جایزه ادبی هوگو برای بهترین رمان

جایزه هوگو برای بهترین رمان یکی از جایزه‌های هوگو می‌باشد که در هر سال برای داستان‌های علمی تخیلی یا داستان‌های فانتزی با ۴۰ هزار کلمه یا بیشتر، در نظر گرفته می‌شود که در طول سال گذشته به زبان انگلیسی منتشر یا ترجمه شده باشند. بخش‌های داستان کوتاه، novelette، و novella نیز جایزه‌هایی مخصوص به خود دارند. جایزه هوگو را به عنوان «ویترینی مطلوب برای داستان تخیلی اندیشمندانه» و «شناخته شده‌ترین جایزه ادبی برای تقریر داستان‌های علمی تخیلی» توصیف می‌کنند.Jordison, Sam (2008-08-07).Cleaver, Emily (2010-04-20).

جایزه هوگو برای بهترین رمان، سالانه توسط "جامعه جهانی داستان‌های علمی تخیلی" از سال ۱۹۵۳ به جز در سال‌های ۱۹۵۴ و ۱۹۵۷ اعطا شده‌است. علاوه بر جایزه متداول هوگو، از سال ۱۹۹۶ با عنوان "جایزه هوگو گذشته نگر" یا " هوگوهای کلاسیک " ایجاد شد، که به آثار مربوط به ۵۰، ۷۵، یا ۱۰۰ سال قبل اهدا می‌شود. هوگوهای کلاسیک تنها ممکن است برای سال‌هایی اعطا شوند که در آن یک "کنوانسیون علمی تخیلی جهانی" یا Worldcon میزبان مسابقه بود، اما در اصل هیچ جایزه‌ای داده نمی‌شد."The Hugo Awards: FAQ". جایزه هوگو گذشته نگر برای رمان در سال‌های ۱۹۳۹، ۱۹۴۱، ۱۹۴۶، ۱۹۵۱، و ۱۹۵۴ اهدا شد."The Locus index to SF Awards: About the Retro Hugo Awards" .

نامزدها و برندگان جایزه هوگو، توسط حامیان یا اعضای سالانه Worldcon   انتخاب شده و شب ارائه به منزله رویداد مرکزی این رخداد ادبی محسوب می‌شود. فرایند انتخاب در قانون جامعه جهانی داستان‌های علمی تخیلی از طریق مسنجر-رواناب بوده و طی آن پنج رمان نامزد دریافت جایزه معرفی می‌شوند. این پنج رمان در انتخابات، پنج رمان نامزد شده توسط اعضای آن سال برای دریافت جایزه هستند که محدودیت تعداد داستان‌هایی که می‌توانند نامزد شوند، در مورد آن‌ها اعمال نمی‌شود. در طی سال‌های ۱۹۵۳ تا ۱۹۵۸، جایزه‌ها هیچ رمانی را به عنوان رمان دوم برنده، به رسمیت نمی‌شناختند. اما از سال ۱۹۵۹ تمامی پنج نامزد به ثبت می‌رسند. نامزدهای اولیه از ماه ژانویه تا ماه مارس و توسط اعضا تعیین می‌شوند. در حالی که رای‌گیری در انتخابات پنج نامزد، تقریباً در ماه آوریل تا ماه ژوئیه بر پا می‌شود و بسته به زمانی که مسابقه آن سال توسط Worldcon برگزار می‌شود، تغییر می‌کند."The Hugo Awards: Introduction". Worldconها به‌طور کلی در هر سال در نزدیکی آغاز ماه سپتامبر و در شهرستان‌های مختلف در سراسر جهان برگزار می‌شوند است."The Locus index to SF Awards: About the Hugo Awards" ."World Science Fiction Society / Worldcon" .

 برندگان 
 سال نویسنده نام کتاب۱۹۶۰رابرت آنسون هاین‌لاین سربازان کشتی فضایی۱۹۶۱والتر ام. میلر جونیور سروده‌ای برای لیبوویتز۱۹۶۲رابرت آنسون هاین‌لاینغریبه‌ای در سرزمین غربت۱۹۶۳فیلیپ ک. دیکمرد قلعه بالا۱۹۶۴کلیفورد سیماکایستگاه مسیر۱۹۶۶فرانک هربرتتل‌ماسه (رمان)۱۹۶۸راجر زلازنیخداوندگار روشنایی۱۹۷۰اورسلا لوگوییندست چپ تاریکی۱۹۷۱لری نیونرینگ ورلد۱۹۷۴آرتور سی. کلارکملاقات با راما۱۹۷۵اورسولا لو گویینخلع‌شدگان۱۹۷۶جو هلدمنجنگ ابدی۱۹۷۸فردریک پوهلدروازه (رمان)۱۹۸۰آرتور سی. کلارکچشمه‌های بهشت۱۹۸۵ویلیام گیبسوننیورومنسر۱۹۹۰دن سیمونزهایپریون (رمان)۱۹۹۳ورنر وینجآتشی در اعماق۲۰۰۱جی.کی.رولینگهری پاتر و جام آتش۲۰۰۲نیل گیمنخدایان آمریکایی۲۰۰۹نیل گیمنکتاب گورستان۲۰۱۰پائولو باچیگالوپیدختر ویندآپ۲۰۱۴ان لکیعدل الحاقی۲۰۱۸ان. کی. جمیسینآسمان سنگی

از سال ۱۹۹۶ مقرر شد که برای داستان‌هایی که ۵۰، ۷۵ یا ۱۰۰ سال پیش از سال فعلی منتشر شده باشند بتوان جایزه اعطا کرد. جدول زیر دربرگیرنده برخی از این جوایز است:

 سال جایزه سال انتشار نویسنده نام داستان۲۰۰۴۱۹۵۴ری بردبریفارنهایت ۴۵۱

 جستارهای وابسته 
 جایزه جهانی فانتری—رمان
 جایزه هوگو
 جایزه هوگو برای بهترین داستان کوتاه

 منابع 

رده:جایزه‌های هوگو
رده:جوایز ادبیات داستانی ایالات متحده آمریکا
رده:آثار برنده جایزه هوگو برای بهترین رمان