصاد 
در شه‌تپه کارخانهٔ مصالح ساختمانی، معادن سنگ آهک و شن‌ریزه (وابسته به شرکت سهامی «میرزابک آلتین تاس گروپ»، کارخانهٔ خردایش و غربال‌گری شرکت «رولاندتخنیک»، و شرکت با مسئولیت محدود «قیزیل‌توران»)، اکیپ اکتشافی آب، ستون مکانیکی سیار، نهادهای خدماتی، مزارع خصوصی، ۱۳۰ بنگاه کوچک و متوسط، ۲۸ نهاد دولتی، ۴ نهاد خزانه‌ای، ۴ شرکت تولیدی–ترابری، ایستگاه‌های راه‌آهن و خودرو و نیز ادارهٔ پست و مخابرات فعالیت دارند.مَنگستاو دانشنامه. سردبیر: ب.غ. آیاغان. آلماتی: «دانشنامهٔ قزاق»، ۲۰۰۸. ص ۶۰۹. شابک 9965-893-13-6

«کاسپی‌سمنت» کارخانهٔ تازهٔ سیمان در این منطقه است. نخستین راه‌اندازی آزمایشی آن در نوامبر ۲۰۱۳ انجام شد و در تابستان ۲۰۱۴ تولید رسمی سیمان در کارخانه آغاز گردید.

 نهادهای فرهنگی–اجتماعی 

 ۲ دبیرستان
 مدرسهٔ هنر
 مدرسهٔ ورزشی
 دبیرستان-گیمنازیوم
 لیسه
 ۲ مهدکودک
 خانهٔ فرهنگ ناحیه‌ای
 ۲ کتابخانه
 بیمارستان و داروخانه
 بیمارستان بیماری‌های عفونی
 کالج فنی مین‌قشلاق
 فعالیت سازمان‌های دینی 

مسجد شه‌تپه — در مرکز ناحیهٔ منقستاو در سال ۱۹۹۷ ساخته شد. حیاط آن دیوارکشی شده و در شب چراغ‌ها روشن می‌شوند. پی آن بلند است و دیوارها و گنبدها و راه‌های ورودی با سنگ دریا ساخته شده‌اند. بر سردر ورودی واژه‌های «الله» و «محمد» به خط عربی نگاشته و با نقوش تزیین شده‌است. در چهار گوشهٔ بنا گنبدهای کوچک ساخته شده که گنبد بزرگ میانی با هلال تزیین شده‌است.

دیوارهای داخلی بنا سراسر با نقوش زینت یافته‌اند. شبستان مردانه با ظرفیت ۷۰۰ نفر، شبستان زنانه برای ۲۰۰ نفر، و اتاقی برای امام وجود دارد. همچنین اتاقی برای دوره‌های آموزش دینی در نظر گرفته شده و کف بنا فرش شده‌است. در بخش پشتی مسجد اتاقی برای دیگ‌خانهٔ گازی تعبیه شده‌است.

 ترابری  
ایستگاه راه‌آهن در مسیر بئینه‌او ـ ژانااوزن.

 دیدنی‌ها  
در چهار کیلومتری غرب روستا مجموعهٔ مقبره‌ای بکی قرار دارد. در خود روستا نیز موزه‌ای از اسطوره‌شناسی گشوده شده که به سریکبولی کندی‌بای، پژوهشگر زادهٔ این ناحیه، اختصاص دارد.

 نگارخانه  

 جستارهای وابسته

 اعتراض‌ها در استان مین‌قشلاق (۲۰۱۱)
 جستارهای وابسته 
 فهرست شهرهای قزاقستان

 منابع 

 پیوند به بیرون 

رده:مناطق مسکونی حاشیه خزر
رده:مناطق مسکونی در استان مین‌قشلاق