ساموئل آیلنبرگ

ساموئل آیلنبرگ (۳۰ سپتامبر ۱۹۱۳ – ۳۰ ژانویه ۱۹۹۸) ریاضیدان آمریکایی لهستانی‌الاصل بود.
 زندگی‌نامه 
وی در ورشو، پادشاهی لهستان، در یک خانوادهٔ یهودی به دنیا آمده و در شهر نیویورک، ایالات متحده از دنیا رفت؛ جایی که او عمدهٔ حرفهٔ خود را به عنوان استاد در دانشگاه کلمبیا سپری کرد.

او پی.اچ. دی خود را از دانشگاه ورشو و در سال ۱۹۳۶ گرفت. مشاور پایان‌نامه‌اش کارول بورسوک بوده و علاقه اصلی او، توپولوژی جبری بود. او به همراهنورمن استینراد، بر روی برخورد اصل موضوعه‌ای با نظریه هموتوپی کار کرده (که نامشان در اصول آیلنبرگ-استینراد به چشم می‌آید) و به همراه ساندرز مک لین، در زمینهٔ جبر همولوژیک مشارکت نمود. در این حین، آیلنبرگ و مک لین، نظریهٔ دسته‌ها را اختراع نمودند.

آیلنبرگ عضو گروه بورباکی بود و با هانری کارتان، کتاب جبر هومولوژیک را در سال ۱۹۵۶ نوشت که تبدیل به اثری کلاسیک شد.

بعدها در زندگی اش، او به عنوان یکی از بنیانگذاران، در نظریه دسته‌های محض فعالیت نمود. فریب آیلنبرگ (یا تلسکوپ)، ساختاریست که ایدهٔ منتفی سازی تلسکوپی را به ماژول‌های تصویری تسری می‌دهد.

آیلنبرگ همچنین کتابی مهم در نظریه اتوماتا نوشت. ماشینِ اکس، نوعی اتوماتون، در سال ۱۹۷۴ توسط آیلنبرگ معرفی شد.

آیلنبرگ همچنین یک مجموعه دار برجسته از هنر آسیایی بود. مجموعهٔ او عمدتاً شامل مجسمه‌های کوچک و دیگر مصنوعات از هند، اندونزی، نپال، تایلند، کامبوج، سریلانکا و آسیای مرکزی بود. در۱۹۹۱–۱۹۹۲، موزه متروپولیتن هنر در نیویورک، نمایشگاهی از بیش از ۴۰۰ قلم از اشیائی که آیلنبرگ به موزه اهدا کرده بود، تحت عنوان «کُنارِ متعالی: هنر هندی و جنوب شرقی آسیائی از مجموعهٔ ساموئل آیلنبرگ» برپا کرد.

 آثار منتخب 

 Samuel Eilenberg (1974), Automata, Languages and Machines. .
 Samuel Eilenberg & Tudor Ganea (1957), On the Lusternik-Schnirelmann category of abstract groups, Annals of Mathematics, 2nd Ser. , 65, no. 3, 517 – 518. 


 More than one of |ISSN= and |issn= specified (help); More than one of |DOI= and |doi= specified (help)


 Samuel Eilenberg & Norman E. Steenrod (1952), Foundations of algebraic topology, Princeton University Press, Princeton, New Jersey. xv+328 pp.

 جستارهای وابسته 
 استفان باناخ
 استنی سواف اولام
 حدس آیلنبرگ گانئا
 قضیهٔ آیلنبرگ-گانئا
 فضای آیلنبرگ-مک لین
 قضیه نقطه ثابت آیلنبرگ-مونتگومری
 دنباله ی طیفی آیلنبرگ-مور

 پانویس 

 پیوند به بیرون 


 Eilenberg بیوگرافی − از National Academies Press, توسط هایمن باسهای هانری Cartanهای پیتر Freydالکس هلر و ساندرز مک لین.

رده:استادان دانشگاه کلمبیا
رده:اعضای فرهنگستان ملی دانش آمریکا
رده:افراد آمریکایی یهودی‌تبار
رده:اهالی نیویورک
رده:اهالی ورشو
رده:برندگان جایزه ولف در ریاضیات
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ورشو
رده:درگذشتگان ۱۹۹۸ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان جایزه گوگنهایم
رده:ریاضی‌دانان اهل لهستان
رده:ریاضی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۹۱۳ (میلادی)
رده:صفحه‌های دارای ارجاع با متغیر تکراری
رده:توپولوژی‌دانان
رده:لهستانی‌تبارهای یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:لهستانی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:نیکلا بورباکی
رده:یهودیان اهل لهستان
رده:ریاضی‌دانان اهل نیویورک (ایالت)
رده:دانشمندان اهل نیویورک