صارلی

صارلی یا صارلیان نام فرقه‌ای مذهبی در کردستان عراق می‌باشد حد فاصل کرکوک، موصل و اربیل. آنها خود را از عشیره کاکه‌ای می‌دانند که محل اصلی آنها کرکوک است.ولادمیر مینورسکی، ترجمه نجات عبدالله، سلیمانیه2007محمد علی سلطانی، قیام و نهضت علویان زاگرس، ج دوم، تهران سها1382 

وجه تسمیه
دربارۀ وجه تسمیۀ مردم صارلی اختلاف نظر وجود دارد:

روایت شده که صارلی بدین دلیل نامگذاری شده که روحانیان ایشان بهشت را به افراد طایفه می‌فروشند و چون کسی از این طایفه مستحق بهشت شد می‌گویند: صار الی الجنه؛ یعنی به بهشت رفت.رشید یاسمی، غلامرضا، کرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او، ج دوم، تهران، امیر کبیر1363 طیب طاهری این قول را مغرضانه می‌داند.

طیب طاهری می ‌گوید صارلی‌ها که گروهی از یارسانیان ساکن موصل هستند، از شارزور به آنجا آمده و خان موصل از استرداد آن‌ها جلوگیری کرده و آن‌ها را صارلی یعنی از آن خود خطاب کرده‌است.طاهری، طیب، تاریخ و فلسفۀ سرانجام: فرهنگ یارسان و شرحی بر نحله‌های فکری و اعتقادی در کرستان، کردستان عراق: اربیل، چاپ یکم: ۲۰۰۹؛ ص ۱۱۹-۱۱۷.

همچنین این باور نیز وجود دارد که صارلی سادۀ شدۀ صارملی است که صارم به معنای شمشیر بوده و توسط ترک‌زبانان به این نام خوانده شده‌اند. در این صورت می‌توان آنان را بازماندۀ شورش صارم خان کرد یزیدی دانست که در سال ۹۱۲ هجری قمری علیه شاه اسماعیل صفوی با انگیزۀ‌ دینی قیام کرد. صارم خان یک کرد ایزدی بود و چهل هزار خانه از کردهای ایزدی از او حمایت می‌کردند.پایگاه تحلیلی کردها: کردها و مناسبات آنها با شاه اسماعیل اول، نوشته‌شده در ۱ مهر ۱۳۹۲؛  بازدید در ۱۳ بهمن ۱۳۹۶.

 کتاب و دستورهای دین 
دین آنها تا حدود زیادی سری، رمزی و ناشناخته است.https://www.vajehyab.com/dehkhoda/صارلیhttp://dictionary.abadis.ir/fatofa/صارلی/ آثار بسیاری از دین قدیم ایران و معتقدات طوایف غلات شیعه در آیین آنها دیده می‌شود.مسعود گلزاری، کرمانشاهان کردستان، تهران انجمن آثار ملی، بی تا1384

جستارهای وابسته
 یارسان
 شبک
 ایزدی
کاکه ای
بجوران

 منابع 

رده:دین در کردستان
رده:دین‌های ایرانی
رده:فرقه‌های مذهبی
رده:فرهنگ و هنر کردها
رده:یارسان در کردستان عراق