یخسار گرینلند

یخسار گرینلند (به ) پهنه‌ای وسیع از یخ بر روی گرینلند است که پهنه‌ای به وسعت ۱٬۷۱۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع را می‌پوشاند.

گرینلند بزرگ‌ترین جزیرهٔ غیرقاره‌ای جهان است که از نظر سیاسی بخشی از قلمرو پادشاهی دانمارک به‌شمار می‌رود. حدود ۸۰ درصد از سطح این جزیره با پهنه‌ای یخی پوشیده شده که میانگین ضخامت آن نزدیک به ۱٫۵ کیلومتر است و در برخی نواحی به حدود ۳ کیلومتر می‌رسد. وزن این تودهٔ عظیم یخ باعث فرونشست بخش‌های مرکزی بستر سنگی گرینلند شده و ساختاری کاسه‌مانند در زیر یخ‌ها پدیدآورده است. این ویژگی زمین‌ساختی نقش مهمی در پویایی یخچال‌ها و جریان آب‌های زیرسطحی ایفا می‌کند.

یخسار گرینلند پس از یخسار جنوبگان دومین پهنه یخی بزرگ دنیاست. این یخسار در راستای شمالی-جنوبی حدود ۲۰۰۰ کیلومتر درازا دارد و بیشترین پهنای آن در نزدیکی کناره شمالی آن در مدار ۷۷ درجه شمالی به ۱۱۰۰ کیلومتر می‌رسد. میانگین فرازا (ارتفاع) این پهنه یخی ۲۱۳۵ متر است. ستبرای این یخسار در بیشتر نقاط بیش از ۲ کیلومتر و در ضخیم‌ترین نقطه بیش از ۳ کیلومتر است.

پهنهٔ یخی یا همان یخسار گرینلند به‌شدت نسبت به تغییرات اقلیمی حساس است. برآوردها نشان می‌دهد که این جزیره سالانه حدود ۲۰۰ میلیارد تن یخ از دست می‌دهد. ذوب کامل یخ‌های گرینلند می‌تواند سطح آب دریاهای جهان را حدود ۷ متر افزایش دهد؛ رخدادی که پیامدهای گسترده‌ای برای شهرهای ساحلی بزرگ، از جمله لندن، نیویورک، شانگهای و مناطق وسیعی از هلند و بنگلادش خواهد داشت. از این رو، گرینلند یکی از کانون‌های اصلی پژوهش‌های مربوط به گرمایش جهانی و بالا آمدن سطح دریاها به‌شمار می‌رود.

پیشرفت فناوری‌های ژئوفیزیکی، به‌ویژه رادارهای نفوذکننده به یخ، امکان شناسایی ساختارهای پنهان زیر پهنهٔ یخی گرینلند را فراهم کرده است. در سال ۲۰۱۳، پژوهشگران وجود دره‌ای بسیار بزرگ در زیر یخ‌ها را شناسایی کردند که طول آن حدود ۷۵۰ کیلومتر برآورد شده و از گرند کنیون آریزونا نیز طولانی‌تر است. افزون بر این، یخ‌های گرینلند اشیای تاریخی مدفونی را نیز در خود حفظ کرده‌اند؛ از جمله یک هواپیمای جنگی پی-۳۸ مربوط به جنگ جهانی دوم که در سال ۱۹۹۲، پس از دهه‌ها مدفون بودن زیر حدود ۸۰ متر یخ، کشف و بازیابی شد. همچنین بقایایی از تسلیحات هسته‌ای ایالات متحده که در پی سقوط یک بمب‌افکن در سال ۱۹۶۸ مفقود شده بودند، همچنان در زیر لایه‌های یخی این منطقه قرار دارند.

گرینلند و همچنین منطقه زیر یخسار آن، از نظر منابع طبیعی نیز اهمیتی قابل‌توجه دارد. برآوردها حاکی از آن است که حدود ۱۳ درصد از ذخایر نفت و نزدیک به ۳۰ درصد از گاز طبیعی کشف‌نشدهٔ جهان ممکن است در این منطقه واقع شده باشد. افزون بر هیدروکربن‌ها، گرینلند دارای ذخایر چشمگیری از عناصر خاکی کمیاب است که در فناوری‌های امروزی، از جمله تولید تجهیزات الکترونیکی و خودروهای برقی، کاربرد حیاتی دارند. وجود این منابع می‌تواند در بلندمدت بر توازن بازار جهانی عناصر خاکی کمیاب اثر بگذارد. همچنین ذخایر اورانیوم، به‌ویژه در مناطقی مانند کوانفیلد، جایگاه گرینلند را در میان کشورهای دارای ذخایر این ماده تقویت کرده است.

