جنوب ایران

جنوبِ ایران شامل نواحی جنوبی کوه‌های زاگرس و کرانه‌های شمالی خلیج فارس است که استان‌های فارس، کرمان، هرمزگان، بوشهر و کهگیلویه و بویراحمد را در بر می‌گیرد. در برخی منابع استان‌های خوزستان و سیستان و بلوچستان نیز در این تقسیم‌بندی جای داده می‌شوند. بخش بزرگی از جنوب ایران دارای آب و هوای گرم و خشک است. کلان‌شهرهای شیراز، اهواز، کرمان و بندرعباس و شهرهای بوشهر، آبادان، گچساران، دزفول، خرمشهر، سیرجان، جهرم، لار، رفسنجان، بم، جیرفت، کازرون، فسا، داراب، مرودشت و یاسوج از شهرهای پرجمعیت این منطقه به‌شمار می‌روند.

بندانگشتی|زندگی مردم بلوچ کپرنشین در جنوب کرمان

 پرجمعیت‌ترین شهرها و مردم 
 رتبه  نام شهر استان جمعیت ۱۳۹۵ <small>رتبه در استان۱شیرازفارس۱٬۵۶۵٬۵۷۲۱۲اهوازخوزستان۱،۱۸۴،۷۸۷۱۳کرمانکرمان۵۳۷،۸۳۸۱۴بندرعباسهرمزگان۵۲۶٬۶۴۸۱۵دزفولخوزستان۲۶۴،۷۰۹۲۶بوشهر  بوشهر۲۲۳٬۵۰۴ ۱۷ آبادانخوزستان۲۳۱،۴۷۶۳۸سیرجانکرمان۱۹۹،۷۰۴۲۹یاسوجکهگیلویه و بویراحمد۱۹۴،۵۳۵۱۱۰ماهشهرخوزستان۱۶۲،۷۹۷۴۱۱رفسنجان  کرمان ۱۶۱٬۹۰۹  ۳۱۲ مرودشت  فارس ۱۴۸٬۸۵۸ ۲۱۳جهرم  فارس ۱۴۱٬۶۳۴ ۳۱۴اندیمشکخوزستان۱۳۵،۱۱۶۵۱۵خرمشهرخوزستان۱۳۳،۰۹۷۶۱۶ جیرفت  کرمان ۱۳۰٬۴۲۹ ۴۱۷ بم  کرمان۱۲۷٬۳۹۶  ۵۲۱ برازجان  بوشهر ۱۲۵،۵۶۷ ۲۱۹بهبهانخوزستان۱۲۲،۶۰۴۷۲۰ایذهخوزستان۱۱۹،۶۹۹۸۲۱ فسا  فارس ۱۱۰٬۸۲۵ ۴۲۲شوشترخوزستان۱۰۱،۸۷۸۹۲۳مسجد سلیمانخوزستان۱۰۰،۴۹۷۱۰۲۴ دوگنبدان  کهگیلویه و بویراحمد ۹۶٬۷۲۸ ۲۲۵ کازرون  فارس ۹۶٬۶۸۳ ۵
جنوب ایران از نظر قومیت بسیار متنوع است که فارس‌ها و لرها (شامل بختیاری، بویراحمدی، بهمئی، ممسنی، کوهمره، دشتی، تنگستانی، لیراوی و …)، ترک‌ها (شامل قشقایی‌ها، نفر، بهارلو و اینانلو و …)، بلوچ‌ها، سیستانی‌ها، عرب‌ها و ایرانیان آفریقایی‌تبار را دربرمی‌گیرد. همچنین اقلیت بسیاری از اقوام ایرانی‌تبار به دلایل کاری و اشتغال از مناطق مختلف ایران و حتی از کشورهای مجاور به این منطقه مهاجرت کرده‌اند از جمله و مازندرانی‌ها و آذربایجانی‌ها ‌و گیلک‌ها و کردها و لک ها و تالش ها و تات‌ها از مناطق مختلف ایران از شمال‌غرب ایران و شمال ایران و غرب ایران و مرکز ایران به جنوب ایران کوچ کرده‌اند همچنین بسیاری از افغانستانی‌ها و پاکستانی‌ها به دلایل مختلفی همچون جنگ و خشکسالی از افغانستان و پاکستان به ایران به ویژه به مرکز ایران و جنوب ایران مهاجرت کرده‌اند همچنین اقلیت‌هایی از گروهای قومی و دینی همچون مندائیان و ارمنی‌ها در این منطقه سال‌های بسیار طولانی حضور دارند.

