سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان

سازمان حقوق بشر کردستان با نام اختصاری RMMK، هم در اسناد و اساسنامه و هم در بیانیه‌های رسمی خود هم‌زمان از دو نام و عنوان سازمان حقوق بشر کردستان و سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان استفاده می‌کند.

 اهداف کلی 
بر طبق اعلام‌نامه موجودیت،|اعلام موجودیت و برنامه موقت سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان |سایت میدیا ۲۰ فروردین ۱۳۸۴ سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان منشور خود را بر مبنای اعلامیه جهانی حقوق بشر اعلام نموده و تلاش برای رعایت بدون قید و شرط حقوق و آزادیهای مصرحه در این اعلامیه و دیگر اسناد بین‌المللی حقوق بشر را، از اهداف اصلی خود برشمرده است.|سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان اعلام موجودیت کرد|رادیو فردا ۲۱ فروردین ۱۳۸۴ پیرو اعلام‌نامه موجودیت، اساسنامه سازمان نیز موارد زیر را جزو اهداف کلی این سازمان اعلام کرده‌است:
 رعایت حقوق و آزادی‌های شناخته شده در منشور بین‌المللی حقوق بشر، پذیرش معیارها و هنجارهای جدید حقوق بین‌الملل بشر، تشویق دولت‌ها به معاهدات حقوق بشری.
 تأمین و تضمین حقوق مدنی و سیاسی، حقوق اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی، حقوق جمعی شامل حق صلح، حق توسعه، حق داشتن محیط زیست مطلوب و حق تعیین سرنوشت.
 دیده‌بانی و پاسداری از حقوق بشر و جلوگیری از نقض آن.
 آموزش و ترویج فرهنگ حقوق بشر، دموکراسی، جامعه مدنی و حکومت قانون.
 تفاهم مشترک میان اقوام و ملتها بر مبنای سه اصل تساوی حقوق، عدم تبعیض و همزیستی مسالمت‌آمیز، احترام به حق خودمختاری و حق تعیین سرنوشت ملیتها در ایران و منطقه.|اساسنامه و برنامه کار سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان |سایت انسانیت ۱۰ اردیبهشت۱۳۸۵

 برنامه‌ها 
سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان در اسناد و اعتمادنامه‌های رسمی خود بر پیگیری موارد زیر تأکید داشته‌است:
الغای مجازات اعدام، منع هرگونه شکنجه، منع تبعیض و نابرابری میان زنان با مردان، منع خشونت علیه کودکان و منع استفاده از کار آنان، حمایت از حقوق افراد آزار دیده و گروه‌های آسیب‌پذیر، حمایت از پناهندگان و مهاجران، حمایت از آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی، حمایت از آزادی بیان و عقیده و وجدان و مذهب، حمایت از شناسایی موجودیت و هویت سیاسی و اجتماعی و فرهنگی اقوام و اقلیت‌های ملی و مذهبی، حمایت از مشارکت دادن اقوام و اقلیت‌ها در اداره امور مربوط به خود، حمایت از فعالیت سندیکاها و اتحادیه‌های صنفی و کارگری، حمایت فعالیت آزادانه احزاب و سازمان‌های سیاسی و مدنی و اجتماعی.|برنامه کاری سازمان حقوق بشر کردستان |سایت انسانیت

 ارکان‌ها 
طبق اساسنامه اعلام شده، سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان دارای ارکان مجمع و شورای عالی، رئیس کل، شورای مدیریت اجرایی و دبیرخانه است. مطابق اعتمادنامه‌های موجود این سازمان محمدصدیق کبودوند را ابتدا به عنوان دبیرکل و پس از اصلاح اساسنامه در سال ۱۳۸۵ به عنوان رئیس کل معرفی کرده‌است.اعلامیه کبودوند در رابطه با فعالیت سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان|آنلاین کار: ۱۱ آوریل ۲۰۱۰ براساس بیانیه‌های موجود، مرکز دبیرخانه این سازمان در شهر تهران واقع است.

