موزه بزرگ مصر

موزه بزرگ مصر () در فاصله چند کیلومتری غرب قاهره در نزدیکی مجموعه اهرام جیزه واقع شده است. این ساختمان بزرگ‌ترین موزه آثار تاریخی جهان است که سالانه ۵ میلیون بازدیدکننده دارد. علاوه بر ساختمان‌های تجاری و سرگرمی، مرکز بازسازی و باغ موزه با درختانی که در مصر باستان معروف و شناخته شده بودند وجود دارد.

این موزه نخستین‌بار در سال ۱۹۹۲ اعلام شد. ساخت آن در سال ۲۰۰۵ آغاز گردید، و در سال ۲۰۲۳ با هزینه‌ای بالغ بر ۱٫۲ میلیارد دلار به‌طور کامل به پایان رسید. گشایش آزمایشی آن در اکتبر ۲۰۲۴ و گشایش رسمی در ۱ نوامبر ۲۰۲۵ صورت گرفت.

این موزه مجموعه‌ای از آثار باستانی مصر را از دوره‌های مختلف تمدن مصر، از دوران پیش‌دودمانی تا مصر رومی، در خود جای داده است. تعداد کل آثار تخمینی بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ قطعه است، که دست‌کم ۲۰٬۰۰۰ قطعه برای نخستین‌بار به نمایش گذاشته می‌شوند؛ از جمله مجموعه کامل آثار توت‌عنخ‌آمون که شامل ۵٬۳۹۸ قطعه است. این مجموعه در بخشی به مساحت ۷٬۵۰۰ متر مربع از موزه به نمایش درآمده است. برخی آثار تازه مرمت‌شده نیز برای نخستین‌بار به نمایش گذاشته خواهند شد، از جمله کشتی خورشیدی دوم خوفو، مجموعه ملکه حتپ‌حرس یکم (مادر خوفو)، و مجموعه یویا و تویا (والدین ملکه تیه).

این جدیدترین پروژه بزرگی است که از حمایت عبدالفتاح سیسی رئیس‌جمهوری مصر برخوردار است؛ مقامی که سرمایه‌گذاری کلان در زیرساخت‌ها را زمینه احیای اقتصادی می‌داند که طی دهه‌ها رکود و در پی انقلاب سال ۲۰۱۱ این کشور، تضعیف شده است.

 تشریح موزه 
بندانگشتی|مجسمه رامسس به موزه بزرگ منتقل شده است

این موزه متشکل از یک سری سرسرای بتونی بلند است که در نهایت ۵۰ هزار اثر هنری شامل ماسک معروف «توتن خامون» از فراعنه مصر مشهور به «کینگ توت» و دیگر گنجینه‌های این کشور در آن به نمایش گذاشته می‌شود. این موزه همچنین یک فضای کنفرانس، یک سینما، ۲۸ فروشگاه، ۱۰ رستوران و یک بوتیک هتل را در خود جای می‌دهد.

پنجره‌های بزرگ موزه به روی اهرام پنج هزار ساله مصر گشوده می‌شود و یک کشتی ساخته شده از چوب و مجسمه‌ای بلند از رامسس دوم از فراعنه مصر در آن به نمایش در می‌آید.

شرکت چند ملیتی ساخت و ساز مصر موسوم به «اوراسکام» در حال ساخت این موزه است و دولت ژاپن در دو نوبت یکی در سال ۲۰۰۶ مبلغ ۳۲۰ میلیون دلار و دیگری در سال ۲۰۱۶ مبلغ ۴۵۰ میلیون دلار را به عنوان وام برای این پروژه در اختیار قاهره قرار داد. به نظر می‌رسد بخش زیادی از بودجه لازم از سوی ارتش یا شرکت‌های وابسته به نظامیان تأمین شده است.

 افتتاحیه 
پس از دو دهه فعالیت برای ساخت، موزه بزرگ نزدیک اهرام ثلاثه جیزه افتتاح شد. این موزه در تاریخ ۱ نوامبر ۲۰۲۵، موزه بزرگ مصر (Grand Egyptian Museum - GEM) با اجرای یک رویدادی ویژه که رهبران جهان، اعضای خاندان‌های سلطنتی و چهره‌های فرهنگی حضور داشتند شروع به کار کرد. موزه بزرگ مصر در زمینی به وسعت ۵۰۰ هزار مترمربع ساخته شده است و حدود ۸۱ هزار مترمربع از فضای آن به گالری‌های نمایشگاهی اختصاص دارد. این موزه به‌عنوان بزرگ‌ترین موزه باستان‌شناسی جهان که به یک تمدن واحد اختصاص دارد شناخته می‌شود. طرح کلی موزه بر اساس ۱۲ گالری دائمی طراحی شده که به‌صورت موضوعی پیرامون سه محور «جامعه»، «پادشاهی» و «باورها» و به‌صورت زمانی از دوران پیشاتاریخ تا دوره رومی در مصر تنظیم شده‌اند. این موزه همچنین دارای آزمایشگاه‌های پژوهشی و مرمتی (۱۷ آزمایشگاه تخصصی)، موزه کودک، سالن‌های کنفرانس و آموزشی، کتابخانه، فروشگاه‌ها و باغ‌های طراحی‌شده است. حدود ۸۰ هیئت رسمی برای شرکت در این مراسم دعوت شده‌اند. بنا به اعلام وزارت امور خارجه مصر سرپرستی نیمی از این هیئت‌ها با پادشاهان، شاهزادگان یا روسای دولت‌ها و حکومت‌ها است.

