اسب شاخدار (کشتی)

اسب شاخدار () یک کشتی سه دکلهٔ جنگی تخیلی از نیروی دریایی فرانسه در سدهٔ هفدهم است که در مجموعهٔ ماجراهای تن‌تن اثر کاریکاتوریست بلژیکی هرژه حضور دارد. این کشتی نقش اصلی را در اسب شاخدار (۱۹۴۳) و گنج‌های راکام (۱۹۴۴) ایفا می‌کند. اسب شاخدار همچنین در فیلم سال ۲۰۱۱، ماجراهای تن‌تن: راز اسب شاخدار نیز دیده می‌شود.

در مجموعهٔ تن‌تن، اسب شاخدار مورد حملهٔ دزدان دریایی قرار می‌گیرد و سپس دوئلی میان ناخدای آن، شوالیه فرانسوا دو هادوک (یکی از نیاکان کاپیتان هادوک) و دزد دریایی راکهام قرمز رخ می‌دهد. اسب شاخدار در نهایت غرق می‌شود، اما سال‌ها بعد توسط تن‌تن و دوستانش در جریان جستجو برای یافتن گنج‌های راکام دوباره کشف می‌شود.

 خلق اثر 

اسب شاخدار از ناو ۶۴ توپِ بریان الهام گرفته شده بود؛ کشتی‌ای که در سال ۱۶۹۰ در بندر لو آور فرانسه توسط شرکت کشتی‌سازی فرانسوی «سالیکون» ساخته شد و سپس طراح فرانسوی «ژان برَن پدر» آن را تزئین کرد. در سال ۱۹۴۲، هرژه تصمیم گرفته بود که ماجرای جدید تن‌تن، یعنی اسب شاخدار (۱۹۴۳)، باید تصاویر اسب شاخدارِ تخیلی او را با نقشه‌کشی دقیق و فنی نشان دهد. او برای یافتن یک کشتی تاریخی مناسب که بتواند آن را مطابق نیازهای تاریخی خود بازآفرینی کند، از کمک دوستش و سازندهٔ محلی ماکت کشتی، «ژرار لیژه-بلر» — فرزند یک افسر پیشین نیروی دریایی و صاحب مغازه‌ای در بروکسل که در ساخت ماکت کشتی تخصص داشت — استفاده کرد. پژوهش لیژه-بلر سه گزینهٔ احتمالی ارائه داد: یک ناوچه بریتانیایی، یک کشتی تجاری هلندی و یک کشتی خط فرانسوی. از آنجا که هرژه کشتی جنگی فرانسوی را ترجیح می‌داد، لیژه-بلر به تحقیق ادامه داد و سند تاریخی‌ای به نام «آرکیتکتورا ناوالیس» را یافت که شامل نقشه‌های دقیق ناوهای فرانسوی بود. یکی از این نقشه‌ها مربوط به سال ۱۶۹۰ و ناو ۶۴ توپهٔ بریان از نیروی دریایی لویی چهاردهم فرانسه بود. لیژه-بلر به‌سرعت نقشه‌ای در مقیاس ۱:۱۰۰ و سپس یک ماکت بسیار دقیق از کشتی ساخت.

هرژه به آرشیوهای موزه ملی تاریخ طبیعی و همچنین کتاب تازه‌منتشرشدهٔ هنر و دریا نوشتهٔ الکساندر برکمان مراجعه کرد. او همچنین کشتی‌های دیگر آن دوره همچون «لو سُلِی رویال»، «لا کورون»، «لا رویال» و «لو رئال دو فرانس» را مطالعه کرد تا درک بهتری از طراحی کشتی‌های سدهٔ هفدهم پیدا کند. الهام او برای طراحی قایق کوچک همراه اسب شاخدار از کشتی «لو رئال دو فرانس» گرفته شد. سرِ تندیسِ اسب شاخدارِ کشتی نیز از یک ناوچه بریتانیایی ساخته‌شده در سال ۱۷۴۵ اقتباس شد. هنگامی که ماکت ساخته‌شده توسط لیژه-بلر تکمیل شد، هرژه آن را در طراحی پنل‌های کمیک پیاده‌سازی کرد و مرتباً طرح‌های خود را به لیژه-بلر نشان می‌داد تا مطمئن شود هیچ خطای فنی در تصویرسازی کشتی وجود ندارد. در شکل نهایی‌اش در کتاب، اسب شاخدار یک کشتی «رتبهٔ سوم» است: کشتی‌ای سه‌دکله با ۵۰ توپ که بیش از ۴۰ متر طول و ۱۱ متر پهنا دارد.

پس از انتشار اسب شاخدار، ناشر آلمانی هرژه، یعنی انتشارات کارلسن، یک ماکت عتیقه از کشتی دانمارکی سدهٔ هفدهم به نام اسب شاخدار (Enhjørningen) به او هدیه داد. تا آن زمان، هرژه هیچ اطلاعی نداشت که واقعاً کشتی‌ای با همین نام و با تندیس اسب شاخدار وجود داشته است.

