دودمان تیموری

دودمان تیمور یا به نقل از برخی گورکانیان نام دودمانطایفه مسلمانMaria E. Subtelny, Timurids in Transition: Turko-Persian Politics and Acculturation in Medieval Persia, Vol. 7, (Brill, 2007), 201. با فرهنگ ایرانیB.F. Manz, "Tīmūr Lang", in دانشنامه اسلام، Online Edition, 2006و مغول نژاددانشنامه بریتانیکا, "Timurid Dynasty", Online Academic Edition, 2007. (Quotation:...Turkic dynasty descended from the conqueror Timur (Tamerlane), renowned for its brilliant revival of artistic and intellectual life in Iran and Central Asia....Trading and artistic communities were brought into the capital city of Herat, where a library was founded, and the capital became the centre of a renewed and artistically brilliant Persian culture...)Encyclopædia Britannica article: Consolidation & expansion of the Indo-Timurids, Online Edition, 2007. برآمده از نسل امیر تیمور بودند. واژه گورکانی در اصل فارسی شدهٔ واژهٔ مغولی کورگان به معنی داماد است.A History of the Muslim World Since 1260: The Making of a Global Community, by Vernon Egger, p193 زیرا تیمور با شاهدختی از خاندان شاهی جغتایی ازدواج کرده و تیموریان داماد نسل چنگیزخان بوده‌اند. اعضای دودمان تیمور بسیار تحت تأثیر فرهنگ ایرانی بوده‌اند.Maria Subtelny, Timurids in Transition, 40: "Nevertheless, in the complex process of transition, members of the Timurid dynasty and their Persian Mongol supporters became acculturate by the surrounding Persianate millieu adopting Persian cultural models and tastes and acting as patrons of Persian culture, painting, architecture and music." pg 41: "The last members of the dynasty, notably Sultan-Abu Sa'id and Sultan-Husain, in fact came to be regarded as ideal Perso-Islamic rulers who develoted as much attention to agricultural development as they did to fostering Persianate court culture." و ۲ امپراتوری مهم را ایجاد کرده‌اند: یکی امپراتوری تیموریان در ایران و آسیای مرکزی و دیگری گورکانیان در شبه‌قاره هند.

 اصالت 
اصالت تیموریان به برلاس می‌رسد. برلاس‌ها از پشتیبانان سپاه چنگیز خان بودند."Timur", The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition, 2001–05 Columbia University Press, (LINK )"Consolidation & expansion of the Indo-Timurids", in Encyclopædia Britannica, (LINK) پس از حمله مغول به آسیای میانه، برلاس‌ها در جنوب قزاقستان امروزی از چیمکند تا طراز و آلماتی ساکن شدند و خانات مغولستان را به وجود آوردند. در آن جا با مردمان ترک بومی درآمیختند به طوری که در زمان پادشاهی تیمور، بارلاس‌ها کاملاً زبان و رسوم ترکی را برگزیده بودند. پس از اسلام آوردن مردم آسیای میانه، ترک‌ها و مغول‌ها با فرهنگ ایرانی درآمیختند.B. Spuler, "Central Asia in the Mongol and Timurid periods", published in Encyclopædia Iranica, Online Edition, 2006/7, (LINK): "...  Like his father, Olōğ Beg was entirely integrated into the Persian Islamic cultural circles, and during his reign Persian predominated as the language of high culture, a status that it retained in the region of Samarqand until the Russian revolution 1917 [...] Ḥoseyn Bāyqarā encouraged the development of Persian literature and literary talent in every way possible ..." فرهنگ ایرانی همراه با دین اسلام به آسیای میانه راه یافته بود. ادبیات فارسی ابزاری در جذب نخبگان تیموری به فرهنگ درباری فارسی-اسلامی بود.David J. Roxburgh. The Persian Album, 1400–1600: From Dispersal to Collection. Yale University Press, 2005. pg 130: "Persian literature, especially poetry, occupied a central in the process of assimilation of Timurid elite to the Perso-Islamicate courtly culture, and so it is not surprising to find Baysanghur commissioned a new edition of Firdawsi's Shanama

