بدرخان پاشا

بدرخان بیگ (به کردی: بەدرخان بەگ، Bedirxan Beg) یا بدرخان پاشا، از رهبران سیاسی کُرد و آخرین پادشاه امارت بوتان بود.https://books.google.com/books?id=zRcoBgAAQBAJ&dq=bedir+khan+kurdish+beg&pg=PT17https://books.google.com/books?id=uVcfJRbu38kC&dq=bedir+khsn+beg+kurdish+leader&pg=PA220#v=onepage&q=bedir%20khsn%20beg%20kurdish%20leader&f=falseJongerden, Joost (2012). Jorngerden, Joost; Verheij, Jelle (eds.). Social Relations in Ottoman Diyarbekir, 1870-1915. Brill. p. 60.

بدرخان پاشا رئیس موروثی خاندان روژاکی بود که مقر آنان قلعه باستانی بتلیس بوده و از نوادگان شرف‌خان بدلیسی بود، در جزیره (که اکنون در ترکیه قرار دارد) از خانواده عزیزان متولد شد.Jwaideh, Wadie (2006-06-19). Kurdish National Movement: Its Origins and Development. Syracuse University Press. p. 62.او در سال ۱۸۲۱ به‌ عنوان امیر امارت بوتان منصوب شد و تا سال ۱۸۴۷ حکومت کرد.Jongerden, Joost (2012). Jorngerden, Joost; Verheij, Jelle (eds.). Social Relations in Ottoman Diyarbekir, 1870-1915. Brill. p. 60.بدرخان‌ها همچنین ادعا می‌کردند که از نسل خالد بن ولید، سردار محمد هستند.Jwaideh, Wadie (2006-06-19). Kurdish National Movement: Its Origins and Development. Syracuse University Press. p. 62Aktürk, Ahmet Serdar (2018). "Family, Empire, and Nation: Kurdish Bedirkhanis and the Politics of Origins in a Changing Era". Journal of Global South Studies. 35 (2): 392. او در دوره امپراتوری عثمانی پرچم استقلال کردها را برافراشت و نخستین کسی است که به منازعه میان کردها و عثمانی صبغهٔ قومی بخشید و خواستار تشکیل دولت کردی شد. وی قصد پادشاهی کردن بر کردستان را داشت و توانست با متحد کردن بسیاری از قبایل و طوایف کرد بر تمامی مناطق کردنشین عثمانی مسلط گردد و به نام خود سکه ضرب کند و خطبه بخواند. ارتش او ترکیبی از نیروهای طوایف کُرد، آشوری، ارمنی و عرب بودند. او در دهه ۴۰ سده ۱۹ میلادی، پس از شورش نسطوریان در زادگاهش، به جنگ با آشوریان مشغول شد.

 اوایل زندگی 
او فرزند عبدالله بیگ بود و پس از آنکه پسرعمویش سیف‌الدین (که پس از مرگ عبدالله بیگ جانشین او شد) نتوانست منطقه را آرام کند و برادرش سعید بیگ که بیش از حد مذهبی بود، رهبری را به بدرخان واگذار کرد و او حاکم بوتان شد.Gökçe, Hasan (1997). Kieser, Hans-Lukas (ed.). Kurdistan et l'Europe (in French). Chronos. pp. 77–78.در طول اولین دوره حکومت خود، بدرخان به زودی یک کنترل منطقه‌ای به اندازه کافی قوی ایجاد کرد که به او اجازه داد در طول جنگ روسیه و ترکیه بین سال‌های ۱۸۲۸ و ۱۸۲۹ از حمایت عثمانی خودداری کند.Behrendt, Günter (1993). Nationalismus in Kurdistan: Vorgeschichte, Entstehungsbedingungen und erste Manifestationen bis 1925 (in German). Deutsches Orient-Institut. p. 166.او موفق شد مناطق جنگ‌زده تحت کنترل خود را توسعه دهد و طی چند سال، جمعیت منطقه تحت کنترل او به طور قابل توجهی افزایش یافت.Gökçe, Hasan; Kieser, Hans-Lukas (ed.)(1997), pp.78–79موفقیت او به حدی بود که دیپلمات‌های اروپایی از منطقه به دولت‌های خود درمورد توانایی بدرخان در ارائه استاندارد اقتصادی و امنیت خوب به پیروانش، در مقایسه با سایر مناطق همسایه، گزارش دادند.Gökçe, Hasan; Kieser, Hans-Lukas (ed.)(1997), pp.78–79بدرخان به امنیتی که برای منطقه به ارمغان آورده بود افتخار می‌کرد زیرا تحت رهبری او، راهزنی از بین رفته بود و کاروان‌ها می‌توانستند با امنیت از قلمرو او عبور کنند.Gökçe, Hasan; Kieser, Hans-Lukas (ed.)(1997), p.80در سال ۱۸۳۶، عثمانی‌ها به او حمله کردند و او را شکست دادند و بدرخان سوگند وفاداری خود را با آنها تجدید کرد.Behrendt, Günter (1993). Nationalismus in Kurdistan: Vorgeschichte, Entstehungsbedingungen und erste Manifestationen bis 1925 (in German). Deutsches Orient-Institut. p. 166.در سال ۱۸۳۸، رشید پاشای عثمانی جزیره را فتح کردBruinessen, Martin van (1992). Agha, Shaikh and State: The Social and Political Structures of Kurdistan. Bloomsbury Academic. p. 179.و بدرخان به دلیل سیاست‌های مرکزگرایانه عثمانی شروع به از دست دادن قدرت خود کرد. پس از نبرد نیزیپ در سال ۱۸۳۹، که در آن بدرخان از طرف عثمانی شرکت داشت،Aydin, Suavi; Verheij, Jelle (2012). Jongerden, Joost; Verheij, Jelle (eds.). Social Relations in Ottoman Diyarbekir, 1870-1915. Brill. pp. 34–35.او به عنوان حاکم مسلط کُرد در کردستان مرکزی ظهور کرد.بدرخان مالیات‌ها را افزایش داد، سکه‌های خود را ضرب کرد و سیستم قضایی را سازماندهی کرد.Aydin, Suavi; Verheij, Jelle (2012). Jongerden, Joost; Verheij, Jelle (eds.). Social Relations in Ottoman Diyarbekir, 1870-1915. Brill. p. 36.امنیت در بوتان به او چنان محبوبیتی در بین ساکنانش بخشید که بسیاری از خانواده‌های مناطق همسایه در امارت بوتان ساکن شدند.Gökçe, Hasan; Kieser, Hans-Lukas (ed.)(1997), p.80این امر منجر به اختلاف با والی موصل شد که در سال ۱۸۴۲ می‌خواست منطقه جزیره را به استان موصل ملحق کند، هدفی که مردم جزیره با آن موافق نبودند.Gökçe, Hasan; Kieser, Hans-Lukas (ed.)(1997), p.80تا سال ۱۸۴۵، بدرخان پاشا بر منطقه‌ای از دیاربکر تا موصل در غرب و ارومیه در شرق حکومت می‌کرد.Bruinessen, Martin van (1992).p.180از آنجا که مشخص بود او با ایجاد شبه‌نظامیان بین‌ قبیله‌ای متشکل از سربازان چندین قبیله، نوسازی نیرو‌های خود را برنامه‌ریزی کرده بود و خطبه‌های جمعه به نام او خوانده می‌شد، دولت مرکزی عثمانی تصمیم گرفت به جنبش استقلال‌طلبانه نوظهور بدرخان پایان دهد.Ates, Sabri (22 April 2021), The End of Kurdish Autonomy: The Destruction of the Kurdish Emirates in the Ottoman Empire, Cambridge University (published 2021), pp. 86–87

 اتحاد سه‌گانه 
پس از نبرد نیزیپ، بدرخان در سال ۱۸۴۰ با هان محمود از موکوس و نورالله بیگ از حکاری متحد شد و اتحاد سه‌گانه تشکیل داد.Aydin, Suavi; Verheij, Jelle (2012). Jongerden, Joost; Verheij, Jelle (eds.). Social Relations in Ottoman Diyarbekir, 1870-1915. Brill. p. 36.هنگامی که عثمانی‌ها تصمیم گرفتند جزیره را از دیاربکر جدا کرده و آن را به ایالت موصل ملحق کنند، بدرخان با این تصمیم مخالفت کرد و حاضر به تسلیم شدن در برابر والی موصل نشد.Ates, Sabri (2021), p.86در همین حال، هان محمود از موکوس تلاش ناموفقی برای فتح منطقه اطراف بدلیس انجام داد.Ates, Sabri (2021), p.87 اتحاد سه‌گانه با جمعیت آشوریان مسیحی درگیر شد و در سال‌های ۱۸۴۳ و ۱۸۴۶ قتل عام‌هایی را در میان آنها مرتکب شد.Aydin, Suavi; Verheij, Jelle (2012). Jongerden, Joost; Verheij, Jelle (eds.). Social Relations in Ottoman Diyarbekir, 1870-1915. Brill. p. 36. این درگیری زمانی آغاز شد که نسطوریان در منطقه بین ارومیه، موصل و حکاری تصمیم گرفتند از پرداخت مالیات تعیین شده به امیران حکاری در سال ۱۸۴۱ خودداری کنند.Gökçe, Hasan; Kieser, Hans-Lukas (ed.)(1997), p.87 پس از آنکه نورالله بیگ تلاش ناموفقی برای مطیع کردن نسطوریان به رهبری مارشیمون هفدهم انجام داد، از بدرخان بیگ درخواست کمک کرد.Gökçe, Hasan; Kieser, Hans-Lukas (ed.)(1997), p.87 در سال ۱۸۴۳ بدرخان پاشا مقاومت آنها را شکست و مارشیمون به موصل پناه برد.Gökçe, Hasan; Kieser, Hans-Lukas (ed.)(1997), p.88 همچنین در سال ۱۸۴۴ در کوه‌های طور عبدین ایزدی‌ها مورد حمله بدرخان قرار گرفتند،Tagay, Sefik; Ortac, Serhat. "Die Eziden und das Ezidentum – Geschichte und Gegenwart einer vom Untergang bedrohten Religion" (PDF) (in German). p. 50.هدف بدرخان مجبور کردن ایزدی‌ها به گرویدن به اسلام بود.King, Diane E. (2013-12-31). Kurdistan on the Global Stage: Kinship, Land, and Community in Iraq. Rutgers University Press.

فشار قدرت‌های اروپایی برای متوقف کردن قتل‌عام مسیحیان منجر به حمله نیروهای عثمانی به سرزمین‌های او در ساله‌های ۱۸۴۶-۱۸۴۷ شد. نیروی ۱۲۰۰۰ نفری عثمانی به فرماندهی عمر پاشا، که توسط قبایل ایزدی انتقام‌جو پشتیبانی می‌شد،Galip, Özlem Belçim (2015-04-24). Imagining Kurdistan: Identity, Culture and Society. Bloomsbury PublishingMcDowall, David (2021). A modern history of the Kurds. ارتش او را در نزدیکی زیتون، جزیره شکست دادند.https://books.google.com/books?id=Zgg6c_Ndtu4C&q=Bedirkhan+rebellion+1845&pg=PA471#v=onepage&q=Bedirkhan%20rebellion%201845&f=false در آغاز درگیری، او توانست عثمانی‌ها را شکست دهد، اما به‌عنوان یکی از فرماندهان مهم نیروهایش، به عثمانی‌ها پیویست و مجبور شد به قلعه اورو فرار کند، جایی که هشت ماه محاصره را تحمل کرد.Jwaideh, Wadie (2006), pp.73–74 بدرخان در ۴ ژوئیه ۱۸۴۷ مجبور شد در اروخ تسلیم عثمانی‌ها شود.Henning, Barbara (2018), p. 109 در همان روز، هان محمود نیز در تاتوان شکست خورد.Kardam, Ahmet (June 2019). "Kamuran Ali Bedir Khan". Institut Kurde. Études Kurdes. Paris: Fondation-Institut Kurde de Paris: 31. بدرخان توسط یزدانشیر، یکی از بستگان دور و فرمانده عالی رتبه نیروهایش که در ازای وعده مقامی در دولت به ارتش عثمانی پیوسته بود، مورد خیانت قرار گرفت.Badem, Candan (2010), "The impact of the war on ottoman social and political life", The Ottoman Crimean War (1853-1856), Bril, p. 362 یزدانشیر برای مدت کوتاهی به عنوان حاکم جزیره منصوب شد.Badem, Candan (2010), p.363 

 تبعید در کرت 
پس از آنکه امیدهای بدرخان مبنی بر اجازه اقامت در قسطنطنیه محقق نشد، او و همراهانش به کرت، که در آن زمان تحت حکومت امپراتوری عثمانی بود فرستاده شدند.Henning, Barbara (2018), pp.111–112 در سال ۱۸۵۳ او دو بار درخواست بازگشت به استانبول را داد اما درخواست‌‌هایش رد شد.Henning, Barbara (2018), p.113 در سال ۱۸۵۵ او مزرعه‌ای را در خارج از کرت خریداری کرد که آن را «کابیل هورا» نامید.Kardam, Ahmet (June 2019). "Kamuran Ali Bedir Khan". Institut Kurde. Études Kurdes. Paris: Fondation-Institut Kurde de Paris: 42–44. از آنجایی که در سال ۱۸۵۶ زلزله شدیدی در کرت رخ داد، او به دلیل تخریب دارایی‌هایش با مشکل مالی روبرو شد. حقوق او که هنوز از عثمانی دریافت می‌کرد تنها ۷۰۰۰ گوروش بود.Kardam, Ahmet (June 2019). "Kamuran Ali Bedir Khan". Institut Kurde. Études Kurdes. Paris: Fondation-Institut Kurde de Paris: 42–44. پس از آنکه بدرخان موفق به حل اختلافات بین مسیحیان و مسلمانان در جزیره شد، اوضاع بهتر شد.Özoğlu, Hasan (2004). Kurdish notables in the Ottoman Empire. State University of New York Press. p. 72. در سپتامبر ۱۸۵۷، سلطان عبدالمجید رویکرد خود را نسبت به بدرخان تغییر داد، حقوق او را دوبرابر کرد و به ۴۳ نفر از پیروانش اجازه بازگشت به کردستان را داد، با این وجود بدرخان تصمیم گرفت در کرت بماند.Kardam, Ahmet (June 2019). "Kamuran Ali Bedir Khan". Institut Kurde. Études Kurdes. Paris: Fondation-Institut Kurde de Paris: 42–44. 

 همچنین ببینید 
 کشتارهای بدرخان

 منابع 

رده:مسلمانان کرد
رده:نظامیان کرد
رده:حاکمان کرد
رده:کردهای اهل عثمانی
رده:سیاست‌مداران کرد
رده:افراد سیاسی اهل عثمانی
رده:تاریخ مردم کرد