متروی قم

مترو قم یک سامانه قطار شهری زیرزمینی در شهر قم است که در حال ساخت می‌باشد.
این سامانه در ٢ خط طراحی شده که پیمانکاری و ساخت خط ۱ آن با برگزاری مناقصه در سال ۱۳۸۹ با مبلغ ۸۶۰ میلیارد تومان به قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا رسید. خط ۱ این طرح در ۲ مرحله تعریف شده‌است. مرحله ۱ از ایستگاه شهدای کامکار تا میدان مطهری و مرحله ۲ از میدان مطهری تا ایستگاه مسجد جمکران ادامه خواهد یافت.

 تاریخچه 
طرح مترو در سال ۱۳۹۰ با مناقصه ۸۶۰ میلیارد تومانی که بزرگ‌ترین مناقصه تاریخ قم محسوب می‌شود، آغاز شد. سال ۱۳۹۴ که اعضای شورای‌اسلامی شهر قم کلید مدیریت شهری را به «مرتضی سقائیان‌نژاد» سپردند، این ابرپروژه ۵/۱۳ درصد پیشرفت فیزیکی داشت. در طول ۶ سال اخیر هم توفان‌های متعدد اقتصادی و ارزی و مشکلاتی که تحریم‌ها به بار آورد، بسیاری از پیگیری‌ها برای تأمین واگن، تجهیزات و… را بی‌ثمر گذاشت.

خط ۱ مترو قم دارای ۲خط A و B است که خط A آن با پیش‌بینی ۱۴ ایستگاه دارای ۱۴/۸ کیلومتر طول است. این خط به ۲ فاز تقسیم شده و فاز نخست آن به طول ۴/۶ کیلومتر، حدفاصل میدان کشاورز تا میدان شهید مطهری در حال اجراست. خط B هم به طول ۱۸ کیلومتر، ۱۶ ایستگاه دارد که عملیاتی‌شدن آن به‌دلیل تأمین نشدن منابع مالی فعلاً در اولویت نیست.

مدیرعامل سازمان قطار شهری قم اواسط تیرماه سال ۱۴۰۰ از آغاز تست گرم مترو در پایان مردادماه سخن گفت و وعده داد حدود ۳ ماه پس از انجام تست گرم، فاز نخست خط یک مترو قم آماده مسافرگیری خواهد بود. آخرین وعده بهره‌برداری از مترو قم مربوط به معاون هماهنگی امورعمرانی استاندار قم است که گفته فاز نخست خط یک مترو تا شهریورماه سال‌جاری آماده تست گرم می‌شود. این ادعا در حالی است که واگن‌هایی که برای مترو قم سفارش داده شده، آماده نیست و با توجه به اینکه خط سوم مترو مشهد در سال‌های آینده افتتاح می‌شود، قرار است مسئولان شهرهای قم و مشهد برای تحویل قطار وارد مذاکره شوند.

از طرفی دیگر، مرداد ماه ۱۳۸۸ پس از ماه‌ها مطالعات و پیگیری، کلنگ عملیات اجرایی نخستین مونوریل کشور در قم، به زمین زده شد. اما در همان ابتدای عملیات اجرایی پروژه، اما و اگرهای فراوانی پیرامون آن و حول مطالعات و مسیریابی صورت گرفته انجام شد که با وجود این مسائل تقریباً یکسال پروژه را با سرعت پایینی پیش برد، اما حدود یک سال بعد با حضور محمدحسین موسی‌پور در مسند استانداری قم، عزم ویژه‌ای بر سرعت بخشیدن به عملیات اجرایی مونوریل و تکمیل آن ایجاد شد.

با وجود عزم موسی‌پور در پیشبرد پروژه‌های عمرانی، سرعت‌بخشیدن به اجرای مونوریل حدود دو سال دوام داشت. در حالی که قرار بود این پروژه در سال ۱۳۹۰ به بهره‌برداری برسد اما با قد علم کردن ستون‌های آن، واکنش‌ها و موضع‌گیری‌ها نسبت به اجرای آن شدت گرفت تا جایی که تکمیل پروژه تحت‌الشعاع حواشی مرتبط با نحوه عبور از مقابل حرم مطهر حضرت معصومه (س) قرار گرفت و به نوعی باز هم سرعت پروژه کند شد. از همان ابتدای کار مباحث فراوانی درباره مطالعات و مسیریابی صورت گرفته ایجاد شد ولی پس از یک سال با استانداری محمدحسین موسی‌پور کار سرعت بیشتری گرفته و با صرف هزینه زیاد ستون‌های مونوریل در نقاطی از شهر قد علم کردند.

