کمک‌های بین‌المللی در جنگ ایران و عراق

در طول جنگ ایران و عراق، دو کشور از ممالک مختلفی کمک‌های مالی و نظامی دریافت می‌کردند. کشورهایی مانند اسرائیل و سوریه از ایران، عربستان سعودی از عراق؛ و آمریکا و شوروی از هر دو طرف حمایت می‌کردند.

 ایران 
 حمایت نظامی 
ایران از سوی شبه‌نظامیان کُرد حزب دموکرات کردستان عراق، اتحادیه میهنی کردستان و مجاهدین عراق در شمال عراق حمایت می‌شد و هر دو سازمان، مخالف حکومت بعثی عراق بودند.

 پشتیبانی لجستیک 
حمایت خارجی از ایران به‌تدریج آغاز شد. سوریه و لیبی با در اختیار گذاشتن موشک اسکاد به ایران کمک کردند. پس از آن، ایران موشک‌های ضدکشتی چینی کرم ابریشم را خریداری کرد. همچنین ایران از کره شمالی نیز اسلحه‌هایی را خریداری کرد. پرتغال، به‌ویژه بعد از سال ۱۹۸۴، برای حمایت از ایران جنگ‌افزارهایی به ایران فروخت و از ایران حمایت می‌کرد. اسپانیا و پرتغال در این میان به ایران در تأمین برخی قطعات نظامی نیز کمک می‌کردند. در ماجرای رسوایی مک فارلین، ایالات متحده آمریکا متعهد شد که به ایران سلاح بفروشد و این سلاح‌ها از انبار تسلیحات اسراییل تأمین شد و آمریکا متعهد شد که این تسلیحات را جایگزین کند که بعداً تبدیل به دومین رسوایی بزرگ تاریخ ایالت متحده شد.

 عراق 
 حمایت نظامی 
هنگامی که عراق در شهریور ۱۳۵۹ حمله به ایران را آغاز کرد، شرایط دو کشور با یکدیگر کاملاً متفاوت بود؛ با آغاز جنگ، ایران فقط حمایت چند کشور مانند سوریه و لیبی را در اختیار داشت ولی رژیم بعثی عراق با پشتیبانی‌های جهانی وارد جنگ با ایران شده بود. علاوه بر این کمک‌های نظامی، انواع کمک‌های اقتصادی نیز عراق را پوشش می‌داد.

 پشتیبانی لجستیک 
نیروهای مسلح عراق در درجهٔ اول مجهز به جنگ‌افزارهایی بود که یک دهه، پیش از آغاز جنگ از اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی خریداری کرده بود. در طول جنگ نیز، میلیاردها دلار تجهیزات پیشرفته از فرانسه، چین، مصر، آلمان و دیگر کشورها خرید.Timmerman, Kenneth R. The Death Lobby: How the West Armed Iraq. سه تأمین‌کنندهٔ اصلی جنگ‌افزار در طول جنگ برای عراق، اتحاد جماهیر شوروی، چین و پس از آن فرانسه بودند.

ایالات متحده آمریکا با فروش بالگردهایی به ارزش ۲۰۰ میلیون دلار به نیروهای مسلح عراق کمک کرد. این تنها فروش تسلیحات نظامی ایالات متحده به عراق بود. .Statement by former NSC official Howard Teicher to the U.S. District Court, Southern District of Florida.

با توجه به یک کپی بدون سانسور از بیانیهٔ ۱۱٬۰۰۰ صفحه‌ایِ عراق به سازمان ملل متحد که به بیرون درز کرد، دانش و مواد لازم برای توسعهٔ جنگ‌افزارهای غیرمتعارف، توسط ۱۵۰ شرکت خارجی در اختیار عراق قرار گرفته بود که این شرکت‌ها متعلق به کشورهایی مانند آلمان غربی، ایالات متحده، فرانسه، چین بودند.Paterson, Tony.

