قربانیان ارمنی در پاکسازی بزرگ

قربانیان ارمنی در پاکسازی بزرگ اشاره به تعدادی از روشنفکران، نویسنده و شاعر، شخصیت‌های سیاسی، مذهبی و نظامی دارد که در طول پاکسازی بزرگ از ۱۹۳۶ تا ۱۹۴۳ میلادی در زمان حکومت ژوزف استالین کشته شدند.

 پیش زمینه 
پاکسازی بزرگ یا تصفیه کبیر به عملیات سرکوب سیاسی در اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی از ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۸ میلادی به‌طور جزئی تا ۱۹۴۳ میلادی طول کشید گفته می‌شود. از سال ۱۸۳۶ میلادی به موجب فرمانی از طرف دولت مرکزی روسیه تزاری بسیاری از مدارس ارمنی را بستند و در مؤسسات آموزشی باقی‌مانده هم تعلیمات به زبان ارمنی را بسیار محدود کردند. حتی پس از دولت روسیه تزاری یعنی در دوران جماهیر سوسیالیستی شوروی به شیوه‌ای بسیار جدی در امور کلیسای ارمنی به دخالت پرداختند؛ ولی از دوره‌ای که «خورن یکم» جاثلیق اعظم ارمنیان منصوب شد (۱۹۳۲ میلادی) و ارتباط این کلیسا با جماعت ارمنیان پراکنده از فشارهای دولت شوروی تا حدودی کاسته شدMatossian. Impact of Soviet Policies, pp. 150, 194.؛ ولی از سال ۱۹۳۸ میلادی با قتل خورن یکم و مصادره اموال کلیسا توسط دولت مرکزی و ممنوع شدن فعالیت کلیسای جامع اچمیادزین این محدودیت‌ها به اوج خود رسید و این محدودیت‌ها باعث شد که ارمنیان به کلیسای زیرزمینی روی بیاورند.Bauer-Manndorff, Elisabeth (1981). Armenia: Past and Present. New York: Armenian Prelacy, p. 178.

در سال ۱۹۳۷ میلادی استالین آناستاس میکویان به همراه گئورگی مالنکوف و لاورنتی بریا با یک لیست ۳۰۰ نفری به ایروان برای نظارت بر انحلال حزب کمونیست ارمنستان (اتحاد شوروی) که بیشتر اعضاء آنان از بلشویک‌های قدیمی بودند اعزام شدند؛ بسیاری از رهبران آن حزب قربانی پاکسازی بزرگ شدند. آناستاس میکویان کوشش بسیاری برای آزادی آنان کرد ولی خود او هم توسط دولت به همراه صدها نفر دیگر دستگیر و روانه زندان شدند.

همچنین دیگر اقلیت‌های قومی که در اتحاد جماهیر شوروی در دوران استالین زندگی می‌کردند، قربانی پاکسازی بزرگ شدند. در سال ۱۹۳۶ میلادی، لاورنتی بریا و استالین، ده‌ها هزار نفر از ارمنیان را به بهانه‌های مختلف اعدام یا به سیبری تبعید کردند؛ آن دو در تلاش بودند که جمعیت ارمنستان را به زیر ۷۰۰٬۰۰۰ نفر برساند تا بهانه‌ای شود تا ارمنستان را به گرجستان ضمیمه (الحاق) کنند.

