سارومات

بندانگشتی|300x300پیکسل|محدوده تقریبی سلمستان، که از غرب هم‌مرز با رود ویستولا تا دهانه دانوب بود و از سمت شرق تا رود ولگا را در بر می‌گرفت و با سواحل دریاهای سیاه و خزر و همچنین قفقاز از جنوب همسایه بود.
سَلمِستان یا سرمستان، نام سرزمینی است که در آن گروهی از سکاها به نام سرمت‌ها زندگی می‌کردند.یکی از گویشهای لاتین پایه.

منشأ سرمت‌ها بخش‌های مرکزی استپ اوراسیا بود و آن‌ها بخشی مردم سکا بودند.. "During the first millennium BCE, nomadic people spread over the Eurasian Steppe from the Altai Mountains over the northern Black Sea area as far as the Carpathian Basin... Greek and Persian historians of the 1st millennium BCE chronicle the existence of the Massagetae and Sauromatians, and later, the Sarmatians and Sacae: cultures possessing artefacts similar to those found in classical Scythian monuments, such as weapons, horse harnesses and a distinctive ‘Animal Style' artistic tradition. Accordingly, these groups are often assigned to the Scythian culture... آن‌ها در حدود قرن چهارم و سوم پ. م شروع به مهاجرت به سمت غرب کردند و تا سال ۲۰۰ پ. م بر سکاهای آن سرزمین تسلط یافتند. بزرگ‌ترین گستره سرزمین آن‌ها، در حدود سال ۱۰۰ پ. م بود، سرزمین آن‌ها از رودخانه ویستولا تا دهانه دانوب و در شرق تا ولگا، در همسایگی سواحل .دریای سیاه و خزر و همچنین سرزمین قفقاز در جنوب، بودند قلمرو آنها که در نزد قوم شناسان یونانی - رومی Sarmatia شناخته می‌شد و شامل بخش غربی سرزمین سکاها (شامل اوکراین مرکزی امروزی، اوکراین جنوب شرقی، روسیه جنوبی، مناطق ولگا و اورال جنوبی، همچنین به میزان کمتری در شمال شرقی بالکان و اطراف مولداوی) بود.

بر پایه کتاب جغرافی بطلمیوس، جغرافیدان پرآوازه یونانی، دو کشور سلمستان وجود داشت. سلمستان آسیایی و سلمستان اروپایی، که این یکی تقریباً همان است که در آینده دوک نشین بزرگ لیتوانی نام گرفت.

300px|بندانگشتی|چپ|نقشه امپراتوری روم و سرمتیه (سلمستان) همسایه دولت نوپدید ژرمانیای بزرگ در اوایل سده دوم میلادی

از آنجا که سرمتی‌ها دستاوردهای فرهنگی بزرگی داشتند و نژاد کهن شرق اروپا شناخته شدند، در سده نوزدهم جنبش بزرگی در همین سلمستان اروپایی، لهستان و لیتوانی و دیگر کشورهای اروپای خاوری با نام سرمتی‌گرایی ریشه دوانید و تا دیر زمانی نیروبخش انگیزه و پیشرفت در میان مردمان این کشورها بود.

 سلمستان در نوشته‌های ایرانی 
در نوشته‌های اسطوره‌ای و دینی ایرانی، فریدون که شاه آریاییان بود، سرزمین خویش را میان ۳ فرزند خود سَلم، تور و ایرج بخش کرد نام سلم در نوشته‌های باستان به صورت «سئیریم» و «سرم» نیز خوانده می‌شده است و نام سرمان در تاریخ به صورت «سرمت» و در لاتینی «سرمتای» و سرومت آمده است یونانیان و رومیان در مورد طوایفی به کار می‌بردند که به تدریج سکاها را از نواحی جنوب روسیه بیرون راندند.

 مردمان سرمتی 

بندانگشتی|320px|سرزمین سرمت و سکستان در سال ۱۰۰ پ.م. گستره شاهنشاهی پارت نیز در نقشه نشان داده شده.

بندانگشتی | سلمستان در سده دوم میلادی

سَرمَت یا سلمستانی‌ها یکی از مجموعه اقوام باستانی ساکن استپ‌های جنوب روسیه بودند. سرمت‌ها شاخه غربی از سکاها بشمار می‌آمدند که در قرن ۴ و ۵ پیش از میلاد زندگی می‌کردند.J.Harmatta: "Scythians" in UNESCO Collection of History of Humanity - Volume III: From the Seventh Century BC to the Seventh Century AD. Routledge/UNESCO. 1996. pg. 182(2007). Encyclopædia Britannica, s.v. "Sarmatian". Retrieved May 20, 2007, from [Encyclopædia Britannica Online: http://www.britannica.com/eb/article-9065786] سکاها از اقوام ایرانی نژاد بودند. اقوام و تیره‌های سرمتی از دربرگیرنده چهار نام شناخته شده ترند:
 رخش‌الان‌ها
 یازیگ‌ها
 یاسی‌ها
 آلان‌ها

