فردی تایفور

فردی تایفور ؛ ۱۵ نوامبر ۱۹۴۵ – ۲ ژانویه ۲۰۲۵) خواننده، بازیگر، کارگردان، شاعر، آهنگساز، نویسنده و تاجر مسلمان، از موفق‌ترین و مشهورترین افراد ترکیه بود. وی در حالی که دارای بیش از سی آلبوم موزیک و فیلم در دنیای موسیقی و بازیگری خود می‌باشد در سال ۱۹۸۲ شرکت موسیقی Ferdifon Müzik تأسیس کرد. وی همچنین در سال ۲۰۰۹ وارد صنعت عمران نیز شد. پادشاه آرابسک (به زبان ترکی استانبولی: Arabesk'in Kralı) لقب متداولی است که مردم ترکیه به وی تقدیم کرده‌اند. همچنین از او به عنوان فردی بابا هم یاد می‌شود. برطبق نظرسنجی مردمی برنامه تلویزیونی Şarkılar Bizi Söyler در سال ۲۰۲۱ وی عنوان محبوب‌ترین چهره موزیک ترکیه را کسب کرد. او همچنین یکی از پدیدآوران و پیشروان موسیقی ترکیه است.

 زندگی 
فردی تایفور، در تاریخ ۱۵ نوامبر سال ۱۹۴۵ میلادی در شهر آدانا محله حریت (آزادی)، در یک خانواده چهار نفره متولد شد. یک برادر بزرگ و دو خواهر گوچک تر از خودش دارد. پدرش به خاطر علاقه ای که به دوبلور ترکیه ای داشت اسم فردی تایفور را بر روی پسرش نهاد. بزرگترین آرزوی پدر وی این بود که پسرش یک انسان بزرگ و تحصیل کرده شود اما مرگ پدرش در هنگامی که فردی تنها پنج سال داشت همه معادلات را برهم زد و از این رو فردی در دوران کودکی مجبور به کار کردن و ترک کردن مدرسه شد. او ابتدا در یک مغازه قنادی شروع به کار کرد و حتی به گفته خودش خواندن و نوشتن را هم برای اولین بار با نوشته آدانا آنجا فرا گرفته است. فردی بعدها به دلیل صدای زیبایی که داشت در مسابقه خوانندگی رادیو آدانا شرکت کرده و موفق به کسب مقام برتر شد. این مقام راه فردی را در سن ۲۲ به شهر استانبول باز کرد. سه سال بعد فردی با ساخت آهنگ (آرامشی برایم نماند) که بعد ها توسط خوانندگانی از جمله تاتلیسس بازخوانی شد نام خود را به سرتاسر ترکیه معرفی می کند. در سال ۱۹۷۵ وی به شرکت (Elenor) یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های موسیقی در ترکیه می پیوندد.

در سال ۲۰۰۰ فردی تایفور بر اثر بیماری سکته کرده که به سبب این حادثه شایعه مرگ وی پخش می شود اما خوشبختانه حیات خود را نمی بازد. وی از معدود هنرمندانی است که در طول حیات خود از مشروبات الکلی دور بوده‌است.

فردی تایفور در طول زندگی خود سه بار ازدواج کرده که اولین ازدواج وی در سال ۱۹۷۴ و ازدواج دوم فردی در سال ۱۹۷۶ با بازیگر سینمای ترکیه (نجلا ناظر) می‌باشد که این پیوند تا سال ۲۰۰۸ ادامه داشت. وی همچنین دارای پنج فرزند می‌باشد.

 زندگی حرفه‌ای 
فردی تایفور در طول سال‌های فعالیت خود بیش از سی آلبوم آهنگ منتشر کرده که بر اساس آمار های سالانه شرکت (Müyap) میانگین فروش آلبوم‌های وی در حدود سه میلیون می‌باشد و هر ساله جزو پنج آلبوم پرفروش بوده‌است.

Prangalar آلبومی است که توسط فردی تایفور از شرکت Ferdifon در ۲۲ می ۱۹۹۲ منتشر شد. این آلبوم در مجموع ۵ میلیون نسخه فروش رفت و آن را به پرفروش ترین آلبوم فردی تایفور و ترکیه تبدیل کرد. تایفور در مورد فروش ۵ میلیونی این آلبوم گفت:
 "این نشان می دهد که هم کسانی که من را دوست دارند و هم کسانی که من را دوست ندارند آن نوار را خریده و به آن گوش داده اند."

