مرگ و تشییع اکبر هاشمی رفسنجانی

اکبر هاشمی رفسنجانی روز یکشنبه ۱۹ دی ۱۳۹۵، در سن ۸۲ سالگی به روایت رسانه‌های حکومتی و اعلام مراجع رسمی به علت ایست قلبی درگذشت.رئیس بیمارستان شهدای تجریش: علت درگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی ایست قلبی بود باشگاه خبرنگاران جوان

 مرگ 
هاشمی رفسنجانی ساعت ۱۸:۲۰ دقیقه روز یکشنبه ۱۹ دی ۱۳۹۵ در حالی که به تنهایی در استخر کوشک متعلق به مجمع تشخیص مصلحت نظام در نزدیکی مجموعه سعدآبادجزئیات درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی شنا می‌کرد، دچار علائم ایست قلبی شد و در شرایطی که علائم حیاتی نداشت، به بیمارستان شهدای تجریش منتقل شد. عملیات احیای قلبی برای وی انجام شد، اما بیش از یک ساعت تلاش برای احیای وی عملیات ناموفق ماند و در ساعت ۱۹:۳۰ دقیقه همان روز، پزشکان درگذشت وی را اعلام کردند.جزئیات رحلت آیت‌الله در مصاحبه با وکیل خانواده هاشمی
رفسنجانی پیش از آن در جایی گفته بود که معمولاً هفته‌ای دو بار و تنها در استخر شنا می‌کند.انصاف نیوز

پس از این حادثه مهدی هاشمی از زندان با خودروی نیروی انتظامی برای دیدن هاشمی وارد بیمارستان شد. سایر فرزندان وی و رئیس‌جمهوری نیز در بیمارستان حاضر شدند.http://www.asriran.com/fa/news/516471/حضور-مهدی-هاشمی-بر-بالین-مرحوم-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی بعد از تأیید خبر مرگ هاشمی وزیر بهداشت گفت ظاهراً تیم پزشکی همراه ایشان نبوده، درحالی که همراه شخصیت‌ها باید تیم پزشکی حاضر باشد.http://www.mehrnews.com/news/3872248/تیم-پزشکی-همراه-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-نبوده-است سید مهدی طباطبایی از نزدیکان وی او را «شهید راه حق» دانست.http://www.entekhab.ir/fa/news/315683/آیت-الله-هاشمی-را-شهید-می-دانم-بدگویانِ-هاشمی-حداقل-از-خدا-بترسید-دیگر-او-نیست-که-شما-را-عفو-کند-به-عقل-بیایید-هاشمی-در-حرم-پیامبر-مخالفانش-را-بخشید-بعد-از-هاشمی-نمازجمعه-تعطیل-شد-صداوسیما-اگر-از-هاشمی-تجلیل-نکند-بیننده-اش-کم-می-شود

پیکر وی همان روز درگذشتش از بیمارستان به حسینیه جماران منتقل شد و شخصیت‌های سیاسی و مذهبی برای وداع به جماران مراجعه کردند. دو روز بعد پیکر وی برای تشییع به دانشگاه تهران منتقل گردید.

 محل دفن و تشییع 

جایگزین=تشییع پیکر رفسنجانی از مقابل دانشگاه تهران|بندانگشتی|253x253پیکسل|تشییع پیکر رفسنجانی از مقابل دانشگاه تهران
پس از مرگ اکبر هاشمی رفسنجانی چندین مکان برای محل دفن وی مد نظر قرار داشت که در نهایت تصمیم بر این شد که وی در آرامگاه سید روح‌الله خمینی دفن شود؛ و مراسم تشییع از ساعت ۱۰ صبح روز ۲۱ دی ۹۵ از جلوی دانشگاه تهران آغاز شد.

 نماز میت 
نماز میت اکبر هاشمی رفسنجانی به امامت رهبر جمهوری اسلامی ایران سید علی خامنه‌ای خوانده شد. اما با این حال اقامه این نماز نیز با برخی حواشی همراه بود. خامنه‌ای در این نماز جملهٔ مستحب «اللهم انًا لا نعلم منه الا خیرا» (ترجمه: خدایا ما جز خوبی از او ندیدیم) را که پیش از این در نماز میت محمدرضا مهدوی کنی و عزیزالله خوشوقت و خدیجه ثقفی سه مرتبه قرائت کرده بود، نخوانده و به‌جای آن جمله مستحب «اللّهُمَّ إنَّکَ قَبَضتَ رُوحَهُ وَ أنتَ غَنیٌّ عَن عَذابِه وَ هُوَ مُحتاجٌ إلی رَحمَتِک» (ترجمه: خدایا تو او را قبض روح کردی و تو از عذاب او بی‌نیازی و او به رحمت تو نیازمند است) را قرائت نمود و در پایان دعای نماز نُه مرتبه تعبیر «عَفوَکَ» (ترجمه: از او بگذر) را تکرار نمود.http://www.mehrnews.com/news/3873495/متن-نمازی-که-رهبر-انقلاب-بر-پیکر-آیت-الله-هاشمی-اقامه-کردند-فیلم/متن نمازی که رهبر انقلاب بر پیکر آیت‌الله هاشمی اقامه کردند/فیلم

