صدمه جداشدگی

در پزشکی، صدمهٔ جداشدگی ، آسیبی است که در آن سازهٔ بدن به شدت آسیب دیده و از حالت طبیعی خود خارج شده است. این امر می‌تواند در اثر جراحت یا جراحی رخ داده باشد. این اصطلاح بیشتر در مورد جراحت‌های ظاهری کاربرد دارد که در آن تمامی لایه‌های پوست از بین رفته و سازهٔ زیرین بدن نمایان می‌شود (یعنی بافت زیر جلدی، ماهیچه، تاندون‌ها، یا استخوان). این آسیب، شبیه به ساییدگی است اما از شدت بیشتری برخوردار است؛ بطوریکه در آن بخشی از بدن مانند یک پلک یا یک گوش می‌تواند به‌طور جزئی یا کامل از بدن جدا شده باشد.

 انواع جداشدگی‌ها 
 پوست
 گوش
 پلک
 ناخن
 شبکه بازویی (پیچیدگی بازو)
 دندان
 پریوستئال
 بوسیلهٔ جراحی

 جدا شدن پوست 
متداول‌ترین آسیب‌های جداشدگی، از ناحیهٔ پوست است که معمولاً در خلال حوادث وسایل نقلیهٔ موتوری رخ می‌دهد. دامنهٔ میزان شدت جداشدگی پوست، از خراشیدگی (جزئی) تا جداشدگی کامل پوست (متوسط) و قطع انگشت یا قطع عضو (حاد) متغیر است. آسیب‌های زیرجلدی، صدمه‌هایی هستند که موجب از بین رفتن پوست تا سطح بافت زیر جلدی می‌شود. با این وجود، آسیب‌های زیرجلدی، بسیار عمیق‌تر از آسیب‌های تا سطح زیر جلدی است.Jeng, S.F. , & Wei, F.C. (1997, May). Classification and reconstructive options in foot plantar skin avulsion injuries.  Plastic And Reconstructive Surgery, 99(6), 1695-1703. آسیب‌های جلدی پوست جزئی می‌تواند بوسیلهٔ بخیه ترمیم می‌شود، اما آسیب‌های شدیدتر به پیوند پوست یا جراحی احیای عضو نیاز خواهد داشت.

 سنگ‌نوردی 
در سنگ‌نوردی، «مگس‌پر» آسیبی است که در آن بخشی از پوست، در اثر خراشیدگی، پوسته می‌شود. این آسیب به سبب نیروی وارد شده بوسیلهٔ انگشتان سنگ‌نوردی به حفره‌های صخره، در زمان سر خوردن از روی صخره ایجاد می‌شود.

به منظور ترمیم این آسیب و ایجاد توان ادامه مسیر، بسیاری از سنگ‌نوردان از بانداژهای ورزشی برای بستن بخش آسیب دیده و حساس شده استفاده می‌نمایند. برخی از صخره‌نوردان حتی از چسب مخصوص، برای پوشاندن پوست انگشتان خود استفاده می‌کنند.

 جدا شدن گوش 
گوش عضوی مستعد آسیب جداشدگی است، زیرا در کنار سر قرار گرفته است.Davison, S. P. , & Bosley, B. N. (2008). Ear, Reconstruction and Salvage. Retrieved January 15, 2009, from . معمول‌ترین عوامل جدا شدن گوش عبارتند از گاز گرفتن بوسیلهٔ انسان، افتادن، حوادث وسایل نقلیهٔ موتوری، و گاز گرفتن سگ است.Nahai, F. , Hayhurst, J. W. , & Salibian, A. H. (1978, July). Microvascular surgery in avulsive trauma to the external ear. Clinics in Plastic Surgery, 5(3), 423-426.Fleming, J. P. , & Cotlar, S. W. (1979, July). Successful reattachment of an almost totally avulsed ear: Use of the fluorescein test. Plastic and Reconstructive Surgery, 64, 94-96. برخی از موارد جداشدگی گوش بوسیلهٔ بخیه یا ریزجراحی، بسته به شدت صدمه قابل ترمیم هستند.Pennington, D. G. , Lai, M. F. , & Pelly, A.D. (1980, June). Successful replantation of a completely avulsed ear by microvascular anastomosis. Plastic and Reconstructive Surgery, 65(6), 820-823.Tanaka, Y. , & Tajima, S. (1989, October). Plastic and Reconstructive Surgery, 84(4), 665-668.Talbi, M. , Stussi, J. D. , & Meley, M. Microsurgical replantation of a totally amputated ear without venous repair. (2001, August). Journal Of Reconstructive Microsurgery, 17(6), 417-420.O'Toole, G. , Bhatti, K. , & Masood, S. (2008). Replantation of an avulsed ear, using a single arterial anastamosis. ''Journal Of Plastic, Reconstructive & Aesthetic Surgery, 61(3), 326-329.