 فهرست حاکمان 
 امپراتوری تیموری 

نامدوراننسبت خانوادگیازتاتیمور گورکانی۱۳۷۰۱۴۰۵مؤسس دودمان
(پسر امیر تراغای)میرانشاه گورکانی۱۴۰۵۱۴۰۹پسر تیمورشاهرخ گورکانی۱۴۰۵۱۴۴۷پسر تیمورالغ بیگ گورکان۱۴۴۷۱۴۴۹پسر شاهرخ
فرارودخراسان/هرات/فارس/عراق عجم(پدرکش)

۱۴۴۹ تا ۱۴۵۰ علاءالدوله میرزا پسر بایسنقر
 میرزا ابوالقاسم بابر پسر بایسنقر
 سلطان محمد پسر بایسنقر۱۴۵۰ تا ۱۴۵۱۱۴۵۱ تا ۱۴۵۷ 
۱۴۵۷ 
۱۴۵۷ تا ۱۴۵۹ 
ابوسعید میرزا بیشتر قلب امپراتوری تیموری در آسیای مرکزی را با کمک رئیس ازبک‌ها، ابوالخیر خان (پدربزرگ محمد شیبانی خان) به‌دست آورد و دوباره متحد ساخت. ابوسعید با تقسیم ایران با قراقویونلو (تحت حاکمیت جهان شاه) موافقت نمود اما قراقویونلوهای تحت سلطه اوزون حسن، نخست جهان شاه را شکست داده و کشته و سپس ابوسعید میرزا را کشتند.

۱۴۵۱ تا ۱۴۶۹**فرارود تقسیم شد. 
۱۴۶۹ (دوره یکم) 
۱۴۷۰ (۶ هفته) 
۱۴۷۰ تا ۱۵۰۶ (دوره دوم) بدیع‌الزمان میرزا گورکانی، ۱۵۰۶ تا ۱۵۰۷
 مظفرحسین میرزا گورکانی، ۱۵۰۶ تا ۱۵۰۷ازبک‌ها به‌فرمان محمد شیبک خان، هرات را فتح کردند.
 پسران ابوسعید، فرارود را میان خود به سمرقند، بخارا، حصار، بلخ، کابل و فرغانه تقسیم کردند.

سمرقندبخاراحصارفرغانهبلخکابل1469 تا ۱۴۹۴1469 تا ۱۴۹۴1469 تا ۱۴۹۵1469 تا ۱۵۰۲1495 تا ۱۴۹۷1495 تا ۱۵۰۰1495 تا؟1494 تا ۱۴۹۷(غاصب)? تا ۱۵۰۳(غاصب)? تا ۱۵۰۴1500 تا ۱۵۰۱(دست‌نشانده سلطان احمد تامبول)1497 تا؟1503 تا ۱۵۰۴1503 تا ۱۵۰۴1504 تا ۱۵۱۱بابر نیز همانند پدربزرگش ابوسعید، فرارود را متحد ساخت ولی پس از مدتی دوباره سرزمین‌ها را از دست داد.
۱۵۱۱ تا ۱۵۱۲عبیدالله سلطان دوباره فرارود را فتح نمود.
۱۵۱۲1512–1530.امپراتوری تیموری تحت سلطه خانات بخارا که برای ازبکان بود، از بین رفتند؛ ولی بعدها به فرماندهی بابر به فتح هند روی آوردند و پس از فتح آن، امپراتوری تیموری هند را بنا نهادند.

 منابع 



رده:تاریخ جنوب آسیا
رده:تاریخ آسیای مرکزی
رده:تاریخ مردمان ترک‌تبار
رده:تیموریان
رده:سلسله‌های ترک
رده:عشایر استپ اوراسیایی