 تشییع میلیونی 
بنابه گفته مسئولان ایران، جمعیت بسیار بالایی در تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی شرکت کردند به طوری که حرکت در مسیرها به سختی و کندی صورت می‌گرفت. حسینعلی امیری معاون رئیس‌جمهور گفت: طبق آمار اعلامی از سوی استانداری تهران حداقل دو و نیم میلیون نفرhttp://fararu.com/fa/news/302195/25-میلیون-نفر-در-تشییع-آیت-الله-هاشمیhttp://www.ilna.ir/بخش-سیاسی-3/446782-حضور-میلیون-نفری-مردم-در-مراسم-تشییع-آیت-الله-هاشمی-در-دانشگاه-تهران-امروز-شاهد-مانور-اتحاد-بودیم برای مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی در دانشگاه تهران و اطراف آن حضور داشتند.http://www.tabnak.ir/fa/news/655653/پیکر-آیت‌الله-هاشمی-در-کنار-مرقد-امامره-آرام-گرفت-آخرین-وداع-رهبر-معظم-انقلاب-با-یار-دیرین-تصویری-از-محل-خاکسپاری-آیت‌الله-هاشمی-اولین-فیلم-هوایی-از-تشییع-آیت‌الله این تشییع با به خاک سپردن وی در حرم سید روح‌الله خمینی، خاتمه یافت.http://www.irna.ir/fa/News/82381675/http://alef.ir/vdcdss0o9yt0s56.2a2y.html?433736 تشییع جنازه او بزرگ‌ترین تشییع جنازه بعد از خمینی بوده‌است و تعداد حاضران را به بیش از ۲٫۵ میلیون نفر تخمین زده‌اند.

 تظاهرات حامیان جنبش سبز 
در حین تشییع وی هزاران نفر از حامیان جنبش سبز شعارهایی در خصوص رفع حصر میرحسین موسوی و مهدی کروبی سر دادند. صداسیما در اکثر مواقع مجبور شده بود آهنگ روی تصاویر بگذارد تا صدای شعارها شنیده نشود.https://www.radiofarda.com/a/28223236.htmlhttp://www.bbc.com/persian/interactivity-38571377

