طایفه گروس

گروس، نام بزرگ‌ترین و مهم‌ترین طایفهٔ کرد زبان، ساکن در گروس در کردستان بوده‌ است؛ از این طایفه بزرگ طوایفی جدا می‌گردد که طایفهٔ کبودوند گروس یکی از آن‌ها می‌باشد.روحانی، بابامردوخ، تاریخ مشاهیر کرد (امرا و خاندان‌ها)، بخش دوم، جلد سوم، ص ۴۳۵ تا ۴۴۰،  شابکمحمدحسین مستوفی از طایفه‌ی گروس به‌عنوان یکی از طوایف قدیمی ایرانی‌الاصل نام می‌برد.افشار، ایرج، فرهنگ ایران زمین، جلد ۲۰، ص ۴۱۲، محمدحسین مستوفی، آمار مالی نظامی ایران در سال ۱۱۲۸ ه‍. قمینورسکی به نقل از کتاب تاریخ عالم آرای عباسی، آورده‌است: طایفه گروس در دوران صفویه، هم ردیف با طوایف: چگنی و اردلان و بختیاری و فیلی و حضرتی و… است.مینورسکی ولادیمیر، سازمان اداری حکومت صفوی، ترجمه مسعود رجب نیا، تهران، چاپ دوم، ۱۳۶۸، ص ۲۴ و ۲۵

 پیشینه 
برخی مورخان معتقدند این طایفه نام خود را هنگامی که در این منطقه ساکن شده‌اند به محل سکونت خود داده‌اند. زاگروس= زا + گروس به معنی زادگاه قوم گروس (کورت یا کورد) هست تمام واژه های گروس، کروس ، کورت، کورد، کرد ، گرد هم معنی هستند فقط تلفظ آن در نواحی جغرافیایی تغییر کرده است. در استان کرمانشاه و کردستان در ایران اقوام کورد زبانی زندگی می کنند که خود را گروس و زبان خود را کوردی گروسی می دانند. 
بیات، عزیزالله، کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۳، ص ۳۸۲طایفه گروس به دو دسته تقسیم می‌شود، یک شاخه آن بسیار کوچک می‌شود و شاخه دیگر آن که شاخهٔ اصلی طایفه می‌باشد، همان طایفهٔ کبودوند گروس است؛ امیرنظام گروسی از طایفه کبودوند گروس بوده‌است.ایل گروس چون بزرگترین طایفهٔ منطقه بوده‌است از همان اوایل سکونت دائمی، حکومت منطقه را نیز به دست گرفته‌است و عده‌ای از نویسندگان آورده‌اند که طایفه گروس از حدود ۷۰۰ سال پیش، یعنی از اواخر قرن هفت ه‍. ق، حکومت در گروس را به دست آورده‌اندوقایع نگار کردستانی، حدیقهٔ ناصری و مرآت الظفر در تاریخ و جغرافیای کردستان، جلد اول، ص ۱۷۹

 حکام طایفه کبودوند گروس 
 لطف‌علی خان گروسی - حاکم گروس- قم، خلجستان.
 حسین‌علی خان گروسی - حاکم گروس - ایشیک آقاسی نادر شاه افشار.
 محمدامین خان گروسی - حاکم گروس و کرمان.
 امیر نجف‌قلی خان گروسی - حاکم گروس و اردبیل - از مقربان دستگاه عباس میرزا (نایب السلطنه).
 محمد صادق خان گروسی - حاکم گروس
 حسن‌علی خان (امیر نظام گروسی) - سیاستمدار، وزیر، دیپلمات، ادیب و خوشنویس
 یحیی خان گروسی - فرمانده فوج گروس
 زین العابدین خان گروسی - حاکم گروس
 علی‌رضا خان گروسی - حاکم گروس
 عبدالحسین خان سالار الملک گروسی - حاکم کردستان، کرمانشاهان، گروس، ولایات ثلاث (ملایر، تویسرکان، نهاوند)، رئیس پلیس ایران در زمان محمدعلی شاه قاجارمحبوبی اردکانی، تاریخ موسسات تمدنی جدید ایران، چاپ ۲۵۳۷، جلد ۲، ص ۱۵۱ وقایع نگار کردستانی، علی‌اکبر، حدیقه ناصریه و مرآت الظفر، ص ۳۳۷، ۳۴۶، ۳۴۷ 
 افتخار نظام گروسی - فرمانده سواره نظام گروس
 الهیار خان امیرعلاءالدین گروسی - حاکم صائین قلعه، ولایات ثلاث و گروس.

 جستارهای وابسته 
 گروس
 کردی گروسی
 بیجار
 ایل کلیایی

 منابع 

رده:مردمان ایرانی‌تبار
رده:طوایف گروس
رده:ایل‌های کرد ایران
رده:پراکنش کرد