عده در اصول

کتاب عده در اصول یا (عربی:عده الاصول) نام کتابی اصولی است که توسط شیخ طوسی تألیف شده‌است. شیخ طوسی این کتاب را اولین کتاب کامل در اصول فقه شیعه می‌داند.گرجی، ابوالقاسم، شیخ طوسی و عدة الاصول، مجله مقالات و بررسیها» تابستان 1349 - شماره 2، ص 33

 مؤلف 
وی در رمضان سال ۳۸۵ هجری قمری در توس زاده شد، گرچه تاریخ دقیق تولد او در دست نیست. از کودکی آغاز به آموختن علوم اسلامی کرد. در سال ۴۰۸، ۲۳سالگی، خراسان را به قصد عراق ترک کرد و به بغداد رفت تا از محضر بزرگ‌ترین دانشمند شیعه آن عصر یعنی شیخ مفید درس آموزی کند.سید محن امین عاملی، اعیان الشیعه، ج ۹، ص ۱۵۹.

شیخ طوسی در دوران جوانی به درجه اجتهاد رسید و کتاب تهذیب الاحکام را در این دوره و با پیشنهاد استادش، شیخ مفید تألیف کرد.آغا بزرگ تهرانی، الذریعه، ج ۴، ص ۵۰۴.میرزا محمد باقر خوانساری، روضات الجنات، ج ۶، ص ۲۳. وی پنج سال شاگردی شیخ مفید کرد. بعد از مرگ شیخ نزد شاگرد او سید مرتضی حاضر شد و ۲۳ سال تلمذ کرد.سید محسن امین، اعیان الشیعه، ج ۹، ص ۱۵۹

 ویژگی‌ها 
این کتاب دارای دو جلد است و دارای ۹۲ فصل می‌باشد. بنا به گفته شیخ طوسی این کتاب اولین کتاب کامل و جامع در اصول فقه است. هر چند سید مرتضی پیش از وی کتابی با عنوان الذریعه الی اصول الشریعه در این باره نگاشته‌است.
این کتاب از جمله کتب اصولی است که از مباحث کلامی و نزاع‌های منطقی بدور مانده‌است. «شیخ طوسی» بر خلاف استاد خود «سید مرتضی» گاهی در کتاب «عده» روایاتی از طریق ائمه شیعه نیز نقل می‌کند.گرجی، ابوالقاسم، شیخ طوسی و عدة الاصول، مجله مقالات و بررسیها» تابستان 1349 - شماره 2، عدة الاصول در کنار کتاب ذریعه سید مرتضی از مهمترین مجموعه‌های گردآوری شده در قواعد و مبانی اصول فقه امامیه پس از دوران غیبت کبری و سپری شدن دوران فقیهان محدّث تا دوران علامه حلّی است.انصاری قمی، محمد رضا، اندیشه‌های اصولی شیخ مفید به روایت شیخ طوسی در «عدة الاصول، ص 51، مجله آینه پژوهش» بهمن 1371 و اردیبهشت 1372 - شماره 17و18بسیاری از مطالب و عبارت‌های اصول فقه شیخ مفید را می‌توان در کتاب عده الاصول شیخ طوسی یافت.زمانی نژاد، علی اکبر، آثار مفقود شیخ مفید در کتب قدما، ص33، مجله مجموعه مقالات کنگره شیخ مفید» شماره 96

 منابع 

رده:کتاب‌های اصول فقه
رده:کتاب‌های شیخ طوسی