آتشکده جاویدان

آتشکده جاویدان که با نام‌های صفه سرمسجد و معبد سرمسجد نیز شناخته می‌شود مجموعه‌ای از بازمانده‌های بنایی سنگی است که در شهرستان مسجدسلیمان کنونی در استان خوزستان قرار دارد.

برخی پیشینهٔ این بنا را تا هفت قرن قبل از میلاد مسیح ارزیابی کرده‌اند. برخی فرضیات بر ارتباط معماری این آتشکده و تخت جمشید تاکید کرده‌اند، از جمله اینکه در معماری تخت جمشید از الگویی مشابه استفاده شده است یا اینکه معماران تخت جمشید از ساختمان این آتشکده الهام گرفته‌اند. مهمترین مشخصهٔ معماری آتشکده جاویدان استفاده نکردن از ملات و گذاشتن سنگ‌های خشک روی هم برای تشکیل بنا است. برخی از سنگ‌های به کار رفته در ساخت این بنا تا ۵ تن وزن دارند.

این اثر که مشرف به صفه سرمسجد است به عقیدهٔ برخی مورخان مقر حکومتی شاهان پارس بوده‌است. این مجموعه در سال ۱۳۱۶ با شمارهٔ ۳۰۰ در فهرست آثار ملّی به ثبت رسید. رومن گیرشمن که در سال‌های ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۰ خورشیدی کاوش‌هایی را در این محل انجام داده بود این بنا را متعلق به پارس‌ها می‌دانست.گشتی در آتشگاه مسجد سلیمان +تصاویر. خبرگزاری میزان

یکی دیگر از فرضیات دربارهٔ پیشینهٔ این بنا این است که به عنوان یک آتشکده به دستور یکی از پادشاهان هخامنشی ساخته شده‌است. گفته می‌شود که در گذشته همواره آتشی در این معبد روشن بوده است. محراب مربوط به آتشکده مربوط به ۷ الی ۸ قرن قبل از میلاد است؛ که یک سکو به اندازه ۲۰ پا در ۲۵ پا در آن قرار دارد.

بندانگشتی|تصویری از بازمانده‌های بنا منصوب به سال ۱۳۰۸ هجری (۱۹۲۸ میلادی) که در بایگانی کتابخانه دانشگاه ویسکانسین در میلواکی ایالات متحده بازنشر شده.

 منابع 

رده:آتشکده‌های ایران
رده:بناهای تاریخی شهرستان مسجدسلیمان