وزارت شهرسازی و مسکن (افغانستان)

وزارت شهرسازی و مسکن یکی از وزارتخانه‌های افغانستان است. محمود کرزی وزیر کنونی وزارت شهرسازی و اراضی افغانستان است. این وزارتخانه مسئول رهنمود و تشکیل سیاست‌های شهری، حمایت از شهرداری‌ها/شاروالی‌ها و آماده‌سازی طرح جامع (ماستر پلان) شهری، ساختمان، حفظ و مراقبت از ساختمان‌ها است و در راستای اداره و تنظیم شهری، زیر بنا و خدمات شهری، بهسازی مناطق  برنامه‌ریزی نشده، توسعه زمین و تهیه مسکن فعالیت می‌کند.

en:Ministry of Urban Development and Housing (Afghanistan)

 اهداف و برنامه‌ها 
وزارت شهرسازی و اراضی چهار هدف اصلی دارد که شامل موارد زیر است:
 ایجاد نظام شهری مطلوب به نحوی که همه مناطق کشور به خدمات لازم دسترسی داشته باشد.
 ایجاد شهرهای سالم بر پایه اصول توسعه پایدار.
 فراهم نمودن دسترسی همه شهروندان به خدمات اساسی و زیر بنایی.
 تأمین رفاه اجتماعی در زمینه مسکن.

 برنامه‌های ملی 
وزارت شهرسازی و اراضی، برنامه‌های زیر را به عنوان اولویت در دستور کار قرار داده است:
 برنامه ملی مسکن.
 برنامه ملی بهسازی.
 برنامه ملی طرح و اعمار زیربناهای شهری.
 برنامه ملی تهیه طرح‌های جامع شهری.
 برنامه ایجاد سیستم معلوماتی شهری.
 برنامه اصلاح اداره.
 برنامه حفظ و احیاء شهرهای تاریخی.

 مبارزه با فساد 
پس از روی‌کارآمدن حکومت وحدت ملی به رهبری محمد اشرف غنی، مبارزه با فساد اداری به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی دولت افغانستان اعلام شد. وزارت شهرسازی و مسکن (که بعداً با ادارهٔ اراضی ادغام شد) از جمله نهادهایی بود که در سال‌های نخست این حکومت با پرونده‌های گستردهٔ فساد اداری مواجه گردید.

در ماه مه ۲۰۱۵، رئیس‌جمهور محمد اشرف غنی شش تن از مقام‌های ارشد وزارت شهرسازی و مسکن را به‌دلیل اتهامات فساد مالی معلق کرد. به گزارش خبرگزاری خامه‌پرس، این مقام‌ها متهم به دست‌داشتن در فساد مربوط به پروژه‌های بزرگ شهری و مسکن بودند که ارزش آن‌ها به میلیون‌ها دالر می‌رسید. این افراد پس از احضار به ارگ ریاست‌جمهوری از وظایف‌شان برکنار و پرونده‌های آنان به نهادهای عدلی و قضایی سپرده شد.

چند روز پس از این اقدام، گزارش‌هایی منتشر شد که نشان می‌داد دست‌کم سه تن از مقام‌های معلق‌شده ناپدید شده‌اند. بر بنیاد این گزارش‌ها، دادستانی کل افغانستان دفتر ویژه‌ای را برای بررسی پرونده‌های فساد در داخل ساختمان وزارت ایجاد کرد و اعلام شد که یکی از متهمان احتمالاً از طریق گذرگاه تورخم از کشور خارج شده است. وزارت شهرسازی و مسکن در اعلامیه‌ای رسمی از بررسی کامل پرونده‌ها و همکاری با نهادهای عدلی و قضایی حمایت کرد.

هم‌زمان، برخی رسانه‌های مستقل دیگر نیز از گسترش تحقیقات در مورد فساد اداری در این وزارت خبر دادند. آژانس خبری پژواک گزارش داد که دادستانی کل افغانستان در سال ۲۰۱۵ بررسی پرونده‌های مربوط به ده‌ها کارمند و مقام وزارت شهرسازی را به اتهام فساد مالی و سوءاستفاده از صلاحیت آغاز کرده است.

