مسافران (فیلم ۲۰۱۶)

مسافران  یک فیلم علمی تخیلی ماجراجویی آمریکایی به کارگردانی مورتن تیلدام و نویسندگی جان اسپیتز است. از جمله بازیگران این فیلم می‌توان به کریس پرت، جنیفر لارنس، مایکل شین و لارنس فیشبرن اشاره کرد.

مسافران در تاریخ ۲۱ دسامبر ۲۰۱۶ توسط کلمبیا پیکچرز در ایالات متحده به نمایش درآمد. فیلم با واکنش‌های متوسطی از سوی منتقدان همراه بود، و عملکرد لارنس و پرت و همچنین موسیقی فیلم مورد تحسین قرار گرفت. فیلم تا به حال از منتقدان نمره ۳۱/۱۰۰ را دریافت کرده‌است و در سایت متاکریتیک هم بر اساس ۴۸ نقد نمره ۴۱/۱۰۰ را گرفته‌است. مسافران با بودجه ۱۱۰ میلیون دلاری ساخته شد و نهایت هم فروش خود را در سراسر جهان به ۳۰۳ میلیون دلار رساند.
در هشتاد و نهمین دوره جوایز اسکار مسافران در دو بخش بهترین موسیقی متن برای توماس نیومن و طراحی صحنه برای گای هندریکس دایز نامزد اسکار بود اما هردو این جوایز به فیلم لا لا لند تعلق گرفت.

داستان در فضاپیمای مجللی به نام آوالون (‏‎Avalon‎‏) رخ می‌دهد که در حال انتقال ۵۰۰۰ مسافر به سیاره‌ای دوردست برای استعمار و زندگی جدید است. سفر قرار است ۱۲۰ سال طول بکشد و تمام مسافران در خواب مصنوعی (‏هستند. اما بر اثر برخورد یک شهاب‌سنگ و بروز نقص فنی، کپسول جیم پرستون (نود سال زودتر از موعد باز می‌شود. جیم پس از یک سال تنهایی مطلق و ناامیدی، تصمیم می‌گیرد مسافر دیگری به نام آرورا لین (‏را بیدار کند تا با او همراه شود، هرچند می‌داند این کار به معنای تباه کردن زندگی آرورا و محکوم کردن او به مرگ در فضاپیماست.

فیلمنامه این اثر سال‌ها در «لیست سیاه» هالیوود (بهترین فیلمنامه‌های ساخته‌نشده) قرار داشت تا اینکه بالاخره با بودجه‌ای کلان مقابل دوربین رفت. در ابتدا قرار بود کیانو ریوز  نقش جیم را بازی کند، اما در نهایت نقش به کریس پرت رسید.

ادل که از دوستان صمیمی جنیفر لارنس است به او توصیه کرد در این فیلم بازی نکند زیرا رابطه عاشقانه بین دو شخصیت اصلی را بسیار سطحی و فاقد کشش می‌دانست. لارنس حرف او را قبول کرد زیرا معتقد بود فیلم قطعا موفق خواهد شد. سال‌ها پس از اکران فیلم و در سال ۲۰۲۲، لارنس در طی یک مصاحبه به صورت رسمی اعلام کرد که از بازی در فیلم پشیمان است و آرزو می‌کند که به حرف ادل در آن دوران گوش کرده بود. 

 داستان 
این فیلم دربارهٔ یک ستاره‌پیما به نام آوالون (اَوَلان) است که قرار است در طی یک سفر ۱۲۰ ساله، پنج هزار مسافر و ۲۵۸ خدمهٔ سفینه را به سیاره‌ای دوردست اما قابل سکونت به نام هوم‌اِستِد۲ بفرستد. جهت جلوگیری از بالا رفتن سن سرنشینان و پیرشدن آن‌ها، مسافران با فناوری خواب مصنوعی سفر می‌کنند که قرار است به صورت خودکار چهار ماه پیش از رسیدن به مقصد آن‌ها را بیدار کند. این ستاره‌پیما دارای سامانهٔ خودکار دفع شهاب‌سنگ است که به صورت سپری مغناطیسی عمل می‌کند؛ ولی بر اثر برخورد یک شهاب‌سنگ خیلی بزرگ، سفینه دوام نمی‌آورد و دچار نقص فنی می‌شود.

