ابراهیم بن شیبان کرمانشاهی

ابراهیم‌بن‌شَیبان کرمانشاهی یا ابواسحاق ابراهیم‌بن‌شَیبان قرمیسینی (؟ - ۳۰۷ قمری)، از صوفیان ایرانی اهل تسنن سدهٔ چهارم هجری قمری بود.محمدعلی سلطانی، تاریخ تسنن در کرمانشاه، صفحهٔ ۲۲. او را با القابی چون شیخ‌الجبل و شیخ‌الصوفیه نیز می‌شناخته‌اند. در مورد زندگی او چیزی جز نوشتارهای پراکنده در دست نیست اما درگذشت او را بین سال‌های ۳۳۰ تا ۳۴۸ هجری قمری دانسته‌اند. عطار نیشابوریشیخ فریدالدین عطار نیشابوری، تذکره‌الاولیا، صفحهٔ ۴۴۲. و برخی از منابع دیگر، درگذشت او را به سال ۳۳۷ هجری قمری ذکر کرده‌اند.

 زندگی 
عبدالرحمن جامی در کتاب نفحات‌الانس، او را از طبقهٔ رابعهٔ صوفیان دانسته و کنیت او را ابواسحاق ذکر کرده‌است و گفته که از یاران ابوعلی قومسانی، ابوعبدالله مغربی و ابراهیم خوّاص بوده و وی را صاحب مقاماتی در ورع و تقوا دانسته‌است.نورالدین عبدالرحمن جامی، نفحات الانس، صفحهٔ ۲۲۰. به لحاظ طریقت و سلوک فکری و عملی، پیروِ سلسله‌های کمیلیه، طیفوریه و سلسلهٔ حسن بصری بوده‌است.روح‌الله بهرامی، شیخ‌الصوفیه و حجه‌الجبال: جستاری در احوالات و حیات عرفانی ابراهیم‌بن‌شیبان قرمیسینی، فصلنامهٔ فرهنگ کرمانشاه، صفحهٔ ۱۰۳. سمعانی از شیبانی با عنوان «شیخ الجبال علی الأطلاق فی وقته» یاد کرده‌است.عطار، محمد بن ابراهیم. ۱۳۹۷. تذکرةالأولیاء، مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمدرضا شفیعی کدکنی، جلد ۱، تهران، سخن، چاپ اول؛ ص ۷۷۴.

او سفرهای بسیاری به کشورهای اسلامی داشته و سال‌های بسیاری را در عراق، مکه، حجاز، شام، شمال آفریقا و مصر گذراند.روح‌الله بهرامی، شیخ‌الصوفیه و حجه‌الجبال: جستاری در احوالات و حیات عرفانی ابراهیم‌بن‌شیبان قرمیسینی، فصلنامهٔ فرهنگ کرمانشاه، صفحهٔ ۹۸.

ابوالقاسم نصرآبادی و ابوزید مرغزی (مروزی) از معروفترین شاگردان و مریدان ابراهیم‌بن‌شیبان کرمانشاهی بوده‌اند.روح‌الله بهرامی، شیخ‌الصوفیه و حجه‌الجبال: جستاری در احوالات و حیات عرفانی ابراهیم‌بن‌شیبان قرمیسینی، فصلنامهٔ فرهنگ کرمانشاه، صفحات ۱۰۵ و ۱۰۶.

ابراهیم شیبانی در قرمیسین (کرمانشاه) درگذشته و بر اساس منابع موجود در همانجا نیز به خاک سپرده شده‌است.عطار، محمد بن ابراهیم. ۱۳۹۷. تذکرةالأولیاء، مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمدرضا شفیعی کدکنی، جلد ۱، تهران، سخن، چاپ اول؛ ص ۷۷۴.

 در تذکره‌الاولیاء 
عطار نیشابوری در تذکره‌الاولیاء فصلی را تحت عنوان «ذکر شیخ شیخ ابراهیم شیبانی رحمه‌الله علیه» به او اختصاص داده‌است که اینگونه آغاز می‌شود:

 منابع دربارۀ زندگی دینوری 
برخی از منابع تاریخی که به ممشاد دینوری اشاره کرده و یا اطلاعاتی دربارۀ او به دست داده‌اند عبارتند از:عطار، محمد بن ابراهیم. ۱۳۹۷. تذکرةالأولیاء، مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمدرضا شفیعی کدکنی، جلد ۱، تهران، سخن، چاپ اول؛ ص ۷۷۴.

 حلیة‌الأولیاء، ۳۶۱/۱۰ (شمارۀ ۶۳۹).
 تاریخ دمشق، ۴۴۱/۶-۴۴۴.
 مقامات ابوعلی قومسانی، بند ۷ و بند ۳۳.
 طبقات الصوفیه، انصاری، ۴۴۲-۴۴۳.
 تاریخ الاسلام، ذهبی، ۷۰۶/۷.
 لطایف الأذکار، ۱۲۷.
 الرسالة القشیریّه، ۲۹.
 ترجمۀ رسالۀ قشیریّه، ۷۶.
 البیاض و السواد، ۲۲۳.
 المختار من مناقب الأخیار، ۲۶۲/۱-۲۶۵.
 طبقات الصوفیه، سلمی، ۴۰۲-۴۰۵.
 الأنساب، ۴۴۸b.
 الطبقات الکبری، ۱۶۱/۱.
 مناقب الأبرار، ابن خمیس، ۱۱۷/۲-۱۲۰.
 سلوَة العارفین، ۵۳۲.
 بستان العارفین، ۱۴۲، ۱۴۳، ۲۴۸.
 رسائل فارسی، انصاری، ۲۶/۱-۲۷.
 ادب الملوک، ۱۷، ۱۸.
 تهذیب خالصة الحقایق، فهرست.

 پانویس 

 منابع 





رده:اهالی کرمانشاه
رده:کردهای اهل ایران
رده:درگذشتگان ۳۳۷ (قمری)
رده:روحانیان سنی
رده:صوفیان اهل ایران
رده:صوفیان اهل کرمانشاه