دلارام خانم

دلارام خانم، (زاده گرجستان – درگذشته پس از ۱۶۴۷) همسر شاه عباس بزرگ  و مادر ولیعهد محمدباقر میرزا و مادر بزرگ شاه صفی بود. دلارام خانم مغز متفکر و حاکم بالفعل کشور بود و در به سلطنت رسیدن شاه صفی نقش مهمی داشت.

دلارام خانم، کنیز مسیحی گرجی بود که پیش از سلطنت شاه عباس بزرگ به ازدواج وی درآمد.سفرنامه آدام اولئاریوس، جلد دوم، مترجم حسین کردبچه، ص ۷۱۵.دون ژوئن ایرانی، اروج بیگ بیات، مترجم مسعود رجب‌نیا، ص ۲۶۱.  

این زن که پسرش توسط شاه عباس کشته شده بود از ترس آن که مبادا شاه به جان نوه اش سام میرزا نیز آسیبی رساند آن شاهزاده را که در آن تاریخ یازده ساله بود،در حرمسرا از چشم همه نگه میداشت.این زن در امور حکومت در زمان نوه اش سام میرزا که به نام شاه صفی به تخت نشست نفوذ داشت. این ملکه مادر بزرگ با همدستی اعتماد الدوله در برانداختن برخی از رجال بزرگ که وجود آنها را برای سلطنت نوه اش خطر میپنداشت نقش مهمی داشت.توطئه چینی های این زن از دایره حرمسرا نیز فراتر می رفت و گریبان دولت مردان و حکام ایالات را نیز میگرفت. اخته بودن ساروتقی صدر اعظم نیز این امکان را به راحتی برای ملکه مادر بزرگ فراهم می آورد که در محیط حرم با او خلوت کند و به بحث و تبادل نظر در مورد امور حکومتی و عملی کردن نقشه هایش بپردازد تاورنیه میگوید که قتل امامقلی خان والی فارس، در نتیجه توطئه چینی های این دو نفر بوده است.

دلارام خانم در دوره نتیجه‌اش شاه عباس دوم دستور ساخت مدرسه جده کوچک را داد. و در سال ۱۰۵۷ قمری وقف نامه آن را صادر کرد.  دو قرآن به خط نسخ و محقق، وقف دلارام خانم به حرم فاطمه معصومه، محل نگهداری آنها در موزه آستانه مقدسه قم است. کاروانسرای جده، در زمان وزارت ساروتقی ساخته شده‌است و یکی از بزرگ‌ترین آنهاست اشاره به دلارام خانم دارد که در زمان نتیجه‌اش شاه عباس دوم ساخته شده‌اند. در مجموع دو کاروانسرا به موقوفات دلارام خانم منصوب است.

 پانویس 

 منابع 


 https://en.wikipedia.org/wiki/Dilaram_Khanum

رده:افراد ایرانی گرجی‌تبار
رده:درگذشتگان ۱۶۴۷ (میلادی)
رده:زنان سده ۱۷ (میلادی)
رده:صفویان
رده:ملکه‌های ایران
رده:هم‌بالینان صفوی
رده:خاک‌سپاری‌ها در حرم امام رضا
رده:اهالی ایران صفوی در سده ۱۷ (میلادی)