همه‌پرسی قانون اساسی جمهوری آذربایجان (۲۰۱۶)

همه‌پرسی قانون اساسی در تاریخ ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۶ برابر با ۵ مهر ۱۳۹۵ در جمهوری آذربایجان برگزار شد. پرسشِ این همه‌پرسی دربارهٔ اصلاح ۲۳ ماده و افزودن ۶ ماده به قانون اساسی بود و هر کس می‌توانست به تک تک آن‌ها رأی دهد.Azerbaijan, 26 September 2016: Composition of the Armed Forces Direct Democracy 

از جمعیت حدود ۱۰ میلیونی جمهوری آذربایجان ۵٬۰۹۳٬۲۸۹ نفر واجد رأی دادن بودند. برای این انتخابات ۵٬۶۲۷ صندوق در حوزه‌های انتخاباتی داخل این کشور و ۳۸ حوزه انتخاباتی برای شهروندان مقیم خارج از کشور در نظر گرفته شده بود. ۵۳٬۰۰۰ ناظر محلی این همه‌پرسی را پایش کردند. همچنین ۱۱۷ ناظر بین‌المللی از ۳۳ کشور جهان در این انتخابات حضور داشتند. همه‌پرسی از ساعت ۸ تا ۱۹ به وقت باکو برگزار شد.

این سومین همه‌پرسی در تاریخ جمهوری آذربایجان بود. برای مشروعیت آن کافی بود که ۲۵ درصد از واجدین شرایط در آن شرکت کنند. خبرگزاری ترند آذربایجان در پایان ساعت همه‌پرسی اعلام کرد مشارکت ۶۹٫۷٪ بوده است. نتایج این همه‌پرسی ۲۱ اکتبر (۳۰ مهر) اعلام شد.

 پیش‌زمینه 
الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۶ دستوری مبنی بر ایجاد اصلاحات بر مواد مختلف قانون اساسی صادر کرد. دادگاه قانون اساسی این اصلاحات را بررسی کرد و در ۲۵ ژوئیه آن‌ها را تأیید نمود. الهام علی‌اف در ۲۶ ژوئیه بنابر اصول ۱۵۲ و ۱۵۳ قانون اساسی آذربایجان، فرمان برگزاری همه‌پرسی را صادر کرد.

در فوریه ۲۰۰۹ الهام علی‌اف در همه‌پرسی دیگری توانسته بود محدودیت دو دوره ریاست‌جمهوری را حذف کند.

 مفاد تغییرات پیشنهادی 
 افزایش طول دوران ریاست جمهوری از ۵ سال به ۷ سال
 ایجاد سمت‌های معاون اول و معاونین ریاست‌جمهوری
 حذف محدودیت سنی برای نامزدی ریاست‌جمهوری و نمایندگی مجلس
 نحوه و شرایط انحلال مجلس ملی از سوی رئیس‌جمهوری
 حق انعقاد قراردادهای بین‌المللی و بین دولتی برای رئیس‌جمهور
 تعیین صلاحیت و مسئولیت شوراهای شهری

در پی اعلام برگزاری همه‌پرسی برخی فعالان مدنی و گروه‌های مخالف الهام علی‌اف از تصویب این تغییرات ابراز نگرانی کردند. شورای اروپا و سازمان عفو بین‌الملل این تغییرات را خطری برای آزادی و دموکراسی دانستند.

مخالفان بر این باورند که با توجه به این که الهام علی‌اف پس از پدرش حیدر علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان شد، حالا وی قصد دارد ریاست‌جمهوری را به امری موروثی تبدیل نماید. دولت جمهوری آذربایجان تمام اتهامات را رد کرده و اعلام کرد که تمام تغییرات به منظور سرعت‌بخشی به اصلاحات اقتصادی، افزایش بهره‌وری دولت و کاهش مقررات دست و پاگیر است.

افزایش دوران ریاست‌جمهوری در جمهوری آذربایجان در حالی به رأی گذاشته شد که در ۲۴ شهریور مجلس ترکمنستان به پیشنهاد شورای بزرگان این کشور قانون اساسی را به منظور افزایش دوره ریاست‌جمهوری از ۵ به ۷ سال و حذف محدودیت سن رئیس‌جمهور اصلاح کرده بود.

