نظریه عمل

نظریه عمل  نظریه‌ای است پیرامون اینکه موجودات اجتماعی چگونه با انگیزه‌ها و مقاصد گوناگون خود دنیایی که در آن زندگی می‌کنند را ایجاد و متحول می‌سازند. این یک دیالکتیک بین ساختار اجتماعی و عامل انسانی است که در یک رابطه پویا در هم تنیده می‌شوند.Dougherty, Elizabeth. نظریه عمل آنگونه که توسط شری اورتنر بیان شدهAnthropology and Social Theory: Culture, Power and the Acting "به دنبال تبیین رابطه(ها)‌یی است که از کنش انسان و موجودیت جهانی- که به آن سیستم اطلاق می‌شود- حاصل می‌شود.
این رویکرد به دنبال حل و فصل تعارض میان رویکردهای سنتی ساختارگرا و رویکردهای فردگرایی روش شناختی است که تلاش می‌کنند همه پدیده‌های اجتماعی را از طریق اقدامات فردی توضیح بدهند.Anthro Base, article on Practice Theory

 پی‌یر بوردیو 
نظریه عمل به شدت با اندیشه نظریه‌پرداز و جامعه‌شناس فرانسوی پی‌یر بوردیو در ارتباط است. «عمل» از مهم‌ترین اصطلاحات در آثار بوردیو است. بنا به تعریف، «عمل» یعنی «آنچه فرد انجام می‌دهد».  به عبارت دیگر، «عمل» در مقابل حرف ــ و البته حرف صورت‌بندی‌نشده ــ قرار دارد. مفهوم «عمل» بیش از همه به مفهوم «کنش» در علوم اجتماعی نزدیک است اما با آن یک‌سان نیست.
 مفهوم عادت‌واره او نیز یکی از اجراسازی‌های مهم اصول نظریه عمل است.Pascalian Meditations, Polity, 2000. see chapter 4 especially بوردیو مفهوم عادت‌واره را برای درک درونی‌سازی نظم اجتماعی در بدن انسانی توسعه داد. کتاب او با عنوان «طرح کلی نظریه عمل» که بر اساس کار او در الجزایر در طول جنگ استقلال الجزایر نگاشته شده نمونه‌ای از اجرای نظریه عمل است که بر داده‌های تجربی جمع‌آوری شده از طریق مردم نگاری اعمال شده‌ا ست.Outline of a Theory of Practice.

 آنتونی گیدنز 
گیدنز که بیشتر به خاطر نظریه ساختاریابی (structuration) دیدگاه کل نگرش به جوامع مدرن شناخته شده‌ است یکی از برجسته‌ترین جامعه شناسان مدرن است. آنتونی گیدنز نظریه ساختاریابی را به عنوان یک تجزیه و تحلیل عامل و ساختار توسعه داده‌ است که در آن به هیچ‌کدام از آن‌ها اولویت نمی‌دهد. این نظریه تلاش می‌کند تا نشان بدهد 'چگونه اصول نظم می‌تواند هم عمل را تولید و هم توسط خود عمل باز تولید شود. در اینجا ساختار اجتماعی از بالا بر کنشگران انسانی تحمیل نمی‌شود. بر اساس این نظریه، عامل بشری و ساختار اجتماعی در هم تنیده‌اند. پراکسیس تکرار کنش‌های عوامل فردی است که ساختار اجتماعی را بازتولید یا دگرگون می‌کند. زندگی اجتماعی کنش‌های فردی فراتر است اما صرفاً توسط نیروهای اجتماعی تعیین نمی‌شود. یک ساختار اجتماعی-سنن، نهادها، اخلاقیات و طرق تثبیت شده انجام امور وجود داد، اما نظریه ساختیابی می‌گوید که هنگامی که مردم شروع به نادیده گرفتن این گونه ساختارها کنند، آن‌ها را با دیگر ساختارها عوض کنند یا طور دیگری آن‌ها را بازتولید کنند این ساختارها قابل تغییر خواهند بود.

 تئودور شاتزکی 
تئودور شاتزکی از طریق کتاب‌هایش - اعمال اجتماعی(Social Practices) (1996)Social Practices (1996) و جایگاه‌های اجتماعی(The Site of the Social) (2002) یک نظریه عمل جایگزین توسعه داده‌است.The Site of the Social (2002) پیش‌فرض‌های های اساسی او از مارتین هایدگر و لودویگ ویتگنشتاین استخراج شده‌است که مردم چیزی را انجام می‌دهند که برایشان عقلانی جلوه می‌کند.(Nicolini, 2014, p.164) در کار شاتزکی اعمال به عنوان 'چندگانه‌ای از کنش‌های حادث فضایی باز' تعریف می‌شوند (Schatzki, 2005, p.  471) و همچنین اعمال ' مجموعه‌ای از پروژه‌ها، وظایف، گفتارها و اقدامات که به صورت سلسله مراتبی سازماندهی شده‌است' نیز تعریف شده‌است.(Schatzki, 2002, p.73) علاوه بر این عمل x شامل چهار عنصر اصلی است: (۱) درک عملی – «دانستن چگونه X را انجام بدهیم، دانستن چگونه X را شناسایی کنیم، چگونه به موقع به X-پاسخ بدهیم» (idem, p.  77); (2) قوانین – «صورت‌بندی صریح اصول احکام و دستورالعمل‌ها است که مردم را برای ایفای بری کنش‌ها راهنمایی و دعوت می‌کند» (idem, p.  79); (3) ساختار عاطفی-غایتی – «طیف وسیعی از مقاصد، پروژه‌ها و وظایف که با مقادیر متنوعی با احساسات و حتی حال و هوا ارتباط دارند» (idem, p.  80); و (۴) درک کلی.

 دیگر نظریه پردازان مهم 
 ویلیام هنکس
 شری اورتنر
 مارشال سالینگز
 تئودور شاتزکی

 منابع 

رده:اصطلاحات جامعه‌شناسی
رده:پیر بوردیو