غیرمعمولی

غیرمعمولی (به انگلیسی: Atypical) یک مجموعه تلویزیونی آمریکایی در ژانر کمدی-درام است که توسط روبیا رشید برای نتفلیکس ساخته شده است. این سریال در کنتیکت جریان دارد و بر زندگی ساموئل «سام» گاردنر ۱۸ ساله (کیر گیلکریست) تمرکز دارد که دارای اوتیسم است. فصل اول در ۱۱ اوت ۲۰۱۷ شامل هشت قسمت منتشر شد. فصل دوم با ۱۰ قسمت در ۷ سپتامبر ۲۰۱۸ منتشر گردید. در اکتبر ۲۰۱۸، سریال برای فصل سوم شامل ده قسمت تمدید شد که در ۱ نوامبر ۲۰۱۹ به نمایش درآمد. در فوریه ۲۰۲۰، سریال برای فصل چهارم و نهایی تمدید شد که در ۹ ژوئیه ۲۰۲۱ اکران شد.

فصل اول نقدهای عمدتاً مثبتی دریافت کرد، اما برخی منتقدان از نبود بازیگران دارای اوتیسم و عدم دقت در به تصویر کشیدن اوتیسم انتقاد کردند. در فصل دوم از بازیگران و نویسندگان دارای اوتیسم استفاده شد که به آن‌ها فرصتی برای کار و بازنمایی جامعه‌شان می‌داد و نقدهای عمدتاً مثبتی دریافت کرد. فصل سوم این روند مثبت را ادامه داد و با استقبال گسترده منتقدان روبرو شد.

 بازیگران و شخصیت‌ها 
 اصلی 
 کیر گیلکریست در نقش سام گاردنر، نوجوانی ۱۸ ساله که دارای اوتیسم است و به جنوبگان علاقه دارد و عاشق پنگوئن‌ها است. گیلکریست دربارهٔ این شخصیت گفت: «او فردی است که در طیف اوتیسم قرار دارد. او شخصیتی بسیار خاص است.»
 جنیفر جیسن لی در نقش السا گاردنر، مادر بیش‌ازحد حامی سام و کیسی.
 برژت لندی پاین در نقش کیسی گاردنر، خواهر کوچکتر سام که او نیز بسیار حامی اوست. او بسیار ورزشکار است و به همین دلیل بورسیه تحصیلی یک مدرسه خصوصی را دریافت می‌کند.
 مایکل راپاپورت در نقش داگ گاردنر، پدر سام و کیسی و همسر السا. او به عنوان تکنسین فوریت‌های پزشکی کار می‌کند.
 نیک دودانی در نقش زاهد راجا، بهترین دوست سام، یک «اغواگر دست‌وپاچلفتی و بددهن».
 امی اوکودا در نقش جولیا ساساکی (فصل‌های ۱–۲؛ دوره‌ای: فصل ۳؛ مهمان: فصل ۴)، درمانگر فداکار سام که او برای مدتی کوتاه به وی علاقه‌مند می‌شود.

 دوره‌ای 
 جنا بوید در نقش پیج هاردوی، دوست موفق و بعدها دوست‌دختر سام.
 گراهام راجرز در نقش ایوان چاپین، دوست‌پسر کیسی از ابتدای سریال. با این حال، در پایان فصل ۳، آن‌ها از هم جدا می‌شوند زیرا کیسی متوجه می‌شود که دارای گرایش دوجنس‌گرایی است. او در یک پیتزافروشی محلی کار می‌کند، اما بعدها تصمیم می‌گیرد مانند داگ، تکنسین فوریت‌های پزشکی شود.
 کریستینا آفلی در نقش شاریس (فصل‌های ۱–۲ و ۴؛ مهمان: فصل ۳)، صمیمی‌ترین دوست دوران کودکی کیسی.
 کوین دنیلز در نقش مربی بریگز.
 ریچل ردلیف در نقش بث چاپین، خواهر ایوان که کیسی پس از مشاهده قلدری دیگران نسبت به وزن او، از وی حمایت می‌کند.
 اریلا بارر در نقش بیلی بنت (فصل‌های ۱–۲).
 آنتونی ژاک در نقش کریستوفر (فصل‌های ۱–۲).
 وندی براون در نقش کتی.
 کارل تی. رایت در نقش چاک (فصل‌های ۱ و ۳–۴)، همکار داگ در فوریت‌های پزشکی.
 رائول کاستیلو در نقش نیک (فصل ۱؛ مهمان: فصل ۲)، متصدی بار که السا با او رابطه برقرار می‌کند.
 نینا آمری در نقش لوئیزا، دوست السا.
 فایول استوارت در نقش ایزی تیلور (فصل‌های ۲–۴)، دانش‌آموز مدرسه جدید کیسی. او که یک دونده است، صمیمی‌ترین دوست و بعدها دوست‌دختر کیسی می‌شود.
 کیمی گیتوود در نقش مربی کراولی (فصل‌های ۲–۴).
 انجل لاکتا مور در نقش مگان (فصل‌های ۲–۴)، دوست و معتمد داگ از گروه حمایتی اوتیسم.
 دومونیک براون در نقش جسپر (فصل‌های ۲–۴)، دانش‌آموزی در گروه همسالان.
 لیلا واینر در نقش امبر (فصل‌های ۲–۳)، دختر مگان.
 نائومی روبین در نقش نوئل (فصل‌های ۲–۴)، دختری در گروه همسالان سام.
 گراهام فیلیپس در نقش نیت (فصل ۲؛ مهمان: فصل ۳)، دوست‌پسر سابق ایزی.
 کیسی ویلسون در نقش خانم ویتاکر (فصل ۲).
 میجر کوردا در نقش آرلو (فصل ۲؛ مهمان: فصل ۱).
 جف روزنتال در نقش باب (فصل‌های ۳–۴؛ مهمان: فصل‌های ۱–۲)، رئیس سام و زاهد در تکتروپولیس.
 سارا گیلبرت در نقش پروفسور جاد (فصل‌های ۳–۴)، استاد اخلاق سام در دانشگاه دنتون.
 الی ری ترهارن در نقش گرچن (فصل‌های ۳–۴)، دوست‌دختر دردسرساز زاهد.
 کیمیا بهپورنیا در نقش ابی (فصل‌های ۳–۴)، دوست سام.
 اریک مک‌کورمک در نقش پروفسور شاین‌راک (فصل ۳)، استاد هنر سام در دانشگاه دنتون.
 تال اندرسون در نقش سید (فصل‌های ۳–۴) دوست جدیدی که سام در حین داوطلب شدن در دفتر خدمات معلولین دنتون با او آشنا می‌شود.
 جنی اوهارا در نقش لیلیان (فصل‌های ۳–۴)، مادر السا.

