سازمان اقتصادی کوثر

سازمان اقتصادی کوثر سازمان دولتی وابسته به بنیاد شهید و امور ایثارگران و بازوی اجرایی آن است، که مدیریت واحدهای اقتصادی وابسته به این بنیاد را برعهده دارد.

این سازمان در سال ۱۳۷۲ تأسیس شد تا واحدهای اقتصادی پراکندهٔ زیرمجموعهٔ بنیادشهید را تحت پوشش یک سازمان واحد اقتصادی درآوردو تا سال ۱۴۰۲ مالکیت بیش از ۴۰ شرکت اقتصادی را در اختیار داشت که این شرکت‌ها در زمینه‌های دامپروری و کشاورزی، بازار سرمایه، صنایع نفت و گاز، تجهیزات پزشکی و دارویی ، بهداشت و درمان، برق و الکترونیک، عمران و ساختمان، خدمات مالی و بازرگانی و معادن فعالیت می‌کرند. 

اما سال ۱۴۰۲ در زمان تصدی امیرحسین قاضی زاده هاشمی در بنیاد شهید و امور ایثارگران کشور و مدیرعاملی ناصر فخاری در سازمان اقتصادی کوثر، شرکت های اقتصادی و سایر دارایی های این سازمان به بنیاد مستضعفان واگذار گردید. 

هم‌اکنون این سازمان، مدیریت برخی سهام بازار سرمایه متعلق به بنیاد شهید و امور ایثارگران را بر عهده دارد و اوحدی رئیس بنیاد شهید کشور پس از سرکار آمدن دولت چهاردهم  محمدرضا اسکندری را که پیش‌تر مدیر عامل این سازمان بود را از آبانماه ۱۴۰۳ دوباره بعنوان مدیرعامل این سازمان منصوب کرد.

 تاریخچه 
سازمان اقتصادی کوثر در سال ۱۳۷۲ تشکیل شد. محمدرضا اسکندری که پیش تر نیز مدیرعامل کوثر بود ارزش این سازمان را در سال 1391 ۳ هزار میلیارد تومان اعلام کرده و گفته‌است: «در سال ۹۱ فعالیت‌های اقتصادی سازمان ۳۲۰ میلیارد تومان سود داشته‌است.» این سازمان تا پیش از واگذاری به بنیاد مستضعفان در دوره تصدی امیر حسین قاضی زاده هاشمی در بنیاد شهید و امور ایثارگران کشور در ۷ بخش توسعه صنایع و معادن، کشاورزی، بهداشت و درمان، برق و الکترونیک، عمران و ساختمان، کشاورزی و دامپروری و خدمات مالی برتر (بازار سرمایه) دارایی هایی داشت و فعالیت می کرد. در حوزه کشاورزی، حدود ۲۰ شرکت نظیر زربال، دیزباد و ماهان و شرکت هایی از این قبیل به صورت زنجیره ای داشت، که محصولاتی مانند شیر، مرغ، جوجه، آبزیان، گوشت قرمز و تخم‌مرغ تولید می‌کرد. در بازه های زمانی مختلف چیزی بالغ بر۸۰ درصد از جوجه یک‌روزه مرغ مادر گوشتی، ۶۰ درصد از جوجه یک‌روزه مرغ مادر تخم‌گذار، تولید ۹۰ هزار تن (معادل ۱۰ درصد از کل تولید تخم مرغ کشور) و تولید بیش از ۵۵ هزار تن از گوشت مرغ کل کشور ایران توسط این سازمان در این سازمان تولید می شد. در سال هایی حجم زیادی خوراک و دان و علوفه و سویا را که اغلب جهت مصرف شرکت هایش بود توسط این سازمان وارد می شد.  در زمینه بهداشت و درمان بیمارستان خاتم الانبیا زیر نظر سازمان کوثر فعالیت می‌ کرد که در زمان انتقال دارایی های کوثر به بنیاد مستضعفان، این بیمارستان را به منظور ارائه خدمات به ایثارگران در اختیار سازمان کوثر باقی ماند.

سازمان کوثر شرکت سرمایه‌گذاری سبحان را برای فعالیت در بورس ایجاد کرده بود که با فروش حاشیه ساز آن، هم‌اکنون دو شرکت سرمایه‌گذاری آوانوین و سبدگردان فراز مدیریت دارایی‌های آن را در بازار سرمایه برعهده دارند. سازمان اقتصادی کوثر مالک۳ درصد بانک دی و ۵ درصد از سهام شرکت بیمه دی نیز می‌باشد. کوثر ۳۶ درصد از سهام شرکت سهامی عام کف (داروگر) را در اختیار داشت که آن را واگذار کرد. کوثر دارای ۲٫۷٪ از سهام بانک دی است.