به همین دلیل یکی از مسافران به نام جیم پرستون (کریس پرت) که مهندس مکانیک است، زودتر از موعد مقرر بیدار می‌شود. هنگامی‌که بیدار می‌شود متوجه قضیه نیست. او در کل سفینه هیچ انسان بیداری را نمی‌بیند و متعجب است از اینکه چرا فقط او بیدار شده‌است؟ سپس در گشت‌وگذارش در سفینه متوجه یک ربات شبه‌انسان‌نما به نام آرتور (مایکل شین) می‌شود که در قسمت میخانهٔ سفینه، نوشیار است و به مسافران مشروب می‌فروشد. از او می‌پرسد که چقدر تا مقصد مانده‌است؟ جیم به دنبال این پرسش به سامانه‌های اطلاعاتی ستاره‌پیما نیز رجوع می‌کند و متوجه می‌شود که ۹۰ سال زودتر از موعد بیدار شده‌است.
جیم به وحشت می‌افتد و به در و دیوار می‌زند تا بلکه بتواند خود را مجدداً به خواب عمیق ببرد. او همه راهی را امتحان می‌کند؛ ولی در نهایت موفق نمی‌شود. حدود یک سال به همین منوال می‌گذرد.

روزی جیم متوجه یک بخش در سفینه می‌شود که از طریق آن می‌توان راهپیمایی فضایی در نزدیکی سفینه انجام داد. او پس از پوشیدن لباس فضایی و قرار گرفتن در فضای بی‌انتها در کنار سفینه، واقعاً احساس تنهایی می‌کند و اشک از چشمانش جاری می‌شود و تصمیم می‌گیرد که خود را در خلأ رها کند تا بمیرد؛ ولی به زور با تصمیمش کنار می‌آید. وقتی در حال بازگشت از راهپیمایی فضایی است، در یکی از کپسول‌های خواب متوجه یک مسافر خانم به نام آئرورا (جنیفر لارنس) می‌شود و به او علاقه‌مند می‌شود. او رزومهٔ او را که در پایگاه داده‌های سفینه موجود است مطالعه می‌کند و متوجه می‌شود یک نویسنده است. می‌خواهد آئرورا را بیدار کند ولی این کار غیرانسانی است. زیرا او را هم با خود دچار مشکل نبود در کپسول خواب می‌کند. تنها همدمی که جیم در طول این مدت حدود یک سال داشته‌است، فقط آرتور ربات بوده‌است. جیم از آرتور می‌خواهد که اگر آئرورا را بیدار کرد به او نگوید که خودش بیدارش کرده‌است. سرانجام پس از کلی کلنجار رفتن با خود، جیم، آئرورا را بیدار می‌کند. آئرورا پس از بیداری همانند زمان بیدار شدن جیم، سر در گم است. تا اینکه جیم را می‌بیند. وقتی ماجرای جیم و گیر کردن جیم را در این مدت زمان طولانی می‌بیند دچار وحشت می‌شود؛ ولی بالاخره آرام می‌گیرد.

