پیمان ماه

توافق کنترل فعالیت کشورها بر ماه و دیگر اجرام آسمانی Agreement Governing the Activities of States on the Moon and Other Celestial Bodies, Dec. 5, 1979, 1363 U.N.T.S. 3 یا به نام معمول پیمان ماه  یا توافق ماه ، یک پیمان بین‌المللی است که حدود حقوقی میان کشورها در مورد ماه و همچنین هر جرم آسمانی دیگر (و نیز اجرام چرخنده به دور آنها)؛ به غیر از زمین، را در جامعهٔ بین‌المللی تعیین می‌کند؛ بنابراین تمام فعالیت‌های فضایی در جهت دستیابی به اجرام آسمانی و فعالیت‌هایی که بر روی آن‌ها انجام می‌شود باید با اساس قوانین بین‌الملل؛ که شامل منشور ملل متحد نیز می‌شود، سازگار باشند. نظارت بر اجرای این پیمان بر عهدهٔ کمیتهٔ سازمان ملل در امور استفادهٔ صلح‌آمیز از فضا است.
این پیمان در عمل، پیمان ناموفقی بوده است، زیرا از زمان پیدایش آن در سال ۱۹۷۹ هیچ‌یک از کشورهایی که دارای فناوری فرستادن انسان به فضا هستند یا برنامه‌ای در این راستا دارند؛ (مانند آمریکا، آژانس فضایی اروپا، روسیه، چین، ژاپن و هند)، عضو آن نیستند و بنابراین نقش ناچیزی در پروازهای فضایی دارد. تا نوامبر سال ۲۰۱۶، تنها ۱۷ کشور به این پیمان پیوسته‌اند.

 مفاد 
در ادامه پیمان فضای بیرونی، هدف از پیدایش پیمان ماه، ایجاد رژیمی برای استفاده از ماه و دیگر اجرام آسمانی مانند پیمان کف دریا بود که توسط کنوانسیون ملل متحد در مورد حقوق دریاها تصویب شده بود. این پیمان عنوان می‌کند که منابع طبیعی ماه باید در اختیار تمام کشورها و مردم جهان باشد. همچنین این معاهده، کشورها را از استفاده از ماه به عنوان عاملی برای ایجاد مناقشه‌های بین‌المللی منع می‌کند.

برخی از مفاد اصلی این معاهده شامل موارد زیر می‌شوند:
 از هرگونه استفاده نظامی مانند آزمایش سلاح یا ایجاد پایگاه نظامی بر سطح اجرام نظامی منع می‌کند.
 از هرگونه اکتشاف اجرام آسمانی منع می‌کند. مگر اینکه بر اساس اصول میراث مشترک بشری تأیید شود که منافع آن به سود تمام کشورهای جهان است. (مادهٔ ۱۱)
 تمام فعالیت‌ها در اجرام آسمانی و اکتشافات بدست آمده باید به اطلاع دبیرکل سازمان ملل متحد برسند.
 تمام کشورها برای تحقیق بر روی اجرام آسمانی، حق برابر دارند.
 هر کشوری نمونه‌ای را برای آزمایش بدست می‌آورد باید حداقل بخشی از آن را در اختیار دیگر کشورها یا مراکز تحقیقاتی بگذارد.
 از ایجاد هرگونه تغییر در اجرام آسمانی منع می‌کند و اعضا را ملزم می‌کند که با ارائه معیارهایی، از ایجاد آلودگی اتفاقی خودداری کنند.
 از هرگونه ادعای حاکمیت بر هر جرم آسمانی منع می‌کند.
 از هرگونه ادعای مالکیت بر اجسام فرازمینی توسط هر فرد حقیقی یا سازمان منع می‌کند حتی اگر آن سازمان، بین‌المللی یا دولتی باشد.
 اعضا را ملزم به تنظیم یک رژیم بین‌المللی برای اطمینان از توسعهٔ پایدار و مدیریت منابع و تقسیم منافع حاصل از اکتشافات اجرام آسمانی می‌کند.

 پذیرش بین‌المللی 
این معاهده در سال ۱۹۷۹ نهایی و در سال ۱۹۸۴ به اجرا گذاشته شد. تا ماه مه سال ۲۰۱۳، ۱۶ کشور عضو پیمان هستند. ۷ کشور از این ۱۶ کشور عضو رسمی هستند و باقی موافقت خود را با آن اعلام کرده‌اند.Status of international agreements relating to activities in outer space as at 1 January 2008 United Nations Office for Outer Space Affairs, 2008 ۴ کشور دیگر آن را امضا کرده ولی در داخل کشور خود آن را تصویب نکرده‌اند.Status of international agreements relating to activities in outer space as at 1 January 2008 United Nations Office for Outer Space Affairs, 2008 اعضای این پیمان، کشورهای استرالیا، اتریش، بلژیک، شیلی، قزاقستان، کویت، لبنان، مکزیک، مراکش، هلند، پاکستان، پرو، فیلیپین، عربستان سعودی، ترکیه و اروگوئه هستند. چهار کشور فرانسه، گواتمالا، هند و رومانی نیز آن را امضا کرده‌اند.

انجمن L5 و دیگر سازمان‌ها به‌طور موفقیت‌آمیزی با تصویب این پیمان در کنگرهٔ ایالات متحدهٔ آمریکا مخالفت کرده‌اند.Chapter 5: O'Neills Children , Reaching for the High Frontier, The American Pro-Space Movement 1972-84, by Michael A. G. Michaud, National Space Society.

به نظر می‌آید علت مخالفت با این معاهده و کشورهای صاحب فناوری فضایی، الزام به، به اشتراک‌گذاری فناوری و منابع موجود در دیگر اجرام آسمانی باشد.

 پانویس 

 منابع 


 جستارهای وابسته 
 پیمان فضایی ماورای جو

رده:ایالت نیویورک در ۱۹۷۹ (میلادی)
رده:پیمان‌نامه‌های سازمان ملل متحد
رده:پیمان‌نامه‌های فضایی
رده:پیمان‌های کنترل تسلیحات
رده:حقوق فضا
رده:دسامبر ۱۹۷۹ (میلادی)
رده:سازمان‌های فضایی
رده:ماه
رده:مستعمره‌سازی ماه
رده:معاهده‌های اتریش
رده:معاهده‌های اروگوئه
رده:معاهده‌های استرالیا
رده:معاهده‌های بلژیک
رده:معاهده‌های پاکستان
رده:معاهده‌های پرو
رده:معاهده‌های ترکیه
رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به آنتیل هلند
رده:معاهده‌های جنگ سرد
رده:معاهده‌های شیلی
رده:معاهده‌های عربستان سعودی
رده:معاهده‌های فیلیپین
رده:معاهده‌های قزاقستان
رده:معاهده‌های کویت
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به آروبا
رده:معاهده‌های لازم‌الاجرا در ۱۹۸۴ (میلادی)
رده:معاهده‌های لبنان
رده:معاهده‌های مراکش
رده:معاهده‌های مصوب‌شده در ۱۹۷۹ (میلادی)
رده:معاهده‌های مکزیک
رده:معاهده‌های ونزوئلا
رده:معاهده‌های هلند