فاکتور رشد اندوتلیال عروقی

فاکتور رشد اندوتلیال عروقی،  یا وی‌ای‌جی‌اف (وی‌ای‌جی‌اف) یکی از سیتوکین‌ها با ساختاری پروتئینی است. این پروتئین‌ها در رشد و دگرگشت (متابولیسم) سلول‌های زیادی دخیل هستند.

 کارکرد 
این عامل در رشد و ایجاد رگ‌های جدید (آنژیوژنز) مؤثر است. سطح خونی وی‌ای‌جی‌اف در آسم و دیابت بالاست.

 درمان ضد فاکتور رشد اندوتلیال عروقی 
درمان ضد فاکتور رشد اندوتلیال عروقی یا درمان آنتی-وی‌ای‌جی‌اف (Anti-VEGF) یا داروی آنتی-وی‌ای‌جی‌اف، استفاده از دارویی است که سبب سد کردن عملکرد فاکتور رشد اندوتلیال عروقی می‌شود. از این دارو در درمان سرطان و بیماری دژنراسیون وابسته به سن ماکولا استفاده شده است. این داروها شامل پادتن‌های مونوکلونالی مانند bevacizumab پادتن‌های مشتق شده همانند ranibizumab یا مولکول‌های خوراکی در دسترس که تیروزین کیناز تحریک شده به واسطهٔ وی‌ای‌جی‌اف را مهار می‌کنند: lapatinib, sunitinib, sorafenib, axitinib, pazopanib (بعضی از این داروها به جای وی‌ای‌جی‌اف، رسپتورهای آنها را مورد هدف قرار می‌دهند)
THC و Cannabidiol هر دو VEGF را مهار کرده و سبب کاهش رشد گلیوما می‌شوند.
هر دو ترکیب مبتنی بر آنتی بادی تجاری هستند. سه ترکیب اول خوراکی موجود نیز تجاری هستند. دو تا آخر در آزمایش‌های بالینی قرار دارند.

Bergers , Hanahan در سال ۲۰۰۸ به این نتیجه رسیدند که داروهای آنتی-وی‌ای‌جی‌اف در نمونه‌های سرطانی موش‌ها و تعداد فزاینده‌ای از سرطان‌های بشر می‌تواند اثرات درمانی را نشان دهد. اما این تأثیرات با ترمیم و پیشرفت رشد تومورها، در بهترین حالت گذرا هستند.1Bergers G, Hanahan D (August 2008). “Modes of resistance
to anti-angiogenic therapy”. Nat. Rev. Cancer. 8
(8): 592–603. doi:10.1038/nrc2442. PMC 2874834.
PMID 18650835.
مطالعات بعدی در پیامد استفاده از مهارکننده‌های آنتی-وی‌ای‌جی‌اف نشان داد که گرچه آنها می‌توانند سبب کاهش رشد تومورهای ابتدایی شود، اما مهارکننده‌های وی‌ای‌جی‌اف همزمان می‌تواند به ترویج تهاجم و متاستاز تومور، منجر شود.3Pàez-Ribes, Marta; Allen, Elizabeth; Hudock, James;
Takeda, Takaaki; Okuyama, Hiroaki; Viñals, Francesc;
Inoue, Masahiro; Bergers, Gabriele; Hanahan, Douglas;
Casanovas, Oriol (March 2009). “Antiangiogenic Therapy
Elicits Malignant Progression of Tumors to Increased
Local Invasion and Distant Metastasis”. Cancer Cell. 15
(3): 220–231. doi:10.1016/j.ccr.2009.01.027. PMC
2874829. PMID 19249680. Retrieved 22 October
2012.2Ebos, John; Christina R. Lee; William Cruz-Munoz;
Georg A. Bjarnason; James G. Christensen; Robert S.
Kerbel (March 2009). “Accelerated Metastasis after
Short-Term Treatment with a Potent Inhibitor of Tumor
Angiogenesis”. Cancer Cell. 15 (3): 232–239.
doi:10.1016/j.ccr.2009.01.021. PMID 19249681. Retrieved
22 October 2012
AZ2171(cediranib) یک مهار کنندهٔ تیروزین کیناز چندهدفه است که با کاهش نفوذپذیری و کمک به عادی‌سازی رگ‌ها اثرات ضد ادم دارد.4Ledermann, Jonathan A; Embleton, Andrew C; Raja,
Fharat; Perren, Timothy J; Jayson, Gordon C; Rustin,
Gordon J S; Kaye, Stan B; Hirte, Hal; Eisenhauer,
Elizabeth; Vaughan, Michelle; Friedlander, Michael;
González-Martín, Antonio; Stark, Daniel; Clark, Elizabeth;
Farrelly, Laura; Swart, Ann Marie; Cook,
Adrian; Kaplan, Richard S; Parmar, Mahesh K B
(2016). “Cediranib in patients with relapsed platinumsensitive
ovarian cancer (ICON6): a randomised,
double-blind, placebo-controlled phase 3 trial”. The
Lancet. 387 (10023): 1066–1074. doi:10.1016/S0140-
6736(15)01167-8. ISSN 0140-6736. PMID 27025186.
Cochrane Systematic Review در سال ۲۰۱۴، اثرات ranibizumab و pegaptanib را بر روی بیماران مبتلا به ادم ماکولا ناشی از انسداد سیاهرگ مرکزی شبکیه را مورد مطالعه قرار داد. بیماران مشارکت کننده در هر دو گروه درمانی پس از ۶ ماه، بهبودی در حدت بینایی و کاهش در علائم ادم ماکولا را نشان دادند.5Braithwaite T, Nanji AA, Greenberg PB (2010).
“Anti-vascular endothelial growth factor for macular
edema secondary to central retinal vein occlusion”.
Cochrane Database Syst Rev. 10: CD007325.
doi:10.1002/14651858.CD007325.pub2. PMID
20927757.
 جستارهای وابسته 
 فاکتور رشد

 منابع 

endothelial growth factor Vascular endothelial growth factor 

رده:پروتئین‌های انسانی
رده:داروهای تأثیرگذارنده بر دستگاه گردش خون
رده:رگ‌زایی
رده:رگ‌شناسی
رده:ژن‌های روی کروموزوم انسان
رده:فاکتورهای رشد
رده:فاکتورهای نوروتروفیک
رده:مواد ممنوع‌شده توسط آژانس جهانی ضددوپینگ
رده:هورمون‌های پپتیدی