تاریخ محیط زیست

تاریخ محیط زیست یا بوم شناسی در سال ۱۸۵۹، ده سال پیش از وضع واژهٔ اکولوژی توسط ارنست هکل، اتین ژفروآ سن-ایلر، جانورشناس فرانسوی، واژه اتولوژی را برای رشته‌ای که روابط بین محیط و موجودات زنده را بررسی می‌کند، وضع و پیشنهاد کرده بود. واژهٔ اتولوژی از واژهٔ یونانی «ethos» به معنای «رفتار» مشتقّ شده‌است و بنابراین معنای اتولوژی از لحاظ ریشهٔ لغوی، کنش‌شناسی است.

کشمکش و جدال در بارهٔ بکاربردن واژه‌های اکولوژی و اتولوژی و ترجیح یکی از آنها بر دیگری، سالها ادامه داشت تا آنکه با تصویب مجامع علمی منعقده در طول سال‌های ۱۹۰۱ و ۱۹۰۲، واژهٔ اکولوژی به رسمیت پذیرفته شد. با این حال واژهٔ اتولوژی هنوز کاملاً منسوخ نیست، بلکه به تعبیری نوعی شاخهٔ فرعی در چهارچوب دانشی است که امروزه اکولوژی نامیده می‌شود. واژهٔ اتولوژی را اغلب در بررسی واکنش‌های موجودات زنده در مقابل محیط بکار می‌برند. به ویژه در اکولوژی جانوران و انسان بحث‌های اتولوژی رواج بیشتری دارد، زیرا بخشی از واکنش جانوران و انسان در برابر عوامل و تغییرات محیط به صورت رفتار بروز می‌کند و اطلاق واژهٔ اتولوژی برای بررسی رفتارها و واکنش‌های رفتاری جانداران، با توجه به ریشهٔ لغوی و معنای این واژه، کاملاً موجّه و منطقی است. متخصصان آمریکایی اغلب واژهٔ اتولوژی را به صورت ترکیب با واژهٔ اکولوژی به کار می‌برند و مباحثی را تحت عنوان «اکولوژی رفتارها و واکنش‌ها»Ethological ecology در مطالعات مربوط به اکولوژی جانوران و انسان مطرح می‌کنند. در مباحث روانشناسی، جامعه‌شناسی و مردم شناسی نیز واژهٔ اتولوژی و روش‌های بررسی و تحلیل رفتارها کاربرد دارد.

 جدول زمانی از بوم شناسان 
+ A list of founders, innovators and their significant contributions to ecology, from رمانتیسم onward. شخص بر جسته  دوران زندگی  کار اصلی آنتونی فان لیوونهوک  1632–1723  First to develop concept of food chains کارل لینه  1707–1778  Influential naturalist, inventor of science on the economy of nature الکساندر فون هومبولت  1769–1859  First to describe ecological gradient of latitudinal biodiversity increase toward the tropics in 1807 چارلز داروین  1809–1882  Founder of the hypothesis of evolution by means of natural selection, founder of ecological studies of soils Elizabeth Catherine Thomas Carne  1817-1873  Geologist, mineralogist and philosopher who observed rural vs urban living, spatially and culturally, finding in country living the best attack on suffocating class divides, healthier living, and best access to natural education. هربرت اسپنسر  1820–1903  Early founder of social ecology, coined the phrase 'survival of the fittest' Karl Möbius  1825–1908  First to develop concept of ecological community, biocenosis, or living community ارنست هکل  1834–1919  Invented the term ecology, popularized research links between ecology and evolution Victor Hensen  1835–1924  Invented term plankton, developed quantitative and statistical measures of productivity in the seas اوژین وارمینگ  1841–1924  Early founder of Ecological Plant Geography الن سوالو ریچاردز  1842–1911  Pioneer and educator who linked urban ecology to human health Stephen Forbes  1844–1930  Early founder of entomology and ecological concepts in 1887 ویتو ولترا  1860–1940  Independently pioneered mathematical populations models around the same time as Alfred J. Lotka. Vladimir Vernadsky  1869–1939  Founded the biosphere concept Henry C. Cowles  1869–1939  Pioneering studies and conceptual development in studies of ecological successionJan Christiaan Smuts  1870–1950  Coined the term holism in a 1926 book Holism and Evolution. آرتور تانزلی  1871–1955  First to coin the term ecosystem in 1936 and notable researcher چارلز کریستوفر آدامز  1873–1955  Animal ecologist, biogeographer, author of first American book on animal ecology in 1913, founded ecological energetics فریدریش راتسلر  1844–1904  German geographer who first coined the term biogeography in ۱۸۹۱. Frederic Clements  1874–1945  Authored the first influential American ecology book in 1905 ویکتور ارنست شلفورد  1877–1968  Founded physiological ecology, pioneered food-web and biome concepts, founded The Nature Conservancy Alfred J. Lotka  1880–1949  First to pioneer mathematical populations models explaining trophic (predator-prey) interactions using logistic equation Henry Gleason  1882–1975  Early ecology pioneer, quantitative theorist, author, and founder of the individualistic concept of ecology Charles S. Elton  1900–1991  'Father' of animal ecology, pioneered food-web & niche concepts and authored influential Animal Ecology text G. Evelyn Hutchinson  1903–1991  Limnologist and conceptually advanced the niche concept یوجین اودم  1913–2002  Co-founder of ecosystem ecology and ecological thermodynamic concepts هوارد تی. اودم  1924–2002  Co-founder of ecosystem ecology and ecological thermodynamic concepts Robert MacArthur  1930–1972  Co-founder on Theory of Island Biogeography and innovator of ecological statistical methods

 جستارهای وابسته 

 تاریخ دانش

 منابع 



 پیوند به بیرون 

رده:بوم‌شناسی
رده:تاریخچه زیست‌شناسی بر پایه زیرشاخه