تا زمانی که مهر ابطال بر پروژه مونوریل قم زده شد، این پروژه متوقف ماند. تورم و افزایش قیمت ارز باعث شد اگر روزی مونوریل برای تکمیل شدن به ۱۰۰ یا ۲۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز داشت به بیش از هزار میلیارد تومان برسد و دیگر هیچ‌کس حاضر نباشد مسئولیت آن را برعهده بگیرد.طبق اعلام استاندار قم در اردیبهشت ۱۴۰۳ تکمیل پروژه مونوریل قم توسط دولت سیزدهم نهایی شده‌است.استاندار قم:تکمیل پروژه مونوریل قم جزو اهداف مهم دولت سیزدهم است وبگاه ایرنا

 ایستگاه‌ها 
 ایستگاه های خط ۱ 
خط ۱ متروی قم جمعاً ۱۴ ایستگاه دارد که به قرار زیر است:
 ایستگاه‌های خط ۱ قطار شهری قم شماره نام موقعیت وضعیتبازگشایی۱ایستگاه شهدای کامکار (A14)ابتدای جاده قدیم ساوه در حال ساخت 30px۲ایستگاه کشاورز (A13)بلوار حضرت معصومه، تقاطع کشاورز ساخته شده‌ استغیر فعال۳ایستگاه سوم خرداد (A12)خیابان امامزاده ابراهیم، تقاطع سوم خرداد در حال ساخت 30px۴ایستگاه معصومیه (A11)خیابان امامزاده ابراهیم، چهارراه معصومیه در حال ساخت 30px۵ایستگاه سعیدی (A10)میدان سعیدی در حال ساخت 30px۶ایستگاه شهید مطهری (A9)میدان مطهری ساخته شده استغیر فعال۷ایستگاه عمار یاسر (A8)خيابان طالقانی، تقاطع ۴۵ متری عمار ياسر در حال ساخت 30px۸ایستگاه چهل اختران (A7)خيابان طالقانی، تقاطع برقعی در حال ساخت 30px۹ایستگاه نکویی (A6)خیابان طالقانی، چهارراه نکویی در حال ساخت 30px۱۰ایستگاه پلیس (A5)میدان پلیس در حال ساخت 30px۱۱ایستگاه دل‌آذر (A4)خيابان دل‌آذر، کوچه دل‌آذر ۱۰ در حال ساخت 30px۱۲ایستگاه ولیعصر (A3)میدان ولیعصر در حال ساخت 30px۱۳ایستگاه بقیه‌الله (A2)بلوار خلیج فارس، میدان بقیه‌الله در حال ساخت 30px۱۴ایستگاه مسجد جمکران (A1)میدان انتظار در حال ساخت 30px

 ایستگاه های خط ۲ 
خط ۲ متروی قم جمعاً ۸ ایستگاه دارد که به قرار زیر است:
 ایستگاه‌های خط ۲ قطار شهری قم (مونوریل قم) شماره نام موقعیت وضعیتبازگشایی۱ایستگاه پایانه (آزادراه خلیج فارس) (M1)آزادراه تهران-قم، ابتدای بلوار سلیمانی در حال ساخت 30px۲ایستگاه فرهنگیان (M2)بلوار سلیمانی، تقاطع بزرگراه امام علی در حال ساخت 30px۳ایستگاه امام موسی صدر (M3)بلوار سلیمانی، جنب ساختمان شهرداری قم در حال ساخت 30px۴ایستگاه رضوی (M4)بلوار سلیمانی، تقاطع بلوار رضوی در حال ساخت 30px۵ایستگاه شهید رجایی (M5)بلوار سلیمانی، پل رجایی در حال ساخت 30px۶ایستگاه شهید مطهری (M6)میدان مطهری در حال ساخت 30px۷ایستگاه حرم مطهر (M7)بلوار سلیمانی، روبروی حرم حضرت معصومه در حال ساخت 30px۸ایستگاه پردیسان (مصلی) (M8)بلوار سلیمانی، بوستان حنانه در حال ساخت 30px

 جستارهای وابسته 
 مترو در ایران
 مترو تهران
 مترو اصفهان
 مترو مشهد
 مترو شیراز
 مترو اهواز
 مترو کرج
 متروی تبریز
 متروی کرمانشاه
 مونوریل قم

 منابع 

 تحویل مترو در ۵ سال/ متروی قم ایستگاه را به مقصد بهره‌برداری ترک کرد وبگاه شهرداری قم
 متروی قم ۵ سال دیگر به بهره‌برداری می‌رسد وبگاه جام‌جم آنلاین
 فاز نخست مترو قم اواخر سال آینده به بهره‌برداری می‌رسد خبرگزاری مهر

 پیوند به بیرون 
 وبگاه رسمی سازمان قطار شهری قم

رده:متروی قم
رده:ترابری در استان قم
رده:ترابری در قم
رده:ریل‌های راه‌آهن استاندارد در ایران
رده:سیستم‌های قطار شهری زیرزمینی در ایران
رده:مونوریل‌ها
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های نیمه‌تمام در ایران