ایوان اشمالهاوزن

ایوان ایوانویچ اشمالهاوزن (; ۲۳ آوریل ۱۸۸۴ – ۷ اکتبر ۱۹۶۳) جانورشناس و زیست‌شناس تکاملی آلمانی‌تبار اهل روسیه و از چهره‌های اصلی و تأثیرگذار در سنتز مدرن و صاحب «قانون اشمالهاوزن» می‌باشد. بوریس ایوان بالینسکی حشره‌شناس و رویان‌شناس اوکراینی از شاگردان وی بوده‌است.https://en.wikipedia.org/wiki/Boris_Balinsky

 زندگی‌نامه 
ایوان ایوانوویچ اشمالهاوزن در ۲۳ آوریل ۱۸۸۴ در شهر کیف پایتخت کنونی اوکراین در امپراتوری روسیه به دنیا آمد. مادرش لوییزا لودویگوفنا اشمالهاوزن و پدرش یوهان تئودور اشمالهاوزن از گیاهشناسان شهیر روس بود. او در سال ۱۹۰۱ و پس از اینکه در کیف دبیرستان را به پایان رساند، در دانشکدهٔ فیزیک و ریاضی دانشگاه دانشگاه ملی تاراس شفچنکو کیف ثبت نام کرد ولی در همان سال به دلیل شرکت در اغتشاشات دانشجویی از آن دانشگاه اخراج شد اما در سال بعد در دانشکدهٔ زیست‌شناسی این دانشگاه پذیرفته می‌شود. وی تحت آموزش‌های استاد راهنمایش «آلکسی نیکلایویچ سِوِردتسف» که از زیست‌شناسان مشهور زمان خود بود به درجهٔ استادی نائل آمد. او همچنین یکی از قربانیان قانون «دستور ۱۲۰۸» بود. این قانون در زمان شوروی استالینی به دلیل هراس کمونیست‌ها از علم ژنتیک و بهنژادی وضع شده بود که البته این هراس بعد از ظهور رایش سوم در آلمان نازی تشدید گردید و بعدها تا زمان نیکیتا خروشچف به‌طور سختگیرانه تری اجرا شد. این قانون منع هرگونه فعالیت‌های علمی در زمینهٔ ژنتیک را خواستار بود و در نهایت منتهی به برکناری و اخراج صدها ژنتیک‌دان و فرگشت‌شناس ممتاز شوروی از جمله ایوان اشمالهاوزن از سمت و فعالیت‌های علمی شان گشت. وی در ۷ اکتبر ۱۹۶۳ در سن ۷۹ سالگی در لنینگراد درگذشت.

 قانون اشمالهاوزن 
بندانگشتی|Selectiontypes-n0 images.png
«قانون اشمالهوزن» که اصلی عمومی در علم زیست‌شناسی فرگشتی می‌باشد، توضیح‌دهندهٔ پدیدهٔ انتخاب ثباتی می‌باشد و بیان می‌دارد که جمعیتی که در سرحدات تحمل یا به اصطلاح فنوتیپ‌های آستانه‌ای قرار گرفته‌اند، در شرایط نامساعد یا غیرمعمول برای زیستشان، در مقایسه با جمعیت‌های با فنوتیپ‌های غیر آستانه‌ای به مراتب آسیب‌پذیرتر خواهند بود. اشمالهاوزن اینگونه استدلال کرد که انتخاب طبیعی نه تنها در جهت سازگاری یافتن جمعیت‌ها، بلکه در جهت تثبیت آن‌ها نیز عمل می‌کند. خرچنگ‌های نعل‌اسبی حَرّا مثالی کلاسیک و معروف از انتخاب تثبیت‌کنندهٔ اشمالهوزن می‌باشند که در زیست‌شناسی فرگشتی به عنوان نمونه‌ای شناخته شده برای توصیف این پدیده بکار می‌رود. در زمان حیاتش از او کتابی با عنوان «فاکتورهای فرگشتی:تئوری انتخاب تثبیت‌کننده» به روسی منتشر شد که بعدها به اهتمام همکار و هم دانشگاهی شهیرش «تئودیوس دابژانسکی» به انگلیسی ترجمه و توسط دانشگاه شیکاگو انتشار یافت.https://en.wikipedia.org/wiki/Ivan_Schmalhausenhttps://ru.wikipedia.org/wiki/Шмальгаузен,_Иван_Иванович

 منابع 

رده:اعضای تمام‌وقت آکادمی علوم اتحاد شوروی
رده:افراد اوکراینی آلمانی‌تبار
رده:اهالی کی‌یف
رده:جانورشناسان اهل اتحاد شوروی
رده:جانورشناسان اهل اوکراین
رده:جانورشناسان اهل روسیه
رده:جانورشناسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ملی تاراس شفچنکو کی‌یف
رده:درگذشتگان ۱۹۶۳ (میلادی)
رده:رویان‌شناسان اهل اوکراین
رده:زادگان ۱۸۸۴ (میلادی)
رده:زیست‌شناسان فرگشتی
رده:سنتز مدرن (سده ۲۰ میلادی)