حامیان مالی اصلی عراق، کشورهایِ ثروتمندِ نفت‌خیزِ حاشیه خلیج فارس و به‌ویژه عربستان سعودی (۳۰٫۹ میلیارد دلار) کویت (۸٫۲ میلیارد دلار) و امارات متحده عربی (۸ میلیارد دلار) بودند.Iraq debt: non-Paris Club creditors

 فهرست کمک‌های کشورها به ایران و عراق 
 کشورپشتیبانی از عراقپشتیبانی از ایران  چند میلیارد دلار کمک‌های اقتصادی؛ فروش فناوری با کاربرد دوگانه و جنگ‌افزارهای غیرآمریکایی، اطلاعات نظامی، آموزش عملیات ویژهماجرای مک‌فارلین (فروش مخفیانهٔ جنگ‌افزار) 
این ادعا توسط ایران رد شد.  حمایت نظامی و فروش سلاحهیچ کمک نظامی نشد.   مواد مربوط به جنگ‌افزار و تجهیزات شیمیایی مانند سدیم سیانید، پلوتونیم و گاز طیف‌سنج.و کمک مالی فروش تجهیزات دفاعی مرتبط با جنگ شیمیایی.  فروش تجهیزات پیشرفته نظامی و اورانیوم کمک به ساخت زیر ساخت های شیمیایی برای جنگ افزار.
فروش جنگنده های میراژ به تعداد زیاد. فروش موشک های دور برد. فروش هزاران گلوله های تانک. ارسال توپ ضد هوایی به تعداد ۵۰۰ تا.)  فروش جنگ‌افزار شیمیایی و تجهیزات نظامی پیشرفته، سیستم‌های مقابلهٔ الکترونیکی به ارزش ۶۰۰ میلیون دلار. ۱۵۰۰ کامیون و لوازم یدکی. ۳۰۰ خودروی بازیابی و تعمیر تانک.فروش تجهیزات ضد شیمیایی مثل ماسک های ضد گاز ایجاد چندین پایگاه نظامی برای آموزش سربازان،
فروش صدها توپخانه، فروش صدها موشک دور برد و نزدیک برد،
فروش هزاران خمپاره انداز،
فروش و آموزش جنگ‌افزار شیمایی، ارسال تجهیزات پیشرفته ارتباطی، رادار و فروش تجهیزات نظامی با فناوری بالافروش تجهیزات دفاعی جنگ شیمیایی ساخت کارخانهٔ مهمات، فروش قطعات توپخانه خودکششیفروش ۱۴ توپ جنگی هویتزر GHN-45، به‌همراه مقدار قابل‌توجهی مهمات و تجهیزات ارتباطی.  چندین میلیارد دلار آمریکا کمک مالی و فروش مین‌های زمینی و دریایی و
اورانیومفروش محدود مین‌های زمینی و دریایی ارسال بمب های شیمیایی و 
ارسال تجهیزات نوری، از جمله دستگاه‌های دید در شب برای نیروهای زمینیفروش تجهیزات دفاعی جنگ شیمیاییساخت فرودگاه‌ها و تحویل انواع مهمات
کمک به حملات هوایی علیه ایرانگلوله توپ و مهمات به صورت محدود فروش جنگ‌افزار و جنگ‌افزار شیمیایی همچنین تحویل ۳۰ فروند هواپیمای آموزشی براوو و پیلاتوسفروش تجهیزات دفاعی جنگ شیمیایی، ارائهٔ ۱۵ فروند پی‌سی-۶ پورتر و ۴۷ هواگرد آموزشی پیلاتوس پی‌سی-۷، تجهیزات رمزنگاری، مقدار بسیار زیادی مهمات، و تجهیزات الکترونیکی راداری فروش قطعات تانک و هلی کوپتر های نظامی 
ارسال ۱۰۰ عدد موشک نزدیک برد
ارسال ۵۰ توپخانه و به همراه ۵۰۰۰ گلوله آن.
فروش اورانیوم و جنگ‌افزارفروش مهمات و مواد منفجره فروش جنگ‌افزارهای متعارف و شیمیایی، به‌ویژه مهمات و مواد منفجرهفروش اسلحه، مهمات و مواد منفجرهٔ خاص تحویل ۲۰۰ تفنگ ۱۰۶ میلی‌متری بدون لگد برخی حمایت‌های مالی و صادرات نظامی گسترده
ارسال تجهیزات الکترونیکی 
پیشرفته. ارسال 
مهمات اسلحه های سبک.
فروش هزاران گلوله توپ.فروش تجهیزات نظامی، از جمله هواپیماهای جنگنده، موشک‌های زمین به هوا، موشک‌انداز، تانک و توپخانه  تجهیزات مهندسی مانند کامیون، بولدوزر و غیره 
