واسا (کشتی)

واسا  نام یک کشتی بادبانی جنگی متعلق به نیروی دریایی پادشاهی سوئد و از نوع گالئون بود که به‌فرمان گوستاو آدولف دوم، پادشاه سوئد در سال ۱۶۲۶ ساخته و به‌منظور شرکت در جنگ با مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی به‌آب انداخته‌شد.

ساخت واسا، حدود ۲ سال به طول انجامید. در ۱۰ اوت ۱۶۲۸، در نخستین سفر دریایی خود و در حالی که تنها ۱۳۰۰ متر از بندرگاه دور نشده بود، بر اثر وزش تندباد به یک سو کج شد و آب از درگاه‌های لوله‌های توپ وارد کشتی شد. نهایتاً کشتی غرق شد و بین ۵۰ تا ۱۵۰ تن از ملوانان‌اش را با خود به قعر دریا برد.Fred Hocker in Cederlund (2006), p. 51

کشتی در سال ۱۹۵۶ کشف و به خشکی منتقل شد و اکنون محل نگهداری آن در موزه واسا است.کشف یک کشتی شکسته «بسیار سالم» در بالتیک، بی‌بی‌سی فارسی

نام
نام «واسا» در هیچ کجای کشتی نوشته نشده است. در کشتی‌های مدرن معمولا در عقب کشتی نام را می‌بینیم. حکاکی قابل توجهی از نشان دودمان واسا است. نماد نشان خانوادگی مرکزی آن "گلدان" است که در زمان ساخت کشتی، نشان دسته گندم (یا خوشه گندم) بود. همین عنصر اصلی نشان خانوادگی است که نام کشتی را به آن می‌دهد.

در اسناد معاصر، این نام اغلب به صورت "واسن" یا "واسان" نوشته می‌شد. املای سوئدی در اوایل قرن بیستم منطقی شد و یکی از این تغییرات جایگزینی "W" با "V" بود. تلفظ بدون تغییر باقی مانده است. در زبان سوئدی، حرف تعریف معین، پسوند "-(e)n" یا "-(e)t" است که به جنسیت دستوری اسم بستگی دارد: "the Vasa". تصمیم موزه واسا این بود که از کاربرد نام کشتی‌های جنگی در انگلیسی پیروی کند، که بدون حرف تعریف معین است.

کلمه "Vasa" در نام حداقل هفت کشتی جنگی سوئدی استفاده شده است، دو کشتی قبل از این کشتی ( و ۱۵۹۹) و چهار کشتی بعد از آن ساخته شده‌اند، که جدیدترین آنها در سال ۱۹۰۲ ساخته شده است.

 مشخصات فنی 
بندانگشتی|چپ|کشتی جنگی واسا دو عرشه برای توپ‌ها داشت.
بندانگشتی|چپ|طبقه زیربن عرشه پایین که محل خواب و استراحت خدمه کشتی بود.

واسا دارای قابلیت حمل ۱۰ بادبان بود. فاصله بالای دکل تا تیر ته کشتی ۵۲ متر و طول کلی آن ۶۹ متر بود. این کشتی بیش از ۱۲۰۰ تن وزن داشت. کشتی جنگی واسا دو عرشه برای توپ‌ها داشت و به ۶۴ توپ سنگین ۲۴ پوندی مجهز بود.موزه واسا , Vasa Museet

 بیرون کشیدن از آب و مرمت 
بندانگشتی|چپ|نمایی از بالا از عرشه مرمت‌شده کشتی در موزه واسا.
در ۲۴ آوریل ۱۹۶۱، یعنی پس از ۳۳۳ سال، کشتی واسا از دریا بیرون کشیده‌شد. در ابتدا بر روی واسا آب پاشیده می‌شد تا الوارش در خشکی ترک نخورد. پس از چندی، کارشناسان برای چندین سال اقدام به پاشیدن پلی‌اتیلن گلیکول که یک ماده مومی حلال در آب است، کردند. با این روش، مواد نگهدارنده به آرامی در چوب نفوذ کرده و باعث حفظ چوب در برابر ترک و انحطاط شدند.

 پانویس 

رده:باستان‌شناسی دریایی
رده:باستان‌شناسی شیپورکس
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۶۲۷ (میلادی) در سوئد
رده:تاریخ نظامی سوئد
رده:جاذبه‌های گردشگری در استکهلم
رده:حادثه‌های دریایی در ۱۶۲۸ (میلادی)
رده:سوانح دریایی در سوئد
رده:سوئد در ۱۶۲۸ (میلادی)
رده:غرق‌شدگی‌های سوئد
رده:کشتی‌های دهه ۱۶۲۰ (میلادی)
رده:کشتی‌های ساخت استکهلم
رده:کشتی‌های ساخت سوئد
رده:کشتی‌های غرق‌شده در دریای بالتیک
رده:کشتی‌های موزه در سوئد
رده:کشتی‌های نگهداری‌شده در موزه
رده:کشتی‌های نیروی دریایی سوئد
رده:ناکامی‌های مهندسی