قطعه Emmioğlu این آلبوم، ساخته خود تایفور از سمت خوانندگانی همچون ماهسون قرمزی گل به صدا درآمده است.

آهنگ Geçen Yıl در ایران مشهور به (نیلییم سن یوکسان اگر) معروف ترین قطعه اوست. ورژن عربی این آهنگ با نام (حبك بحر ماله حدود)در سال ۲۰۰۰ منتشر شده است. 	 

یک سال پس از انتشار آلبوم Prangalar، کنسرت پارک گلخانه استانبول با حضور بیش از دویست هزار نفر آن هم در زمانی که جمعیت شهر تنها با هفت میلیون برابری می کرد برگزار شد که از آن زمان رکورد عنوان بزرگ‌ترین کنسرت ترکیه را یدک می کشد.

پس از دهه ۹۰، فردی تایفور در سال ۱۹۹۴، ۱۹۹۵، ۱۹۹۹ و ۲۰۰۷ به عنوان بهترین خواننده سال از سوی شبکه کرال تی وی انتخاب شده‌است. وی همچنین در سال‌های ۱۹۹۶، ۱۹۹۷، ۱۹۹۸، ۲۰۰۴، هم نامزد این عنوان شده‌ بود. 

فردی تایفور در طی سال‌های فعالیت خود بیش از ۴۰۰ موسیقی روانه بازار کرده که شعر و موزیک‌های های بیش از نیمی از آنها ساخته خود اوست.

در سال ۱۹۷۶ ساخت فیلمی با نام (چشمه) به وی پیشنهاد داده می‌شود و با این فیلم فردی پا به دنیای سینما هم می‌گذارد. با استناد بر صحبت های آقای محتشم جاندان از سرمایه گذاران فیلم تعداد بلیط های فروش رفته در حدود ۱۲ میلیون می باشد.  

وی همچنین همکاری های بسیاری با هنرمندانی از جمله اورهان گنجه بای، ماهسون، سلامی شاهین و… دارا می‌باشد. 

 مرگ 
فردی تایفور در ۲ ژانویه ۲۰۲۵ در بیمارستانی در آنتالیا در سن ۷۹ سالگی به علت نارسایی کلیوی درگذشت.

 آلبوم‌شناسی 
سالآلبوم‌هاشرکتیادداشت۱۹۷۵Akşam Güneşi / Çiçekler AçsınElenor MüzikBırak Şu Gurbeti / Sevdalılar Beni AnlarÇeşme / Muhtaç Etme Beniپرفروش‌ترین آلبوم سال۱۹۷۶Alıştım / Yağmur GözyaşımYadeller – Ağlamazsam Uyuyamam۱۹۷۷Huzurum KalmadıBenim Gibi Sevenler / Söz Geçmiyor GönlümeVazgeç Felek / Derbederپرفروش‌ترین آلبوم سال۱۹۷۸Batan GüneşMerak Etme Sen / Söz Veriyorum۱۹۷۹Son Sabahپرفروش‌ترین آلبوم سالHapishane (Görüş Günü) / Gönül Oyunu۱۹۸۰Yuvasız KuşlarNisan Yağmuru۱۹۸۱İnsan Sevince۱۹۸۲Ben De ÖzledimOdebs Plakپرفروش‌ترین آلبوم سال۱۹۸۳Sen de mi Leyla۱۹۸۴Yaktı Beniآلبوم منتخب سال۱۹۸۵KurtuldumFerdifon MüzikFerdifon'dan Seçmeler 1۱۹۸۶Haram OlduFerdifon'dan Seçmeler 2۱۹۸۷İçimde Bir His Var - Ya Benimsin Ya ToprağınFerdifon'dan Seçmeler 3۱۹۸۸Naz Etme - Canına Okuyacağım۱۹۸۹Allah'ım Sen BilirsinFerdifon'dan Seçmeler 4Gülhane'den Sevgilerle۱۹۹۰Hoşçakal۱۹۹۱Ferdifon'dan Seçmeler 5Gelirsen - Bana da Söyleپرفروش‌ترین آلبوم سال۱۹۹۲Prangalarپرفروش‌ترین آلبوم سال۱۹۹۴Mor Güller - Fadime'nin Düğünü۱۹۹۵Dünya "Bir Şarkı Seç Kendine"۱۹۹۶Zaman Tüneli Arşiv 1۱۹۹۷Of Dağlar۱۹۹۸Ferdi Tayfur Klasikleri Arşiv 2۱۹۹۹Yoksun - Kör Talih۲۰۰۰Zengin Olursam۲۰۰۱Zaman Tüneli Arşiv 3۲۰۰۲İnceden۲۰۰۳Durun AyaklarımYandı Gönlüm۲۰۰۴Ferdifon'dan Seçmeler 6Bir Demet Gül۲۰۰۶Aşkın Cezası۲۰۰۷Gençliğimin Şarkıları۲۰۰۹Boynu Bükük Şarkılarımآخرین آلبوم وی