 انتقاد از عملکرد 

 انتقاد از درامد 
سلیمی عضو کمیسیون «آموزش، تحقیقات و فناوری» مجلس شورای اسلامی با انتقاد شدید از عملکرد سازمان اقتصادی کوثر به عنوان یک هلدینگ بزرگ تنها در سال ۴۰۰ میلیارد درآمد دارد و باید مشخص شود که چرا این هلدینگ عظیم در سال تنها ۴۰۰ میلیارد درآمد داشته باشد این در حالی است که این هلدینگ معدن نیز دارد.

 انتقاد و پاسخگویی
در تاریخ 17 فروردین 1402 جمعی از ایثارگران و فرزندان شهدای شاغل در سازمان اقتصادی کوثر طی نامه ای خطاب به قاضی زاده هاشمی رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران از نحوه مدیریت و فعالیت های این سازمان بزرگ اقتصادی انتقاد کرده و خواستار پاسخگویی شفاف به افکار عمومی شده اند. گفتند چرا افرادی که منتصب به ریاست محترم سازمان می باشند و منصوب ایشان هستند و شرکت سود ده را به شرکت زیان ده تبدیل کرده اند عزل نمی شوند؟
در پاسخ به برخی ادعاها مدیرعامل سازمان اقتصادی کوثر با بیان اینکه بنده دنیا و آخرت خود را به ناکارآمدی مدیران زیان‌ده نمی‌فروشم، گفت: در سازمان اقتصادی کوثر با هیچ مدیری تعارف نداریم. همانگونه که مدیرانی که سود ۳ برابر نسبت به برنامه خود داشته‌اند تشویق شدند، مدیرانی که بیش از ۱۵ درصد دچار انحراف بودجه شدند نیز کارت زرد دریافت کردند. 
فخاری افزود: حفظ بیت‌المال، افزایش تولید و انجام تعهدات برای ما ارزشمند است و اگر مدیری نتواند این سه اصل را رعایت کند کنار گذاشته می‌شود.
مدیر عامل سازمان اقتصادی کوثر در نشست و هم اندیشی با اصحاب رسانه بیان داشت سود عملیاتی سازمان اقتصادی کوثر در پایان سال ۱۴۰۰ و مدیریت جدید، سود این سازمان به عدد ۵۶۰ میلیارد تومان رسید و هم اکنون این رقم به ۲ هزار و دویست میلیارد تومان افزایش پیدا کرده است.
 اما پس از خروج ناصر فخاری از سازمان اقتصادی کوثر حاشیه هایی از نحوه مدیریت او و نحوه ارائه آمار و ارقامی که در گزارش ها اعلام کرده بود مشخص شد که در دوره او شرکت هایی متحمل زیان هایی شده بودند. 

 هیئت امنا 
سازمان اقتصادی کوثر دارای یک هیئت امنای ۳ نفره است:
 نماینده ولی فقیه و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران به عنوان رئیس هیئت امنا
 معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور به عنوان عضو هیئت امنا
 معاون ذی‌ربط در بنیاد، به عنوان عضو هیئت امنا

این سازمان همچنین دارای یک هیئت مدیره ۷ نفره به انتصاب رئیس بنیاد شهید است، که یکی از آن‌ها به عنوان مدیرعامل انتخاب می‌شود. مؤسسه حسابرسی مفید راهبر وابسته به معاونت نظارت و حسابرسی دفتر رهبر ایران، حسابرسی این سازمان را برعهده دارد.

 رئیس 
معاون رئیس جمهور و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران طی حکمی «محمدرضا اسکندری» را به عنوان «سرپرست سازمان اقتصادی کوثر» منصوب کرد..

