عقاب خونین

عقاب خونین روشی از اعدام آیینی بود که در اشعار متأخر اسکالدیک شرح داده شده است. بر پایهٔ دو موردی که در ساگاهای مسیحی یاد شده‌اند، عبارتند از قربانیان (که در هر دو مورد از اعضای خاندان‌های سلطنتی بودند) در حالت درازکش به روی شکم و صورت قرار داده می‌شدند، دنده‌هایشان با ابزاری تیز از ستون فقرات جدا می‌گردید و ریه‌هایشان از میان شکاف بیرون کشیده می‌شد تا جفتی از «بال‌ها» ایجاد شود. بحثی مداوم وجود داشته است دربارهٔ اینکه آیا این آیین اختراعی ادبی از سوی متون اصلی بوده است، یا حاصل ترجمه‌ای نادرست از خود متون است، یا اینکه عملی تاریخی و واقعی بوده است.

واگویی‌ها
آیین کشتار عقاب خونین تنها در دو مورد در ادبیات نورس ظاهر می‌شود، به‌علاوهٔ اشاره‌هایی غیرمستقیم که برخی آن‌ها را به‌عنوان ارجاع به همان عمل تفسیر کرده‌اند. روایت‌های اصلی دارای اشتراک‌هایی مشخص هستند: قربانیان هر دو اشراف‌زاده‌اند (هالفدان لانگ‌لگ یا «هالفدان پابلند» یک شاهزاده بود؛ الا از نورثامبریا یک پادشاه)، و هر دو اعدام در تلافی قتل پدر انجام شده‌اند.

اینار و هالفدان 

دو منبع وجود دارد که مدعی توصیف اعدام آیینی تورف-اینار از پسر هارلد فیرهر، یعنی هالفدان درازپا، در اواخر قرن نهم میلادی هستند. هر دو چندین قرن پس از رویدادهایی که توصیف می‌کنند نوشته شده‌اند و در نسخه‌های گوناگونی وجود دارند که مشخص است بر یکدیگر تأثیر گذاشته‌اند.

در حماسه اورکنینگا، عقاب خونین به‌عنوان قربانی‌ای برای اودین توصیف شده است.

اسنوری استورلوسون در کتاب هایمس‌کرینگلا روایتی از همان رویداد ارائه می‌دهد که در آن اینار خود این عمل را انجام می‌دهد:

پسران راگنار لودبروک و پادشاه الا از نورثامبریا
در (داستان پسران رگنار) ایوار بی‌استخوان پادشاه الا از نورثامبریا را که پدر ایوار، راگنار لودبروک را کشته بود، اسیر می‌کند. کشتن ائلا، پس از نبردی برای بدست‌گیری یورک، چنین بیان شده است:

عقاب خونین توسط شاعر قرن یازدهم سیگوات توردارسون ذکر شده است که در فاصله‌ای میان سال‌های ۱۰۲۰ تا ۱۰۳۸، بیتی اسکالدیک به نام کنوت‌سدراپا که روایت می‌کند و تثبیت می‌نماید که ایوار بی‌استخوان ائلا را کشته و سپس پشت او را بریده است.
بیت اسکالدیک سیگوات توردارسون:

{|
|- style="text-align:left;"
!width=25%| متن اصلی
!width=35%| ترجمهٔ تحت‌اللفظی
!width=30%| بازآرایی پیشنهادی
|-
| style="padding-right:1em" | 
| style="padding-right:1em" |و پشت ائلا،
آن‌که می‌زیست،
ایوار، با عقاب،
یورک، برید.
|و ایوار، آن‌که
در یورک می‌زیست،
پشت ائلا را
با [یک] عقاب برید.
|}

شعر اسکالدیک، که رسانه‌ای رایج در میان شاعران نورس بود، به‌گونه‌ای طراحی شده بود که رمزی و کنایه‌آمیز باشد، و ماهیت اصطلاحی شعر سیگواتر به‌عنوان توصیفی از آنچه بعدها به نام عقاب خونین شناخته شد، موضوع مناقشهٔ تاریخی است، به‌ویژه از آن‌رو که در تصویرپردازی نورس، عقاب پیوندی قوی با خون و مرگ داشت.

ساکسو گراماتیکوس در (کتاب کردار‌های دانمارکی‌ها) چنین دربارهٔ بیورن یارنسیدا و سیگورد، پسران راگنار لودبروک، و پادشاه ائلا می‌نویسد:

دیگر روایت‌ها
اشارهٔ غیرمستقیمِ احتمالی دیگری به این آیین در داستان نورنا-گست دیده می‌شود. دو بند شعر در نزدیکی پایان بخش ۶ آن، با عنوان «سیگورد پسران هوندینگ را از پای درآورد»، وجود دارد که در آن شخصیتی که رویدادهای پیشین را توصیف می‌کند، می‌گوید:see also Norna-Gests þáttr
{|
«اکنون عقابی خونین بر پشتِ قاتل زیگموند، با شمشیر پهن کَنده شده است.
کمی بودند کسانی که از این برتر بودند آن کس که زمین [شمشیر] را می‌آلاید
برادرزادهٔ پادشاه و کلاغ اودین را شاد کرد.»

|}

راستینگی
گفت‌وگویی در میان است که دربارهٔ اینکه آیا عقاب خونین از دیدگاه تاریخی اجرا می‌شده یا اینکه ابزاری ادبی بوده که قرن‌ها پس از آن به دست نویسندگان مسیحی نورس که ساگاها (حماسه‌ها) را رونویسی کردند، و به پدید آورده‌اند. هیچ روایت معاصری از این آیین در دست نیست و اشاره‌های اندک در ساگاها چند صد سال پس از مسیحی‌سازی اسکاندیناوی نوشته شده‌اند.

