وارداوار

وارداوار یا وارتاوار (به زبان ارمنی Վարդավառ - به زبان لاتین Vardavar)، (به زبان ارمنی، پایتساراگربوتیون- Պայծառակերպություն)، یکی از جشن‌های مهم کلیسای حواری ارمنی و از جشن‌های مشترک آشوریان و ارمنیان است.

 ریشه نام وارداوار 
یکی از کهن‌ترین جشنهای مشترک آشوریان و ارمنیان می‌باشد که آشوریان آنرا نوسردیل یا نوسرد می‌گویند. بیشتر محققانی که اعیاد پیش از مسیحیت ارمنیان را بررسی کرده‌اند، جشن وارداوار را جشن مربوط به الهه آستقیک می‌دانند.

«وارتاپت ملیک پاشایان» در «کتاب پرستش ایزد بانو آناهید، چاپ ایروان ۱۹۶۸ میلادی» می‌نویسد:

«غوند آلیشان» واژه وارداوار را از ریشه وارد می‌داند و با جشن آستقیک در پیوند می‌بیند.

 جشن آستقیک 
ارمنیان به هنگام برگزاری جشن آستقیک به آن ایزدبانو گل نثار می‌کردند. در روایتی گفته می‌شود که گل سرخ قبلاً به رنگ سفید بوده‌است، سپس روزی که خار گل سرخ پای آستقیک را زخمی کرد و خون او بر گل چکید، گل رنگ عوض کرد و دیگر همیشه به رنگ سرخ است. از پرندگان نیز کبوتر به او منسوب بوده چون بنابر روایات کتبی در روز برگزاری جشن وارداوار که مخصوص اوست، بنابر عادت کبوتر هوا می‌کردند. در آن روز به او گل سرخ هدیه می‌کردند، و در آن روز مردم به همدیگر آب می‌پاشیدند.

باستان شناسان در حفاریهایی که در نقاط مختلف ارمنستان (سوان، آراگاتس و گارنی) به عمل آوردند، تندیسهای مار و ماهی کشف کردند. ارمنیان به این گونه تندیسها «ویشاب» می‌گویند. مار و ماهی در ارمنستان باستان سمبل آب بود.

 جشن وارداوار در کلیسای ارمنی 
بندانگشتی|وارداوار در معبد گارنی (۲۰۱۴)
دگرگونی سیما (به ارمنی:آیلاگربوتیون) یا درخشندگی سیمای مسیح (به ارمنی:پایتساراگربوتیون)، یکی از جشن‌های مهم کلیسا است که (وارداوار) نیز می‌نامند و یکی از پنج جشن بزرگ کلیسای ارمنی است. گریگور روشنگر فرمود که به جای این جشن بزرگ اساطیر، جشن درخشندگی سیمای مسیح بر فراز کوه طبریه را قرار دهند.

انجیل‌ها، دگرگونی سیمای عیسی را این گونه شرح می‌دهند: 

آواز دینی آن روز در ستایش دگرگونی سیمای مسیح بر فراز کوه طبریه است. این که این آواز دینی «قانون سال نخست وارداوار» نام دارد و به نام یکی از جشن‌های دوران باستان ارمنیان است. در آواز دینی آمده‌است: 

 تاریخ برگزاری جشن 
 سال  روز ۲۰۱۰  ۱۱ ژوئیه ۲۰۱۱  ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۲  ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۳  ۷ ژوئیه ۲۰۱۴  ۲۷ ژوئیه ۲۰۱۵  ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۶  ۳ ژوئیه ۲۰۱۷  ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۸  ۸ ژوئیه ۲۰۱۹  ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۰  ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۱  ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۲  ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۳  ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۴  ۷  ژوئیه

 در فرهنگ عامه 
وارداوار در قسمت دوم از فصل سوم خانه سرگرمی میکی ماوس در ۱ مارس ۲۰۲۴ نمایش داده شد. مینی لباس اشتباهی را برای جشن وارداوار انتخاب می‌کند سپس آنها در حال خوردن خوروواتس (BBQ ارمنی) و تان (نوشیدنی ماست ارمنی) دیده می‌شوند. این قسمت اولین نمایش فرهنگ ارمنی در دیزنی است.Vardavar: Mickey Mouse Funhouse episode on the traditional Armenian festival premieres on Disney Channel

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 
 اساطیر ارمنستان
 ناواسارد
 دیاراندآراج
 باریگندان
 تعطیلات رسمی در ارمنستان

 منابع 

 تاریخ کلیسای ارمنی، نگارش دکتر ادیک باغداساریان، تهران ۱۳۸۰. شابک:۲-۰۷۴۵-۰۶-۹۶۴
 جشن‌های کلیسای ارمنی، نویسنده:اسقف آرداک مانوکیان، ترجمه:گارون سارکسیان،انتشارات نائیری ۱۳۸۹. شابک:۰-۰۳-۵۳۰۷-۶
 احمد نوری‌زاده. تاریخ و فرهنگ ارمنستان، تهران: چشمه، ۱۳۷۶، شابک:۷–۲۲۰–۳۶۲–۹۶۴–۹۷۸
 http://www.urmia-ag.ir/tabid/1333/Default.aspx?PageContentMode=1
 https://web.archive.org/web/20140219095900/http://m1.ws.irib.ir/assyrian/persian/media/k2/audio/352.mp3

رده:تعطیلات بر مبنای تاریخ روز عید پاک
رده:جشنواره‌های ارمنی
رده:فرهنگ در ارمنستان
رده:کلیسای حواری ارمنی
رده:مناسبت‌ها در ارمنستان
رده:مناسبت‌های جابجاشدنی ماه ژوئن
رده:مناسبت‌های جابجاشدنی ماه ژوئیه
رده:مناسبت‌های ژوئن
رده:رویدادهای ژوئیه