اکبر ثبوت

اکبر ثبوت متولد ۱۳۲۴ خورشیدی در تهران، استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ و فلسفه اسلامی است. او پژوهش‌های بسیاری در زمینه جنبش‌های اجتماعی و فکری ایران، پیوندهای فرهنگی ایران و شبه قاره هند، حافظ‌شناسی، صدراشناسی، تاریخ موسیقی، مطالعات تشیع و دیگر موضوعات حقوقی، سیاسی و اجتماعی در کارنامه خود دارد.

 تولد و تحصیلات 
اکبر ثبوت در ۱۳۲۴ در تهران متولد شد. پس از پایان دوره ابتدایی و متوسطه در سال ۱۳۴۴ وارد رشته قضایی در دانشگاه تهران شد و همزمان در دانشکده‌های حقوق، الهیات و ادبیات به تحصیل پرداخت. در میان استادان ایشان می‌توان به مهدی الهی قمشه ای، محمود شهابی خراسانی، دکتر غلامحسین صدیقی، دکتر یحیی مهدوی، دکتر امیر حسین آریان پور و دکتر احمد فردید اشاره کرد. همزمان با تحصیل در مقطع متوسطه و بعدها دانشگاه، او دروس حوزه ای را نیز در محضر علمایی همچون ابوالحسن شعرایی، محمد تقی آملی، شیخ حسین حلی و شیخ آقابزرگ تهرانی گذراند. اکبر ثبوت، پیش از انقلاب، بارها به علت فعالیت‌های سیاسی دستگیر و زندانی شد.

 اشتغالات پژوهشی 
ثبوت یکی از پژوهشگران حوزه تاریخ و حکمت اسلامی و مشاور گروه فلسفه بنیاد دائرةالمعارف اسلامی است. از او سخنرانی و مقاله‌های متعددی در رسانه‌ها دربارهٔ انقلاب مشروطه منتشر شده است.

 کتاب جنجال‌برانگیز 
اکبر ثبوت از بستگان آقا بزرگ تهرانی، شاگرد آخوند خراسانی، است. او در کتابی با نام «دیدگاه‌های آخوند خراسانی و شاگردانش» مدعی شد که آقا بزرگ تهرانی در دیدارهایی که با آخوند خراسانی داشته، نظراتی از او را در ارتباط با ولایت فقیه و حاکمیت فقیهان بر جامعه، نوشته و ثبت کرده است. بخشی از این کتاب، دلایل مخالفت آخوند خراسانی با مشروعه‌خواهان و حکومت طبقه روحانی بر کشور را دربرمی‌گیرد. این کتاب اجازه انتشار نیافت اما انتشار گسترده غیررسمی آن باعث بروز چالش‌ها و نقدهایی در رسانه‌ها و جامعه گردید.

 سایر تالیفات 
برخی از آثار او (تألیف، ترجمه و تصحیح) عبارتند از:
 موسیقی ایرانی در سرزمین عربی حیره
 بررسی و نقد کتاب تاریخ موسیقی خاورزمین نوشته هنری جورج فارمر
 موسیقی در اسلام، گفتار اول: در احادیث معصومان و گفتار دوم: عبدالله بن جعفر و نقش او در ترویج موسیقی
 الهیات و پیام آوری در آیین مانوی و آیینه ای دیگر
 سبزواری و حکمت ایران باستان
 گوشه ای از جایگاه مثنوی در تاریخ و فرهنگ ما
 مولانا در نگاه سه دانای شیعی
 مسلمانان غیرشیعی و غیر مسلمانان در آرا و برخوردهای فیض کاشانی
 دموکراسی در سقیفه
 در نقد شناخت ناپذیر کردن رخداد عاشورا
 تکلیف به ترکِ مسلکِ استبداد
 نقش زن ایرانی از رویداد تحریم تنباکو تا شهریور ۱۳۲۰
 ترجمان رنج‌های محرومان، به مناسبت سالگرد درگذشت پروین اعتصامی
 شیوه‌های سیا برای نابود کردن دولت‌های ملی
 استقلال و انقلاب فرهنگی
 نقش اندیشه‌های مخالف در خلق شاهکارهای دینی فرهنگی
 امام علی و نقش مردم در حکومت
 همراه با تحول اجتهاد
 ترجمه فارسی دو جلد از الغدیر
 شرح خطبه اول نهچ البلاغه، تقریرات آخوند ملامحمد کاظم خراسانی
 فقه مشروعه، فقه مشروطه، نگاهی به تفاوت‌های نگاه فقهی شیخ فضل‌الله نوری و آخوند خراسانی
 عقل‌گرایی در شیعی گری
 مدارس اسلامی هند و جایگاه فرهنگ ایران در آن
 فیلسوف شیرازی در هند
 حافظ‌شناسی در شبه قاره
 حافظ و پیر گلرنگ
 نگاهی به تفسیر سر سید احمد خان
 حوزه فرنگی محل و کتاب شرح الهدایة
 نگاهی به پیوندهای فرهنگی ایران و هند
 شرح هدایه صدرا در هند
 غالب و اندیشه وحدت وجود
 فیلسوف نونهره از واپسین حلقه‌های اتصال حکمت ایرانی و هندی
 نقدهای فیلسوف نونهره بر متاله سبزواری
 قاضی شوشتری و تصوف
 سهروردی در هند
 جهان آرا بیگم
 احیا متون و پژوهش متن‌شناسی در شبه قاره
 نفوذ فرهنگ و تمدن ایران در شبه قاره
 نگاهی به ملفوظات شاه عالَم
 داستان زندگی بودا به روایت شیخ صدوق و تحریرها و ترجمه‌های آن
 فصلی از پیوندهای فرهنگی ایران و شبه قاره: بودا و اندیشه‌های او در سروده‌های پارسی گویان متاخر
 نسخه‌هایی از آثار ابن سینا در هند
 عبدالله بن میمون و اسماعیلیان
 اشراق گرایی ایرانیان از گذشته تا امروز
 شیوه حکیم صدرا در سلوک عقلی
 کتابفروشان صاحب قلم
 نظریه تشکیک در وجود در حکمت ایران باستان و فلسفه اسلامی
 نگاهی به تاریخ و عقاید اسماعیلیه
 شناخت دقیق از فلسفه جدید غرب، مقدمه کتاب فرهنگ تطبیقی اصطلاحات فلسفی
 همکاری در تصحیح و تنظیم 'الذریعه الی تصانیف الشیعه'
 با عین القضات و آیین فرا فرقه ای
 گامی چند با دو شارح ابن عربی
 با شیخ اشراق در مطالعات اصولی
 بیست و سه گفتار در فلسفه و عرفان و تاریخ و ادبیات
 جامع البین، شرح شهید اول بر تهذیب الاصول علامه حلی
 شرح لمعات، عبدالله برزش آبادی
 حسن بصری، گنجینه دار علم و عرفان
 پیام فیلسوف
 آزادی و استبداد و ابعاد هر یک از نگاه آخوند خراسانی
 دیدگاه‌های آخوند خراسانی و شاگردانش
 حسن بصری افسانه یا واقعیت (متن مناظرات شفاهی و مکتوب استاد ثبوت و دکتر نصرالله حکمت)
 آخوند خراسانی و حکومت اسلامی (متن مناظرات شفاهی و مکتوب استاد ثبوت و آقای حمید پارسانیا).

 منابع 

رده:اهالی تهران
رده:پژوهشگران اهل ایران
رده:تاریخ‌نگاران اهل ایران
رده:دانشگاهیان فلسفه
رده:نویسندگان دینی اهل ایران
رده:نویسندگان مرد اهل ایران