 واکنش‌ها 
 سید علی خامنه‌ای در پیامی تسلیت خود گفت: با فقدان هاشمی اینجانب هیچ شخصیت دیگری را نمی‌شناسم که تجربه‌ای مشترک و چنین درازمدت را با او در نشیب و فرازهای این دوران تاریخ‌ساز به یاد داشته باشم.http://farsi.khamenei.ir/message-content?id=35364
 سید محمد خاتمی در پیامی با تسلیت درگذشت هاشمی رفسنجانی نوشته‌است: او اندیشمندی اسلام‌شناس و آزادی‌خواه و انقلابی و خستگی ناپذیر و مورد اعتماد و عنایت ویژه آیت‌الله خمینی و گره گشا در تنگناها و بحران‌ها بود و قهرمانی که جز به اعتلاء انقلاب و ایران و دفع و رفع خطرها از نظام و مردم نیندیشید و عمل نکرد.
 حسن روحانی: امروز اسلام سرمایه‌ای پرارزش، ایران امیری بزرگ، انقلاب اسلامی پرچمداری شجاع و نظام مدبری کم‌نظیر را از دست داد. او محبوب امام بود و خادم مردم؛ هرکجا که او مسئولیت آن را بر عهده داشت، مایه آرامش امام و رهبری و مردم بود.http://fa.euronews.com/2017/01/09/iran-reaction-death-hashemi-rafsangani
 علی لاریجانی رئیس مجلس ایران نیز با انتشار اطلاعیه‌ای از هاشمی به عنوان مرد بزرگی با شصت سال مبارزه با استبداد و استعمار یاد کرده.
 علی‌اکبر ناطق‌نوری رئیس دفتر بازرسی رهبر ایران نیز در پیام تسلیتی نوشته‌است: خبر ارتحال مبارز بزرگ انقلاب، یار وفادار امام و رهبری و همسنگر پیشکسوتم حضرت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی عمق جانم را سوزاند.http://www.asriran.com/fa/news/516722/ناطق-نوری-هاشمی-تا-بود-می‌گفتند-او-این-چنین-و-آنچنان-است-بعد-از-درگذشت-هاشمی-اگر-همه-شبکه‌های-صداوسیما-از-او-تجلیل-کنند-فایده‌ای-ندارد-من-قائل-به-وجود-نفوذی-نیستم
 خانواده مهدی کروبی در پیام تسلیت شان نوشته‌اند، آقای هاشمی پس از انقلاب مسئولیت‌های مهمی بر عهده داشت، اما نقطه عطف او پس از انقلاب را می‌توان در حوادث پس از سرکوب خشن ۸۸ دید. جایی که او ماندن در کنار مردم را بر قدرت حاکم ترجیح داد.
 جایگزین=تششیع پیکر رفسنجانی|بندانگشتی|250x250پیکسل|تششیع پیکر رفسنجانی، حضور طرفداران جنبش سبز بین جمعیت در مقابل تئاتر شهردختران میرحسین موسوی و زهرا رهنورد در پیامی درگذشت هاشمی را از سوی والدینشان به خانواده وی تسلی گفته‌اند و نوشته‌اند، اگر چه ایشان با قلبی زخم خورده ناشی از هجوم بی رحمانه اتهام‌ها، هتاکی‌ها و جفای بسیاری که به دلیل همدلی با مردم تحمل کرد دار فانی را وداع گفت اما این همدلی‌ها بنا بر وعده الهی ماجور در نزد حضرت حق و در کار مجاهدت‌های فراموش نشدنی در سال‌های قبل و پس از انقلاب چه در نقش انقلابی جان‌برکف یا در جایگاه مسئولیت‌های مختلف در نظام محکم و روشن و مؤثر باقی خواهد ماند.
 سید حسن خمینی با انتشار پیامی درگذشت اکبر هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت و افزود: فقدان آیت‌الله هاشمی نه تنها درگذشته‌استوانه محکم خردورزی بود بلکه فقد خوبی‌هایی است که از آیت‌الله خمینی برای ما به یادگار ماند.http://www.asriran.com/fa/news/516528/سید-حسن-خمینی-درگذشت-هاشمی-رفسنجانی-ناباوارانه-بود-به-فرموده-امام-هاشمى-زنده-است-چون-نهضت-زنده-است
 هاشمی شاهرودی نیز در پیامی درگذشت هاشمی را تسلیت گفته‌است.http://isna.ir/news/95101912222/هاشمی-شاهرودی-درگذشت-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
 جایگزین=تشییع رفسنجانی|بندانگشتی|250x250پیکسل|دستنوشته و پوسترهای مردم شرکت‌کننده در مراسم تشییع در مقابل دانشگاه تهرانجواد ظریف در پیام خود هاشمی را ستونی سترگ برای انقلاب دانست؛ که از دست رفته‌است.
 سید علی سیستانی در پیامی به محمد هاشمی درگذشت برادر را تسلیت گفت.http://www.khabaronline.ir/detail/622138/Politics/parties
 مصطفی پورمحمدی وی در پیامی مرگ ناگهانی او را اندوه‌بار دانست و وی را رادمرد صبور روزهای دشوار، فرمانده کاردان صحنه‌های مدیریت و یار غمگسار خمینی ذکر کرد.http://www.khabaronline.ir/detail/621770/society/judiciary
 محمد محمدی ری‌شهری: جای ایشان پر شدنی نیست ایشان نقش بی بدیلی در نظام و انقلاب داشتند. حتماً کسی که بتواند جای آقای هاشمی در نظام اسلامی نداریم یا بسیار کم داریم من که سراغ ندارم.
 محمدعلی جعفری فرمانده کل سپاه پاسداران، در پیامی درگذشت هاشمی رفسنجانی را به رهبر و ملت و خانواده وی تسلیت گفت.http://jamejamonline.ir/online/2688502589720160135/فرمانده-کل-سپاه-ارتحال-آیت-الله-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
