اسپینترونیک

اسپینتِرونیک (به انگلیسی: Spintronics) یا اسپین‌الکترونیک به مطالعهٔ اسپین الکترون و گشتاور مغناطیسی مربوط به آن، برای کاربرد در ادوات حالت جامد گفته می‌شود.

اسپینترونیک علم استفاده از اسپین الکترونها در الکترونیک است. اسپینترونیک به‌طور اساسی با الکترونیک معمولی متفاوت است. در آن علاوه بر بار الکترون، اسپین نیز به عنوان یک درجه آزادی بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. این امر به معنای امکان ذخیره یا انتقال حجم دادهٔ بیشتری است.

الکترون در اتم، علاوه بر این که تحت تأثیر نیروی جاذبه هسته، به دور آن می‌چرخد، دارای یک حرکت چرخشی به دور خود نیز می‌باشد. این نوع چرخش را اصطلاحاً اسپین الکترون می‌گویند. اسپین (اسپیناست) که به معنای چرخش است را احتمالی در نظر می‌گیرند.

در اسپینترونیک؛ حالت بالا و پایین اسپینی به جای صفر و یک یا مثبت و منفی استفاده می‌شود و در آینده تحولی در افزاره‌های میکروالکترونیکی به‌وجود خواهد آورد. این ویژگی برای ساخت افزاره‌های باینری بسیار کوچک، یعنی در مقیاس اتمی، مورد استفاده قرار می‌گیرد که انرژی کمتری لازم خواهند داشت.

اطلاعات در اسپینها که به صورت جهت (اسپین) (بالا یا پایین) ذخیره می‌شوند (نوشته می‌شوند). اسپینها به الکترونهای متحرک متصل می‌شوند و اطلاعات درون سیم حمل می‌شود. اطلاعات در یک پایانه خوانده می‌شود. جهت اسپین الکترونهای انتقالی برای زمانی نسبتاً طولانی ثابت می‌ماند (در حد چند نانو ثانیه در مقایسه با ده‌ها فمتو ثانیه‌ای که طول می‌کشد تا مومنتوم الکترون از بین برود) که این فرصت وسایل اسپینترونیکی را خصوصاً برای ذخیره اطلاعات و وسائل حسگر مغناطیسی و به‌طور بالقوه برای محاسبات کوانتومی که اسپین الکترون، نشان دهنده یک بیت اطلاعات (که کیو بیت نامیده می‌شود) است، مناسب می‌سازد.
اولین مشکل در این مسیر در مرز مشترک مواد مغناطیسی با نیمه رساناها ایجاد می‌شود. بدین گونه که اطلاعات اسپین الکترون روی گذرگاه در طول سطح مقطع مواد نگه داشته می‌شود و بازده تزریق اسپین پایین می‌آید. یکی از دلایل فیزیکی کاهش رسانش اسپین در عبور آن از فلز فرو مغناطیسی به نیمه رسانا، وجود لایه مرده مغناطیسی است؛ بنابراین قطبیدگی در فلز مغناطیسی از بین می‌رود. اگر نیمه رسانای مغناطیسی به عنوان تزریق کننده اسپینی به کار برده شود، این مشکلات حل خواهد شد. به‌علاوه طرح نیمه رسانا ترکیب الکترونیک سنتی را با تکنولوژی الکترونیک پایه‌ریزی شده روی اسپین راحت تر می‌سازد. از این رو ساخت نیمه رساناهای فرومغناطیسی بسیار مطلوب است.

سامانه‌های اسپینترونیک، اغلب در نیم‌رساناهای مغناطیسی یا آلیاژهای فرومغناطیس محقق می‌شوند و در زمینهٔ رایانش کوانتومی کاربرد دارند.

 تاریخچه 
ایده‌های اولیهٔ اسپینترونیک از مشاهده و کشف پدیدهٔ انتقال وابسته به اسپین الکترون‌ها در نیم‌رساناها در دهه ۱۹۸۰ شکل گرفت.

رده:اسپینترونیک‌ها
رده:علوم نظری رایانه
رده:فناوری‌های نوپدید