اینتلیجنتسیا

اینتلیجنتسیا (، ، ) به یک طبقه اجتماعی از اشخاص تحصیل‌کرده و روشنفکر گفته می‌شود که به نقد، راهنمایی، و رهبری فرهنگ و سیاست جامعهٔ خود اشتغال داشته باشند.Pascal Ory and Jean-François Sirinelli, Les Intellectuels en France. De l’affaire Dreyfus à nos jours (The Intellectuals in France: From the Dreyfus Affair to Our Days), Paris: Armand Colin, 2002, p. 10. اینتلیجنتسیا می‌تواند شامل معلمان، هنرمندان، دانشگاهیان، نویسندگان، روزنامه‌نگاران و به طور کلی «اهل قلم» باشد. از لحاظ تاریخی، نقش سیاسی اینتلیجنتسیا تاثیرهای متفاوتی بر شکل‌گیری فرهنگ جامعه، از مترقی تا مرتجع داشته است.Williams, Raymond. Keywords: A Vocabulary of Culture and Society (1983) Rev. Ed. , p. 170.

اصطلاح اینتلیجنتسیا نخستین بار در اواخر قرن هجدهم و در جریان تجزیه لهستان به کار گرفته شد. در آن زمان لهستان تحت حکومت روسیه تزاری بود و روشنفکر لهستانی برونیسلاو ترنتوسکی از اشخاص لهستانی الاصل متعلق به طبقهٔ بورژوازی و تحصیل‌کرده‌ای را رهبر لهستان مستقل آینده می‌دانست که نسبت به سرنوشت و آینده هم‌وطنان خود احساس مسؤولیت می‌کردند و مدعی در اختیار داشتن ابزار فکری و خطوط اصلی برنامه‌ای اجتماعی و سیاسی برای راهنمایی ملت خود به سوی زندگی بهتر و انسانی‌تری بودند. این افراد در دانشگاه‌ها و مدارس عالی نظامی آموزش یافته بودند و هوادار اصلاحات سیاسی، تقویت مبانی زندگی دموکراتیک و مدرن (مانند اروپای غربی به ویژه فرانسه)، و انجام پروژه اصلاحات ارضی و اقتصادی به سود بورژوازی بودند.

در مورد تفاوت بین «اینتلیجنتسیا» و «روشنفکر» دو نظر وجود‌دارد. برخی بین این دو اصطلاح تفاوت می‌گذارند و معتقدند اینتلیجنتسیا محدود به زمان و مکان خاص خود (روسیه تزاری و لهستان) است و برخی نیز می‌گویند اینتلیجنتسیا گروهی اجتماعی هستند که می‌تواند درهر کشوری پدید‌آید.بابک احمدی، کار روشنفکری، نشر مرکز، تهران، 1384، ص 21

 جستارهای وابسته 
 فرهنگستان
 هژمونی فرهنگی

 منابع 



رده:جامعه روسیه
رده:جامعه‌شناسی معرفت
رده:روشن‌فکری
رده:علم و فناوری در اتحاد شوروی
رده:علم و فناوری در روسیه
رده:گروه‌های اجتماعی
رده:طبقه‌های اجتماعی در لهستان