 محمود احمدی‌نژاد در پیامی از درگذشت هاشمی ابراز تاسف کرد و وی را از مبارزین صدر نهضت آیت‌الله خمینی و یار دیرین رهبری و از جمله مؤثرترین چهره‌های سیاسی دهه‌های اخیر کشور دانست.http://www.asriran.com/fa/news/516680/پیام-تسلیت-احمدی-نژاد-برای-درگذشت-هاشمی
 صادق لاریجانی، هاشمی رفسنجانی را مجاهدی خستگی ناپذیر و شخصیتی مؤثر در فراز و نشیب‌های انقلاب توصیف کرد.http://www.asriran.com/fa/news/516501/رئیس-قوه-قضاییه-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
 سید احمد علم‌الهدی در پیامی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، را یار دیرین آیت‌الله خمینی دانست و مرگش مایه تاسف همه کسانی هست که در مبارزه با رژیم شاهنشاهی نقش داشته‌اند.http://www.ilna.ir/بخش-سیاسی-3/446394-پیام-تسلیت-علم-الهدی-در-پی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی
 محمدتقی مصباح یزدی: آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی قبل و بعد از انقلاب اسلامی در خدمت نظام اسلامی بوده و خدمات فراوانی نسبت به نظام اسلامی داشتند.http://www.khabaronline.ir/detail/621510/Politics/parties
 علی مطهری نیز گفت در سال‌های اخیر مقداری با ایشان خوب برخورد نشد ولی وی تا آنجایی که مصلحت نظام را تشخیص می‌داد کار خود را انجام می‌داد و علی‌رغم اینکه مورد هجوم و توهین قرار گرفت از محبوبیتش کاسته نشد و کسی بود که خالصانه برای خدا کار می‌کرد.http://www.asriran.com/fa/news/516653/علی-مطهری-در-سال‌های-اخیر-با-هاشمی-رفسنجانی-خوب-برخورد-نشد
 علی اکبر ولایتی مرگ هاشمی را یک فقدان بسیار عظیم دانست و اعلام کرد که هیچ جایگزینی برای وی نیست.http://fararu.com/fa/news/302037/ولایتی-هاشمی-هیچ-جایگزینی-ندارد
 احمد جنتی در پیامی درگذشت وی را تسلیت گفت.
 محمدباقر قالیباف در پیامی هاشمی را یار نزدیک خمینی دانست و مرگ وی را به ملت و رهبر و خانواده وی تسلیت گفت.http://hamshahrionline.ir/details/358183/City/city-mayor
 سید حسن نصرالله نیز پیام تسلیتی برای درگذشت هاشمی صادر کرد.
 عبدالعلی علی‌عسکری در پیامی، فقدان هاشمی رفسنجانی را ضایعه‌ای دردناک دانست و این ضایعه را به خامنه‌ای، مردم ایران و بیت خامنه‌ای تسلیت گفت.http://www.mashreghnews.ir/fa/news/676333/پیام-تسلیت-رئیس-رسانه-ملی-درپی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی
 مهدی چمران در پیامی درگذشت هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.http://isna.ir/news/95102012610/چمران-آیت-الله-هاشمی-همه-همت-و-توان-خود-را-برای-پیشبرد-اهداف
 داریوش ارجمند: یادش همچون امیرکبیر در قلب‌ها جاودان خواهد بود.http://isna.ir/news/95102013185/داریوش-ارجمند-یادش-همچون-امیرکبیر-در-قلب-ها-جاودان-خواهد-بود
 بیت حسینعلی منتظری در پیامی درگذشت رفسنجانی را تسلیت گفت.
 سعید قاسمی با انتقاد از نحوه تشییع آن را بی‌احترامی به مردم دانست. وی در اظهاراتش گفت: «... نخ تسبیح جریان انحرافی پاره شد. هرچی بخواهند بدوند اینها الان آدم بتراشند، دیگه ما به آن مسیر برنمی‌گردیم». اظهارات قاسمی با واکنش‌های تند و اعتراض آمیز برخی از رسانه‌ها مواجه شد.
محمود دعایی، کمال خرازی،http://isna.ir/news/95102012613/پیام-تسلیت-کمال-خرازی-در-پی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی محسن رضایی، حداد عادل، عبدالله جوادی آملی، حسین نوری همدانی، احمد خاتمی، ناصر مکارم شیرازی،http://www.mehrnews.com/news/3872627/آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-سال-ها-در-خدمت-امام-راحل-فداکاری-کرد علی شمخانی، موسوی لاری، محمدرضا عارف، حائری شیرازی، محسنی اژه‌ای، محسن مهرعلیزاده، شهیندخت مولاوردی، منوچهر متکی، موسوی خوئینی‌ها، سید محمود علوی، مسعود پزشکیان، عبدالله نوری،http://fararu.com/fa/news/302183/پیام-عبدالله-نوری-برای-درگذشت-آیت‌الله-هاشمی معصومه ابتکار، دری نجف آبادی، محمدباقر نوبخت، صفایی فراهانی، صادق زیباکلام، احمد منتظری، سید یحیی صفوی، زهرا مصطفوی نیز پیام تسلیت دادند.http://www.isna.ir/news/95102012504/یادداشت-سیدمحمود-دعایی-برای-آیت-الله-هاشمیhttp://www.khabaronline.ir/detail/621572/culture/religionhttp://isna.ir/news/95101912242/پیام-عارف-در-پی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی

