ولس (ایزد)

وِلِس یا ولوس  در آیین و اسطوره‌شناسی اسلاوی ایزد موسیقی، هنر، شعر و حیوانات؛ گاهی با جهان زیرزمینی و مردگان مربوط است. او در افسانه‌های اسلاو به عنوان یک نیروی مافوق طبیعی زمین، آب‌ها و دنیای مردگان به‌شمار می‌رفت که با اژدها، جادو، موسیقی، بازرگانی، ثروت و حیله‌گری مرتبط بود. تاجران اغلب توافق‌نامه‌های خود را با ادای سوگند بر نام او مهروموم می‌کردند، و اسناد حقوقی گاهی با سوگند به او به نتیجه می‌رسید. گفته شده او عهدشکنان را به‌وسیلهٔ مبتلا به بیماری مجازات می‌نمود. اسطوره‌شناسی و قدرت‌هایش، هرچند نه کاملاً یکسان، با اودین، لوکی و هرمس (در میان دیگر ایزدان) مشابه است.

ولِس رقیب ایزد بلندمرتبه تندر و آذرخش اسلاوی پرون به حساب می‌آید و نبرد بین این دو ایزد یکی از مهم‌ترین افسانه‌های اسطوره‌شناسی اسلاو را تشکیل می‌دهد. ولس از دو جنبه مورد پرستش قرار می‌گرفت. به عنوان ولس، ایزد مرگ و جهان زیرزمینی، موسیقی و جادو بود، و به عنوان ولوس، ایزد حیوانات، ثروت و تجارت به حساب می‌آمد. پرستش ولس با ظهور و روی کار آمدن دین مسیحیت کم‌کم از بین رفت، اما پرستش ولوس حتی تا اواخر قرن هجدهم ادامه داشت. روز جشن ولس در تاریخ ۱۲ فوریه بود و در این روز به حیوانات خوراک ویژه می‌خوراندند.

 ایزد جادو و موسیقی 
به گفتهٔ ایوانف و توپوروف، تصویر ولز به عنوان فردی که میل به شرارت دارد، هم از نقش او در اسطوره طوفان و هم در آداب و رسوم کارناوال شمن‌های کولداری مشهود است. او در نقش خود به عنوان یک ایزد حیله‌گر، از برخی جهات شبیه هرمس یونانی و لوکی اسکاندیناوی است. او با جادو در ارتباط بود. واژهٔ «Volhv»، که آشکارا برگرفته از نام اوست، در برخی از زبان‌های اسلاوی هنوز به معنای جادوگر است، در حالی که در حماسه روتنیایی سدهٔ دوازدهم میلادی افسانه رزم‌های ایگور، شخصیت بویان جادوگر، نوه ولز نامیده می‌شود. همچنین اعتقاد بر این بود که ولز محافظ نوازندگان دوره‌گرد است. برای مثال، در برخی از مراسم عروسی در شمال کرواسی (که تا سدهٔ بیستم میلادی ادامه داشت)، موسیقی شروع به نواختن نمی‌شد مگر اینکه داماد هنگام نوشیدن شراب مقداری از شراب را روی زمین، ترجیحاً روی ریشه‌های نزدیکترین درخت می‌ریخت. نمادگرایی این موضوع آشکار است، هرچند مدت‌ها پیش توسط کسانی که هنوز آن را اجرا می‌کنند فراموش شده است: نوازندگان تا زمانی که به سلامتی خدای حامی خود نخوانند، آواز نمی‌خوانند.Vitomir Belaj "Hod kroz godinu, mitska pozadina hrvatskih narodnih vjerovanja i obicaja", Golden Marketing, Zagreb 1998., 

 جستارهای وابسته 
 یورمونگاند
 تایفون
 والا (ودایی)
 وریترا

 منابع 

رده:اژدهایان
رده:اسطوره‌شناسی اسلاوی
رده:ایزدان جهان زیرزمینی
رده:ایزدان مردگان
رده:ایزدان موسیقی
رده:ایزدان هنر
رده:خدایان اسلاو
رده:خدایان جانور
رده:خدایان حقه‌باز
رده:خدایان دریا و رود
رده:خدایان شبانی
رده:خدایان کشاورزی
رده:خدایان مرگ
رده:مقاله‌های بدون منابع معتبر از نوامبر ۲۰۱۷
رده:نام‌های خدا