آن‌ها تصمیم می‌گیرند تا با سرگرمی‌های موجود در سفینه خود را سرگرم کنند تا شاید به راه چاره‌ای رسیدند. پس از یک مدت که با هم بودند روزی جیم، آئرورا را دعوت به راهپیمایی فضایی می‌کند. در این جاست که آن‌ها در فضا علاقه خود را نسبت به یکدیگر بروز می‌دهند. پس از بازگشت از راهپیمایی فضایی، رابطهٔ عاطفی میان آن دو شکل می‌گیرد و آن دو رابطهٔ عاشقانه با یکدیگر دارند. تا اینکه روزی آرتور، به آورورا حقیقت را می‌گوید که جیم او را بیدار کرده‌است. پس از شنیدن این آئرورا به شدت از جیم متنفر می‌شود و انگار به کل علاقه‌اش نسبت به او را از دست می‌دهد؛ ولی جیم هنوز عاشق آورورا است ولی آئرورا بسیار خشمگین است. تا اینکه روزی جیم و آورورا متوجه بیدار شدن شخص دیگری به نام رئیس گاس مانکوسو (لارنس فیشبرن) می‌شوند. مانکوسو رئیس عرشهٔ سفینه است که بر خلاف جیم و آورورا اختیارات ورود به همه جای سفینه را از طریق دستبند مخصوصش دارد. او پس از بیداری برای اولین بار متوجه می‌شود که سفینه بر اثر یک برخورد دچار نقص فنی خیلی خطرناکی شده‌است که سفینه را رو به استهلاک و نابودی می‌برد. به همین دلیل تمام سعی خود را می‌کند تا سفینه را بهبود بدهد؛ ولی مانکوسو، خود دچار یک بیماری است که پس از بررسی توسط دستگاه تشخیص خودکار بیماری متوجه می‌شود که اندکی بیشتر زنده نیست.

به همین دلیل لباس فرم خود را می‌پوشد تا در قالب یک افسر خوش‌تیپ جانش را تسلیم کند. در آخر عمر خود به جیم و آورورا توصیه می‌کند که با یکدیگر اختلاف نداشته باشید و سپس دستبندش را به جیم می‌دهد تا از اختیارات او استفاده کند. همچنین مانکوسو از آنها می‌خواهد که تمام تلاششان را کنند تا سفینه را نجات دهند، مگر نه، نه فقط آنها بلکه تمام پنج هزار مسافر می‌میرند. پس از مرگ مانکوسو، جیم و آئرورا اختلاف‌ها را کنار می‌گذارند و همزمان با تشدید مشکلات فنی سفینه تصمیم به تعمیر سفینه می‌گیرند. پس از چندین ساعت تلاش طاقت‌فرسا و خطرناک، جیم متوجه می‌شود که برای تعمیر ستاره‌پیما باید لباس فضایی را به تن کند و به بیرون برود. یعنی قرار است در خطر مرگ بالایی قرار بگیرد. در اینجا آورورا به جیم می‌گوید: جیم برگرد. بی تو نمی‌تونم زندگی کنم. جیم در برهه‌ای مجبور می‌شود تا فشار تخلیه هوا از سفینه را در خلأ تحمل کند و این یعنی نهایت نزدیکی به مرگ. پس از این جیم به فضا پرتاب می‌شود در حالیکه بیهوش است. همچنانکه در حال دورشدن از سفینه است، آئرورا سریعاً لباس خود را به تن می‌کند و جهت نجات دادن او راهی خلأ می‌شود.

هنگامی‌که می‌خواهد او را بگیرد متوجه می‌شود که طناب متصل به لباسش دارای اندازه کافی نیست؛ ولی ناگهان طنابِ پاره‌شدهٔ لباس جیم به سمت او می‌آید و او طناب را می‌گیرد و بالاخره جیم را نجات می‌دهد. پس از اینکه او را به سمت سفینه می‌برد، او را در دستگاه پیشرفته تشخیص خودکار بیماری قرار می‌دهد. دستگاه می‌گوید که بدون مجوز پزشک نمی‌شود او را درمان کند ولی آورورا با استفاده از دستبند مانکوسو مجوز این کار را می‌گیرد. سرانجام جیم درمان می‌شود. پس از بهبود شرایط جیم شرایط را برای به خواب رفتن فقط یک نفر فراهم می‌کند. جیم فداکاری می‌کند و می‌خواهد که این فرصت را به آورورا بدهد و خود تا آخر عمر خود در سفینه زندگی کند. جیم به آورورا می‌گوید که: تو باید به هوم‌استد۲ بروی و کتاب خودت رو بنویسی؛ و او را تشویق به خوابیدن می‌کند؛ ولی اینجاست که آن دو تصمیم میگرند که تا آخر عمر خود در سفینه بمانند و با هم زندگی کنند و باقی مانده عمرشان را در سفینه طی کنند. ناگهان فیلم به ۹۰ سال بعد می‌رود.