 فیلم‌‌شناسی 
سالفیلمنقشبازیگریکارگرداناثرنویسندگییادداشت۲۰۱۶Zor Hayatخیرآریآریآریفیلم سینمایی۲۰۰۸Memur Muzafferمظفر موتلوآریسریال تلویزیونی۲۰۰۷Yersiz Yurtsuzامراللهآریسریال تلویزیونیNatuk Baytan Belgeseliفردی تایفورآریBen Ferdi Tayfurفردی تایفورآری۲۰۰۲Hayatım Romanفردی تایفورآریسریال تلویزیونی۲۰۰۲Reyting Hamdiآریسریال تلویزیونی۱۹۸۹Allah'ım Sen Bilirsinفردیآریفیلم سینماییBu Şehrin Geceleriفردیآریفیلم سینمایی۱۹۸۸Bu Talihimin Canına Okuyacağımفردیآریآریآریفیلم سینماییElveda Mutluluklarفردیآریفیلم سینماییAh Bir Çocuk Olsaydımفردیآریفیلم سینمایی۱۹۸۷Sevgiler Çiçek Gibiفردیآریآریفیلم سینماییYa Benimsin Ya Toprağınفردیآریآریفیلم سینمایی۱۹۸۶İçimde Bir His Varفردیآریآریآریفیلم سینماییAffet Allah'ımفردیآریآریآریآریفیلم سینمایی۱۹۸۵Her Şeyim Sensinفردیآریفیلم سینماییHaram Olduفردیآریآریآریفیلم سینمایی۱۹۸۴Utanıyorumفردیآریفیلم سینماییÇılgın Arzularفردیآریفیلم سینمایی۱۹۸۳Yaktı Beniجومالیآریفیلم سینماییKalbimdeki Acıفردیآریفیلم سینماییYıldızlar da Kayarفردیآریفیلم سینمایی۱۹۸۲Sen de mi Leyla (film)فردیآریفیلم سینماییHasret Sancısıفردیآریفیلم سینماییGünaha Girmeفردیآریفیلم سینمایی۱۹۸۱Kara Gurbetفردیآریفیلم سینماییBen de Özledim (film)فردیآریفیلم سینماییOlmaz Olsun (film)فردیآریفیلم سینماییBir Damla Ateşفردیآریفیلم سینمایی۱۹۸۰Durdurun Dünyayı (film)فردیآریفیلم سینماییHuzurum Kalmadıفردیآریآریفیلم سینماییBoynu Bükükفردیآریفیلم سینمایی۱۹۷۹İnsan Sevinceفردیآریآریفیلم سینماییYuvasız Kuşlarفردیآریفیلم سینمایی۱۹۷۸Son Sabahفردیآریفیلم سینماییBatan Güneşفردیآریفیلم سینماییYadellerفردیآریفیلم سینمایی۱۹۷۷Benim Gibi Sevenlerفردیآریآریفیلم سینماییDerbederفردیآریفیلم سینمایی۱۹۷۶Çeşmeفردیآریفیلم سینمایی

 منابع 



رده:اهالی آدانا
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ترکیه
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ترکیه
رده:خوانندگان پاپ-فولک
رده:خوانندگان مرد اهل ترکیه
رده:خواننده-ترانه‌پردازان اهل ترکیه
رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۴۶ (میلادی)
رده:مسلمانان اهل ترکیه