ایرانگرد

ایرانگرد، مجموعهٔ مستند تلویزیونی است که در آن طبیعت و شیوهٔ زندگی در مناطق عشایری و روستاهای ایران معرفی می‌شود. جواد قارایی کارگردان، تهیه‌کننده و راویِ این مستند تلویزیونی برای تهیه این برنامه با یک تیم فیلمبرداری حرفه‌ای به شهرها و استان‌های مختلف ایران سفر کرده و به روایت زندگی و آداب و رسوم ساکنان این مناطق می‌پردازد.

 مجری 

بندانگشتی|وسط|قارایی، مجری ایرانگرد در سال ۱۳۹۵

جواد قارایی زاده ۷ مهر ۱۳۵۷ در تهران، ایرانگرد و برنامه ساز است. فارغ‌التحصیل لیسانس مدیریت جهانگردی می‌باشد که با ساخت و اجرای برنامه ایرانگرد به شهرت رسید. از سال ۱۳۷۴ کوهنوردی را شروع کرد و در باشگاه کوهنوودی دماوند ثبت نام کردم و در کنارش علاوه بر درس، دوره‌های مختلف مثل طبیعت گردی، تاریخ و فرهنگ را گذراند، زمان دانشجویی دوره های فیلمسازی را در انجمن سینما گران جوان گذراند و از سال ۱۳۸۷ با محمدعلی اینانلو همکاری داشت. پس از گذراندن دوره‌ها دو قسمت برنامه ایرانگردی را با هزینه شخصی ساخته و در شبکه چهار ارائه کرد، سپس برنامه با سفارش شبکه یک ادامه پیدا کرد. زمانی که تور لیدر بود، قبل از شروع مستند سازی با دختری به نام «سوگل» ازدواج کرد و اکنون دارای یک فرزند به نام پارسا می‌باشند.

 فصل یکم 
فصل نخست این مستند در سال‌های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۱ در ۱۳ قسمت ۳۰ دقیقه‌ای و به سفارش شبکه چهار تولید و پخش شد.

 قسمت/شماره عنوان توضیحات یک طبس (روستای زردگاه و نایبند) خراسان جنوبی دو جزیره نخیلواستان بوشهر سه روستای شامیلرزان  چهار تلییار پنج کته چول شش دیگو  هفت سد دزخوزستان هشت قلعه شاداب (بخش نخست)  نه قلعه شاداب (بخش دوم) ده روستای سر آقاسید (بخش نخست)چهارمحال و بختیاری یازده روستای سر آقاسید (بخش دوم) دوازده اشکفت بهمن (بخش نخست) سیزده اشکفت بهمن (بخش دوم)

 فصل دوم 
فصل دوم مستند ایرانگرد پس از موفقیت مجموعهٔ نخست، در ۱۳ قسمت ۵۰ دقیقه‌ای در سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۴ به سفارش شبکه یک تولید و در سال ۱۳۹۴ از این شبکه پخش شد. این برنامه به‌عنوان پرمخاطب‌ترین مجموعه مستند ایرانی شناخته شد.

 قسمت/شماره عنوان توضیحات یک باهوکلات سیستان و بلوچستان دو گزن‌چالمازندران سه کلوت‌ها کرمان چهار گوسیستان و بلوچستان پنج روستای ماخونیکخراسان جنوبی شش پادنا کهگیلویه و بویراحمد هفت ناورودگیلان (تالش) هشت شیمبار چهارمحال و بختیاری نه اسفندیار حاشیه بیابانی خراسان جنوبی ده دره کول خرسانخوزستان یازده اورامانات کردستان دوازده بندر بریسسیستان و بلوچستان سیزده بندر سیرافبوشهر

 فصل سوم 
تولید فصل سوم این مجموعه با عنوان «ایرانگرد ۳» از اواخر پاییز ۱۳۹۴ آغاز شد و در نوروز ۱۳۹۷ در قالب ۲۰ قسمت ۵۵ تا ۸۰ دقیقه‌ای از شبکه‌های یک و مستند سیما پخش شد. این فصل قرار بود در نوروز ۱۳۹۶ پخش شود، اما به‌علت مصدومیت جواد قارایی، تهیه‌کننده، کارگردان و راوی این برنامه در حین تولید مستند، با یک سال تأخیر و در نوروز سال ۱۳۹۷ از تلویزیون ایران پخش شد.

