کنترل شدت جریان

یک کنترل‌کننده جریان جرمی (به انگلیسی: Mass flow controller) دستگاهی است که برای اندازه‌گیری و کنترل جریان مایعات و گازها استفاده می‌شود. یک کنترل‌کننده جریان جرمی برای کنترل نوع خاصی از مایع یا گاز در یک محدوده مشخص از نرخ‌های جریان، طراحی و کالیبره می‌شود. به کنترل‌کننده جریان جرمی می‌توان یک نقطه تنظیم (set-point) از ۰ تا ۱۰۰٪ محدوده مقیاس کامل آن داد، اما معمولاً در محدوده ۱۰ تا ۹۰٪ مقیاس کامل کار می‌کند، جایی که بهترین دقت به دست می‌آید. سپس دستگاه، نرخ جریان را مطابق با نقطه تنظیم داده‌شده کنترل می‌کند. این کنترل کننده ها می‌توانند آنالوگ یا دیجیتال باشند. یک کنترل‌کننده جریان دیجیتال معمولاً قادر به کنترل بیش از یک نوع سیال است، در حالی که یک کنترل‌کننده آنالوگ به سیالی که برای آن کالیبره شده، محدود است.

تمام کنترل‌کننده‌های جریان جرمی دارای یک پورت ورودی، یک پورت خروجی، یک سنسور جریان جرمی و یک شیر کنترل تناسبی هستند. کنترل‌کننده جریان جرمی به یک سیستم کنترل حلقه بسته مجهز است که یک سیگنال ورودی از اپراتور (یا یک مدار/کامپیوتر خارجی) دریافت می‌کند، آن را با مقدار خوانده‌شده از سنسور جریان جرمی مقایسه کرده و شیر تناسبی را متناسب با آن تنظیم می‌کند تا به جریان مورد نظر دست یابد. نرخ جریان به صورت درصدی از جریان مقیاس کامل کالیبره‌شده آن مشخص می‌شود و به عنوان یک سیگنال ولتاژ به کنترل‌کننده جریان جرمی اعمال می‌گردد.

کنترل‌کننده‌های جریان جرمی نیازمند این هستند که گاز یا مایع ورودی در یک محدوده فشار مشخص باشد. فشار پایین باعث کمبود سیال در کنترل‌کننده جریان جرمی شده و موجب می‌شود که نتواند به نقطه تنظیم خود برسد. فشار بالا ممکن است باعث ایجاد نرخ‌های جریان نامنظم شود. فناوری‌های مختلفی وجود دارند که می‌توانند به اندازه‌گیری جریان سیالات و در نهایت به کنترل آن کمک کنند. این فناوری‌ها انواع کنترل‌کننده‌های جریان جرمی را تعریف می‌کنند و شامل فشار تفاضلی (ΔP)، دمای تفاضلی (ΔT)، کوریولیس، اولتراسونیک، الکترومغناطیسی، توربینی و غیره می‌شوند.

 جستارهای وابسته 

 شیر کنترل
 اثر کوریولیس
 شیر کنترل جریان
 محدودکننده جریان
 اندازه‌گیری جریان
 دبی‌سنج جرمی
 دبی‌سنج جرمی حرارتی
 دبی جرمی

 منابع 

 پیوند به بیرون 
  ویدئوی نحوه کار یک کنترل‌کننده جریان جرمی
 ویدئوی دبی‌سنج/کنترل‌کننده جریان جرمی حرارتی (اصول کارکرد)
 ویدئوی کنترل‌کننده جریان جرمی حرارتی مبتنی بر MEMS

رده:ابزارهای سنجش
رده:ابزارهای کنترل