 در ماجراهای تن‌تن 

 تاریخچهٔ تخیلی کشتی 
اسب شاخدار تا حدی در سال ۱۶۷۶ می‌گذرد. در ترجمهٔ انگلیسی، اسب شاخدار در دوران فرمانروایی چارلز دوم تحتِ پرچم بریتانیا خدمت می‌کند و فرماندهٔ آن «سِـر فرانسیس هادوک» است، یکی از نیاکان کاپیتان هادوک. اما در نسخهٔ اصلی فرانسوی هرژه، اسب شاخدار پرچم فرانسه را برای نیروی دریایی فرانسه در دوران لوئی چهاردهم حمل می‌کند و فرماندهٔ آن شوالیه فرانسوا دو هادوک است. هیچ کشتی‌ای با نام اسب شاخدار در سالنامه‌های نیروی دریایی فرانسه در سدهٔ هفدهم ذکر نشده است. با این حال، بین سال‌های ۱۶۳۴ تا ۱۶۸۸ نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا کشتی جنگی بزرگی به نام اچ‌ام‌اس یونیکورن داشت که دستِ بر قضا، فرماندهٔ آن ناخدایی به نام کاپیتان هادوک بود.

گنج‌های راکام (۱۹۴۴) ماجرایی را روایت می‌کند که تن‌تن و دوستانش برای بازیابی گنج گمشدهٔ دزد دریایی راکهام قرمز آغاز می‌کنند؛ گنجی که تن‌تن باور دارد در کشتی غرق‌شدهٔ اسب شاخدار قرار دارد. شوالیه دو هادوک سه ماکت از اسب شاخدار ساخته و یک نقشهٔ گنج را در هر یک پنهان کرده بود. این ماجراجویی که در هر دو کتاب روایت می‌شود، تن‌تن را به اسب شاخدار و گنج گمشدهٔ آن هدایت می‌کند.

اقتباس سینمایی سال ۲۰۱۱ از هر دو کتاب تن‌تن، داستان اسب شاخدار را بازمی‌گوید. فیلم ماجراهای تن‌تن: راز اسب شاخدار به کارگردانی استیون اسپیلبرگ و تهیه‌کنندگی پیتر جکسون و کاتلین کندی در اکتبر تا دسامبر ۲۰۱۱ منتشر شد.

 نقش در داستان 
در حالی که اسب شاخدار در سال ۱۶۷۶ در هند غربی فعالیت می‌کند، این کشتی که فرماندهی آن با شوالیه فرانسوا دو هادوک است، توسط گروهی از دزدان دریایی به رهبری راکهام قرمز مورد حمله و تصرف قرار می‌گیرد. دزدان دریایی پرچم قرمز برافراشته می‌کنند — به این معنا که هیچ‌کس زنده نخواهد ماند. در جریان نبرد، شوالیه فرانسوا دو هادوک زخمی شده و بیهوش می‌شود. بعدها، اعضای باقی‌ماندهٔ خدمهٔ اسب شاخدار یا کشته می‌شوند یا به دریا انداخته می‌شوند. شوالیه هادوک به هوش می‌آید و خود را بسته به دکل اصلی می‌یابد. کشتی دزدان دریایی آسیب دیده و در حال غرق شدن است، بنابراین راکهام قرمز خود را به اسب شاخدار منتقل می‌کند. سپس کشتی به سوی جزیره‌ای خالی از سکنه حرکت می‌کند. هنگام لنگر انداختن، شوالیه دو هادوک موفق می‌شود خود را آزاد کند و به انبار باروت اسب شاخدار برود. در آنجا آخرین بار با راکهام روبه‌رو می‌شود و او را در یک نبرد شمشیرزنی می‌کشد. پیش از فرار با قایق کوچک کشتی، او موفق می‌شود با استفاده از فتیله‌ای آهسته‌سوز انبار باروت را آتش بزند و باعث انفجار و غرق‌شدن اسب شاخدار (با خدمهٔ مستِ راکهام و احتمالاً گنج او) شود.

در زمان حال، تن‌تن، سگش میلو، و دوستانش کاپیتان هادوک و پروفسور تورنسول، مختصاتی را دنبال می‌کنند که شوالیه فرانسوا دو هادوک در قالب معمایی عجیب در سه ماکت اسب شاخدار برای سه پسرش به جا گذاشته بود. با رسیدن به مختصات، آن‌ها جزیره را می‌یابند و با غواصی، لاشهٔ اسب شاخدار را کشف می‌کنند. با اینکه اشیای گوناگونی از آن بازیابی می‌کنند، اما گنج را نمی‌یابند. پس از بازگشت به بلژیک، تن‌تن درمی‌یابد که پیام شوالیه دو هادوک به محل کشتی اشاره نداشته بلکه به گوی کره‌ای‌شکلی اشاره می‌کرده که روی تندیسی در خانهٔ قدیمی او قرار دارد. با فهمیدن اینکه فرانسیس هرگز گنج را رها نکرده و آن را با خود به خانه برده، تن‌تن مختصات واقعی گنج را روی کره پیدا می‌کند، دکمهٔ مخفی آن را فشار می‌دهد و گنج راکهام سرخ را درون آن کشف می‌کند.

 یادداشت‌ها 

 منابع 

 کتاب‌شناسی 












رده:اجسام‌های تخیلی در کمیک‌ها
رده:عناصر تخیلی معرفی‌شده در ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:کشتی‌های تخیلی
رده:کمیک‌ها در ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:ماجراهای تن‌تن و میلو