 ترابری 
 جاده‌ای 
شبکه‌های وسیعی از جاده‌ها در جنوب ایران مثل نقاط دیگر جهان وجود دارد که شهرها را به یکدیگر وصل می‌کنند. این منطقه یک آزادراه دارد که شیراز را به اصفهان متصل می‌کند. عملیات ساخت آزادراه شیراز _اصفهان از سال ۱۳۸۹ شروع شده است که با بهره‌برداری از آن که از شهرستان‌های اقلید و بیضا می‌گذرد، فاصله شیراز تا اصفهان حدود ۱۳۰ کیلومتر کاهش می‌یابد. این پروژه در دو قطعه (شیراز - بخش سده و سده - اصفهان) اجرا می‌شود. همچنین آزادراه شمالغرب شیراز و آزادراه شیراز_بوشهر در حال ساختن می‌باشد. جاده‌های جنوب ایران به شرح زیر می‌باشند.
 نشان شماره جاده مسافت(کیلومتر) شهر مبدأ شهر مقصد شهرهای مهم موقعیت30pxجاده ۴۵۱۹۴رامهرمزبندر دیلمبهبهان100px30pxجاده ۵۵۵۴۷بوشهراصفهاننورآباد (فارس)، یاسوج، بروجن، مبارکه100px30pxجاده ۶۳۱۲۸شهرضایاسوجسمیرم100px30pxجاده ۶۵۱٬۲۰۸تهرانسیرافاسلام‌شهر، ساوه، دلیجان، میمه، شاهین‌شهر، اصفهان، شهرضا، آباده، مرودشت، شیراز، فیروزآباد، جم100px30pxجاده ۶۷۸۰۷یاسوجبندرلنگهاردکان، شیراز، جهرم، لار، بستک100px30pxجاده ۷۱۱٬۲۴۴تهرانبندرعباسقم، کاشان، نطنز، یزد، شهربابک، سیرجان100px30pxجاده ۷۸۶۴۷یاسوجراوراقلید، ابرکوه، یزد100px30pxجاده ۸۶۱٬۲۴۸باغیناهوازشیراز، دوگنبدان، بهبهان100px30pxجاده ۹۱۱٬۷۲۰فیض‌آبادجاسکفردوس، راور، کرمان، جیرفت، کهنوج، میناب100px30pxجاده ۹۲۱٬۱۲۴فساایرانشهرفسا، داراب، حاجی‌آباد، شهرستان کهنوج، ایرانشهر100px30pxجاده ۹۴۹۰۵اهرممیناباهرم، فراشبند، فیروزآباد، خنج، لار100px30pxجاده ۹۶۱٬۱۵۰شلمچهبندرعباسخرمشهر، آبادان، ماهشهر، بندر گناوه، برازجان، اهرم، خورموج، کاکی، بندر کنگان، عسلویه، بندر لنگه100px30pxجاده ۹۸۴۹۳جاسکگواترچابهار100px30pxجاده ۸۴۸۲۴میرجاوهانارزاهدان، بم، ماهان، کرمان، رفسنجان100px

 راه‌آهن 
چپ|بندانگشتی|220px|ایستگاه قطار شیراز
در جنوب ایران راه‌آهن‌های شیراز-اصفهان به طول ۵۰۰ کیلومتر و بافق-بندرعباس به طول ۷۰۰ کیلومتر درحال بهره‌برداری هستند.

هم‌اکنون مسیرهای ریلی شیراز -بوشهر - عسلویه، شیراز -جهرم - لار - بندرعباس و شیراز - نی‌ریز - گلگهر در دست ساخت و مسیرهای ریلی شیراز - اهواز و اقلید - یاسوج نیز در مرحله مطالعه می‌باشند. همچنین مسیر ریلی شیراز - اقلید - یزد درسال ۱۴۰۰ خورشیدی افتتاح شد.

