آرتاخه

آرتاخه یا به یونانی آرتاخایس( یونان باستان Ἀρταχαίης ؛ نام پارسی باستان به شکل Ṛtaxaya) دانشمند و مهندس ایرانی زمان هخامنشیان و از سازندگان کانال خشایارشا بود.

 زندگی
آرتاخه از نسل هخامنشیان پارسی بود. به گفته هرودوت، او به خاطر قد بسیار بلند و صدای بسیار رسایش متمایز بود. او که توسط پادشاه بزرگ، که در حال برنامه‌ریزی حمله دیگری به یونان بود، مأمور شده بود، از حدود سال ۴۸۳ پیش از میلاد به همراه بوبراندا بر ساخت کانال خشایارشا نظارت داشته باشد. این آبراهه قرار بود از میان تنگه شرقی‌ترین نقطه کوه آتوس شبه جزیره خالکیدیکه عبور کند و به اندازه کافی عریض باشد که دو کشتی سه‌پارو بتوانند در کنار هم حرکت کنند. هدف از ساخت کانال جلوگیری از دور زدن کشتی‌ها در شبه جزیره آتوس بود؛ زیرا در سال ۴۹۲ پیش از میلاد، ناوگان بزرگ ایرانی مردونیه در کوه آتوس در دریاهای مواج غرق شده بود.
ساخت سه ساله آبراهه به خوبی پیش رفت، اما آرتاخه در سال ۴۸۰ پیش از میلاد، در حالی که خشایارشا با ارتش خود در آتوس بود درگذشت. خشایارشا که از مرگ او سخت اندوهگین بود، تشییع جنازه‌ای باشکوهی برای او برپا کرد و به لشکر خود دستور داد تا تپه‌ای برای آرتاخه برپا کنند. گفته می شود که این تپه تا اواخر سده نوزدهم قابل مشاهده بوده است.https://www.iranicaonline.org/articles/artachaies-greek-rendering-of-an-old-iranian-name-rtaxaya-elamite-ir-da-ak-ka-a-ya-aramaic-rthy-containing-old-p/

 جستارهای وابسته  
 پل‌های موقت خشایارشا
 جنگ‌های ایران و یونان
 ساتاسپ
 اسکیلاکس

 منابع 

رده:مهندسان اهل ایران
رده:مهندسان سازه
رده:اهالی ایران در سده ۵ (پیش از میلاد)
رده:ایرانیان در جنگ‌های ایران و یونان