 گالری آمون 
یکی از بخش‌های ویژه این موزه، گالری‌های توت‌عنخ‌آمون است. برای نخستین‌بار در تاریخ تمام مجموعه آثار به‌دست‌آمده از آرامگاه این فرعون جوان، از جمله نقاب طلایی معروف او، تابوت‌های تو در تو، جواهرات، مبلمان و دیگر اشیای تدفینی، همگی در یک مکان و در کنار هم به نمایش درآمده‌اند.

ایده ایجاد موزه بزرگ مصر به سال ۱۹۹۲ بازمی‌گردد، اما ساخت‌وساز آن در سال ۲۰۰۵ شروع شد. در طول سال‌ها، این پروژه به‌دلیل محدودیت‌های مالی، ناآرامی‌های سیاسی و همه‌گیری کووید-۱۹ با تأخیر بسیاری مواجه شد.

برآورد هزینه ساخت این پروژه به مرور زمان افزایش یافت و اکنون بیش از ۱ میلیارد دلار آمریکا تخمین زده می‌شود. دولت مصر انتظار دارد، «موزه بزرگ مصر» نقشی مرکزی در احیای صنعت گردشگری، به عنوان یکی از پایه‌های اصلی اقتصاد این کشور ایفا کند.

 مراحل ساخت 
بندانگشتی|ماسک مرگ توتانکانامون
موقعیت موزه در نزدیکی اهرام جیزه انتخاب شده و در منطقه ای به وسعت ۱۱۷ هکتار با هزینه ۶۵۰ میلیون دلار ساخته شده است. این پروژه در سه مرحله اصلی ساخته شد و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۲۲ تکمیل شود.

 مرحله اول 
این مرحله شامل طرح‌ها، نقشه‌های فنی، مهندسی و ساخت و ساز و هزینه‌های دقیق پروژه می‌باشد. پایه و اساس این پروژه از محمد حسنی مبارک در فوریه سال ۲۰۰۲ می‌باشد که در یک کنفرانس مطبوعاتی آنرا اعلام نمود.

 مرحله دوم 
کار ساختن در ماه مه ۲۰۰۵ به موازات تکمیل کارهای مرحله اول آغاز شد که شامل کار طراحی بود. مرحله دوم شامل احداث مرکز ترمیم آثار باستانی، نیروگاه‌های برق، ایستگاه آتش‌نشانی، ساختمان امنیتی و انبارهای آثار باستانی بود. این مرحله هزینه ای حدود ۲۴میلیون پوند، معادل ۴۳ میلیون دلار به خود اختصاص داد که تماماً از صندوق بودجه درآمدهای شورای عالی آثار باستانی تأمین شد.

 انتقال مجسمه رامسس دوم 
در ۲۵ اوت ۲۰۰۶، مجسمه رامسس دوم که وزن آن ۸۳ تن است از محل باستانی خود در میدان رامسس در قاهره منتقل شد تا در محل جدید خود در ورودی موزه بزرگ مصر قرار گیرد.

 مرحله سوم 
موزه مصر شامل گالری‌های موزه، موزه محققان، مرکز کنفرانس و سینما، کتابخانه‌های قدیمی و تاریخی و موزه کودکان است. در این مرحله ساخت این بناها آغازشد.

 انتقال اثرهای موجود در الاقصر 
در ماه مارس ۲۰۱۶، آمادگی برای انتقال ۷۷۸ قطعه از موزه الاقصر به موزه بزرگ مصر درمیان تدابیر شدید امنیتی به پایان رسید. از جمله یک مجسمه بزرگ خدای هورس از گرانیت صورتی به وزن ۴ تن که در پله‌های بزرگی در موزه به همراه قطعاتی دیگر از سفال و مجموعه ای از تابوت باید قرار داده می‌شد.

 انتقال آثار موزه مصری در التحریر 
در تاریخ ۸ سپتامبر سال ۲۰۱۶، ۵۲۵ آثار باستانی از موزه مصری التحریر به موزه بزرگ مصر منتقل شد. در میان اقلام منتقل شده، ۳۶۷ تکه دارایی پادشاه توت عنخ أمون بود که تا پایان سال ۲۰۱۷ به موزه بزرگ انتقال یافت.

 دستورالعمل‌ها 
تمام دستورالعمل‌ها در موزه به سه زبان فارسی، عربی، انگلیسی و هیروگلیف قرار داده می‌شود.

 کارکنان 
بیش از ۴۰۰ نفر، از جمله معماران و کارگران، در موزه بزرگ کار می‌کنند . انتظار می‌رود این رقم تا پایان پروژه افزایش یابد.

 مدیران موزه 
موزه تحت نظارت بخش موزه شورای عالی آثار باستانی وزارت معادن مصر است
و مدیر اجرایی / مدیر کل آن عبارتند از:
 شادیا قیناوی، «رئیس کمیته نظارت بر پروژه».
 طارق توفیق، «سرپرست کلی پروژه».
 حسین عبدال بصیر، «سرپرست عمومی پروژه».

 نگارخانه 

 منابع 




 پیوند به بیرون 



رده:ساختمان‌ها و سازه‌های در حال ساخت
رده:سازمان‌های دولتی مصر
رده:فلات جیزه
رده:موزه‌های باستان‌شناسی در مصر
رده:موزه‌های مصرشناسی در مصر