نام روزهای هفته

نام روزهای هفت روز هفته در بسیاری از زبان‌ها از نام کلاسیک سیاره در طالع‌بینی یونانی مشتق شده است. در برخی از زبان‌های دیگر، روزها از روی نوشته‌های الهی خدایان فرهنگِ منطقهٔ مربوط نام‌گذاری شده است و هرکدام از آن‌ها با یکشنبه و دوشنبه شروع می‌شود.
در استاندارد بین‌المللی ایزو ۸۶۰۱ ، دوشنبه به عنوان روز اول هفته تلقی می‌شود.
 نام‌گذاری روزها بر مبنای سیارات 
 پارسی 
در ایرانِ باستان، «هفته» به‌عنوان واحد زمانی وجود نداشته‌است و گاه‌شماری ایرانیان بر پایهٔ روزهای ماه تنظیم می‌شد. هر روزِ ماه به ایزدی منسوب بود و نام ویژه‌ای داشت؛ برای نمونه، روز نخستِ هر ماه «هورمزد» (هرمز)، روز دوم «وَهومن» (هومن یا بهمن)، و روز شانزدهم «آناهیتا» نامیده می‌شد. هرگاه نام روز و نام ماه یکسان می‌بود، آن روز به نیایش و جشن ویژه‌ای اختصاص می‌یافت. مفهومِ هفته از تمدن‌های همسایه، به‌ویژه میان‌رودان، وارد فرهنگ ایرانی شد و پس از اسلام، شکلِ امروزی خود را یافت.

 انگلیسی 
 Sunday بر اساس خورشید یا سول
 Monday بر اساس ماه یا لونا
 Tuesday بر اساس تیر (اسطوره‌شناسی نورس)
 Wednesday بر اساس اودین (اسطوره‌شناسی نورس)
 Thursday بر اساس ثور (اسطوره‌شناسی نورس)
 Friday بر اساس فریگ (اسطوره‌شناسی نورس)
 Saturday بر اساس زحل یا ساترن

 لاتین 
 Dies solis بر اساس خورشید یا سول
 Dies lunae بر اساس ماه یا لونا
 Dies Martis بر اساس مریخ یا مارس
 Dies Mercurii بر اساس عطارد یا مرکوری 
 Dies Iovis بر اساس مشتری یا ژوپیتر
 Dies Veneris بر اساس زهره یا ونوس
 Dies Saturni بر اساس زحل یا ساترن

 یونانی 
 ἡμέρα Ἡλίου بر اساس سول
 ἡμέρα Σελήνης بر اساس لونا
 ἡμέρα Ἄρεως بر اساس مریخ یا آرس
 ἡμέρα Ἑρμοῦ بر اساس عطارد یا مرکوری 
 ἡμέρα Διός بر اساسمشتری یا زئوس
 ἡμέρα Ἀφροδίτης بر اساس زهره یا ونوس
 ἡμέρα Κρόνου بر اساس زحل یا ساترن

 نام روزهای هفته 
نام‌های روزهای هفته در خاورمیانه و برخی زبان‌های پیرامونی:

 فارسی  هورامی  عربی  ترکی  ترکی آذربایجانی  پشتو  کردی کرمانجی  کردی سورانی  عبری  ارمنی  اردو شنبه شه‌ممه‌ی سبت  Cumartesi  Şənbə  شنبې   Şemî  شه‌ممه  יום השבת  Շաբաթ  هفته  یکشنبهیه‌کشه‌ممه‌ی أَحَد  Pazar  Bazar  یکشنبه   Yekşem  یه‌کشه‌ممه  יום ראשון  Կիրակի  اتوار دوشنبه دوه‌شه‌ممه‌ی إثْنَان  Pazartesi  Bazar ertəsi  دوشنبه  Duşem  دووشه‌ممه  יום שני  Երկուշաբթի  پیر  سه‌شنبه یه‌ره‌شه‌ممه‌ی ثلاثاء  Salı  Çərşənbə axşamı  سې شنبه  Sêşem  سێشهممه  יום שלישי  Երեքշաբթի  منگل  چهارشنبه چوارشه‌ممه‌ی أربعاء  Çarşamba   Çərşənbə  چهارشنبه  Çarşem  چوارشه‌ممه  יום רביעי  Չորեքշաբթի  بده  پنجشنبه په‌ن شه‌ممه‌ی خمیس  Perşembe Cümə axşamı  پنجشنبه   Pêncşem  پێنجشهممه  יום חמישי  Հինգշաբթի  جمعرات جمعه/آدینه جومعه‌ی الجمعة  Cuma  Cümə  جمعه  În  هه‌ینی  יום שישי  Ուրբաթ  جمعه 
نام‌های روزهای هفته در فارسی تاجیکی با فارسی یک‌سان است. این نام‌ها در تاجیکستان به خط سیریلیک این‌گونه نوشته می‌شود: 
Шанбе (شنبه)، Якшанбе (یکشنبه)، Душанбе (دوشنبه)، Сешанбе (سه‌شنبه)، Чоршанбе (چهارشنبه)، Панҷшанбе (پنجشنبه)، Ҷумъа (آدینه).

 جستارهای وابسته 
 شنبه
 یکشنبه
 دوشنبه
 سه‌شنبه
 چهارشنبه
 پنجشنبه
 جمعه
 پانویس 

رده:تاریخ اخترشناسی
رده:تاریخ اختربینی
رده:روز
رده:روزهای هفته
رده:نام‌ها
رده:یکاهای زمان