کمک های جاسوسی، ارسال قطعات جنگنده،
ارسال و فروش موشک های ضد کشتی.  تجهیزات مهندسی مانند کامیون، بولدوزر، بیل مکانیکی، خودرو و غیره (کمک نظامی نشد) فروش مهمات، خودرو زره‌پوش جنگی و راکت‌اندازهای چندگانهتامین‌کنندهٔ عمده (۵۰۰ خودروی زره‌پوش اوروتو و کاسکاول) فروش ۴۲۵ میلیون دلار مهمات، جیپ، و لوازم نظامیفروش قطعات یدکی جنگندهٔ اف-۴ فانتوم ۲، فروش تجهیزات توپخانه‌ای مانند هوویتزر KH-179 و دیگر جنگ‌افزارهای سنگین فروش تجهیزات توپخانه‌ای (فروش ۲۰۰ عدد هویتزر جی۵ ۱۵۵میلی‌متری)فروش ۳۰ عدد هویتزر جی۵ ۱۵۵میلی‌متری راهنمایی نظامی و کمک تسلیحاتیبمباران تأسیسات هسته‌ای عراق  کمک مالی و ارسال مهمات اسلحه های سبک، ارسال کمک های پزشکی، 
فروش فناوری ساخت موشک. فروش تجهیزات نظامی فروش صدها تانک،
فروش هزاران گلوله توپ ضد هوایی، ارسال موشک های زمین به هوا، موشک های نزدیک برد،
کمک مالی و ارسال کمک های پزشکی. فروش جنگ‌افزار  کمک‌کنندهٔ عمده
فروش اسلحه های سبک و کمک مالی  حمایت مالی گسترده و مجرایی برای فروش جنگ‌افزار فروش جنگ‌افزار حمایت اولیه، هر چند مخفیانه فروش جنگ‌افزار  ۲۰ میلیارد دلار کمک مالی
اجاره دادن هزاران سرباز برای ارتش عراق. ارسال مهمات و تجهیزات سنگین.  ارائه پیش‌سازهای تولید جنگ‌افزار شیمیایی؛ عمل به‌عنوان یک واسطهٔ انتقال جنگ‌افزار. محل ساخت جنگ‌افزارهای خارجی برای عراقارسال مواد اولیه بعضی از سلاح های نظامی. 
فرستادن سرباز در کنار نیروهای عراقی برای جنگ با ایرانBerridge, W. J. "Civil Uprisings in Modern Sudan: The 'Khartoum Springs' of 1964 and 1985", p. 136. Bloomsbury Academic, 2015  کمک دیپلماتیک
فروش جنگ‌افزار کمک مالی ساخت پنج پایگاه هوایی بزرگ با پناهگاه‌های زیرزمینی و مستحکم‌شدهٔ هواپیما توسط شرکت ساختمانی یوگسلاویایی انرگوپراجکت،
فروش جنگ‌افزار (به ارزش بیش از ۲ میلیارد دلار)جنگ‌افزار، مهمات و موشک‌های بالستیک فروش جنگ‌افزارهای بومی، عمل به‌عنوان یک واسطه برای فروش مخفیانه جنگ‌افزارهای اتحاد جماهیر شوروی و دولت‌های اقماری شوروی و چینجنگ‌افزار، مهمات و موشک‌های بالستیک.حمایت مالی نامشخص و پنهانی، فروش موشک‌های زمینی‌به‌هوای دوش‌پرتاب.فروش پنهانی تجهیزات موشکی زمین به هوا از نوع آربی‌اس ۷۰، تجهیزات/مواد منفجره/مواد لازم برای ساخت جنگ‌افزار در محل و قایق‌های تندروی نظامی.فروش تجهیزات و جنگ‌افزارهای ساخت آمریکافروش ۱۱۹ میلیون دلار جنگ‌افزار و مهمات فروش اسلحه سبک. فروش ۱۲ هواپیمای جنگندهٔ نورثروپ اف-۵ فروش اورانیوم، گلوله‌های توپ‌های ۱۵۵ میلی‌متری، راکت، تجهیزات رادیویی، مهمات ۷٫۶۲ میلی‌متری، راکت‌های ضدتانک

 جستارهای وابسته 
 حمایت ایالات متحده آمریکا از عراق در طول جنگ ایران و عراق
 نقش اسرائیل در جنگ ایران و عراق
 انهدام هواپیمای آرژانتینی برفراز ارمنستان در سال ۱۳۶۰
 پرتغال و جنگ ایران و عراق

 پانویس 

 منابع 


رده:تاریخ نظامی ایران
رده:تاریخ نظامی عراق
رده:جنگ ایران و عراق
رده:سلاح‌های کشتار جمعی و عراق
رده:عملیات‌های سیاسی جنگ ایران و عراق
رده:ویکی‌سازی رباتیک