 تحقیق و تفحص 
در خرداد ۱۳۹۵ مجلس شورای اسلامی از بنیاد شهید تحقیق و تفحص انجام داد. امیر خجسته، از نمایندگان پیگیر این طرح چند سازمان وابسته به بنیاد از جمله سازمان اقتصادی کوثر را به انجام «صدها میلیارد تومان» تخلف مالی متهم کرد اما هیچگاه چنین ادعایی در مراجع صالح اثبات نشد. 
 شرکت‌های وابسته تا پیش از واگذاری به بنیاد مستضعفان 
برخی از شرکت‌های تابعه و وابسته به سازمان اقتصادی کوثر تا پیش از واگذاری به بنیاد مستضعفان::

+ردیفنام شرکتمدیرعاملموضوع فعالیتمحل شرکت1هلدینگ سرمایه‌گذاری توسعه صنعت کوثر صبا(هلدینگ_کوثر_صبا) مهدی قندهاریصنعتتهران2گروه سرمایه‌گذاری کشاورزی کوثر ابراهیم غلامیکشاورزی،دامپروری و صنایع وابستهتهران3گروه توسعه صنایع و معادن کوثر علی سلگیمعدنتهران4گروه زمین و ساختمان معین کوثر حسین زاهدیساخت‌وسازتهران5شرکت شهابحسین نعیم آبادیتولید لوازم خانگیتهران6بیمارستان خاتم‌الانبیاء هادی کاظمیتوسعه سلامت و امور درمانیتهران7شرکت سرمایه گذاری آوانوینمصطفی زروندیبازار سرمایه / سرمایه‌گذاریتهران8شرکت پیمابپیام طوافیپیمانکاریتهران9شرکت اجداد زربالمجید صنعتگرتولید مرغ و جوجه یکروزهآمل10شرکت سبدگردان فراز فرزاد نبی زاده رضائیهبازار سرمایه/ مدیریت داراییتهران11شرکت ایمن پوشش کوثر حمید قمصری خدمات بیمهتهران12موسسه رویش کوثر حسین شیرزادهدانش بنیان، شتاب‌دهنده و مشاوره مدیریتتهران13شرکت جمکومحمد رستمیتولید الکتروموتورجوین14نیروگاه زاگرس کوثرعظیم اعتمادیتولید برقکرمانشاه15سرمایه گذاری پاک اندیشان امینمحمدرضا زین الدینیمشارکت و سرمایه گذاری بورسی و فرابورسیتهران16شرکت سیمکاتمجید قاری‌زادهتولید سیم و کابلتبریز۱7شرکت مرغک کامران طهماسبی نادریتولید مرغ و جوجهزنجان18شرکت خاوردشتسید هادی حسینیتولید محصولات روغنیگلستان19شرکت توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی کوثر صاحب میرپناهیتجهیزات کشاورزی تهران20شرکت کشت و صنعت شریف‌آبادسید محمود حاج اکبریصنایع دامی زراعیقزوین21شرکت مرغ ماهاناحمد شریعتیتولید مرغ و جوجهکرمان22شرکت آبزی اکسیر کوثر مصطفی قلندریآبزی پروریتهران23شرکت کشت و صنعت اشراقایوب لکیپرورش دام سبک و سنگینورامین24شرکت پنبه دانه‌های روغنی خراسانابوالفضل بوژمهرانیتولید محصولات روغنینیشابور25شرکت شرکت خدمات بازرگانی تحفهابوالفضل اکبریبازرگانیتهران26شرکت شیمی دارو کوثربهراد زندیهتولید واکسن،دارو  و مکمل دامیتهران27شرکت خوراک دام پارس جمال ولی‌پورتولید خوراک دام و طیورتهران28شرکت مرغ مادر دیزبادعلیرضا نظری جهرمیتولید مرغ و جوجهنیشابور 29نفت و گاز کوثرسید صادق نجابتصادرات نفت سبک و سنگینتهران30پیشگامان توسعه کشاورزی کوثرمسعود وجدانی فردگیاهان گلخانه‌ایتهران31صنایع غذایی کوثر به چین سامینحمیدرضا شریفیتولید کنسرومشهد32پیشگامان کشاورزی و صنعت کوثر دنارضا حسینیانتولید آردیاسوج33شرکت توسعه انرژی کوثر(نورتک)محمد گودرزیتولید لامپ‌های کم مصرفاصفهان34توسعه مدیریت آوانوینزینب مهربخشبازارسرمایه و سرمایه گذاریتهران

 پیوند به بیرون 
 وب‌گاه رسمی
 منابع 

رده:سازمان‌های اقتصادی
رده:سازمان‌های زیر نظر رهبری در ایران
رده:سازمان‌های ایران
رده:اموال مصادره‌شده پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران
رده:شرکت‌های خوشه‌ای
رده:شرکت‌های تهران
رده:شرکت‌های خوشه‌ای ایران
رده:شرکت‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۴ (میلادی)
رده:شرکت‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۴ (میلادی) بر پایه کشور