پس از معرفی سید سعادت منصور نادری به‌عنوان وزیر شهرسازی و مسکن و کسب رأی اعتماد از شورای ملی، مبارزه با فساد به‌عنوان یکی از محورهای اصلی برنامه‌های اصلاحی این وزارت اعلام شد. به گزارش خامه‌پرس، نادری کمیته‌ای ویژه برای مبارزه با فساد در داخل وزارت ایجاد کرد که مأموریت آن بازبینی قراردادها، بررسی پروژه‌های در حال اجرا و ارزیابی اسناد مالی بود. بر پایهٔ اظهارات وی، در نتیجهٔ این اصلاحات، میلیون‌ها افغانی که به‌گونهٔ غیرقانونی از شهروندان در بخش مسکن دریافت شده بود، به آنان بازگردانده شد و این وزارت در چارچوب برنامهٔ اصلاحات اداری و استخدام مبتنی بر شایستگی (CBR) جایگاه نخست را به‌دست آورد.

در ماه مارس ۲۰۱۷، دادگاه ویژهٔ رسیدگی به جرایم فساد اداری چهار تن از مقام‌های پیشین وزارت شهرسازی و مسکن را به اتهام اختلاس و سوءاستفاده از صلاحیت به حبس‌های طولانی‌مدت و جریمه‌های سنگین مالی محکوم کرد. بر اساس گزارش خامه‌پرس، دو تن از این افراد هر یک به ۲۰ سال زندان و دو تن دیگر هر یک به ۷ سال زندان محکوم شدند و مجموع جریمهٔ نقدی تعیین‌شده بیش از یک میلیارد افغانی بود. این محاکمه به‌صورت علنی برگزار شد و یکی از محکومان در زمان صدور حکم متواری بود.

برخی رسانه‌ها و ناظران، پیگیری قضایی این پرونده‌ها و صدور احکام محکومیت را از نمونه‌های کم‌سابقهٔ برخورد نهادی با فساد اداری در چارچوب حکومت جمهوری اسلامی افغانستان ارزیابی کرده‌اند.

 تغییر نام 
این وزارتخانه در ابتدا با نام وزارت شهرسازی و مسکن شناخته می‌شد، اما در ۱۰ قوس/آذر ۱۳۹۷ با اداره اراضی کشور ادغام و نام آن به وزارت شهرسازی و اراضی تغییر پیدا کرد.

 ساختار 

ساختار و تشکیلات وزارت شهرسازی و اراضی افغانستان:

وزارت
 مشاور حقوقی
 مشاور فنی
 مشاور عمومی
 ریاست دفتر
 ریاست نشرات
 ریاست‌های ولایات
 ریاست بازرسی داخلی

معاونت مالی و اداری
 ریاست مالی
 ریاست اداری
 ریاست منابع بشری
 ریاست تدارکات
 آمریت جندر

معاونت شهرسازی
 ریاست شهرسازی
 ریاست آبرسانی و کانالیزسیون
 ریاست سروی و مطالعات
 ریاست انکشاف منطقوی

معاونت امور ساختمانی
 ریاست زیر بنا تخنیکی
 ریاست نظارت و مراقبت
 ریاست کدهای ساختمانی ملی
 ریاست خدمات مهندسی
 ریاست طرح و پالیسی مسکن

معاونت مسکن
 ریاست بهسازی و نوسازی ساحات غیرپلانی
 ریاست تخنیکی مسکن
 ریاست مطالعات اقتصادی و اجتماعی مسکن
 ریاست املاک و اسکان

 جستارهای وابسته 
 نظام جمهوری اسلامی افغانستان
 قوه مجریه جمهوری اسلامی افغانستان.

 پیوند به بیرون 
 دیدگاه و اهداف وزارت شهرسازی و مسکن افغانستان

 منابع 

رده:وزارت‌خانه‌های افغانستان