 بنیان‌گذاران 
وزارت اطلاعات پس از بازداشت کبودوند، در گزارش خود به دادستانی تهران، تعداد اعضای مؤسس سازمان حقوق بشر کردستان را بیش از دویست نفر اعلام کرد، اما کبودوند در زندان با صدور بیانیه‌ای توضیحیدبیر خانه سازمان حقوق بشر کردستان:توضیحات کبودوند در مورد حکم محکومیتش|سایت عصرنو:۲۵ آبان ۱۳۸۷که گزارشگران بدون مرز آن را منتشر کرد ضمن رد ادعای یاد شده، اعلام کرد لیست دست یافته دستگاه امنیتی، صورت اسامی مؤسسین یا اعضای فعال سازمان نیسست بلکه صرفاً لیستی از نام مستعار و اسامی اختصاری تعداد ۲۲۰ نفر از اعضای غیرفعال در یک دوره شش‌ماهه بوده که خود سازمان نیز آن اسامی را جهت اعلام وضعیت کاری آنان منتشر کرده‌است. در هر حال با اینکه این سازمان فعالیت‌های خود را بطور علنی و حضور و حوزه خود را در داخل کشور تعیین کرده‌است اما اسامی اعضای مؤسس و تعداد اعضای این سازمان را هرگز به‌طور رسمی اعلام نکرده‌است. با این حال غیراز محمدصدیق کبودوند به عنوان رئیس کل، اسامی برخی دیگر از مدیران نظیر امید بیگی‌زاد،نامه سرگشاده مسئول هیئت اجرایی سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان به احمد شهید |کرد و کردستان: ۲۵ مارس ۲۰۱۴ سامان رسول‌پور،درخواست ۷ فعال کرد و حقوق بشر از پارلمان اروپا |سایت اخبار روز:۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۶ کاوه کرمانشاهی و اجلال قوامی در برخی بیانیه‌ها و اطلاعیه‌ها به عنوان اعضای هیئت اجرایی یا سخنگو اعلام شده‌است و برخی اسامی نیز نظیر شیرکو جهانی، هیمن محمودی،|یک عضو دیگر سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان محکوم به حبس شد| رادیو فردا :۷ فروردین ۱۳۸۵زینب بایزیدی و فرزاد کمانگر و دیگران به عنوان اعضای زندانی این سازمان در رسانه‌ها منتشر شده‌است.| سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان در اطلاعیه‌ای خواستار آزادی سه عضو فعال خود شد: مصاحبه با رئیس سازمان|رادیو فردا ۲ فروردین ۱۳۸۵

 فعالیت‌ها 
سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان از همان تاریخ تأسیس خود، فعالیت‌های گسترده‌ای را در شهرها و روستاهای کردنشین ایران آغاز کرد. دایر کردن کلاسهای آموزشی حقوق بشر، جمع‌آوری اخبار و گزارش مربوط به نقض حقوق بشر،ادامهٔ نقض حقوق بشر در کردستان|رادیو دویچه وله:۲۰۰۷/۱۱/۲۳ برگزاری سمینار و کنفرانس مربوط به حقوق بشر، انجام مصاحبه و گفتگوهای رسانه‌ای و رادیو تلویزیونی، صدور بیانیه‌ها و اعلامیه‌ها،بیانیه محمدصدیق کبودوند/ دفاع از حقوق بشر زاویه دید گسترده‌ای می‌طلبد|ای.ان.اف. ۱۱ دسامبر ۲۰۱۲ راه‌اندازی کمپین‌های حمایتی از زندانیان و قربانیان نقض حقوق بشر،محمدصدیق کبودوند / روزه سیاسی در کردستان در اعتراض به نقض حقوق بشر|رادیو دویچه وله: ۲۰۰۷/۱/۱۵ کمپین‌های علیه سنگسار و احکام صادره علیه زنان، گزارش موارد خودسوزی و خودکشی زنان،گزارشگران سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان: خودکشی 150 تن از زنان در آذربایجان غربی |اطلاعات نت:آذر ۱۳۸۵ گزارش موارد خشونت علیه زنان و کودکان، گزارشهای دوره‌ای حقوق بشر و نقض آن از اهم فعالیت‌های این سازمان است|گزارش سالانه سازمان حقوق بشر کردستان/ |سایت هندران۳۱-٠١-١٣٨٦