 واکنش احزاب و گروه‌ها وامامان جمعه 
 سازمان بسیج مستضعفین نیز پیامی برای درگذشت وی صادر کرد.http://www.khabaronline.ir/detail/621675/Politics/military
 ارتش جمهوری اسلامی ایران در این پیام آمده‌است، خبر درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، که نمونه‌ای از مبارزان انقلابی و تکیه گاهی مطمئن برای نظام، کشور و انقلاب بود، غمی بزرگ می‌باشد که جامعه را سوگوار نمود.http://www.isna.ir/news/95102012790/پیام-تسلیت-ارتش-به-مناسبت-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی
 سپاه پاسداران در پیامی نام هاشمی رفسنجانی را از اجزای غیرقابل انفکاک تاریخ نهضت اسلامی توصیف کرد.http://www.khabaronline.ir/detail/621587/Politics/parties
 جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و شورای عالی حوزه‌های علمیه در پیامی درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.http://www.parsine.com/fa/news/332581/پیام-تسلیت-جامعه-مدرسین-به-مناسبت-درگذشت-آیت‌الله-هاشمی
همچنین اکثر امامان جمعه و استانداران و فرمانداران استان‌های کشور و وزارت خانه‌ها درگذشت هاشمی را تسلیت گفتند.http://isna.ir/news/95102013169/وزارت-دفاع-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
 چندین احزاب و گروه مختلف از جمله رهبر جنبش انصارالله یمن،http://www.mehrnews.com/news/3872779/عبدالملک-الحوثی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-را-تسلیت-گفت فراکسیون امیدhttp://www.farsnews.ir/13951020001349 حزب اراده ملت،http://isna.ir/news/95102113271/پیام-تسلیت-حزب-اراده-ملت-در-پی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی حزب اتحاد ملت،http://isna.ir/news/95101912223/دبیر-کل-حزب-اتحاد-ملت-در-گذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت حزب کارگزاران سازندگی، حزب نهضت آزادی ایران، حزب اعتماد ملی، حزب ندای ایرانیان و مجمع روحانیون مبارز پیام تسلیتی صادر کردند.