در دههٔ ۱۹۷۰، آلفرد پی. اسمیت از تاریخی‌بودن این آیین دفاع کرد و اظهار داشت که این عمل به‌وضوح نوعی قربانی‌کردن انسان برای خدای نورس اودین بوده است. او توصیف سنت دانستان از کشتن ائلا را «گزارشی دقیق از پیکری که تحت آیین عقاب خونین قرار گرفته است» توصیف کرد.Alfred P. Smyth, Scandinavian Kings in the British Isles, 850–880 (1977), Oxford, pp. 212–213

روبرتا فرانک شواهد تاریخی این آیین را در مقالهٔ خود با عنوان «جنایت وایکینگی و شعر اسکالدیک: آیین عقاب خونین» بررسی کرد و نوشت: «تا آغاز قرن نوزدهم، مضامین گوناگون ساگا—طرح عقاب، بریدن دنده‌ها، جراحی ریه، و «محرک نمکی» در توالی‌هایی ابتکاری برای ایجاد بیشینهٔ هراس با هم ترکیب شدند.» او نتیجه گرفت که نویسندگان ساگاها کنینگ‌های هم‌صدای اسکالدیک را که به رها کردن دشمنان به‌صورت دمر در میدان نبرد و پاره‌شدن پشت آنان به‌وسیلهٔ پرندگان لاشخور اشاره داشتند، بدفهمیده‌اند. او جزئیات هولناک عقاب خونین را با پایان‌نامه‌های جان‌باختگان مسیحی، مانند آن‌هایی که شکنجه‌های سن سباستین را روایت می‌کنند که با تیرهایی چنان انباشته شده بود که دنده‌ها و اندام‌های درونی‌اش نمایان شده بودند مقایسه کرد. او پیشنهاد داد که این روایت‌های شهادت الهام‌بخش اغراق‌های بعدی بوده‌اند که اشعار اسکالدیکِ بد فهمیده‌ شده را به آئینی شکوهمند از شکنجه و مرگ، بدون پایهٔ تاریخی واقعی، تبدیل کرده‌اند. دیوید هورس‌پول در کتاب خود «پادشاه آلفرد کیک های سوخته و افسانه های دیگر»، بدون تعهد به درستی تاریخی این آئین، شباهت‌هایی با رساله‌های شهادت مشاهده کرد. مقالهٔ فرانک «بحثی پرجنب‌وجوش» را برانگیخت., citing: Bjarni Einarsson, "De Normanorum Atrocitate, or on the Execution of Royalty by the Aqueline Method", The Saga Book, 22 (1988): 79–82; Roberta Frank, "The Blood-Eagle Again", The Saga Book, 22 (1988): 287–289; Bjarni Einarsson and Roberta Frank, "The Blood-Eagle Once More: Two Notes", The Saga Book, 23 (1990): 80–83.

«دین‌های پاگان دریا‌کوهِ بریتانیا: سرشت و بازمانده آنها.» اثر رونالد هاتن بیان می‌کند که «آیین بدنام موسوم به «عقاب خونین»، یعنی کشتن جنگجویی شکست‌خورده با بیرون کشیدن دنده‌ها و ریه‌هایش از پشت، اکنون تقریباً به‌طور قطع به‌عنوان افسانه‌ای مسیحی ناشی از بدفهمی برخی اشعار کهن‌تر شناخته شده است.»

در حالی که نویسندگان یک پژوهش در سال ۲۰۲۲ دربارهٔ اصالت تاریخی این آیین موضع‌گیری نکردند، به این نتیجه رسیدند که آیین بیان شده با فیزیولوژی بدن یا ابزارهای در دسترس در بافت اجتماعی‌ و فرهنگی عصر وایکینگ ناسازگار نیست. آن‌ها همچنین نتیجه گرفتند که اگر این عمل در افراطی‌ترین نسخه‌های توصیف‌شده در ساگاها انجام می‌شد و فردِ تحت شکنجه تا آن مرحله زنده می‌ماند، مرگ ظرف چند ثانیه پس از جدا شدن دنده‌ها از ستون فقرات، یا به‌سبب خون‌ریزی شدید یا خفگی، رخ می‌داد.

 سرچشمگان 


رده:ابزار شکنجه اروپایی
رده:شکنجه
رده:شیوه‌های اعدام
رده:قربانی‌کردن انسان