 کارگزاری‌ها 
سازمان حقوق بشر کردستان در سال اول تأسیس و در آغاز فعالیت با کمک دو کارگزاری وابسته به خود به نام‌های «گزارشگران حقوق بشر کردستان»سه گزارش از: گزارشگران سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان| کار آنلاین: ۱۳۸۵ و «دیده‌بانان حقوق بشر کردستان»وضعیت حقوق بشر در کردستان وخیم است |دویچه وله آلمان: ۹ اردیبهشت ۱۳۸۶دامنه فعالیت‌های دیده‌بانی و پاسداری از حقوق بشر را تا عمق روستاها و مناطق دورافتادۀ کردستان ایران و حتی تا اعماق زندان‌ها گسترش داد. وزارت اطلاعات با اذعان به این موضوع در گزارشی که به دادستانی تهران ارائه داد، به دایرۀ وسعت فعالیت‌ها و گسترش نفوذ این سازمان در تمام مناطق کردنشین ایران اعتراف کرد. در کیفرخواست دادستانی تهران در موضوع پروندۀ قضایی علیه محمدصدیق کبودوند در دادگاه انقلاب، به حضور اعضای فعال، نمایندگان سازمان، دیده‌بان‌ها و گزارشگران این سازمان در تمام شهرها و روستاهای حوزۀ فعالیت این سازمان، به‌طور مشخص از ماکو در شمال تا ایلام در جنوب کردستان ایران با تأکید اشاره شده‌است.
البته طی سال‌های اخیر و پس از امنیتی شدن دگربارۀ مناطق کردنشین و بازداشت تعدادی از فعالان محلی نزدیک به حقوق بشر کردستان فعالیت دو کارگزاری گزارشگران و دیده‌بانان حقوق بشر کردستان به طرز چشمگیری کاهش یافته‌است.

 خبرگزاری حقوق بشر کردستان 
سازمان حقوق بشر کردستان در همان سال اول فعالیت خود، شبکه‌ای خبری به نام «خبرگزاری دیده‌بان حقوق بشر کردستان»وضعیت حقوق بشر در کردستان |صدای آلمان: ۸ اردیبهش ۱۳۸۶ را بنا نهاد. این شبکه خبری در سالهای نخست فعالیت و در دوران قبل از برخورد با سازمان اخبار مربوط به حقوق بشر و نقض آن در کردستان را به شکلی گسترده منعکس و پوشش می‌داد.

 برخورد امنیتی و قضایی 
سازمان حقوق بشر کردستان در دوره آغازین فعالیت به مدت ۲ سال و نیم فارغ از برخورد سخت امنیتی و قضایی توانست با گسترش دامنه فعالیت‌های خود به عنوان نهاد مدنی مستقل و توانمند کرد در ایران ظهور نماید.|برای ششمین بار وبسایت اطلاع‌رسانی سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان فیلتر شد |سایت گزارشگران بدون مرز ۲۵ دسامبر ۲۰۰۷ اما از ابتدای سال سوم فعالیت، دستگاه‌های امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی شروع به برخورد با این سازمان کردند. در دهم تیرماه ۱۳۸۶ مأموران وزرات اطلاعات و دادستانی تهران با مراجعه به دفتر کار محمدصدیق کبودوند رئیس این سازمان در تهران، او را بازداشت کردند.|بازداشت رئیس سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان|رادیو فردا ۱۱ تیر ماه ۱۳۸۶ البته پیش از واقعه با تعدادی از اعضای این سازمان از جمله سامان رسول‌پور، اجلال قوامی، شیرکو جهانی، هیمن محمودی، نوید فتحی، سروه کامکار، زینب بایزیدی، غفور محمدی و دیگران با اتهاماتی غیر از عضویت در این سازمان برخورد شده بود.

 حبس طولانی مدت رئیس سازمان 
دادگاه انقلاب اسلامی تهران یک سال پس از بازداشت و زندانی شدن محمد صدیق کبودوند، وی را به اتهام برهم زدن امنیت کشور و اقدام بر علیه امنیت ملی از طریق تشکیل و اداره سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان به ده سال حبس تعزیری و از بابت ارتباط با کوفی عنان دبیرکل سازمان ملل متحد و ارتباط با سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشر به یک سال حبس، مجموعاً به ۱۱ سال زندان محکوم کردتأیید حکم یازده سال زندان برای محمد صدیق کبودوند|رادیو فردا:۶ آبان ۱۳۸۷ که دادگاه تجدیدنظر نیز با تأیید حکم اولیه مدت ده حبس را تأیید کرد.|تایید حکم ۱۰ سال زندان برای کبودوند|رادیو فردا :۲۷ آبان ۱۳۸۷ کبودوند با تحمل این کیفر و اتمام آن در ۲۱ اردیبهشت ماه ۱۳۹۶ پس از ده سال و سه روز از زندان آزاد شد.بیانیه ۱۶۷ فعال سیاسی در اعتراض به حکم رئیس سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان |سایت اخبار روز:۱۶ مهر ۱۳۸۵