سری سوم مستند ایرانگرد توانست در نخستین جشنوارهٔ برنامه‌های نوروزی صدا و سیما (سین سیما) جایزهٔ بهترین مستند از دید مخاطبان را با بیش از ۴۳۸٬۰۰۰ رأی از آن خود کند.

 قسمت/شماره عنوان توضیحات یک تمشلانه-روایت نخستدر این دو قسمت به طبیعت و زندگی و آداب و رسوم مردم تالش در استان گیلان پرداخته شد. دو تمشلانه-روایت دوم سه دره شیرز-روایت نخستدر این دو قسمت به دره شیرز و طبیعت بکر کوهدشت در استان لرستان پرداخته شد. چهار دره شیرز-روایت دوم پنج دره شیرز-روایت سوم شش آلیجوق-روایت نخستدر این قسمت به طبیعت منطقه آلیجوق در ایران و زندگی چادرنشینان ایل قشقایی پرداخته شد. هفت آلیجوق-روایت دوم هشت لوت-روایت نخستدر این قسمت به طبیعت بیابان لوت و ویژگی‌های طبیعی آن پرداخته شد. نه لوت-روایت دوم ده لوت-روایت سوم یازده باریگدان-روایت نخستدر این دو قسمت به ویژگی‌های طبیعی روستای باریگدان واقع در استان سیستان و بلوچستان و سبک زندگی مردم این روستا پرداخته شد. دوازده باریگدان-روایت دوم سیزده هراز آمل در این قسمت به ویژگی‌های قله دماوند بلندترین آتشفشان آسیا و خاورمیانه و طبیعت بکر اطرافش در استان مازندران پرداخته شد. چهارده مودو-روایت نخستدر این قسمت‌ها به ویژگی‌های طبیعی منطقه زاگرس در ایران و نحوهٔ زندگی عشایر ایل بختیاری در این منطقه پرداخته شد. پانزده مودو-روایت دوم شانزده مودو-روایت سوم هفده مودو-روایت چهارم هجده جزیره قشم در این قسمت به ویژگی‌های طبیعی جزیره قشم، بزرگترین جزیره در خلیج فارس پرداخته شد. نوزده سر آقاسید-روایت نخستدر این دو قسمت به طبیعت و نحوهٔ زندگی مردم بختیاری در روستای سر آقاسید در ناحیهٔ زاگرس پرداخته شد. بیست سر آقاسید-روایت دوم

 فصل چهارم 
فصل چهارم این مستند به کارگردانی مشترک جواد قارایی و حامد جم، در ۱۰ قسمت ۳۰ دقیقه‌ای در نوروز ۱۴۰۰ از شبکه یک تلویزیون ایران پخش شد. در این فصل طبیعت استان‌های اردبیل، خوزستان، لرستان، هرمزگان، سمنان و کرمان به تصویر کشیده می‌شود.

جواد قارایی تهیه کننده این مستند دربارهٔ تولید فصل چهارم «ایرانگرد» اظهار کرد: «ما این فصل را با پنج دوربین پیشرفته و با کیفیت ۴K تصویربرداری کرده‌ایم که به‌صورت اچ‌دی با کیفیت بالا پخش خواهد شد».

وی تعداد قسمت‌های فصل چهار را ۲۰ قسمت اعلام کرد و گفت: «به‌علت شرایط همه‌گیری کرونا و البته ابتلای خودم و ۲ تن از همکاران به بیماری، روند تولید قدری به‌تأخیر افتاد و به امید خدا پس از پخش این ۱۰ قسمت در ایام نوروز ۱۴۰۰، قسمت‌های بعدی در صورت آماده شدن از شبکه یک سیما پخش خواهد شد».

 قسمت عنوان توضیحات یکشیروان دره‌سی در این دو قسمت به طبیعت شیروان دره‌سی در نزدیکی کوه سبلان در استان اردبیل، غار‌های دست‌کند بیله‌لر و چشمه آب گرم یدی‌بلوک در مشگین‌شهر پرداخته شد. دو سهکوچکوچ به‌همراه ایل بختیاری در کوه‌های زاگرسچهارپنجشش هفت بیابان لوت در این قسمت به‌معرفی دریاچه تازه به‌وجود آمده در منطقه شهداد استان کرمان پرداخته می‌شود. هشتروستای کشیت و دریاچه مخرگه در این قسمت به‌معرفی روستای تاریخی کشیت در کرمان و دریاچه مخرگه در شهر بابک استان کرمان پرداخته می‌شود. نهسواحل کوشکنار و...  در این قسمت به‌معرفی سواحل هرمزگان و تنگ شو تاریکو پرداخته می‌شود. ده استان هرمزگان   در این قسمت به‌معرفی تنگ بوچیر، ساحل مکسر، غار دست‌کند گیری‌کنار و آب‌انبار‌های تاریخی مغان پرداخته می‌شود.

ادامه این فصل در تابستان ۱۴۰۰ با نام "ایرانگرد ۱۴۰۰" در ۱۹ قسمت ۳۰ دقیقه‌ای از شبکه یک پخش شد. در مجموع تعداد قسمت‌های فصل چهارم مستند ایرانگرد به ۲۹ قسمت رسید.

ایرانگرد ۱۴۰۰ در سه استان لرستان، اردبیل و سمنان تصویربرداری شده است.
+قسمتعنوانتوضیحاتیکدلفاناستان لرستاندودلفان: مهراب‌کوهسهمهراب‌کوه و آبشار داله‌لانچهارآبشار اسپی‌اُ و طبیعت خرم‌آبادپنجدر مسیر مهراب‌کوه (۱)ششدر مسیر مهراب‌کوه (۲)هفتروستای زیورهشتچشمه آب گرم کاکاوندنهایل شاهسوناستان اردبیلدهیازدهدوازدهسیزدهچهاردهکوه اژدهااستان سمنانپانزدهپارک ملی تورانشانزدهروستای بیابانک و غار شیربندهفدهممنطقه حفاظت شده پرورهجدهممعادن نمکی و روستای رضا آبادنوزدهمتپه‌های مریخی دامغان

 فصل پنجم 
فصل پنجم مستند ایرانگرد در ۳۰ قسمت ۵۰ دقیقه‌ای تولید و از ۲۲ مهر ۱۴۰۱ روی آنتن شبکه یک رفت. قرار بود این فصل در نوروز ۱۴۰۱ پخش شود که این اتفاق نیفتاد. در ادامه وعده پخش ایرانگرد ۵ در تابستان ۱۴۰۱ داده شد، اما سرانجام در پائیز روی آنتن رفت.

 فصل ششم 
فصل ششم ایرانگرد در حال فیلم‌برداری است و به گفته‌ی جواد قارایی احتمالا در نوروز ۱۴۰۴ برای پخش آماده است. 
این فصل از مستند به‌نمایش بخش‌های مختلف ۷ استان می‌پردازد، استان‌های خراسان و هرمزگان از جمله‌ی آن ۷ استان هستند. 

تصویربرداری این فصل با وضوح ۴کی انجام می‌شود و می‌توان از طریق شبکه فراتر با همان وضوح آن‌را تماشا کرد. 

 گروه تولید 
گروه تولید این فصل از ۶۳ نفر تشکیل شده است؛ از این تعداد ۵۰ نفر در تهران مستقر هستند و ۱۲ نفر در سفرها، از ۱۲ نفر همراه در سفر ۵ نفر فیلمبرداری هستند که به‌صورت هوایی، زمینی و تایم لپس به‌این کار مشغولند و مابقی افراد هم عوامل فنی هستند. 

کارگردان جواد قارایی و حامد جم

تدوین : حامد جم

مدیر تصویربرداری : سجاد دادپور 

تصویر بردار : پویا جباری 

تصاویر هوایی : علی آزاده

تصاویر FPV : پارسا دهقان

تصاویر تایملپس : علی آزاده

دستیار تصویر : پویا جباری پارسا دهقان 

 منابع 

رده:برنامه‌های شبکه ۱ سیمای جمهوری اسلامی ایران
رده:برنامه‌های شبکه ۴ سیمای جمهوری اسلامی ایران
رده:مجموعه‌های تلویزیونی مستند ایرانی