 نتایج 
اصلاحیهموافقانمخالفانباطله/سفیدمجموعنام‌نویسی‌شده‌هامشارکتآرا٪آرا٪۱۳٬۱۱۳٬۷۵۴۹۰٫۶۸۳۱۹٬۸۸۸۹٫۳۲۲۳۷٬۶۳۲۳٬۶۷۱٬۲۷۴۵٬۲۶۷٬۱۱۱۶۹٫۷۰۲۳٬۱۱۹٬۲۳۵۹۰٫۷۷۳۱۷٬۱۲۹۹٫۲۳۲۳۴٬۹۱۰۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۳۳٬۱۲۲٬۰۷۲۹۰٫۸۶۳۱۴٬۰۰۳۹٫۱۴۲۳۵٬۱۹۹۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۴۳٬۱۳۲٬۷۸۸۹۰٫۹۹۳۱۰٬۳۵۵۹٫۰۱۲۲۸٬۱۳۱۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۵۳٬۱۳۱٬۴۶۱۹۱٫۰۹۳۰۶٬۲۴۸۸٫۹۱۲۳۳٬۵۶۵۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۶۳٬۱۳۵٬۶۶۹۹۱٫۰۲۳۰۹٬۲۸۵۸٫۹۸۲۲۶٬۳۲۰۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۷۳٬۲۰۲٬۱۱۲۹۲٫۱۹۲۷۱٬۱۲۸۷٫۸۱۱۹۸٬۰۳۴۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۸۳٬۰۹۷٬۴۰۰۹۰٫۴۳۳۲۷٬۸۷۴۹٫۵۷۲۴۶٬۰۰۰۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۹۳٬۱۹۷٬۰۵۰۹۲٫۱۳۲۷۲٬۹۲۱۷٫۸۷۲۰۱٬۳۰۳۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۱۰۳٬۲۰۴٬۷۳۹۹۲٫۲۰۲۷۱٬۰۴۸۷٫۸۰۱۹۵٬۴۸۷۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۱۱۳٬۲۰۳٬۳۲۹۹۲٫۲۲۲۷۰٬۳۰۱۷٫۷۸۱۹۷٬۶۴۴۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۱۲۳٬۲۰۷٬۴۰۶۹۲٫۲۵۲۶۹٬۵۴۱۷٫۷۵۱۹۴٬۳۲۷۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۱۳۳٬۱۶۱٬۶۴۴۹۱٫۶۳۲۸۸٬۷۳۵۸٫۳۷۲۲۰٬۸۹۵۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۱۴۳٬۰۶۵٬۸۴۰۸۹٫۸۷۳۴۵٬۶۰۸۱۰٫۱۳۲۵۹٬۸۲۶۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۱۵۳٬۰۵۶٬۶۱۹۸۹٫۷۱۳۵۰٬۴۲۶۱۰٫۲۹۲۶۴٬۲۲۹۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۱۶۳٬۲۰۳٬۸۵۷۹۲٫۲۴۲۶۹٬۶۳۰۷٫۷۶۱۹۷٬۷۸۷۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۱۷۳٬۲۳۸٬۶۰۹۹۲٫۸۶۲۴۸٬۸۶۴۷٫۱۴۱۸۳٬۸۰۱۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۱۸۳٬۲۰۰٬۵۰۸۹۲٫۲۳۲۶۹٬۷۷۷۷٫۷۷۲۰۰٬۹۸۹۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۱۹۳٬۲۰۶٬۷۸۲۹۲٫۲۹۲۶۸٬۰۸۶۷٫۷۱۱۹۶٬۴۰۶۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۲۰۳٬۳۳۹٬۴۴۱۹۴٫۸۲۱۸۲٬۳۲۴۵٫۱۸۱۴۹٬۵۰۹۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۲۱۳٬۳۴۶٬۵۱۶۹۴٫۹۶۱۷۷٬۶۳۸۵٫۰۴۱۴۷٬۱۲۰۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۲۲۳٬۲۷۷٬۹۵۵۹۳٫۷۸۲۱۷٬۴۱۹۶٫۲۲۱۷۵٬۹۰۰۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۲۳۳٬۲۲۱٬۰۷۷۹۲٫۶۴۲۵۵٬۸۲۴۷٫۳۶۱۹۴٬۳۷۳۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۲۴۳٬۲۲۱٬۹۰۸۹۲٫۶۳۲۵۶٬۱۹۰۷٫۳۷۱۹۳٬۱۷۶۳٬۶۷۱٬۲۷۴۶۹٫۷۰۲۵۳٬۲۲۳٬۲۴۴۹۲٫۶۵۲۵۵٬۸۶۳۷٫۳۵۱۹۱٬۲۱۸۳٬۶۷۰٬۳۲۵۶۹٫۶۸۲۶۳٬۲۲۵٬۸۲۲۹۲٫۷۱۲۵۳٬۷۲۹۷٫۲۹۱۹۰٬۷۷۴۳٬۶۷۰٬۳۲۵۶۹٫۶۸۲۷۳٬۲۳۱٬۰۵۵۹۲٫۸۵۲۴۸٬۷۱۷۷٫۱۵۱۹۰٬۵۵۳۳٬۶۷۰٬۳۲۵۶۹٫۶۸۲۸۳٬۰۹۰٬۹۱۳۹۰٫۲۵۳۳۳٬۸۹۷۹٫۷۵۲۴۵٬۵۱۵۳٬۶۷۰٬۳۲۵۶۹٫۶۸۲۹۳٬۱۰۱٬۱۵۷۹۰٫۳۹۳۲۹٬۵۳۹۹٫۶۱۲۳۹٬۶۲۹۳٬۶۷۰٬۳۲۵۶۹٫۶۸منبع: مرکز اطلاعات

 منابع 


رده:انتخابات ۲۰۱۶ (میلادی) در آسیا
رده:جمهوری آذربایجان
رده:جمهوری آذربایجان در ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:رویدادهای سپتامبر ۲۰۱۶ در آسیا
رده:رویدادهای سپتامبر ۲۰۱۶ در اروپا
رده:همه‌پرسی‌های ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:همه‌پرسی‌های قانون اساسی
رده:همه‌پرسی‌ها در جمهوری آذربایجان