 هوایی 
فرودگاه‌های فعال جنوب ایران به شرح زیر می‌باشند.
ردیففرودگاهشهرنوعاستان۱فرودگاه بین‌المللی شیرازشیرازبین‌المللیفارس۲فرودگاه بین‌المللی بندرعباسبندرعباسبین‌المللیهرمزگان۳فرودگاه بین‌المللی کرمانکرمانبین‌المللیکرمان۴فرودگاه بین‌المللی کیشکیشبین‌المللیهرمزگان۵فرودگاه بین‌المللی شهدای بوشهربوشهرمرز هواییبوشهر۶فرودگاه آیت‌الله آیت‌اللهیلارستانمرز هواییفارس۷فرودگاه دیرستانقشممرز هواییهرمزگان۸فرودگاه بین‌المللی خلیج فارسعسلویهمرز هواییبوشهر۸فرودگاه لامردلامردمرز هواییفارس۹فرودگاه جهرمجهرممرز هواییفارس۱۰فرودگاه خارگخارگداخلیبوشهر۱۱فرودگاه لاوانلاوانداخلیهرمزگان۱۲فرودگاه بندرلنگهبندر لنگهداخلیهرمزگان۱۳فرودگاه یاسوجیاسوجداخلیکهگیلویه و بویراحمد۱۴فرودگاه گچساراندوگنبدانداخلیکهگیلویه و بویراحمد۱۵فرودگاه ابوموسیابوموسیداخلیهرمزگان۱۶فرودگاه سیریجزیره سیریداخلیهرمزگان۱۷فرودگاه جاسکبندر جاسکداخلیهرمزگان۱۸فرودگاه بهرگانامام حسنداخلیبوشهر

 دریایی 
منطقه جنوب ایران بیش از ۱۶۰۰ کیلومتر مرز دریایی با خلیج فارس و دریای عمان دارد و بندرهای مهمی در این منطقه بنا شده‌اند.خبرگزاری فارس: رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کنگان: استان بوشهر ۷۰۷ کیلومتر مرز مشترک با خلیج فارس دارد. ۹۰/۰۱/۳۱ مهم‌ترین بندرهای جنوب ایران شامل بندرعباس، بندر بوشهر، بندر لنگه، بندر گناوه، بندر جاسک، بندر قشم، بندر کنگان و بندر عسلویه هستند. جابه‌جایی مسافر نیز علاوه‌بر بار، از برخی از این بندرها به جزایر و کشورهای خلیج فارس انجام می‌پذیرد.

 آموزش عالی 
امروزه ۱۵ دانشگاه مستقل دولتی در ۷ شهر در جنوب ایران فعال است:
شیراز
 دانشگاه شیراز
 دانشگاه علوم پزشکی شیراز
 دانشگاه صنعتی شیراز
 دانشگاه هنر شیراز
بندرعباس
 دانشگاه هرمزگان
 دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان
بوشهر
 دانشگاه خلیج فارس
 دانشگاه علوم پزشکی بوشهر
یاسوج
 دانشگاه یاسوج
 دانشگاه علوم پزشکی یاسوج
جهرم
 دانشگاه جهرم
 دانشگاه علوم پزشکی جهرم
فسا
 دانشگاه فسا
 دانشگاه علوم پزشکی فسا
کازرون
 دانشگاه سلمان فارسی کازرون

 رسانه 
 رادیو و تلویزیون 
 شبکه استانی فارس
 شبکه استانی کرمان
 شبکه استانی خلیج فارس
 شبکه استانی بوشهر
 شبکه استانی دنا
 شبکه کیش
 رادیو فارس
 رادیو خلیج فارس
 رادیو بوشهر
 رادیو رفسنجان
 رادیو یاسوج
 رادیو کیش
 رادیو جهرم (منحل‌شده)

 جستارهای وابسته 
 مرکز ایران
 شمال ایران
 شرق ایران
 غرب ایران
 شمال‌غرب ایران

 منابع 

رده:زیربخش‌های ایران