هنگامی‌که سایر مسافران بیدار شده‌اند با نامه‌ای از سوی جیم و آئرورا مواجه می‌شوند که در آن نوشته شده‌است:وقتی شما خواب بودید اتفاقات زیادی در این سفینه افتاد و …. همچنین جیم و آئرورا که تا آخر عمر خود در سفینه مانده بودند، در سفینه کارهای عجیب و غریبی کرده بودند و آنجا را برای زندگی کامل فراهم کرده بودند. آن‌ها در نامه خود همچنین نوشته بودند که:مهم نیست که ما کجا هستیم. مهم این است که هر کجا هستیم از بودن با کسانی که دوستشان داریم لذت ببریم. آنها این جمله را از آرتور، همان ربات انسان‌نما یادگرفته بودند….

 ساخت 
بندانگشتی|طراح تولید گای هندریکس دیاس، تهیه کننده اوری مارمور و نویسنده جان اسپایتز در صحنه فیلمبرداری
ایدهٔ اصلی و فیلمنامهٔ این فیلم را جان اسپیتز در سال ۲۰۰۷ نوشت و فیلمنامه‌اش در فهرست سیاه بهترین فیلمنامه‌های تولید نشده قرار گرفت. ابتدا قرار بود که نقش زوج اصلی قصه را کیانو ریوز و امیلی بلانت بازی کنند اما مراحل پیش تولید به قدری کند جلو رفت و با موانعی مختلفی همچون عدم وجود بودجهٔ مناسب رو به رو شد که حضور این دو بازیگر هم منتفی شد. در سال ۲۰۱۴ حق فروش فیلمنامه خریداری شد و پیش تولید به صورت رسمی شروع شد. مورتن تیلدام کارگردان نروژی که پیش از این فیلم تحسین‌شدهٔ بازی تقلید را ساخته بود نخستین و آخرین گزینه برای ساخت فیلم محسوب می‌شد. کریس پرت و جنیفر لارنس برای بازی در نقش زوج اصلی فیلم انتخاب شدند و لارنس فیشبرن هم آن‌ها را همراهی می‌کرد. دستمزد جنیفر لارنس برای بازی در این فیلم بیست میلیون دلار بیشتر از کریس پرت بود که رسانه‌ای‌شدن این موضوع واکنش‌های زیادی را در پی داشت.

 فیلم‌برداری 
فیلم‌برداری اصلی در ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۵ در استودیوهای پاین‌وود آتلانتا در شهرستان فایت، جورجیا آغاز شد، که بیشتر آن فقط شامل دو بازیگر اصلی بود. رودریگو پریتو مدیر فیلم‌برداری و ماریان براندون تدوین‌گر بود. فیلم‌برداری در ۱۲ فوریه ۲۰۱۶ پایان یافت.

 موسیقی 
توماس نیومن موسیقی متن «مسافران» را ساخت. اسپیتز گفت که او «مسافران» را در حالی که به موسیقی‌های قبلی نیومن گوش می‌داد، نوشته است. ایمجین دراگونز نیز ترانه «لویتیت» را برای موسیقی متن ضبط کردند که در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۶ منتشر شد. ترانه تم چینی این فیلم «نوری دورتر» نام دارد که توسط جی.ئی.ام. ساخته شده است؛ این اثر در سپتامبر ۲۰۱۹ به اولین موزیک ویدئوی چینی تبدیل شد که از ۲۰۰ میلیون بازدید فراتر رفت. در نسخه ژاپنی از ترانه «به خاطر تو» اثر جوجو به عنوان ترانه تم استفاده شده است.

 بازاریابی 
در سینماکان ۲۰۱۶، «مسافران» توسط رئیس سونی پیکچرز، تام راثمن، با حضور لارنس و پرت معرفی شد. پس از آن یک تریلر تیزر از تصاویر ناتمام نمایش داده شد. اولین تصاویر رسمی فیلم در ۱۲ اوت ۲۰۱۶ منتشر شد.

