علف شیر (سرده)

علف شیر ، استبرق ، نام یک سرده از گیاهان دولپه‌ای می‌باشد که تا کنون بیش از ۱۴۰ گونه از آن شناخته شده‌است. این گیاه از راسته گل‌سپاسی‌سانان و از خانواده استبرق‌سانان است. شیره استبرق حاوی آلکالوئیدها، لاتکس یا کائوچو و چندین ترکیب پیچیده از جمله کاردنولید  می‌باشد که برخی از گونه‌های آن سمی شناخته شده‌اند.
کارل لینه
گیاه‌شناس و پزشک سوئدی و پایه‌گذار نظام امروزی طبقه‌بندی گیاهان و جانوران به دلیل استفاده‌های گوناگون دارویی استبرق این گیاه را اسقلبیوس (خدای شفای یونان) می‌نامید.

گرده‌افشانی در این گیاه به یک روش غیرمعمول انجام می‌شود. گرده بیشتر از آنکه به صورت تک‌دانه و چهار دانه باشند همان‌طور که اغلب به اتفاق گیاهان اینگونه‌اند در ساختار پیچیدهٔ گروهی دسته‌بندی می‌شود که به آن‌ها پولینیا می‌گویند. دهانه‌های یک گل که حشراتی چون زنبور عسل، زنبور بی‌عسل و پروانهها را در خود می‌خواند، به پنج شکافی که توسط پرچم‌های یک گل درست شده‌است می‌لغزند. پایهٔ پولینیا به صورت مکانیکی به حشره متصل می‌شود در حالی که یک جفت از کیسه‌های گرده را با خود هنگامی که گرده افشان یا حشره پرواز می‌کند با خود می‌کشد. گرده افشانی توسط یک فرایند وارونه تحت تأثیر قرار می‌گیرد که در آن یکی از پولینیاها در شکاف یکی از پرچم‌ها به دام می‌افتد.
گونهٔ از استبرق بذرهای خود را در فولیکول تولید می‌کند. بذرها که در ردیف‌های روی هم بنا شده‌اند که دارای رشته‌های میله‌ای شکل ابریشمی که به نام پاپوس، ابریشم یا ابریشم خام آن را می‌شناسند. فولیکول بذرها را رسیده و به دو نیم تقسیم می‌کند که هر کدام توسط تعدادی پاپوس خشک به وسیلهٔ وزش باد حمل می‌شوند؛ که نوعی انتشار دانه است.

 استفاده 
در گذشته بومی‌های آمریکایی و مسافران، به علت شیرین بودن عصاره استبرق از آن به عنوان ماده شیرین‌کننده استفاده می‌کردند.
در ایالات متحده آمریکا در زمان جنگ جهانی دوم ۵۰۰۰ تن رشته‌های گیاهی ابریشمی استبرق برای جایگزینی کاپوک  جمع‌آوری شد. رشته‌های ابریشمی گیاهی استبرق تو خالی هستند و موم دورشان را پوشانده‌است و دارای کیفیت عایق خوبی هستند. آزمایش‌های مختلف نشان داده‌اند که دارای کیفیت برتری از پرهای جوجه پرندگان در عایق بودن دارند. از بهترین رشته‌های ابریشمی بعضی از گیاهان برای طناب کشتی هم استفاده می‌شود. از سال ۲۰۰۷ استبرق به‌طور تجاری برای استفاده در بالش‌های ضد آلرژی زا کاشته می‌شود.

 گونه‌ها 
چپ|300px|بندانگشتی| پراکنده شدن دانه‌ها توسط پاپوس

برخی از گونه‌ها شناخته شده استبرق

نگارهنام علمینام رایج  Asclepias albicans  استبرق ساقه سپید  Asclepias amplexicaulis  استبرق پربرگ 120px  Asclepias asperula  استبرق شاخ بزکوهی 120px  Asclepias californica  استبرق کالیفرنیا 120px  Asclepias cordifolia  استبرق برگ قلب 120px  Asclepias cryptoceras  استبرق کمرنگ 120px  Asclepias curassavica  استبرق گرمسیری 120px  Asclepias eriocarpa   استبرق پشمالو 120px  Asclepias erosa  استبرق صحرایی  Asclepias exaltata  استبرق سیخی 120px  Asclepias fascicularis  استبرق برگ باریک 120px || Asclepias fruticosaاستبرق آفریقایی  Asclepias humistrata استبرق ماسهای 120px Asclepias incarnata  استبرق باتلاق  Asclepias lanceolata  استبرق نیزهای 120px  Asclepias linaria  استبرق سوزنی  Asclepias linearis  استبرق باریک 120px  Asclepias meadii استبرق مید 120px  Asclepias nyctaginifolia  استبرق موهاوی  Asclepias obovata  استبرق پینلند 120px Asclepias physocarpa استبرق بزرگ 120px  Asclepias purpurascens  استبرق زرشکی  Asclepias quadrifolia  استبرق چهاربرگ  Asclepias rubra استبرق قرمز  Asclepias solanoana  استبرق مارپیچ 120px  Asclepias speciosa  استبرق خودنما 120px  Asclepias subulata  استبرق خزان  Asclepias subverticillata  استبرق سمیAsclepias subverticillata (A. Gray) Vail, USDA PLANTS  Asclepias sullivantii  استبرق سلیوانت 120px  Asclepias syriaca  استبرق معمولی 120px  علف پروانه  استبرق هندی  Asclepias variegata استبرق سفید 120px  Asclepias verticillata  استبرق حلقهای  Asclepias vestita  استبرق کرکی  Asclepias vincetoxicum  120px  Asclepias viridiflora   Asclepias welshii استبرق ویلزی

 پیوند به بیرون 

 تحقیقات پزشکی
 نخ دندان 
 استبرق در محصولات انرژی هندبوک 
 تحقیقات دانشگاه ایلینوی غربی
 مجموعه گیاهان
 گالری تصاویر

 منابع 

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:استبرق
رده:سرده‌های خرزهره‌ایان
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاهان خوراک پروانه
رده:گیاهان دارویی
رده:گیاهان سمی
رده:نمادهای ایلینوی