خمازی

خمازی یا حمازی یک پادشاهی باستانی یا احتمالاً دولت‌شهری بااهمیت بوده که بین سال‌های ۲۵۰۰ تا ۲۴۰۰ پیش از میلاد به اوج شکوفایی رسیده است. مکان دقیق آن مشخص نیست اما برخی معتقدند که این شهر باید جایی در غرب کوه‌های زاگرس بین ایلام و آشور و به احتمال زیاد نزدیک نوزی یا همدان امروزی قرار داشته باشد.The Sumerian King List. Accessed 15 Dec 2010.

خمازی برای اولین بار با کشف یک گلدان توسط باستان‌شناسان در معرض توجه قرار گرفت. سطح این گلدان حاوی خطی بسیار کهن بود که از پیروزی اوتوگ (یا اوهوب) یکی از شاهان نخست کیش بر آن مکان حکایت داشت. این مسئله باعث شد تا لورنس وادال در سال ۱۹۲۹ مکان خمازی جایی در کارکمیش سوریه عنوان کند. امروزه عموماً جای آن را در حومهٔ دیاله تلقی می‌کنند.Cooper, Jerrold S. , "Studies in Mesopotamian Lapidary Inscriptions. III1", Iraq 46.2, pp. 87-93, 1984

یکی از نخستین اشارات به خمازی در داستان حماسی انمرکار و فرمانروای ارته می‌باشد جایی که انمرکار به انکی نیایش کرده و از گوناگونی زبان‌ها در سرزمین‌های مسکونی مختلف هنگام ساخت زیگورات‌ها در اریدو و اوروک می‌گوید. خمازی تنها سرزمینی است که در این نیایش با عنوان «با زبان‌های بسیار» توصیف می‌شود. در متن انمرکار و انسوهگیرانا از جادوگر خمازی به نام اورگیرینونا یاد می‌شود که بعد از نابودی خمازی به آراتا می‌رود. پس از آن او را به همراه فرمانروای آراتا برای انقیاد انمرکار می‌فرستند ولی آن‌ها شکست می‌خورند.Kramer, Samuel Noah, "Enmerkar and the Lord of Aratta: A Sumerian Epic Tale of Iraq and Iran", Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1952Ansky, S. , "Enmerkar and the Lord of Aratta", The Harps that Once... , edited by David G. Roskies, New Haven: Yale University Press, pp. 275-319, 1992

بنابر فهرست شاهان سومر، شاهِ خمازی به نام هادانیش پس از شکست کیش بر سومر استیلا داشت اما در عوض توسط انشاکوشانّا شاه اوروک شکست خورد.

 منابع 

رده:فرمانروایان پیشین
رده:دولت‌شهرها
رده:سومر
رده:شهرهای راه ابریشم
رده:مدیترانه شرقی
رده:مناطق مسکونی پیشین در عراق