اسماخان سلطان

اسماخان سلطان، (تولد ۱۵۴۵ مانیسا – مرگ ۸ اوت ۱۵۸۵ استانبول) دومین دختر سلطان سلیم دوم از همسرش نوربانو سلطان بود. اسماخان سلطان پس از مهرماه سلطان و هماشاه سلطان به عنوان قدرتمندترین شاهدخت امپراتوری عثمانی شناخته میشود. وی هم‌چنین نوه سلطان سلیمان قانونی و خرم سلطان، محبوب‌ترین خواهر مراد سوم و یکی از چهره‌های مشهور سلطنت زنان بود. 

 زندگی‌نامه 
اسماخان سلطان در سال ۱۵۴۵ به عنوان دومین دختر شاهزاده سلیم و نوربانو سلطان به دنیا آمد. وی در سال ۱۵۶۲ به فرمان سلیمان یکم با داماد سوکلو محمد پاشا وزیر اعظم عثمانی ازدواج کرد. او از این ازدواج صاحب چند فرزند به نام‌های سلطانزاده ابراهیم خان و گلرخ خانم سلطان شد.

اسماخان در زمان سلطنت پدر و برادرش به عنوان همسر وزیراعظم از جایگاه بسیار بالایی برخوردار بود و در کنار خواهرانش و مادرش به رقابت با و صفیه سلطان می‌پرداختند در سال ۱۵۷۹ سوکلو محمد پاشا قربانی این رقابت شد و با دسیسه‌های صفیه سلطان به فرمان مراد سوم اعدام شد. 

اسماخان سلطان در سال ۱۵۸۰ نامزد ازدمیراوغلو عثمان پاشا شد اما این ازدواج صورت نگرفت و بعدا در سال ۱۵۸۲ با داماد کالایکوز علی پاشا از دولتمردان عثمانی ازدواج کرد. بعد از مرگ نوربانو سلطان در سال ۱۵۸۳ اسماخان به قدرتمندترین رقیب صفیه سلطان تبدیل شد و از لحاظ سیاسی به مراد سوم مشاوره می‌داد.

اسماخان سلطان سرانجام در ۸ اوت سال ۱۵۸۵ به دلیل زایمان سخت فوت شد و در مقبره سلیم دوم در مسجد ایاصوفیا دفن شد. پسر او ۴۰ روز بعد ۱۸ اکتبر ۱۵۸۵ فوت شد و در مقبره سکولو محمد پاشا در مسجد سکولو دفن شد، با مرگ اسماخان هیچ رقیب قدرتمند زن در حرم وجود نداشت تا مانع نفوذ فراوان صفیه سلطان شود و صفیه قدرتمندترین زن حکومت تا پایان دوره مراد شد و از ازادی و نقش سیاسی عمده در دولت برخوردار بود. 

اسماخان سلطان در سال ۱۵۷۱ دستور ساخت مسجدی به نام خود را صادر کرد. این مسجد توسط معمار سنان در شهر منگلیا در رومانی بنا شد و به مسجد اسمهان سلطان شهرت یافت. در کنار این مسجد هفت مدرسه، سه کاروانسرا احداث شده است.

 منابع 

مشارکت کنندگان ویکی‌پدیا ،Ismihan Sultan، ویکی‌پدیا انگلیسی، دانشنامه آزاد (بارگذاری ۱۳ تیر ۱۳۹۶)
 Yavuz Bahadıroğlu, Resimli Osmanlı Tarihi, Nesil Yayınları (Ottoman History with Illustrations, Nesil Publications), 15th Ed. , 2009, ISBN 978-975-269-299-2 (Hardcover).
 Narodna biblioteka "Sv. sv. Kiril i Metodiĭ. Orientalski otdel, International Centre for Minority Studies and Intercultural Relations, Research Centre for Islamic History, Art, and Culture (2003). Inventory of Ottoman Turkish documents about Waqf preserved in the Oriental Department at the St. St. Cyril and Methodius National Library: Registers. Narodna biblioteka "Sv. sv. Kiril i Metodiĭ
 TheImperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire, Oxford University Press, 1993, ISBN 0-19-508677-5 (paperback). :en:Ismahan Sultan 

رده:اشراف سده ۱۶ (میلادی) اهل عثمانی
رده:اهالی عثمانی در سده ۱۶ (میلادی)
رده:شاهدخت‌های عثمانی
رده:درگذشتگان ۱۵۸۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۵۴۴ (میلادی)
رده:زادگان ۱۵۴۵ (میلادی)
رده:مرگ‌ها در زایمان
رده:دختران سلطان‌ها