ضیاءالدین بن اثیر

ضیاءالدین ابوالفتح، محمّد شیبانی شهرت‌یافته به ضیاءالدین بن اثیر همچنین ابن اثیر جَزَری (۱۱۶۵–۱۲۴۰م) ادیب، زبان‌شناس، نویسنده و شاعر عراقی بود که به‌ویژه در برای اثرش المثل السائر آوازه دارد.

 زندگی 
در سال ۱۱۶۵م/ ۵۵۸ق در جزیره ابن عمر، کردستان ترکیه کنونی  زاده شد و همان‌جا پرورش یافت. برای تحصیل همراه پدرش به موصل رفت. قرآن و احادیث را از حفظ نمود، همچنین زبان‌شناسی (نحو و علم لغت) و علوم ادبی (علم بیان) و بسیاری از اشعار را آموخت. بیشتر اهتمامش به اشعار ابوتمام، بحتری و متنبی بود.

در ۵۸۷ق با کمک قاضی فاضل به صلاح‌الدین ایوبی پیوست. پنج‌ماه در خدمت دولت او بود و سپس به نزد نورالدین، فرزند صلاح‌الدین رفت. زندگی او پس از این انتقال‌های بسیاری داشت. او رئیس دیوان آشنا در موصل شد. ضیاءالدین در جمادی‌الاول ۶۳۷ق در بغداد درگذشت.

 آثار 
 الوشی المرقوم فی حل المنظوم
 المثل السائر فی ادب الکاتب و الشاعر
 کتاب المعانی المخترعة فی صناعة الإنشاء
 دیوان ترسّل
 مؤنس الوحدة
 المفتاح المنشا فی صناعة الإنشا

 منابع 

رده:زادگان ۱۱۶۵ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۲۴۰ (میلادی)
رده:زادگان ۵۵۸ (قمری)
رده:درگذشتگان ۶۳۷ (قمری)
رده:اهالی موصل

رده:شاعران دوره عباسیان
رده:نویسندگان اهل عراق
رده:نویسندگان عربی سده ۱۲ (میلادی)
رده:زبان‌شناسان اهل عراق
رده:عراقی‌های سده ۱۲ (میلادی)
رده:عراقی‌های سده ۱۳ (میلادی)
رده:نویسندگان عربی سده ۱۳ (میلادی)