ماهیچه گشادکننده عنبیه

ماهیچه گشادکننده عنبیه (ماهیچه گشادکننده مردمک، گشادکننده مردمک، ماهیچه شعاعی عنبیه، رشته‌های شعاعی)، یک ماهیچه صاف در چشم انسان است که به صورت شعاعی در عنبیه امتداد دارد و به همین دلیل به عنوان عضله گشادکننده مناسب است. گشادکننده مردمک از سلول‌های انقباضی اصلاح شده‌ای به نام سلول‌های میواپیتلیال تشکیل شده‌است که به صورت پره‌ای پخش شده‌اند.
هنگامی که این سلول‌ها تحریک می‌شوند، منقبض شده و مردمک را گشاد می‌کنند و به نور بیشتری اجازه می‌دهند تا وارد چشم شود. این ماهیچه توسط دستگاه عصبی سمپاتیک عصب‌دهی می‌شود.

 ساختار 
 عصب‌دهی 
این ماهیچه توسط دستگاه عصبی سمپاتیک عصب‌دهی می‌شود، که با آزاد کردن نوراپی‌نفرین عمل می‌کند. نوراپی‌نفرین بر روی گیرنده‌های α1α1-receptors عمل می‌کند. page 163 بنابراین، هنگامی که با محرک تهدیدآمیزی مواجه می‌شود که پاسخ جنگ یا گریز را فعال می‌کند، این عصب‌دهی عضله را منقبض کرده و مردمک را گشاد می‌کند، در نتیجه موقتاً نور بیشتری به شبکیه می‌رسد.

ماهیچه گشادکننده به‌طور خاص توسط اعصاب سمپاتیک پساعُقده‌ایpostganglionic، پسادژپیه‌ای که از گره (گانگلیون) فوقانی گردن به عنوان ریشه سمپاتیک گره مژگانی نشأت می‌گیرند، عصب‌دهی می‌شود. از آنجا، آنها از طریق سرخرگ کاروتید درونی و مجرای کاروتید به سوراخ پاره‌ای جمجمه حرکت می‌کنند. سپس به گودی جمجمه‌ای میانی وارد می‌شوند، در بالای سوراخ پاره‌ایforamen lacerum از میان سینوس اسفنجیcavernous sinus در گودی میانی جمجمه حرکت می‌کنند و سپس در مجرای دیداری با سرخرگ چشمی یا روی عصب چشمی به شکاف بالایی کاسه چشم سفر می‌کنند. از آنجا، آنها با عصب بینی‌مژگانیnasociliary nerve و سپس عصب بلند مژگانی می‌کنند. سپس صلبیه را سوراخ می‌کنند و بین صلبیه و مشیمیه حرکت می‌کنند تا به ماهیچه گشادکننده عنبیه برسند. آنها همچنین از گره  مژگانی عبور می‌کنند و در عصب‌های کوتاه مژگانی حرکت می‌کنند تا به عضله گشادکننده عنبیه برسند.

 کارکرد 
کارکرد ماهیچه گشادکننده مردمک افزایش اندازه مردمک برای ورود نور بیشتر به چشم است. این عضله در نقطه مخالف عمل ماهیچه تنگ‌کننده مردمک عمل می‌کند. گشادی مردمک زمانی اتفاق می‌افتد که نور کافی برای عملکرد طبیعی چشم وجود نداشته باشد و زمانی که فعالیت سمپاتیک افزایش یافته باشد - مانند حالت «جنگ یا گریز».

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 
 مردمک‌گشادی

 منابع 



رده:دستگاه ماهیچه‌ای
رده:کالبدشناسی چشم انسان