حیدر تونیانی

حیدر تونیانی شاعر و موسیقی‌دان قرن نهم و دهم قمری در شهر تون دیده به جهان گشود. علی‌شیر نوایی در اثر خویش مجالس‌النفائس از او با عنوان «درویش حیدر تونیانی» یاد می‌کند و می‌نویسد: «قلندر شیوه است و موسیقی را خوب می‌داند.»مجالس‌النفائس، میر علی‌شیر نوایی، نسخه تصحیح شده توسط علی‌اصغر حکمت، چاپ مطبعه بانک ملی، صفحهٔ ۱۶۷. کتاب کشف‌الاوتار نیز او را موسیقی‌دانی زبردست می‌داند و از موسیقی «رسالهٔ دوازده مقام» او یاد می‌کند که در هند به‌نام محمد همایون‌شاه ساخته است.دانش‌پژوه؛ «موسیقی نامه‌ها» صفحهٔ ۶۴ سعید نفیسی نیز در کتاب نظم و نثر در ایران آورده است: «حیدر تونیانی از شاعران دربار همایون پادشاه هندوستان بوده و گذشته از شاعری در موسیقی زبردست و آواز خوب می‌خوانده است وی مدتهای مدید در هندوستان زیسته و مخصوصاً پرده تازه‌ای در پنجگاه ساخته بود که در آن زمان معروف بوده و تا آخر قرن نهم در دربار هندوستان می‌زیسته است. وی در سرزمین سند در دامن کوهی به سال ۹۶۶ ه ق درگذشته و در اقسام مختلف شعر می‌سروده است.»نفیسی، سعید؛ تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی تا پایان قرن دهم هجری؛ کتاب‌فروشی فروغی؛ ۱۳۴۴؛ صفحه ۳۴۴ و ۶۵۰

 نمونه اشعار 
علی‌شیر نوایی در مجالس‌النفائس به عنوان نمونه مطلعی از اشعار او ذکر کرده است:

 جستارهای وابسته 
 شهرستان فردوس
 فردوس

 منابع 

 جوادی، حسین، فردوس خورشیدی بر تارک کویر،انتشارات سخن گستر، ۱۳۸۷.

رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۹ (قمری)
رده:موسیقی‌دانان اهل ایران
رده:درگذشتگان ۹۶۶ (قمری)
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۱۰ (قمری)
رده:اهالی فردوس
رده:موسیقیدانان اهل فردوس
رده:شاعران اهل فردوس