 اکران 
 اکران در سینماها 
این فیلم اولین اکران جهانی خود را در تئاتر ریجنسی ویلج در ۱۴ دسامبر ۲۰۱۶ تجربه کرد. این فیلم توسط سونی پیکچرز در ۲۱ دسامبر ۲۰۱۶ در ایالات متحده اکران شد.

 رسانه خانگی 
«مسافران» در ۱۴ مارس ۲۰۱۷ روی دی‌وی‌دی، بلوری و بلوری 4K Ultra HD منتشر شد و در ۷ مارس ۲۰۱۷ در آمازون ویدئو و آی‌تیونز به صورت دیجیتال اچ‌دی در دسترس قرار گرفت.
در ۱۴ مارس ۲۰۱۷، «مسافران: بیداری»، یک تجربه واقعیت مجازی بر اساس فیلم، برای اکولوس ریفت و اچ‌تی‌سی وایو عرضه شد.

 بازخورد 
 گیشه 
«مسافران» ۱۰۰ میلیون دلار در ایالات متحده و کانادا و ۲۰۳٫۱ میلیون دلار در سایر مناطق فروش داشت که مجموع فروش جهانی آن را با بودجه تولید خالص ۱۱۰ میلیون دلار به ۳۰۳٫۱ میلیون دلار رساند. این فیلم پس از «لا لا لند»، دومین فیلم پرفروش غیر اقتباسی (اورجینال) زنده-اکشن هالیوود در سال ۲۰۱۶ بود.

«مسافران» در کنار «آواز» و «اساسینز کرید» اکران شد و در ابتدا انتظار می‌رفت در شش روز اول از ۳٬۴۷۸ سینما حدود ۵۰ میلیون دلار فروش داشته باشد، اگرچه استودیو شروع محتاطانه‌تر ۳۵ میلیون دلاری را پیش‌بینی کرده بود. پس از کسب ۱٫۲ میلیون دلار از پیش‌نمایش‌های شب سه‌شنبه و ۴٫۱ میلیون دلار در روز اول، پیش‌بینی‌ها برای افتتاحیه شش‌روزه به ۲۷ میلیون دلار کاهش یافت. این فیلم در آخر هفته افتتاحیه خود ۱۵٫۱ میلیون دلار (در مجموع شش روز ۳۰ میلیون دلار) فروش داشت و پس از «روگ وان» و «آواز» در رتبه سوم گیشه قرار گرفت. این اثر پس از «لا لا لند» (۱۴۹ میلیون دلار) و «اطلاعات مرکزی» (۱۲۶ میلیون دلار)، به سومین فیلم پرفروش غیر اقتباسی داخلی (در آمریکای شمالی) در سال ۲۰۱۶ تبدیل شد.

 واکنش منتقدان 
در راتن تومیتوز، «مسافران» بر اساس ۲۸۷ نقد، با میانگین نمره ۵/۱۰، دارای رتبه تایید ۳۰٪ است. در اجماع منتقدان این وب‌سایت آمده است: «"مسافران" ثابت می‌کند که کریس پرت و جنیفر لارنس به خوبی با هم کار می‌کنند — و حتی شیمی بین آن‌ها برای غلبه بر یک داستان اساساً ناقص کافی نیست.» در متاکریتیک، فیلم بر اساس ۴۸ منتقد، امتیاز میانگین وزنی ۴۱ از ۱۰۰ را کسب کرده است که نشان‌دهنده «نقدهای مختلط یا متوسط» است. تماشاگران نظرسنجی شده توسط سینماسکور به فیلم نمره متوسط "B" در مقیاس A+ تا F دادند، در حالی که پست‌ترک گزارش داد که سینماروها ۷۷٪ امتیاز مثبت کلی به آن داده‌اند.