 جوایز 
به پاس تلاش و کوشش در دفاع و حمایت از حقوق بشر و قدردانی جهانی از کوشش‌های محمدصدیق کبودوند رئیس این سازمان، جوایزی به وی اهدا شده‌است. جایزۀ هلمن-همتجایزه سازمان دیده‌بان حقوق بشر برای کبودوند .|رادیو بی‌بی‌سی: ۲۳ ژانویه ۲۰۰۹از سوی دیده‌بان حقوق بشر،|جایزهای برای «قدردانی از شجاعت و جسارت محمدصدیق کبودوند»|رادیو فردا: ۱۲ فروردین ۱۳۸۸ جایزه روزنامه‌نگار بین‌المللی سال بریتانیا،|کبودوند "روزنامه‌نگار بین‌المللی سال ۲۰۰۹" شد| رادیو بی‌بی‌سی :۱۲ فروردین ۱۳۸۸ جایزه مرکز بین‌المللی حقوق بشر کانادا،مرکز بین‌المللی حقوق بشر جایزه سالانه خود را به محمدصدیق کبودوند اهدا کرد|سایت شهروند:۱۸ دسامبر ۲۰۱۴اهدا عضویت افتخاری از سوی انجمن قلم اتریش، انجمن قلم سوئد، انجمن قلم سیدنی استرالیا و انجمن قلم کاتالا|نگرانی انجمن جهانی قلم از وضعیت محمد صدیق کبودوند| صدای آمریکا: ۱۹ خرداد ۱۳۹۵از جمله این جوائز است. محمدصدیق کبودوند هم چنین از سوی چند حزب سوئدی و نروژی و تعدادی از فعالان منطقه و جهانیحمایت جهانی از نامزدی محمد صدیق کبودوند برای جایزه صلح نوبل |جنبش راه سیز - جرس: ۹ آذر ۱۳۸۹در چند دورهکبودوند برای چهارمین بار متوالی نامزد جایزه صلح نوبل شد خبرگزاری کردپا:۱۹اسفند ۱۳۹۵از جمله در سال ۲۰۱۱ کاندیدای دریافت جایزه صلح نوبل شد.حمایت از محمد صدیق کبودوند برای جایزه صلح نوبل|رادیو بی‌بی‌سی:٢٢مارس ٢٠١١ - ١٣ اسفند ١٣٨٩

 وضعیت فعلی 
سازمان حقوق بشر کردستان اولین نهاد حقوق بشری کردی در کردستان ایران است. این سازمان به رغم فعالیت‌های گسترده و دارا بودن اعتبار، فعالیت‌های آن در سالهای اخیر به ویژه در عرصه گزارشگری رو به کاهش نهاده‌است. تعدادی از اعضای شناخته شده این سازمان به خارج از کشور رفته‌اند، اما گفته می‌شود شاکله این سازمان در داخل کشور حضور دارد. شورای مدیریت پس از آزادی محمدصدیق کبودوندسازمان عفو بین‌الملل: آزادی محمدصدیق کبودوند بعد از یک دهه زندان ناعادلانه بسیار دیرهنگام است. |نگام نیوز: ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۶ رئیس زندانی آن در اردیبهشت ماه ۱۳۹۶کبودوند، مؤسس سازمان حقوق بشر کردستان، پس از ده سال آزاد شد| صدای مردم: ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۶مدیریت اداره این سازمان را برعهده گرفته‌است. سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان عضو مجموعۀ جهانی «نهادهای مدنی و حقوق بشری آسیا و اقیانوسیه» است.گزارش وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران ارائه شده به سیزدهمین نشست سالیانه نهادهای ملی و..| صدای کردی آمریکا: ۷ تیر ۱۳۸۷

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 سایت سازمان حقوق بشر کردستان

رده:سازمان‌های حقوق بشر
رده:سازمان‌های بین‌المللی مدافع حقوق بشر
رده:نقض حقوق بشر در ایران