محمدباقر میرزا

محمدباقر میرزا، مشهور به صفی‌میرزا بزرگ‌ترین پسر شاه عباس بزرگ است.

 زندگانی 
صفی‌میرزا، پسر بزرگ شاه عباس، در چهارشنبه ۱۲ شوال ۹۹۵ قمری در مشهد متولد شد. او هنگام تولد به للگی ابراهیم‌خان برادر مرشدقلی خان به حکومت مشهد رسید.«خلاصة التواریخ، جلد۲، ص ۸۶۰. مادر او دلارام خانم، کنیز مسیحی گرجی بود.سفرنامه آدام اولئاریوس، جلد دوم، مترجم حسین کردبچه، ص ۷۱۵.دون ژوئن ایرانی، اروج بیگ بیات، مترجم مسعود رجب‌نیا، ص ۲۶۱.  صفی‌میرزا در پنج سالگی به حکومت همدان و امیر الامرائی کل ولایت قلمرو علیشکر (استان همدان) تا سرحد بغداد منصوب شد و ایل بیات به ملازمت او مأمور شدند و اغورلو سلطان بیات به وکالت شاهزاده منصوب شد.عالم آرای عباسی، جلد۲، اسکندر بیگ ترکمان، تصحیح ایرج افشار، ص ۴۴۰.

شاه عباس یکم در مورد تمامی پسرانش اعلام کرده بود که کسی نباید با آن‌ها رابطه داشته باشد یا حتی صحبت کند، بدین ترتیب شاهزاده اغلب اوقات در حرمسرا بود. شاهزاده صفی‌میرزا جوانی نیکو رفتار، مهربان و دلیر بود. 

شاه عباس همیشه نگران بود پسرانش درصدد تصاحب تاج و تخت برآیند. روزی دو تن از نزدیکان شاهزاده به شاه خبر دادند که صفی‌میرزا درصدد قتل اوست و چندین نفر از سران چرکس و قزلباش نیز صفی‌میرزا را به کشتن پدرش ترغیب کردند. شاهزاده نیز برای رفع بدگمانی شاه، وقایع را به او گزارش کرد. با این وجود، شاه در باطن بر صفی‌میرزا بدگمان ماند و شبانه، چندین بار جای خود را تغییر می‌داد. در همان روزها ملا مظفر گنابادی، از منجمان بزرگ دربار، به شاه گفت خطری متوجه اوست. بدین ترتیب شاه عباس که به‌رمالی و احکام نجومی اعتقاد کامل داشت، تصمیم به‌قتل فرزندش گرفت. او برای این منظور بهبود بیگ را برای قتل فرزندش فرستاد. شاهزاده محمدباقر میرزا در روز دوشنبه سوم محرم سال ۱۰۲۴ در یکی از کوچه‌های رشت کشته شد. شاه عباس بعد از قتل فرزندش مدتی را در خفا و تنهایی به‌سر برد و به‌دلیل آگاهی از بی‌گناهی فرزندش از کار خود بسیار پشیمان شد به همین دلیل پسر بزرگ صفی‌میرزا، سلیمان‌میرزا را به ولیعهدی برگزید. 

 خانواده 
در سال ۱۰۱۰ قمری چون صفی‌میرزا به سن پانزده رسیده بود شاه عباس مصمم شد که یاکهان بیگم دختر خان احمد گیلانی را رسماً به عقد وی در آورد و مقدمات عروسی فراهم سازد. اما شاهزاده نامزد خود را به علت بدرفتاریهای او دوست نمی‌داشت، و به همین سبب هر چه پدرش اصرار کرد حاضر نشد که با وی عروسی کند. شاه عباس ناچار در اواخر جمادی‌الاول آن سال فخرجهان خانم دختر شاه اسماعیل دوم که بیوه قورخمس بیگ شاملو بود را به عقد دائمی وی در آورد و پس از دو ماه به عنوان اینکه نمی‌توان دختر خان احمد را در حرمسرا همچنان بی‌شوهر نگهداشت، در روز دوشنبه ١٤ ربیع الاول ۱۰۱۱ خود او را بزنی اختیار کرد.خلاصة التواریخ، جلد ۲، ص ۱۰۱۴.ذیل تاریخ عالم آرای عباسی، اسکندر بیگ ترکمان و محمدیوسف مورخ، تصحیح احمد سهیلی خوانساری، ص ۹۸. صفی‌میرزا در سنین جوانی مطلع شد که تاجری یک دختر زیبای چرکسی را به پدرش بخشیده است. صفی‌میرزا از پدرش خواهش کرد که این دختر را تحت اختیار مادرش قرار دهند که تا وقتی بزرگ شد همسرش گردد. از این کنیز چرکسی صفی‌میرزا صاحب پسری به نام سام‌میرزا شد که پس از مرگ شاه عباس به نام شاه صفی بر تخت سلطنت نشست.سفرنامه آدام اولئاریوس، جلد دوم، مترجم حسین کردبچه، ص ۷۱۵. حوری خانم مادر شاه صفی در دوره نوه‌اش شاه عباس دوم دستور ساخت مدرسه جده بزرگ را داد و در سال ۱۰۵۷ قمری وقف نامه آن را صادر کرد. 

صفی‌میرزا دو پسر داشت:
سلیمان میرزا از فخرجهان خانم.
سام میرزا از حوری خانم.

 منابع 



رده:افراد ایرانی چرکس‌تبار
رده:اهالی ایران در سده ۱۶ (میلادی)
رده:اهالی ایران در سده ۱۷ (میلادی)
رده:اهالی ایران صفوی در سده ۱۶ (میلادی)
رده:اهالی ایران صفوی در سده ۱۷ (میلادی)
رده:حاکمان صفوی مشهد
رده:درگذشتگان دهه ۱۶۱۰ (میلادی)
رده:زادگان دهه ۱۵۸۰ (میلادی)
رده:شاهزادگان صفوی
رده:صفویان