ریزجراحی حتی قادر است گوشی را که به‌طور کامل جدا شده است را ترمیم نماید؛ اما میزان موفقیت در این جراحی به سبب نیاز به ترمیم سیاهرگ، پایین است. گوش همچنین بوسیلهٔ پیوند غضروف و پوست قابل ترمیم است.Saad Ibrahim, S. M. , Zidan, A. , & Madani, S. (2008). Totally avulsed ear: New technique of immediate ear reconstruction. ''Journal Of Plastic, Reconstructive & Aesthetic Surgery, 61, S29-36. همچنین امکان استفاده از پروتز گوش خارجی ساخته شده بوسیلهٔ آناپلاستولوژیسک وجود دارد.

 جدا شدن پلک 
جداشدن پلک از صدمه‌های نادر است،Goldberg, S.H. , Bullock, J.D. , & Connelly, P.J. (1992). Eyelid avulsion: A clinical and experimental study. Ophthalmic Plastic And Reconstructive Surgery, 8(4), 256-261. اما ممکن است در اثر سوانح وسایل نقلیهٔ موتوری، گاز گرفتن سگ، یا گاز گرفتن انسان ایجاد شود.Avram, D.R. , Hurwitz, J.J. , & Kratky, V. (1991, October). Dog and human bites of the eyelid repaired with retrieved autogenous tissue. Canadian Journal Of Ophthalmology, 26(6), 334-337. جداشدگی پلک بوسیلهٔ بخیه، پس از انجام یک سی‌تی اسکن به منظور تعیین ماهیچه‌ها، عصب‌ها، و رگ‌های خونی آسیب‌دیده ترمیم می‌شود.Huerva, V. , Mateo, A.J. , & Espinet, R. (2008, January). Isolated medial rectus muscle rupture after a traffic accident. Strabismus, 16(1), 33-37. اما در موارد شدید جداشدگی پلک، به بازسازی عضو خواهد بود.deSousa, J.L. , Leibovitch, I. , Malhotra, R. , O'Donnell, B. , Sullivan, T. , & Selva, D. (2007, December). Techniques and outcomes of total upper and lower eyelid reconstruction. Archives of Ophthalmology, 125(12), 1601-1609. در این درمان، به سبب از بین رفتن عضو معمولاً انجام می‌شود و ممکن است به همراه جراحی‌های بعدی به منظور احیای ساختار و کارکرد عضو نیاز باشد. ریزجراحی درمان دیگری برای این نوع آسیب است؛ با این حال، به ندرت بکار گرفته می‌شود.Soueid, N.E. , & Khoobehi, K. (2006, January). Microsurgical replantation of total upper eyelid avulsion. Annals of Plastic Surgery, 56(1), 99-102. در برخی موارد نیز، به تزریق سم بوتولینوم به داخل پلک به منظور بی‌حس کردن ماهیچه‌ها در زمان احیای پلک اقدام می‌شود.

 جدا شدن ناخن 
آسیب‌دیدگی ناخن می‌تواند در اثر صدمه‌دیدن ناخن از ناحیهٔ ریشه ایجاد شود.Nail Avulsions بر خلاف سایر موارد جداشدگی، زمانی که ناخنی جدا می‌شود، معمولاً مورد پیوند مجدد قرار نمی‌گیرد. زمانی که ناخنی از بین می‌رود، سلول‌های بنیادی با سخت کردن سلول‌هایی از کراتین (پروتئین)، ناخن جدیدی را تولید می‌کنند.Rischer, C.E. , & Easton, T.A. (1995). Focus on human biology (2nded.). New York: Harper Collins College Publishers. تا زمان ایجاد لایهٔ سخت، بستر ناخن بسیار حساس خواهد بود و معمولاً با پانسمان غیرچسبان مورد محافظت قرار می‌گیرد. در حالت معمول، به منظور رویش کامل یک ناخن به ۳ تا ۶ ماه زمان نیاز است؛National Center for Emergency Medicine Informatics. Nail Off. Retrieved January 16, 2009, from  . اما این دورهٔ زمانی برای ناخن‌های پا، ۱۲ تا ۱۸ ماه می‌باشد.