 واکنش‌های خارجی 
مرگ هاشمی بازتاب گسترده‌ای در جهان داشت و ده‌ها نفر از سران کشورهای مختلف به مرگ وی واکنش نشان دادند.http://www.yjc.ir/fa/news/5930724/واکنش‌های-جهانی-به-درگذشت-آیت‌الله-هاشمی-رفسنجانی
  ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه با ارسال پیامی به رئیس‌جمهور ایران درگذشت هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.http://www.tabnak.ir/fa/news/655747/تسلیت-پوتین-در-پی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی
  شینزو آبه نخست‌وزیر ژاپن در پیام تسلیت خود، ابراز تاسف و همدردی با ملت ایران کرده‌است.
  لو کانگ سخنگوی وزارت خارجه چین درگذشت هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را تسلیت گفت.http://www.mehrnews.com/news/3873257/پیام-تسلیت-چین-به-مناسبت-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی
  جان کری سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، هاشمی رفسنجانی را یکی از شخصیت‌های برجسته تاریخ جمهوری اسلامی ایران خواند و درگذشت وی را تسلیت گفت.http://www.mehrnews.com/news/3872341/واکنش-وزارت-خارجه-آمریکا-به-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی
  فرانک والتر اشتاین مایر وزیر خارجه آلمان در پیامی به محمدجواد ظریف، درگذشت هاشمی رفسنجانی را به مردم و دولت جمهوری اسلامی ایران تسلیت گفت. .http://www.irna.ir/fa/News/82383818/وزیر خارجه آلمان ارتحال آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت
  سرجیو ماتارلا رئیس‌جمهوری ایتالیا در پیامی به حسن روحانی با ابراز تاسف از درگذشت هاشمی رفسنجانی، درگذشت وی را از طرف دولت و ملت ایتالیا به ملت ایران تسلیت گفت.http://www.irna.ir/fa/News/82383522ref/رئیس جمهوری ایتالیا درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت
  آندژی دودا رئیس‌جمهوری لهستان در پیامی درگذشت هاشمی رفسنجانی را به حسن روحانی تسلیت گفت.
  رایموندز ویونیس رئیس‌جمهوری لتونی در پیامی به حسن روحانی ضمن ابراز تسلیت به مناسبت درگذشت هاشمی رفسنجانی، از وی به عنوان یک شخصیت مهم سیاسی که به دنبال توسعه روابط تهران با سایر کشورهای جهان بود، یاد کرد.
  الکساندر لوکاشنکو رئیس‌جمهور بلاروس در پیامی درگذشت هاشمی‌رفسنجانی را به رئیس‌جمهور و ملت ایران و بستگان و دوستداران هاشمی تسلیت گفت.
  باقر عزت بگوویچ رئیس‌جمهور بوسنی و هرزگوین در پیامی درگذشت هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.
  رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه و مولود چاووش‌اوغلو وزیر خارجه ترکیه در پیامهای جداگانه به همتایان ایرانی خود درگذشت رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را تسلیت گفتند.http://www.farsnews.ir/13951022000668/اردوغان درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفتhttp://www.asriran.com/fa/news/516527/وزیر-خارجه-ترکیه-درگذشت-آیت‌الله-هاشمی-را-تسلیت-گفتعبدالله گل رئیس‌جمهور سابق ترکیه نیز در پیامی توییتری ضمن اعلام اینکه از شنیدن خبر درگذشت آیت‌الله هاشمی بسیار ناراحت شده، این ضایعه را به خانواده وی و ملت ایران تسلیت گفت و طلب آرامش روح او در جوار حق تعالی را کرد.http://www.farsnews.ir/13951019001860
  الهام علی‌اف رئیس جمهورآذربایجان درگذشت هاشمی رفسنجانی را به رهبر و رئیس‌جمهور ایران تسلیت گفت.
  سرژ سرکیسیان رئیس‌جمهور ارمنستان درگذشت هاشمی رفسنجانی رئیس‌جمهوری سابق و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را تسلیت گفت و او را در یاد ارمنستانی‌ها ماندگار خواند.
  بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه نیز در پیامی در گذشت هاشمی را تسلیت گفت.http://www.mehrnews.com/news/3873131/بشار-اسد-درگذشت-آیت-الله-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  فؤاد معصوم رئیس‌جمهور عراق درگذشت اکبر هاشمی رفسنجانی، را به همتای ایرانی اش حسن روحانی تسلیت گفت.نوری مالکی نخست‌وزیر سابق عراق در پیامی درگذشت رفسنجانی، را به سید علی خامنه‌ای، تسلیت گفت.عمار حکیم رئیس ائتلاف ملی عراق نیز در پیامی درگذشت هاشمی رفسنجانی را به دولت، ملت و رهبر ایران تسلیت گفت.
  مسعود بارزانی نیز باارسال پیامی به حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران، درگذشت هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.http://www.isna.ir/news/95102113603/مسعود-بارزانی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  میشل عون رئیس‌جمهوری لبنان با ارسال پیامی برای حسن روحانی رئیس‌جمهوری ایران درگذشت اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس‌جمهوری اسبق ایران را تسلیت گفت و تأکید کرد که ایشان همواره حامی لبنان و فرزندان و یکپارچگی آن بود.سعد حریری نخست‌وزیر لبنان در پیامی آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی را شخصیتی معتدل دانسته و از مرگ وی ابراز تاسف کردhttp://www.khabaronline.ir/(X(1)S(gecday5yjdwfgo4h54cfikfg))/detail/622108/World/diplomacyسید حسن نصرالله در پیامی درگذشت هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را تسلیت گفت و اعلام کرد: وی در طول مدت ۳۴ سال، حامی مقاومت در لبنان بود.
  عبدالله دوم پادشاه اردن در پیام تسلیت خود درگذشت هاشمی رفسنجانی را به حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران تسلیت گفت.http://isna.ir/news/95102113273/پادشاه-اردن-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-را-تسلیت-گفت
  سلطان قابوس پادشاه عمان در پیامی به رئیس‌جمهور ایران، درگذشت هاشمی رفسنجانی رئیس تشخیص مصلحت نظام را به دولت، ملت و خانواده ایشان تسلیت گفت.http://www.fardanews.com/fa/news/613424/سلطان-قابوس-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-را-تسلیت-گفت
  خلیفه بن زاید آل نهیان حاکم ابوظبی و محمد بن راشد آل مکتوم حاکم دبی با ارسال پیامهای جداگانه به حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، درگذشت هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفتند.http://www.mehrnews.com/news/3872284/مقام-اماراتی-نام-هاشمی-رفسنجانی-با-جمهوری-اسلامی-گره-خورده-استhttp://www.isna.ir/news/95102012345/تسلیت-رهبران-امارات-درپی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی/تسلیت رهبران امارات در پی درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی
  صباح احمد جابر صباح امیر کویت در پیامی درگذشت رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ایران را به حسن روحانی تسلیت گفت.http://isna.ir/news/95101912232/مقامات-کویتی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-را-تسلیت-گفتند
  تمیم بن حمد بن خلیفه آل ثانی امیر قطر در پیامی به حسن روحانی رئیس‌جمهور درگذشت هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.
  سلمان بن عبدالعزیز آل سعود پادشاه عربستان سعودی نیز با تسلیتی دیر هنگام نسبت به دیگر حکام و سیاست مداران؛ با صدور پیامی درگذشت هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را به خانواده وی تسلیت گفت.
  حمد بن عیسی آل‌خلیفه امیر بحرین نیز در پیامی به حسن روحانی رئیس‌جمهوری ایران، درگذشت هاشمی را تسلیت گفت.http://isna.ir/news/95101912217/وزیر-خارجه-بحرین-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  نارندرا مودینخست‌وزیر هند در توییتی اعلام کرد از طرف یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون نفر از هموطنانم عمیق‌ترین تسلیت‌ها را برای درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی به ملت ایران ابراز می‌کنم.http://www.mehrnews.com/news/3872196/نخست-وزیر-هند-درگذشت-آیت-الله-رفسنجانی-را-به-ملت-ایران-تسلیت
  نواز شریف نخست‌وزیر پاکستان با ابراز تأثر و تاسف عمیق، از جانب ملت و دولت پاکستان، ضایعه درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، رئیس‌جمهوری پیشین ایران را به ملت برادر ایران تسلیت می‌گویم.http://isna.ir/news/95102012605/نخست-وزیر-پاکستان-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  محمد اشرف غنی رئیس‌جمهور افغانستان در پیام خود گفته‌است که اکبر هاشمی رفسنجانی در جریان زعامتش در ریاست جمهوری ایران و همچنان در وظایف مختلف دیگر، در مسایل منطقه یک شخصیت تأثیرگذار بود و در قلوب طرفداران خویش محبوبیت داشت.http://www.emruzonline.com/1395/10/پیام-تسلیت-حامد-کرزی-به-مناسبت-درگذشت-ه/حامد کرزای رئیس‌جمهور سابق افغانستان، درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.http://isna.ir/news/95102013003/پیام-تسلیت-حامد-کرزی-به-مناسبت-درگذشت-هاشمی-رفسنجانیعبدالله عبدالله ریاست اجرایی حکومت وحدت ملی افغانستان به مناسبت درگذشت هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام جمهوری اسلامی ایران پیام تسلیتی منتشر کرد. سید حسن صفایی دومین فرمانده مقاومت علیه طالبان در شمال افغانستان، معاون اول شورای مرکزی حزب اعتدال افغانستان و رئیس عمومی بنیاد فرهنگی راه تقوی و روزنامه عصرنو در بیانیه‌ای درگذشت رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام جمهوری اسلامی ایران را تسلیت گفتند. 
  امامعلی رحمان رئیس‌جمهور تاجیکستان با ارسال پیامی برای حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، درگذشت اکبر هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.
  نورسلطان نظربایف رئیس‌جمهور قزاقستان با صدور پیامی خطاب به حسن روحانی درگذشت هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.
  محمد ولد عبدالعزیز رئیس‌جمهور موریتانی در پیام خود نوشته‌است؛ با غم و اندوه خبر مرگ رئیس‌جمهور پیشین ایران را دریافت کردیم. تسلیت صمیمانه خود را به شما ملت ایران و خانواده آن مرحوم اعلام کرده و از خداوند متعال برای او رحمت و برای شما صبر و بردباری مسألت داریم.http://www.isna.ir/news/95102113627/پیام-تسلیت-رئیس-جمهور-موریتانی-به-روحانی-در-پی-درگذشت-آیت-الله
  جاکوب زوما رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی هاشمی را از پیشروان برقراری و گسترش روابط سیاسی و اقتصادی ایران با کشورهای آفریقایی و به ویژه با آفریقای جنوبی دانست که در دوره ریاست جمهوری خود نقش به سزایی در این زمینه ایفا کرد.http://www.irna.ir/fa/News/82381002/
  الحسن واتارا رئیس‌جمهور ساحل عاج در پیامی به حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران مراتب تسلیت خود و ملتش را به مناسبت درگذشت هاشمی رفسنجانی ابراز کرد.
  عبدالعزیز بوتفلیقه رئیس‌جمهور الجزایر با ارسال پیامی به حسن روحانی درگذشت هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.
  دانیل اورتگا رئیس‌جمهور نیکاراگوئه در پیامی خطاب به رهبر ایران درگذشت اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را تسلیت گفت.http://isna.ir/news/95102012856/پیام-تسلیت-رئیس-جمهور-نیکاراگوئه-در-پی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی
  مولاتو تشومه رئیس‌جمهوری اتیوپی در پیامی به حسن روحانی درگذشت رئیس مجمع تشخیص مصلت نظام را تسلیت و با مردم و دولت ایران ابراز همدردی کرد.
  رائول کاسترورئیس‌جمهوری کوبا نیز در پیامی خطاب به حسن روحانی رئیس‌جمهوری اسلامی ایران، درگذشت اکبر هاشمی رفسنجانی را به وی و خانواده هاشمی رفسنجانی تسلیت گفت.
  دولت ونزوئلا با ارسال پیامی تسلیت خود را به مناسبت درگذشت رئیس‌جمهوری اسبق ایران به دولت و ملت ایران ابلاغ کرد. در این پیام آمده‌است هاشمی نقش کلیدی و برجسته‌ای در حیات سیاسی انقلاب ایران و تشکیل جمهوری اسلامی داشت و در شرایط سخت در برابر زورگویی‌های امپریالیستی آمریکا ایستادگی کرد.http://www.mehrnews.com/news/3873035/تسلیت-ونزوئلا-به-ایران-به-مناسبت-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی
  نماینده سازمان ملل متحد در ایران نیز درگذشت هاشمی رفسنجانی را از طرف تمام کارکنان این سازمان تسلیت گفت.https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/10/19/1291618/نماینده-سازمان-ملل-در-ایران-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت-تصویر
  یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با حضور در سفارت ایران در وین ضمن ادای احترام و تسلیت درگذشت هاشمی رفسنجانی به ملت و دولت ایران، دفتر یادبود وی را امضا کرد.