 قربانیان ارمنی در پاکسازی بزرگ 
 ردیف  تاریخ اعدام و محل  اشخاص  عکس  شغل - سمت  ۲۸ مارس ۱۹۳۱  هوهانس هاخوردیان  80px  سیاست‌مدار  ۹ ژوئیه ۱۹۳۶  در تفلیس  آغاسی خانجیان  80px  دبیر اول حزب کمونیست ارمنستان ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۶ میلادی  ۲۵ اوت ۱۹۳۶در مسکو  واغارشاک تر-واهانیان  80px  انقلابی بلشویک   ۱۹۳۷  ژرژ آقابکوف  80px  سیاست‌مدار  ۲۷ ژوئن ۱۹۳۷  آمادونی وارتاپتیان   سیاست‌مدار   ژوئیه ۱۹۳۷  آکسل باکونتس  80px  شاعر  ۲۱ اوت ۱۹۳۷  ساهاک در-گابریلیان  80px  انقلابی بلشویک  سپتامبر ۱۹۳۷Studies on the Soviet Union, Volumes 6-7, Institute for the Study of the USSR. , 1966, p. 76  سارگیس کاسیان  انقلابی بلشویک - سیاستمدار   ۱۰ سپتامبر ۱۹۳۷  هایک هوسپیان   فرد نظامی و سیاستمدار  ۲۰ سپتامبر ۱۹۳۷  لوون کاراخان  80px  انقلابی بلشویک ۲۲ نوامبر ۱۹۳۷http://hpj.asj-oa.am/5798/  مُوْسِس سیلیکیان  80px  نظامی - ژنرال ۲۷ نوامبر ۱۹۳۷ در ایروان یقیشه چارنتس  80px  شاعر و فعال مدنی ۲۷ نوامبر ۱۹۳۷Реабилитация--как это было: Март 1953-февраль 1956 Андрей АртизовМеждунар. фонд "Демократия", 2000 p. 181  روبن روبنوف   سیاستمدار ۱۰ دسامبر ۱۹۳۷  کریستاپور آراراتیان  80px  نظامی - ژنرال ۱۱ دسامبر ۱۹۳۷ در مسکوhttp://lists.memo.ru/d7/f487.htm Memorial (society) هایک بژیشکیان  80px  نظامی - ژنرال ۱۹۳۷ میلادی  سارگیس لوکاشیان  80px  سیاستمدار  ۱۹۳۸  آبراهام گولویان   سیاست‌مدار  ۱۹۳۸  مکرتیچ غارداشیان   پزشک و سیاست‌مدار ۱۹ مارس ۱۹۳۸  آشخاربک کالانتار   باستان‌شناس ۶ آوریل ۱۹۳۸  خورن یکم  80px  جاثلیق اعظم ارمنیان  ۲۱ آوریل ۱۹۳۸  سورن شادونتس  80px  سیاستمدار ۲۱ آوریل ۱۹۳۸  هایکاز کوستانیان  80px  سیاستمدار ۱۸ ژوئیه ۱۹۳۸  واهان توتوونتس   نویسنده ۱ اوت ۱۹۳۸  آلکساندر بکزادیان  80px  سیاستمدار ۱۹۳۸ میلادی  هوهانس کاچازنونی  80px  اولین نخست‌وزیر اولین جمهوری ارمنستان ۲۶ فوریه ۱۹۳۹  لوون میرزویان  80px  سیاستمدار  ۲۲ دسامبر ۱۹۴۱  هاکوب هوهانیسیان   بیوشیمی‌دان و شیمی‌دان ۱۹۴۳ میلادی  زابل یسایان  80px  استاد ادبیات، رمان‌نویس و مترجم

 جستارهای وابسته 
 ارمنستان روسیه

 پانویس 

 منابع 




 Adalian, Rouben Paul (2010). Historical dictionary of Armenia. Lanham, MD: Scarecrow Press. p. 239. . Charents was rehabilitated in a speech given by Anastas Mikoyan in Yerevan on 11 March 1954, in a presage of the political and cultural thaw that followed the death of Stalin a year earlier and anticipating the Khrushchev speech announcing de-Stalinization a year earlier.

رده:جمهوری سوسیالیستی ارمنستان شوروی
رده:قربانیان پاکسازی بزرگ اهل ارمنستان
رده:کمونیسم در ارمنستان
رده:اعدام‌شدگان اهل ارمنستان
رده:تصفیه‌های سیاسی و فرهنگی