 جداشدگی شبکه بازویی 
در جداشدگی‌های شبکه بازویی، شبکه بازویی (مجموعه‌ای از اعصاب که سیگنال‌ها را بین ستون فقرات و بازوها، شانه‌ها، و دست‌ها انتقال می‌دهد) اتصال خود را به طناب نخاعی از دست می‌دهد. یکی از علل معمول جداشدگی شبکه بازویی، چرخیدن شانه‌های نوزاد در کانال تولد در خلال وضع حمل است که کشیدگی و پاره شدن چرخش منجر می‌شود.National Institute of Neurological Disorders and Stroke. NINDS Erb-Duchenne and Dejerine-Klumpke Palsies Information Page. Retrieved January 15, 2009, from  . این پدیده به فراوانی ۱–۲ مورد در هر ۱٬۰۰۰ تولد رخ می‌دهد.American Academy of Orthopaedic Surgeons. Erb's Palsy (Brachial Plexus Birth Injury). Retrieved January 15, 2009, from . همچنین آسیب دیدن شانه در خلال حوادث وسایل نقلیهٔ موتوری از علل دیگر این نوع از جداشدگی است. جداشدگی اعصاب می‌تواند با درد و از بین رفتن توان بازوان، شانه‌ها، و دست‌ها همراه باشد.Binder, D. K. , Lu, D. C. , & Barbaro, N. M. (2005, October). Multiple root avulsions from the brachial plexus. Neurosurgical Focus, 19(3). درد نوروپاتی می‌تواند با دارو برطرف شود، اما برای احیای توان بدن، به جراحی پیوند مجدد یا اهدای عصب نیاز خواهد بود. برای برطرف کردن دردهای شدید در این جداشدگی، روشی به نام جراحی داخل ستون فقرات می‌تواند مؤثر باشد.

 جداشدگی دندان 
در جداشدگی دندان، دندان به‌طور کامل یا جزئی (برای مثال نمایان شدن مغز دندان) از حفرهٔ خود جدا می‌شود. در این مورد، دندان پزشک دندانی دیگر را می‌تواند جایگزین دندان جدا شده نماید.Merck Manual Online. Fractured and Avulsed Teeth. Retrieved January 15, 2009, from  . چنانچه دندان جدا شده، از نوع دندان‌های شیری باشد، جایگزین دندان لزومی ندارد، زیرا با رشد دندان‌های ثانویه، دندان از دست رفته جایگزین می‌شود. موارد جداشدگی کامل دندان نیز با انجام یک جراحی یک ساعته به‌طور کامل ترمیم می‌شود. با این وجود، با گذر زمان، احتمال احیای دندان جدا شده کاهش یافته، و در نهایت ممکن است به سبب تحلیل ریشه، جایگزینی دندان غیرممکن شود. به منظور به حداقل رساندن آسیب به ریشهٔ دندان، دندان باید در شیر یا سرم نرمال سالین استریل و در خارج از دهان نگهداری شود.Kidd, P. S. , Sturt, P. A. , & Fultz, J. (2000). Mosby's emergency nursing reference (2nd ed.). St. Louis: Mosby, Inc.

 جداشدگی پریوستئال 
در خلال جداشدگی پریوستئال، برون‌است (لایه‌ای از الیاف که استخوان را می‌پوشاند) از سطح استخوان جدا می‌شود. نمونه‌ای از جداشدگی پریوستئال جداشدگی آستین پریوستئال لابرال قدامی است.

 جداشدگی جراحی 
یک جداشدگی ممکن است در اثر جراحی و با هدف برطرف کردن یک بیماری یا شرایط مزمن صورت گیرد. برای مثال ممکن با استفاده از ایجاد شکافی کوچک (که آمبولیتوری فلبکتومی خوانده می‌شود) به منظور خارج کردن واریس از پاها در بیماری‌هایی از قبیل نارسایی مزمن وریدی استفاده شود.Society for Vascular Surgery. VascularWeb: Chronic Venous Insufficiency. Retrieved January 15, 2009, from  . در جداکردن ناخن بوسیلهٔ جراحی، تمام یا قسمتی از ناخن فرورفته برداشته می‌شود.American Academy of Orthopaedic Surgeons. Ingrown Toenail. Retrieved January 15, 2009, from . برداشتن عصب چهره‌ای هم برای درمان کشیدگی‌هایی از قبیل انقباضات پلک‌ها استفاده شود.McCord, C.D. Jr. , Coles, W.H. , Shore, J.W. , Spector, R. , & Putnam, J.R. (1984, February). Treatment of essential blepharospasm: Comparison of facial nerve avulsion and eyebrow-eyelid muscle stripping procedure. Archives Of Ophthalmology, 102(2), 266-268.Grandas, F. , Elston, J. , Quinn, N. , & Marsden, C.D. (1988, June). Blepharospasm: A review of 264 patients. Journal Of Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry, 51(6), 767-772. با این حال، جراحی‌های دیگری نیز به منظور احیای توانایی و تزریق سم بوتولینوم می‌توانند اثربخش تر از برداشتن عضو باشند؛ اما از پیچیدگی بیشتری برخوردارند.

 جستارهای وابسته 
 جداشدگی کامل پوست
 آسیب فیزیکی
 جراحی پلاستیک
 پیوند پوست

 منابع 

ترجمه از ویکی‌پدیا انگلیسی.

رده:آسیب‌ها
رده:فوریت‌های پزشکی