این قوم پس از قرن چهارم پیش از میلاد رفته رفته با آغاز دوره مهاجرت‌ها(هون‌ها، گات‌ها) از جمعیتش کاسته شد، از میان نوادگان این قوم در آغاز قرون پس از میلاد به آلان‌ها معروف شدند و در قرون جدید آنها را با نام آسی‌ها می‌شناسند که در منطقه اوستیا زندگی می‌کنند.James Minahan, "One Europe, Many Nations", Published by Greenwood Publishing Group, 2000. pg 518: "The Ossetians, calling themselves Iristi and their homeland Iryston are the most northerly Iranian people. … They are descended from a division of Sarmatians, the Alans who were pushed out of the Terek River lowlands and in the Caucasus foothills by invading Huns in the fourth century A.D.

گسترده‌ترین ناحیه‌ای که سرمتی‌ها در آن سکونت یافتند از یک سو سرزمین میان رودخانه ویستولا (در لهستان کنونی) تا ریزشگاه رود دانوب (در رومانی و بلغارستان امروزی) و از سوی شرق تا ولگا (در روسیه و قزاقستان فعلی) و از سوی دیگر از منطقه اسرارآمیز فرااپاختریانhyperborean، آنان بورئاس، خدای باد شمال را ساکن سرزمین تراس (از تیره‌های ایرانی) می‌شناختند، پس فرااپاختریان (فراشمالیان) را که جانوارانی بزرگ پیکر می‌پنداشتند از شمال تراس می‌دانستند. در شمال تا دریای سیاه (در اوکراین کنونی) و دریای خزر در جنوب بود. سرزمین‌های میان دریای سیاه و خزر تا کوه‌های قفقاز هم در محدوده آنها بشمار می‌آمد.

ریشه نام سرمت را همریشه با واژه اوستایی zarema- به معنی «پیر» دانسته‌اند و نظر زبانشناسان بر این است که این نام معنی مهتر و پیشوا را تداعی می‌کرده است.

 نوشته‌های غربی 
سرزمین سلمستان چنان گسترده بود که برای نمونه، جغرافیدان نامدار یونانی، بطلمیوس اسکندرانی، نام سلمستان آسیایی و سلمستان اروپاییSarmatia Asiatica and Sarmatia Europea را همچون دو گستره به هم پیوسته در جغرافیای خود یاد نموده است. سلمستان اروپایی با آنچه در آینده به دوک نشین بزرگ لیتوانی نام گرفت سازگاری بسیاری دارد.

بندانگشتی|نقشه تاریخی وابسته به بطلمیوس (به لاتین) چاپ ۱۴۶۷: سلمستان آسیایی و اروپایی

 زبان 
زبان سَرمَتی: از زبان‌های ایرانی شرقی. زبانی که مردمان سَرمت بدان گفتگو می‌کردند. زبان آسی بازمانده‌ای از این زبان است.

 جستارهای وابسته 
 سرمتی گرایی
 سکاها
 یاسی‌ها
 آلان‌ها
 اوستیا
 یازیگ‌ها
 آس‌ها
 داس‌ها
 تراس‌ها
 رخش الان‌ها
 روکسولانی
 سکستان
 سبزدشت اوراسیا
 رودخانه سرسوتی

 منابع 

 Brzezinski, R. , et al, The Sarmatians 600 BC-AD 450 (in series Men-At-Arms 373) 
 Davis-Kimball, Jeannine. 2002. Warrior Women: An Archaeologist's Search for History's Hidden Heroines. Warner Books, New York. 1st Trade printing, 2003.  (pbk).
 تادئوش سولیمیرسکی، The Sarmatians (vol. 73 in series "Ancient People and Places") Praeger Publishers, 1970

 پیوند به بیرون 
 سرمتی‌ها (به انگلیسی)
 سرمت‌ها
 وضعیت زن میان سکاها و سرمت‌ها

رده:اقوام باستانی
رده:الان‌ها
رده:پادشاهی بسفور
رده:تاریخ اورال
رده:تاریخ اوکراین
رده:تاریخ باستان اوکراین
رده:تاریخ باستان رومانی
رده:تاریخ روسیه
رده:تاریخ رومانی
رده:تاریخ قزاقستان
رده:تاریخ قفقاز شمالی
رده:جغرافیای باستانی
رده:سرمتی
رده:عشایر اوراسیا
رده:فرهنگ‌های باستانی آسیا
رده:فرهنگ‌های باستان‌شناختی اروپای جنوب شرقی
رده:فرهنگ‌های باستان‌شناختی اروپای شرقی
رده:کوچ‌گردهای ایرانی‌تبار
رده:کوچ‌نشینان اوراسیا
رده:مردمان ایرانی‌تبار
رده:مردمان باستانی ایران
رده:ویکی‌سازی رباتیک