نخست‌وزیر هلند

نخست‌وزیر هلند ، با عنوان رسمی وزیر-رئیس هلند که در زبان‌های دیگر معمولاً به عنوان نخست‌وزیر به آن اشاره می‌شود، سرپرست بازوی اجرایی دولت هلند و نیز رئیس شورای وزیران آن کشور است.Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden [Constitution of the Kingdom of the Netherlands], article 45 section 2.Van der Pot, C.W. , Donner, A.M. : Handboek van het Nederlandse staatsrecht [Handbook of Dutch Constitutional Law], page 344-345. Zwolle: W.E.J. Tjeenk Willink, 1983. او عملاً رئیس حکومت هلند و هماهنگ کنندهٔ سیاست دولت است. نخست‌وزیر فعلی هلند راب یتن است.

 تاریخچه 
به طور تدریجی، نخست‌وزیری به یک وظیفه رسمی رهبر دولت تبدیل شد که توسط رهبر سیاسی بزرگ‌ترین حزب انجام می‌شد. از سال ۱۸۴۸، نقش وزیر اول اهمیت پیدا کرده است. در آن سال، قانون اساسی هلند اصلاح شد تا وزرا به جای پاسخگویی به پادشاه که به عنوان رهبر کابینه عمل می‌کرد در برابر مجلس عمومی مسئول باشند. بین سال‌های ۱۹۰۱ تا ۱۹۴۵ سمت ریاست شورای وزیران رسماً بین وزرا می‌چرخید. اما سیاستمداران برجسته می‌توانستند دوره چرخشی چهار ساله را مطالبه کنند.

در سال ۱۹۳۷، یک وزارت امور عمومی جداگانه تأسیس شد که به‌طور غیررسمی با نخست‌وزیر مرتبط بود. بارند بیشوول (۱۹۷۱–۱۹۷۳) آخرین نخست‌وزیری بود که رهبر سیاسی بزرگ‌ترین حزب کابینه نبود (حزب او در واقع سومین حزب بزرگ بود)، تا زمان انتصاب دیک شوف (۲۰۲۴–۲۰۲۶)، سیاستمدار مستقلی که برای رهبری یک ائتلاف راست‌گرا انتخاب شده بود. تا اینکه در سال ۱۹۸۳، وظیفه نخست‌وزیر در قانون اساسی گنجانده شد.

از آن زمان، عنوان رسمی نخست‌وزیر «وزیر-رئیس» بوده است. مطابق با رویه دیرینه روسای دولت در رژیم‌های پارلمانی انگلیسی زبان، این عنوان تقریباً همیشه به «نخست‌وزیر» ترجمه معکوس می‌شود.

موقعیت نخست‌وزیر با ایجاد شورای اروپا تقویت شده است.Van der Pot, 345 در نوامبر ۲۰۰۶، آیین‌نامه شورای وزیران تغییر یافت تا به نخست‌وزیر اجازه دهد هر موضوعی را در دستور کار شورا قرار دهد و دیگر نیازی به انتظار برای ابتکار عمل توسط یک وزیر نباشد. تغییر آیین‌نامه کابینه در ژوئیه ۲۰۰۸Van Middelaar, Luuk: De passage naar Europa. Geschiedenis van een begin [The Passage to Europe. History of A Beginning], page 409. Groningen: Historische Uitgeverij 2009. به نخست‌وزیر اجازه داد تا هزینه‌های کاخ سلطنتی را در بین ادارات مدیریت کند و یک اداره را مسئول کنترل هزینه‌های کاخ سلطنتی کند که توسط چندین وزارتخانه پوشش داده می‌شود.

 نقش نخست‌وزیر 
با توجه به وجود سیستم نمایندگی تناسبی در هلند که به دست آوردن اکثریت کرسی‌ها در مجلس سفلای پارلمان هلند (مجلس عوام) را برای یک حزب تقریباً غیرممکن می‌سازد و دولتی که او تشکیل می‌دهد همیشه از ائتلاف بین دو یا چند حزب است، از این رو؛ او توانمندی دیگر نخست‌وزیرانی که می‌توانند پیوسته از پشتیبانی اکثریت پارلمانی حزب خود برخوردار باشند را ندارد. به خاطر قدرت محدود خود، در اصطلاح سیاسی او برترین درمیان برابرها است، و به توان‌مندی همتایان انگلیسی و آلمانی خود نیست.

در نتیجهٔ یک بازنگری در قانون اساسی در سال ۱۹۸۳، برای نخستین بار سمت نخست‌وزیر در قانون اساسی هلند برای اولین بار نوشته و ثبت شد.Van der Pot, 344. بر اساس قانون اساسی، دولت توسط شاه و وزیران تشکیل می‌شود.Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden, article 42, section 1: "De regering wordt gevormd door de Koning en de ministers." با تصریح قانون اساسی نخست‌وزیر ریاست شورای وزیران است (مادهٔ ۴۵) و توسط حکم سلطنتی (مادهٔ ۴۳) به این مقام منصوب می‌شود. حکم سلطنتی انتصاب اعضای دیگر کابینه متقابلاً توسط نخست‌وزیر امضا می‌شود (مادهٔ ۴۸).

 جستارهای وابسته 
 هلند

 منابع 



رده:تاریخ سیاسی هلند
رده:نخست‌وزیران هلند
رده:نهادهای سیاسی هلند