 قسمت‌ها 
 نمای کلی مجموعه 

 فصل ۱ (۲۰۱۷) 

 فصل دوم (۲۰۱۸) 

 فصل ۳ (۲۰۱۹) 

 فصل ۴ (۲۰۲۱) 

 پیش‌زمینه، تولید و پخش 
مجموعه تلویزیونی در ژانر داستان بلوغ که در ابتدا با نام «جنوبگان» (Antarctica) شناخته می‌شد، توسط روبیا رشید خلق و نوشته شده است. او پیش از این به عنوان تهیه‌کننده در سریال‌های آشنایی با مادر و گلدبرگ‌ها فعالیت کرده بود. وی برای بازنمایی دقیق‌تر، با میشل دین، استادی که در مرکز تحقیقات و درمان اوتیسم دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس (UCLA) فعالیت می‌کرد، مشورت کرد. گیلکریست در مصاحبه‌ای با والچر گفت: «[رشید] فیلمنامه را نوشت. ما بسیار با هم صحبت کردیم و من تحقیق کردم، فیلم دیدم و کتاب خواندم». نقش مکمل «کریستوفر» توسط آنتونی ژاک ایفا می‌شود که خود دارای اوتیسم است.

فصل ۱ در ۱۱ اوت ۲۰۱۷ منتشر شد و شامل هشت قسمت بود. در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۷، «غیرعادی» برای فصل دوم شامل ده قسمت تمدید شد. دیوید فینچ که اوتیستیک است، به تیم نویسندگی پیوست. هشت بازیگر دارای اوتیسم از «پروژه میراکل» در فصل دوم نقش‌های مکملی را به عنوان اعضای یک گروه حمایتی همسالان که سام به آن می‌پیوندد، ایفا کردند و سایر بازیگران اوتیستیک در نقش شخصیت‌های غیر اوتیستیک ظاهر شدند. ماری رولیش، تهیه‌کننده اجرایی، نیز بیان کرد که این برنامه «کارگردانان زن بیشتر و تنوع جنسیتی بیشتری را به کار گرفته است»: هفت قسمت از ده قسمت فصل دوم توسط زنان کارگردانی شد و نیمی از تیم نویسندگی را زنان تشکیل می‌دادند.

فصل دوم در ۷ سپتامبر ۲۰۱۸ منتشر شد و شامل ۱۰ قسمت بود. در ۲۴ اکتبر ۲۰۱۸، برای فصل سوم شامل ۱۰ قسمت تمدید شد. در مه ۲۰۱۹ اعلام شد که اریک مک‌کورمک و سارا گیلبرت در فصل سوم حضور خواهند داشت. فصل سوم در ۱ نوامبر ۲۰۱۹ منتشر شد و شامل ۱۰ قسمت بود. در ۲۴ فوریه ۲۰۲۰، برای فصل چهارم و نهایی تمدید شد. این فصل شامل ۱۰ قسمت بود و در ۹ ژوئیه ۲۰۲۱ به نمایش درآمد.

