ملک قمی

مولانا میرزا ملک محمد قمی (زادهٔ ۹۰۹ خورشیدی – درگذشتهٔ ۹۹۵ خورشیدی) معروف به ملک الکلام از شعرای سده یازدهم قم است.زندگی و آثار مولانا ملک قمی، محمد علی مجاهدی، نامه قم، شماره 3 و4، 1377

 معرفی 
محمد ملک قمی در زمان حکومت شاه طهماسب اول در قم به دنیا آمد. در ابتدا اشعارش مورد توجه بسیاری قرار گرفت ولی هجو گویی یکی از شاعران در مورد او در دربار شاه عباس صفوی باعث مهاجرت او شد.نیلوفر محمدی و ابوالقاسم سری، مکلی قمی و واقعه غریب کشی در دکن، ویژه نامه نامه فرهنگستان (شبه قاره) سال اول فروردین 1392 شماره 1

 مهاجرت به دکن 
او در سال ۹۷۸ قمری به هند نقل مکان کرد و چندی در دکن در خدمت شاهان به سر برد. از او اشعاری در مدح پادشاهان آن دیار موجود است. او در آنجا با ظهوری ترشیزی آشنا شد و دختر خود را به ازدواج با او درآورد. وقتی آنجا به دست عبدالرحیم خان‌خانان فتح شد مولانا ملک تحت ملازمت او قرار گرفت و قصیده‌هایی در مدحش سرود.تذکره شعرای معاصرین دارالایمان قم، میرزا علی اکبر فیض و به تصحیح و مقدمه علیرضا فولادی، قم، بنیاد قم پژوهی، 1392

 مهاجرت به بیجاپور 
ملک قمی و دادمادش در هند نماندند. آنها در سال ۱۰۰۳ به قصد مهاجرت مکه آنجا را ترک کرده ولی به بیجاپور مهاجرت کردند. او در دربار عادل شاه ثانی جایگاه بلندی را یافت.

 کتاب‌شناسی 
 منبع الانهار: بخشی از مجموعه گلزار ابراهیم است که همراه با ظهوری ترشیزی آن را آماده کرده‌اند. پس از دیباچه که کار ظهوری است، منبع الانهار آغاز می‌گردد. این مجموعه ۱۸۵۰ بیت شعر دارد که به پیروی از مخزن الاسرار سروده شده است. منبع الانهار، هجده فصل دارد که هر فصل هجده بخش دارد. بخش اول هر فصل یک «نهر» است و بخش‌های دوم اسامی گوناگون دارد. نسخه خطی این اثر در کتابخانه مجلس موجود است.محمد علی خزانه دارلو، منظومه‌های فارسی، انتشارات روزنه، چاپ اول، 1375
 ثمن و برهمن: این کتاب به پیروی از خسرو و شیرین سروده شده است

 وفات 
عبدالقادر بداونی، عقیده دارد که ملک قمی و ظهوری ترشیزی در حادثه غریب کشی در دکن به قتل رسیده‌اند. (در این حادثه مهاجران ایرانی، حجازی و عراقی که در قرن‌های قبل به دکن رفته‌اند، به طور وسیع به قتل رسیده‌اند) اما ظاهراً این نظر نادرست است. زیرا این شاعر در میان اشعارش در مورد این حادثه چند بیتی سروده است.یلوفر محمدی و ابوالقاسم سری، مکلی قمی و واقعه غریب کشی در دکن، ویژه نامه نامه فرهنگستان (شبه قاره) سال اول فروردین 1392 شماره 1 ظاهراً نظر درست‌تر این است که وی در بیجارپور درگذشته است و او را بنا بر وصیتی که کرده بوده در همان شهر دفن کرده‌اند.ملاعبدالنبی فخرالزمانی قزوینی، تذکره میخانه، به‌کوشش احمد گلچین معانی، تهران، 1370

 منابع 

رده:اهالی قم
رده:درگذشتگان ۹۹۵
رده:زادگان ۹۰۹
رده:شاعران فارسی‌زبان
رده:شاعران ایران بزرگ
رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر