جان ریچاردسون (خاورشناس)

جان ریچاردسون (۱۷۴۰/۱۷۴۱ – ۱۷۹۵) مؤلف نخستین فرهنگ فارسی-عربی-انگلیسی به سال ۱۷۸۰–۱۷۷۸ است. فرهنگ او که به فرهنگ ریچاردسون مشهور است دربردارنده ۵۰ هزار واژه فارسی همراه با برابرنهاد انگلیسی آنهاست.

جان ریچاردسون‏‏‏‏‏‏‏، عضو انجمن سلطنتی آسیایی و از هموندان کالج وادهامِ دانشگاه آکسفورد، ویراستار نخستین فرهنگ سه‌زبانهٔ فارسی–عربی–انگلیسی بود که در سال‌های ۱۷۷۸ تا ۱۷۸۰ منتشر شد.کلارک، جان. (۱۸۰۶). The Bibliographical Miscellany; Or, Supplement to the Bibliographical Dictionary، ص. ۲۷۶–۲۷۷. اثر بنیادی او دربارهٔ دستور زبان فارسی، که با همکاری سر ویلیام جونز نوشته شد، از آثار پیشگام در این حوزه به‌شمار می‌رود و از نظر تاریخی در شکل‌گیری بنیان زبان‌شناسی تطبیقیِ فارسی اهمیت دارد.لیبر، فرانسیس و دیگران. (۱۸۳۵). "Persian Language, Literature and Religion" در Encyclopædia Americana، جلد دهم، ص. ۳۹.

ریچاردسون فرهنگ خود را بر پایهٔ ساختاری مشابه با اثر «گئورگ منینسکی»، یعنی Thesaurus Linguarum Orientalis, Turcicæ, Arabicæ, Persicæ (۱۶۸۰) تنظیم کرده بود.

هر جلد از این مجموعهٔ دو‌جلدی به‌صورت جداگانه فروخته می‌شد؛ جلد نخست (فارسی–عربی–انگلیسی) فروش بسیار بیشتری نسبت به جلد دوم (انگلیسی–فارسی–عربی) داشت. زمانی که کتاب‌فروشان با انبار اضافی از نسخه‌های ناتمام روبه‌رو شدند، شمار بیشتری از جلد نخست در چاپ دوم منتشر شد.

پژوهش پیشرو ریچاردسون از طریق ویرایش‌های گوناگون چارلز ویلکینز گسترش یافت و در دسترس‌تر شد.زنکر، ی. ت. (۱۸۴۶). Bibliotheca orientalis: Manuel de bibliographie orientale، ص. ۱۳. آثار زبان‌شناسان سدهٔ نوزدهم، از جمله فرانسیس جانسون و فرانسیس جوزف استینگاس، موجب شد نام ریچاردسون به‌عنوان خاورشناس و پژوهشگر برجسته همچنان شناخته شود.

آثار برگزیده 
اعتبار علمی ریچاردسون به‌وسیلهٔ فرهنگ‌نویسان بعدی که آثار او را بازبینی و گسترش دادند بیشتر شد.

ریچاردسون، جان. (۱۷۷۷). A Dictionary, Persian, Arabic, and English. آکسفورد: انتشارات کلارِندون. [OCLC: 84952352]
 روسو، ساموئل؛ ویلیام جونز؛ حافظ؛ و جان ریچاردسون. (۱۸۰۵). The Flowers of Persian Literature: Containing Extracts from the Most Celebrated Authors, in Prose and Verse; with a Translation into English... لندن: ساموئل روسو. [OCLC: 29332319]
 ویلكینز، چارلز (ویراستار). (۱۸۱۰). A Vocabulary Persian, Arabic, and English; Abridged from the Quarto Edition of Richardson's Dictionary. لندن: اف و سی. ریویگنسون. [OCLC: 5631372]
 جانسون، فرانسیس (ویراستار). (۱۸۵۲). A Dictionary, Persian, Arabic, and English. لندن: انتشارات وی.اچ. آلن. [OCLC: 29094740] – این اثر بر پایهٔ فرهنگ منینسکی تدوین و به‌وسیلهٔ ریچاردسون و سر چارلز ویلکینز بازبینی و تکمیل شد.
 استینگاس، فرانسیس جوزف (ویراستار). (۱۸۹۲). A Comprehensive Persian-English Dictionary... لندن: کرازبی لاک‌وود و پسر. [OCLC: 43797675]

منابع

کلارک، آدام. (۱۸۰۶). The Bibliographical Miscellany; Or, Supplement to the Bibliographical Dictionary. لندن: دبلیو. بینز. [OCLC: 14824018]

لیبر، فرانسیس؛ ای. ویگلزورث؛ و توماس گامالیل برادفورد. (۱۸۳۵). "Persian Language, Literature and Religion" در Encyclopædia Americana، جلد دهم. فیلادلفیا: دسیلور، توماس و شرکا. [OCLC: 830181]

زنکر، ی. ت. (۱۸۴۶). Bibliotheca orientalis: Manuel de bibliographie orientale. لایپزیگ: گیوم آنگلمن.

پیوند به بیرون

 منابع 

رده:ایران‌شناسان اهل انگلستان
رده:حافظ‌پژوهان
رده:خاورشناسان اهل انگلستان
رده:درگذشتگان ۱۷۹۵ (میلادی)
رده:زادگان دهه ۱۷۴۰ (میلادی)
رده:زبان‌شناسان اهل انگلستان
رده:زبان‌شناسان تاریخی
رده:لغت‌شناسان اهل انگلستان
رده:نویسندگان مرد اهل انگلستان
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل انگلستان