 بازخورد 
 فصل ۱ 
در وبگاه تجمیع‌کننده نقد متاکریتیک، فصل اول بر اساس ۲۰ نقد، امتیاز ۶۶ را دریافت کرد که نشان‌دهنده «نقدهای عموماً مطلوب» است. در راتن تومیتوز، ۷۴٪ از ۴۲ منتقد نظر مثبتی به این فصل داشتند و میانگین امتیاز ۵.۴ از ۱۰ را به آن دادند. اجماع این وبگاه بیان می‌کند: «بازی‌های عالی و یک خانواده دوست‌داشتنی و واقع‌گرا که با اوتیسم دست‌وپنجه نرم می‌کنند، سریال غیرعادی را فراتر از تغییرات لحن هشداردهنده و پیش‌بینی‌بندی‌هایش قرار می‌دهد.» بازیگری‌ها عموماً مورد تحسین قرار گرفتند، هرچند تصویرسازی گیلکریست به دلیل «دقیق نبودن» و «کلیشه‌ای بودن» مورد انتقاد قرار گرفت. همچنین نبود افراد اوتیستیک در میان بازیگران اصلی زیر سوال رفت.

 فصل ۲ 
سارا لوترمن از نیویورک تایمز نوشت که فصل دوم نسبت به فصل اول بهبود یافته است. تصمیم سام برای رفتن به مدرسه هنر از کلیشه‌های معمول درباره اوتیسم فاصله می‌گیرد و اوتیستیک بودن او دیگر «منبع بدبختی [خانواده‌اش]» نیست. لوترمن مشارکت بیشتر افراد اوتیستیک به عنوان نویسنده و بازیگر را تحسین کرد، اما انتقاد کرد که به زن‌ستیزی سام پرداخته نشده و او «هنوز بیشتر شبیه به یک چک‌لیست به تصویر کشیده می‌شود تا یک انسان». لورین علی از لس آنجلس تایمز تداوم «دیدگاه منحصربه‌فرد، طنز تند و همدلی» سریال را ستود و آن را یک «درام خانوادگی فوق‌العاده غیرعادی» با «لحظات بسیار تکان‌دهنده و معذب‌کننده» توصیف کرد.

در یک نقد منفی، جن چینی از والچر نوشت که سریال در فصل دوم «برخی از تمرکزهای خود را از دست می‌دهد»، مانند خط داستانی فرعی و غیرضروری جولیا یا تلاش برای تبدیل کردن زاهد به یک «همراه بامزه و عجیب». چینی بیان کرد که موقعیت‌های سریال «اغلب ساختگی به نظر می‌رسند یا آشکارا به دنبال شوخی‌های ساده هستند» و از صحنه‌های بین داگ و السا که «بازتاب‌دهنده رفتار واقعی انسان‌ها نیستند» انتقاد کرد. با این حال، وی بازی لندی-پاین و گیلکریست را مورد تحسین قرار داد.

 فصل ۳ 
در راتن تومیتوز، فصل ۳ بر اساس ۷ نقد، امتیاز ۱۰۰٪ را کسب کرده و میانگین امتیاز آن ۷ از ۱۰ است. مریل بار از فوربز نوشت: «فصل سوم سریال غیرعادی جسورانه‌ترین فصل تا به امروز است و واقعاً به نظر می‌رسد که به اوج خود رسیده است. [...] اکنون سریال اجازه می‌یابد تا نفس بکشد و داستان منحصربه‌فرد خود را به شیوه‌های در حال تکامل و جذابی کشف کند.»

 فصل ۴ 
لورین علی از لس آنجلس تایمز نوشت که فصل پایانی سریال «به مهارت» با ترس‌هایی که والدین کودکان دارای اوتیسم هنگام تماشای بزرگ شدن فرزندشان دارند، برخورد می‌کند. او همچنین خاطرنشان کرد که این فصل «میراث سریال را به عنوان یکی از بهترین مجموعه‌ها در پرداختن به اوتیسم و اثر پروانه‌ای آن بر خانواده، دوستان و عزیزان تثبیت کرد».

 جوایز و نامزدی‌ها 
 سال  جایزه  رده  نامزد(ها)  نتیجه  منابع ۲۰۱۸  جوایز ستلایت  بهترین مجموعه تلویزیونی موزیکال یا کمدی  غیرعادی     ۲۰۱۸  جایزه پیبادی  سرگرمی  غیرعادی    

 منابع 

رده:آثار درباره نوجوانی
رده:برنامه‌های اختصاصی نت‌فلیکس
رده:برنامه‌های اصلی نت‌فلیکس به زبان انگلیسی
رده:برنامه‌های تلویزیونی آمریکایی به زبان انگلیسی
رده:بیماری‌ها و اختلال‌ها در ادبیات داستانی
رده:کمدی موقعیت تلویزیونی آمریکایی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی آغازشده در ۲۰۱۷ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی آمریکایی پایان‌یافته در ۲۰۲۱ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی تولید سونی پیکچرز تلویژن
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درام نوجوانانه آمریکایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درباره خانواده‌های ازهم‌گسیخته
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کمدی آمریکایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کمدی سیاه آمریکایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کمدی مرتبط با ال‌جی‌بی‌تی آمریکایی در دهه ۲۰۱۰(میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کمدی-درام آمریکایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی مرتبط با ال‌جی‌بی‌تی آمریکایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی مرتبط با دوجنسگرایی
رده:نمایش‌های تلویزیونی واقع‌شده در کنتیکت