چرخ (برنامه تلویزیونی)

چرخ، یک برنامهٔ زندهٔ تلویزیونی است که از شبکه ۴ سیما پخش شده و به موضوعات علمی می‌پردازد. نخستین قسمت از این مجموعه در مهر ماه ۱۳۹۴ پخش شد. آغاز تولید و پخش این برنامه در گروه دانش شبکه چهار و در زمان مدیریت ندا سپانلو بوده و پس از تغییرات ساختاری دوران تحول سازمان صداوسیما، ادامه تولید و پخش برنامه در گروه علم و فناوری شبکه چهار و با مدیریت سید فرشاد عریضی ادامه یافته و تاکنون ادامه دارد.

«برنامه چرخ با هدف ترویج علم و اطلاع‌رسانیِ رویدادهای علمیِ جدید، ساعتِ ۱۹ روزهای شنبه تا چهارشنبه، به مدت یک ساعت از شبکه ۴ پخش می‌شود. در این برنامه سعی شده‌است، مفاهیم علمی با ویژگی‌های جذاب و آموزنده به مخاطب ارائه شود. تهیه‌کنندگی و اجرای این برنامه در سری اول و دوم بر عهدهٔ سیاوش صفاریان‌پور بوده و برادر دوقلویش فؤاد صفاریان‌پور نیز کارگردانی آن را بر عهده داشت و در فصل اول سردبیر برنامه مهدی صارمی‌فر و یکی از برنامه سازان آن سپیده قادری بود که در فصل دوم نقش دستیار کارگردان را نیز بر عهده داشت.

تهیه کنندگی سری سوم و چهارم برنامه برعهده مریم فیروزی بوده و با اجرای شهریار ربانی روی آنتن رفت. حلیه صبور نژاد سردبیر این دو فصل بود.

تهیه کنندگی سری پنجم و ششم و هفتم برعهده الهه بهبودی بوده و محمد جباری سردبیری برنامه را بر عهده داشت و تا پایان تعطیلات نوروز ۱۴۰۰ روی آنتن رفت.

سری دهم و یازدهم برنامه را فرزام محبی تهیه کرده و سیاوش عقدایی مجری آن بوده و سری دوازدهم که هم‌اکنون روی آنتن شبکه چهار است؛ با اجرای محمد خاکساری و راهبری محتوایی پویا پاک‌نژاد و تهیه‌کنندگی فرزام محبی به‌صورت زنده روزهای یک، دو و سه‌شنبه ساعت۱۹ پخش می‌شود.  

 فصل دوم 
پس از وقفه‌ای کوتاه، سری جدید برنامه چرخ از اردیبهشت ۱۳۹۵ با اِعمالِ تغییراتی جزئی مجدداً به روی آنتن رفت. در سری جدید این برنامه، بخشی با عنوان «استَندآپ سایِنس» یا «ایستاده با علم» به آن افزوده شد. این بخش در واقع گفتار صاحب نظران و کارشناسان در موضوع خاص علمی است که به صورت مونولوگ و به زبانی ساده انجام می‌شود.

بندانگشتی|تصویری از پشت صحنه یکی از قسمت‌های برنامه چرخ با اجرای شهریار ربانی و میلاد نوری

بندانگشتی|تصویری از پشت صحنه یکی از قسمت‌های فصل ۴ - شهریار ربانی مجری و احسان هوشفر مهمان

 فصل چهارم 
فصل چهارم و سری جدید برنامه چرخ، پس خداحافظی گروه قبلی در ویژه‌برنامه روز جهانی علم در ۲۰ام آبان‌ماه ۹۵، با گروه، تیم تولید و مجریان جدید از ۱ام آذرماه ۹۵ دوباره شروع به‌کار کرد. سری ۴ام چرخ با حضور چهره‌های متنوع‌تر علمی و پژوهشی به رویدادهای علمی می‌پردازد که به تهیه‌کنندگی مریم فیروزی نمایش می‌یابد. اجرای سری جدید برنامه چرخ را شهریار ربانی، میلاد نوری و ایمان برات وکیلی به عهده دارند.برادران صفاریان‌پور از «چرخ» خداحافظی کردند / اضافه شدن عوامل جدید، خبرگزاری مهر«چرخ» با تهیه‌کننده جدید روی آنتن می‌رود/ خداحافظی برادران صفاریان‌پور ، خبرگزاری فارس«چرخ» با تهیه‌کننده و مجریان جدید روی آنتن شبکه چهار ، پایگاه اطلاع‌رسانی صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران

 فصل پنجم 
فصل پنجم و سری جدید برنامه چرخ، پس از خداحافظی گروه قبلی با گروه، تیم تولید و مجریان جدید به سردبیری محمد جباری از ۱۶ تیر ۹۷ دوباره شروع به‌کار کرد. سری پنجم چرخ با حضور چهره‌های متنوع‌تر علمی و پژوهشی به رویدادهای علمی می‌پردازد که به تهیه‌کنندگی الهه بهبودی روی آنتن می‌رود. اجرای سری جدید برنامه چرخ را محمدرضا مقدسیان و حسین فروتن به عهده دارند.https://www.mehrnews.com/news/4336216خبرگزاری مهر

 فصل دهم و یازدهم
سری دهم این برنامه پس از یک وقفه کوتاه در آبان ۱۴۰۲ به آنتن شبکه چهار بازگشت. سری دهم و یازدهم با اجرای سیاوش عقدایی تا پایان سال ۱۴۰۳  ادامه داشت.https://tv4.ir/program/400146سایت شبکه چهار

 فصل دوازدهم
سری دوازدهم از اول اردیبهشت ۱۴۰۴ با تیم محتوایی جدید بهه سردبیری پویا پاک‌نژاد و با اجرای محمد خاکساری به‌روی آنتن رفت. سری دوازدهم را همانند فصول ۱۰ و ۱۱ فرزام محبی تهیه می‌کند و هم‌چنان روزهای یک، دو و سه‌شنبه ساعت۱۹ از شبکه چهار سیما پخش می‌شود.https://iribtv.ir/news/455535سایت شبکه چهار
 منابع 

 پیوند به بیرون 
 صفحه‌ی برنامه‌ی «چرخ» در اینستاگرام
 کانال مجله علم و فناوری «چرخ» در بله

رده:برنامه‌های شبکه ۴ سیمای جمهوری اسلامی ایران
رده:علم در ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:علم و فناوری در ایران
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۱۳۹۴
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی مستند