اهمیت راهبردی گرینلند و دسترسی بالقوه به منابع طبیعی آن، این جزیره را به کانون رقابت‌های ژئوپلیتیک تبدیل کرده است. در سال ۲۰۱۹، ایالات متحده پیشنهاد خرید گرینلند را مطرح کرد که با مخالفت دولت دانمارک روبه‌رو شد. هم‌زمان، چین تلاش‌هایی برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌های زیرساختی و معدنی این جزیره انجام داده است. افزون بر این، ذوب تدریجی یخ‌های قطبی مسیرهای دریایی جدیدی را در شمالگان می‌گشاید که می‌تواند زمان و هزینهٔ ترابری کالا میان آسیا و اروپا را به‌طور چشمگیری کاهش دهد و جایگاه گرینلند را در آیندهٔ تجارت جهانی برجسته‌تر کند.

 جزئیات 
بندانگشتی|پهنهٔ یخی گرینلند

یخسار گرینلند دومین بدنه یخی بزرگ جهان را تشکیل می‌دهد. ضخامت آن به طور متوسط  و در بیشترین حالت بیش از  است. طول آن در جهت شمال به جنوب تقریباً  است و حداکثر عرض آن  در عرض جغرافیایی ۷۷ درجه شمالی، در نزدیکی لبه شمالی آن است. این یخسار ، یعنی حدود ۸۰٪ از سطح گرینلند، یا حدود ۱۲٪ از مساحت یخسار جنوبگان را می‌پوشاند. اصطلاح «یخسار گرینلند» اغلب در نوشته‌جات علمی به صورت GIS یا GrIS کوتاه می‌شود.

گرینلند حداقل به مدت ۱۸ میلیون سال دارای یخچال‌های طبیعی و کلاهک‌های یخی بزرگی بوده است، اما یک یخسار واحد برای اولین بار حدود ۲٫۶ میلیون سال پیش بیشتر این جزیره را پوشاند. از آن زمان، این یخسار هم رشد کرده و هم به طور قابل توجهی منقبض شده است. قدیمی‌ترین یخ شناخته شده در گرینلند حدود ۱ میلیون سال قدمت دارد. به دلیل انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از فعالیت‌های انسانی، این یخسار اکنون در گرم‌ترین حالت خود در ۱۰۰۰ سال گذشته قرار دارد، و با سریع‌ترین نرخ در حداقل ۱۲۰۰۰ سال گذشته در حال از دست دادن یخ است.
بندانگشتی|پیش‌بینی مناطق ذوب‌شدن یخسار گرینلند بر اساس مدل علمی

هر تابستان، بخش‌هایی از سطح ذوب شده و به دریا یخ‌زایی می‌کنند. به طور معمول، یخسار با بارش برف زمستانی جایگزین می‌شود، اما به دلیل تغییر اقلیم، این یخسار دو تا پنج برابر سریع‌تر از قبل از سال ۱۸۵۰ در حال ذوب شدن است، و بارش برف از سال ۱۹۹۶ تاکنون نتوانسته است آن را جبران کند. اگر هدف توافق پاریس مبنی بر باقی ماندن زیر  محقق شود، ذوب شدن یخ‌های گرینلند به تنهایی تا پایان قرن حدود  به افزایش سطح آب دریاها در سطح جهانی خواهد افزود. اگر کاهشی در انتشار گازها صورت نگیرد، ذوب شدن تا سال ۲۱۰۰ حدود  اضافه خواهد کرد، که در بدترین حالت حدود  خواهد بود. برای مقایسه، ذوب شدن از سال ۱۹۷۲ تاکنون  سهم داشته است، در حالی که افزایش سطح دریا از تمام منابع بین سال‌های ۱۹۰۱ تا ۲۰۱۸ حدود  بوده است.IPCC, 2021: Summary for Policymakers . In: Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change  [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, US, pp. 3–32, doi:10.1017/9781009157896.001.

اگر تمام  یخسار ذوب شود، سطح دریاهای جهان را تا حدود  افزایش می‌دهد. گرمایش جهانی بین  و  احتمالاً این ذوب شدن را اجتناب‌ناپذیر می‌کند. با این حال، حتی  باعث از دست رفتن یخی معادل  افزایش سطح دریا می‌شود، و اگر دما قبل از کاهش، از آن سطح فراتر رود، یخ بیشتری از دست خواهد رفت. اگر دمای جهانی همچنان افزایش یابد، یخسار احتمالاً ظرف ۱۰۰۰۰ سال ناپدید خواهد شد. در گرمایش بسیار بالا، طول عمر آینده آن به حدود ۱۰۰۰ سال کاهش می‌یابد. در زیر یخسار گرینلند کوه‌ها و حوضه‌های دریاچه‌ای قرار دارند.

 منابع 



 منبع ویدئویی:
What's Hidden Under the Ice of Greenland?
(https://www.youtube.com/watch?v=roSRpjgxvnQ)

 پیوند به بیرون 

رده:اقلیم گرینلند
رده:یخچال‌های طبیعی گرینلند
رده:یخسارها