 اعلام عزای عمومی 
هیئت دولت ایران در اطلاعیه‌ای علاوه بر سه روز عزای عمومی، روز سه شنبه مصادف با روز تشییع هاشمی رفسنجانی را تعطیل رسمی اعلام کرد.http://www.tabnak.ir/fa/news/655271/روحانی-او-در-مظلومیت-چون-شهید-بهشتی-بود-اعلام-سه-روز-عزای-عمومی-و-تعطیلی-سه-شنبه همچنین دانشگاه آزاد نیز در اطلاعیه‌ای اعلام کرد، کلیه فعالیت‌های اداری، آموزشی و خدماتی این دانشگاه در روزهای دوشنبه و سه‌شنبه ۲۰ و ۲۱ دیماه ۱۳۹۵ تعطیل است.http://www.fardanews.com/fa/news/612990/تعطیلی-دانشگاه-آزاد-در-روزهای-دوشنبه-و-سه‌شنبه

 بازتاب داخلی و جهانی در رسانه‌ها 
لحظاتی پس از درگذشت اکبر هاشمی رفسنجانی، خبرگزاری‌های خارجی به سرعت به پوشش خبر درگذشت وی پرداختند. خبرگزاری‌های آسوشیتدپرس، گاردین، یو اس ای تودی، ایندیپندنت، فرانس۲۴، بی‌بی‌سی، رویترز، سی بی اس، نیوزویک، یدیعوت آحارنوت، پایگاه اینترنتی روزنامه ال پاییس اسپانیا، فاکس نیوز، سی ان ان، نیویورک تایمز، سی ان بی سی، دیلی استار، ان پی آر، هافینگتون پست، الاخبار، شبکه تلویزیونی لایف نیوز روسیه، شین هوا خبرگزاری رسمی چین، شبکه ان اچ کی ژاپن، تارنمای کوریا تایمز کره جنوبی و بسیاری از خبرگزاری دیگر جهان، این خبر را درصدر اخبار خود قرار دادند.http://www.khabaronline.ir/detail/621408/World/diplomacyhttp://www.irna.ir/fa/News/82379760/http://www.khabaronline.ir/detail/621351/multimedia/moviehttp://alef.ir/vdcf1mdjcw6dmya.igiw.html?43txt

در شبکه اجتماعی توییتر نیز هشتگ هاشمی رفسنجانی به ترند دوم جهان تبدیل شد.

برخی از روزنامه‌ها به چاپ دوم رسیدند. همچنین صفحه نخست بسیاری از روزنامه‌ها تیتر اصلی خود را به درگذشت هاشمی اختصاص دادند.http://isna.ir/news/95102012837/روزنامه-ها-در-سوگ-یار-دیرین-امام-ره-فیلم

 منابع 

رده:اکبر هاشمی رفسنجانی
رده:ایران در ۱۳۹۵
رده:ایران در ۲۰۱۷ (میلادی)
رده:تشییع‌های برگزار شده در ایران
رده:خاکسپاری‌ها بر پایه شخص
رده:روابط بین‌الملل در ۲۰۱۷ (میلادی)
رده:رویدادهای ژانویه ۲۰۱۷ در آسیا
رده:مرگ در ایران
رده:مرگ و میر بر پایه شخص در ایران
رده:ویکی‌سازی رباتیک