نشان‌های سازمان صلیب سرخ جهانی و جنبش هلال احمر

بندانگشتی|نشان کمیته بین‌المللی صلیب سرخ (به فرانسوی:  Comité international de la croix rouge)
بندانگشتی|پرسنل پزشکی در طول درگیری‌های مسلحانه زیر نظر نماد «افراد محافظت شده» مشغول خدمت رسانی هستند. حمله به مناطقی که با نمادهای این سازمان مشخص شده‌اند جنایت جنگی محسوب می‌شود.
نشان‌های نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر تحت کنوانسیون ژنو هستند که بر روی در وسایل نقلیه و ساختمان‌ها و غیره توسط پزشکان و سایر افرادی که اقدامات بشر دوستانه انجام می‌دهند نصب می‌شود تا شناسایی شود و از حملات نظامی در امان بماند. چهار نمادی که هم‌اکنون به رسمیت شناخته می‌شوند عبارتند از صلیب سرخ، هلال احمر، کریستال سرخ و شیر و خورشید سرخ (گرچه به رسمیت شناخته می‌شود اما فعلاً از آن استفاده نمی‌شود)

همچنین اختلافاتی در پذیرش ستاره سرخ داوود (MDA) به نمایندگی از جامعه امداد و نجات ملی اسرائیل وجود داشت که در پاسخ به آن کریستال سرخ برای تمام کشورهایی که نمادهای قبلی را نمی‌پذیرفتند به وجود آمد.

 صلیب سرخ 

بندانگشتی|نماد صلیب سرخ
نشان صلیب سرخ یک سال بعد از تأسیس کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در شهر ژنو در سال ۱۸۶۴ به تصویب رسید.
به احترام هنری دونانت  بنیان‌گذار کمیته جهانی که یک تاجر سوییسی بود، طرح این نشان از برگردان رنگ پرچم سویس گرفته شده‌است.
پس از آن در کنفرانس ژنو در سال ۱۹۰۶، تأکید شد که این نشان بدون هیچ وابستگی مذهبی و با تغییر رنگ نشان ملی و پرچم سوییس طراحی و درست شده‌است و به عنوان نشان رسمی emblem سازمان تصویب شد.International Committee of the Red Cross (ICRC) - Home ایده یونیفرم‌های حفاظتی با نماد مخصوص به همان خوبی طراحی شد که دکتر لوئیس آپیا، جراح سوئیسی و پزشک سوئیسی هانری دوفور به عنوان مؤسسان کمیته بین‌المللی در نظر داشتند.

 هلال احمر 

بندانگشتی|نماد هلال احمر
در سال ۱۸۷۶، دولت عثمانی، به‌جای نشان صلیب سرخ که معکوس پرچم کشور سوئیس بود، از معکوس پرچم خود یعنی علامت هلال سرخ در زمینه سفید استفاده کرد. بعدها بسیاری از کشورهای اسلامی، هلال را به عنوان نشان جمعیت ملی امداد و نجات خود به کار بردند. کشورهای اسلامی به عربی آن را هلال احمر می‌نامند.

 کریستال سرخ 

بندانگشتی|سومین علامت پروتکل با عنوان کریستال سرخ شناخته می‌شود.
اسرائیل از سال ۱۹۴۹ درخواست به تصویب رساندن نشان ستاره سرخ داود را کرده بود. اما صلیب سرخ به این دلیل که اگر چنین نشانی (و نشان‌های دیگر مذاهب) را بپذیرند پایانی برای آن‌ها نخواهد بود و باید ده‌ها و صدها نشان را به تصویب برسانند با آن موافقت نکرد.
صلیب سرخ در سال ۲۰۰۵ نشانی نو به نام کریستال سرخ که از هیچ مذهبی اشتقاق نشده‌است را برای اسرائیل به تصویب رساند. این نشان یک قاب مربع شکل (شکلی برای الماس) سرخ رنگ بر زمینه‌ای سفیدرنگ است.

 نماد شیر و خورشید سرخ 

بندانگشتی|نماد شیر و خورشید سرخ
در اواخر دورهٔ قاجاریه، هم‌زمان با تصویب هلال احمر برای دولت عثمانی که با میانجیگری دیپلمات وقت ایران - ممتاز السلطنه -صورت گرفت، دولت ایران موفق به رسمی ساختن نشان ویژه خود یعنی شیر و خورشید سرخ شد. پس از انقلاب ۵۷، در سال ۵۹ دولت وقت ایران با تأکید بر حفظ نشان ویژه خود، استفاده از ان را به تعلیق در اورد و خواستار استفاده از هلال احمر شد. بنا به تصویب کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در سال ۱۹۲۹، نشان شیر و خورشید سرخ همواره رسمی است و مطابق با درخواست دولت ایران اجازه استفاده از آن داده خواهد شد. 
در۲۳ ژوئیه ۲۰۰۰ وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی به دولت سوئیس٬ که ضامن کنوانسیون‌های ژنو است٬ اعلام داشت که ایران حق استفاده از نشان شیر و خورشید سرخ را نزد خود محفوظ می‌دارد  و از وزارت امور خارجه سوئیس درخواست کرد که دولت سوئیس دیگر کشورهای عضو کنوانسیون ۱۹۴۹ ژنو را از تصمیم جمهوری اسلامی ایران آگاه سازد. طبق ماده ۱ بند ۲ پروتکل سوم کنوانسیون ژنو٬ نشان شیر و خورشید سرخ همچنان یکی از نشان‌های نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر است.

 نگارخانه 

 منابع 

 وب گاه رسمی کمیته جهانی صلیب سرخ
 سازمان هلال احمر جمهوری اسلامی ایران


رده:حقوق بین‌الملل بشردوستانه
رده:فدراسیون‌های بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر
رده:نمادهای پزشکی
رده:نمادهای قرمز
رده:کمک‌های بشردوستانه
رده:نمادهای صلیب