میک لاسال از سان‌فرانسیسکو کرونیکل به فیلم ۳ ستاره از ۴ ستاره داد و نوشت: «با وجود محدودیت مکانی و تعداد کم بازیگران، "مسافران" لحظاتی از درام شدید دارد که بازیگران را به فضایی از احساسات شدید می‌برد.» جیمز دایر از مجله امپایر به فیلم ۴ ستاره از ۵ ستاره داد و آن را «به همان اندازه که به طرز شگفت‌آوری سنتی است، به همان اندازه هم انکارناپذیر موثر است» خواند و آن را به عنوان «تایتانیک در میان ستارگان» و «داستانی تأثیرگذار و صمیمانه از فقدان و عشق برای نسل جاذبه» توصیف کرد. پیتر کیو از بوستون گلوب به آن ۲٫۵ ستاره از ۴ ستاره داد و نوشت: «شاید اگر "مسافران" به عنوان یک نمایشنامه خوب برای سه بازیگر نوشته می‌شد، درجه یک می‌بود. در عوض، این فقط یک سفر هیجان‌انگیز متوسط دیگر است.» پیتر بردشاو از گاردین این فیلم را یک «عاشقانه علمی-تخیلی جذاب» نامید، اما از پرده نهایی آن به عنوان یک «ضد اوج» انتقاد کرد و به آن ۳ ستاره از ۵ ستاره داد. شری لیندن از هالیوود ریپورتر گفت که این فیلم «نوعی تایتانیک در فضای بیرونی را با چاشنی‌هایی از "زیبای خفته" و "جاذبه" که در این ترکیب با مفهوم بالا ریخته شده، سرهم کرده است.» او طراحی بصری خیره‌کننده و لباس‌های شیک را ستود، اما گفت که «ترکیب سنگین نیازهای مرگ و زندگی و شعارهای حال‌خوب‌کن در نهایت باعث می‌شود که زیاده‌روی در جزئیات، نتیجه عکس بدهد.»

ربکا هاکس از گروه رسانه‌ای تلگراف فیلم را نه یک داستان عاشقانه، بلکه «قصیده‌ای ترسناک برای دستکاری» توصیف کرد و کنش اصلی داستان را یک «اقدام خشونت‌آمیز مرکزی» دانست که تلطیف و توجیه شده است. اندرو پالور از گاردین آن را «نسخه بین‌ستاره‌ای تعقیب در رسانه‌های اجتماعی» با «شروعی فوق‌العاده ترسناک» نامید که برخلاف کمدی‌های رمانتیک که موفق می‌شدند زشتی تاکتیک‌های تعقیب را «صاف و ساده» کنند، آن‌ها را به گونه‌ای ارائه می‌دهد که «به طرز وحشتناکی گریزناپذیر» بودند. آلیسا ویلکینسون از وب‌سایت Vox آن را «فانتزی از سندرم استکهلم، که در آن فرد اسیر شده در نهایت با اسیرکننده خود همذات‌پنداری کرده و حتی عاشق او می‌شود» و «یک فانتزی واقعاً نگران‌کننده برای برآورده کردن آرزوها» نامید.

 منابع 

 پیوند به بیرون 





رده:آثار موسیقی توماس نیومن
رده:سرمازیستی در ادبیات داستانی
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های اوریجینال فیلم
رده:فیلم‌های آمریکایی
رده:فیلم‌های درباره تنهایی
رده:فیلم‌های درباره نویسندگان
رده:فیلم‌های رمانتیک آمریکایی
رده:فیلم‌های سه‌بعدی ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های سه‌بعدی آمریکایی
رده:فیلم‌های عاشقانه دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های علمی تخیلی ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های علمی تخیلی آمریکایی
رده:فیلم‌های علمی تخیلی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های علمی تخیلی ماجراجویی آمریکایی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در آتلانتا
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در استودیوهای پاین‌وود آتلانتا
رده:فیلم‌های کلمبیا پیکچرز
رده:فیلم‌های ماجراجویی آمریکایی درام
رده:فیلم‌های ماجراجویی آمریکایی
رده:فیلم‌های ماجراجویی فضایی
رده:فیلم‌های ماجراجویی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های ماجرایی علمی تخیلی
رده:فیلم‌های ماجرایی فضایی آمریکایی
رده:فیلم‌های مورتن تیلدام
رده:فیلم‌های واقع‌شده در آینده
رده:فیلم‌های واقع‌شده در فضاپیما
رده:فیلم‌های ویلیج رودشو پیکچرز
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۱۰ (میلادی)