تک‌گروه دی‌ان‌ای کروموزوم Y انسانی

تک‌گروه دی‌ان‌ای کروموزوم Y انسانی () تک‌گروهی است که با تفاوت در بخش‌های غیر نوترکیبی دی‌ان‌ای از کروموزوم Y (موسوم به Y-DNA) تعریف می‌شود. این تک گروه گوناگونی ژنتیکی انسانی را بر اساس چندریختی‌های تک-نوکلئوتیدی در کروموزوم Y نشان می‌دهد. افراد درون یک هاپلوگروپ تعداد مشابهی از تکرارهای کوتاه پشت‌سرهم (STR) و چندشکلی‌های تک‌نوکلئوتیدی (SNP) را به اشتراک می‌گذارند. کروموزوم Y تقریباً دو جهش در هر نسل جمع می‌کند "one mutation in every 30 million base pairs" و هاپلوگروپ‌های دی‌ان‌ای Y شاخه‌های مهمی از درخت تبارشناسی کروموزوم Y را نمایندگی می‌کنند که هر کدام با صدها یا حتی هزاران جهش منحصر به فرد مشخص می‌شوند.

جد مشترک اخیر کروموزوم Y (Y-MRCA)، که اغلب به عنوان «آدم کروموزوم Y» شناخته می‌شود، جدیدترین جد مشترکی است که تمامی انسان‌های زنده امروزی به‌طور پدری از او تبار دارند. تخمین زده می‌شود که آدم کروموزوم Y حدود ۲۳۶,۰۰۰ سال پیش در آفریقا زندگی کرده است [نیازمند منبع]. با بررسی دیگر تنگناهای جمعیتی، اکثر مردان اوراسیایی تبار خود را از مردی که حدود ۶۹,۰۰۰ سال پیش در آفریقا زندگی می‌کرده (هاپلوگروپ CT) پیگیری می‌کنند. اگرچه آسیای جنوب شرقی به عنوان منشأ احتمالی برای تمام کروموزوم‌های Y غیر آفریقایی مطرح شده است، این فرضیه بعید تلقی می‌شود. دیگر تنگناهای جمعیتی تقریباً ۵۰,۰۰۰ و ۵,۰۰۰ سال پیش رخ داده‌اند و باور بر این است که اکثر مردان اوراسیایی از چهار جد مشترک که ۵۰,۰۰۰ سال پیش زندگی می‌کرده‌اند و همگی از یک تبار آفریقایی (هاپلوگروپ E-M168) بودند، تبار دارند. "we date the Y-chromosomal most recent common ancestor (MRCA) in Africa at 254 (95% CI 192–307) kya and detect a cluster of major non-African founder haplogroups in a narrow time interval at 47–52 kya, consistent with a rapid initial colonization model of Eurasia and Oceania after the out-of-Africa bottleneck. In contrast to demographic reconstructions based on mtDNA, we infer a second strong bottleneck in Y-chromosome lineages dating to the last 10 ky. We hypothesize that this bottleneck is caused by cultural changes affecting variance of reproductive success among males."

 ساختار فیلوژنتیکی 
340px|بندانگشتی| تک‌گروه‌های کروموزوم Y غالب در جمعیت‌های جهانی پیشا استعماری، به همراه مسیرهای مهاجرتی ممکن بر اساس مدل مهاجرت ساحلی.درخت فیلوژنتیک هاپلوگروپ های Y-DNA

 جستارهای وابسته 
 تک‌گروه دی‌ان‌ای میتوکندریایی انسانی
 فیلوژنتیک مولکولی
 تبارشناسی ژنتیکی

 منابع 



 پیوند به بیرون 

رده:تک‌گروه‌های دی‌ان‌ای Y انسان
رده:فهرست‌های ژنتیک