میدان تنگیز

میدان تنگیز  میدان نفتی و گازی، مستقر در شمال غربی قزاقستان است، که در بخش شمال‌شرقی آب‌های دریای خزر، در فاصله ۳۵۰ کیلومتری از شهر آتیرائو، قزاقستان قرار دارد. ذخیره درجای نفت خام میدان تنگیز در حدود ۶ میلیارد بشکه برآورد می‌شود، که تولید روزانه‌ای معادل ۴۵۰ هزار بشکه را دارا می‌باشد.

میدان تنگیز ۱۹ کیلومتر عرض و ۲۱ کیلومتر طول دارد، که پروژه توسعه این میدان، زمینی به مساحت ۲٫۵۰۰ کیلومتر مربع را به خود اختصاص داده است. میدان تنگیز در سال ۱۹۷۹ کشف گردید و هم‌اکنون متعلق به شرکت‌های شورون (۵۰٪)، اکسان‌موبیل (۲۵٪) و کزمونای‌گس (۲۰٪) می‌باشد.

 تاریخچه 
میدان تنگیز که اولین بار در سال ۱۹۷۹ کشف شد، ذخایر قابل بازیابی آن بین شش تا نه میلیارد بشکه تخمین زده می‌شود. این میدان در سال ۱۹۹۳ به‌طور مشترک به عنوان یک سرمایه‌گذاری ۴۰ ساله بین شرکت‌های شورون تکزاکو (۵۰٪)، کازمونای‌گس (۲۰٪)، اکسون‌موبیل آمریکا (۲۵٪) و لوک‌آرکو (۵٪) توسعه یافت. این شرکت سرمایه‌گذاری مشترک با نام تنگیزشوراویل (تی‌سی‌او) شناخته می‌شود. شورون اپراتور میدان تی‌سی‌او است. میادین نفتی تنگیز با ساخت پروژه نسل دوم (اس‌جی‌پی) و معرفی تزریق گاز ترش (اس‌جی‌آی) وارد مرحله جدیدی از تولید شدند. این توسعه ساحلی که از سال ۲۰۰۲ در مرحله برنامه‌ریزی و تصویب بوده است، در سال ۲۰۰۴ آغاز شد و به سرمایه‌گذاری کلی ۷٫۴ میلیارد دلار نیاز داشت. این پروژه یکپارچه در نیمه دوم سال ۲۰۰۸ تکمیل شد.

پیش از توسعه میدان نفتی تنگیز در سال ۲۰۰۸، این میدان نفتی ۵۳ حلقه چاه داشت که از ستونی از نفت خام به ضخامت حدود ۱٫۶ کیلومتر بهره‌برداری می‌کردند. در زمان بهره‌برداری اولیه از این میدان، فشار نفت آن ۱۲۰۰۰psi بود، اما در سال ۲۰۰۴ فشار در بیشتر مناطق به ۱۰۰۰۰psi و در برخی دیگر به ۸۵۰۰psi کاهش یافت. پروژه اس‌جی‌آی از فناوری تزریق گاز برای تقویت فشار و افزایش بازیافت نفت استفاده کرد، در حالی که اس‌جی‌پی تعداد تولیدکنندگان (چاه‌ها) را افزایش داد و زیرساخت صادرات نفت خام را بهبود و گسترش داد.

تولید نفت خام میدان تنگیز در سال ۲۰۰۴، ۱۳ میلیون تن در سال بود، اما تولید اس‌جی‌آی و اس‌جی‌پی این میزان را به بیش از ۲۵ میلیون تن افزایش داد. ظرفیت تولید نفت خام تی‌سی‌او حدود ۸۰ درصد افزایش یافت و به ۵۴۰ هزار بشکه نفت خام، ۴۶ هزار بشکه گاز طبیعی مایع و ۷۶۰ میلیون فوت مکعب گاز طبیعی رسید.

این دو پروژه بیش از ۷۰۰۰ شغل در قزاقستان ایجاد کردند و به توسعه اقتصاد کمک کردند. در مجموع ۲۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری برای مدت ۴۰ سال سرمایه‌گذاری در میدان نفتی تنگیز پیش‌بینی شده است.

شرکت تنگیزشوراویل قصد دارد ظرفیت اضافی میدان تنگیز را از طریق خط لوله کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC) که ۱۵۰۰ کیلومتر از تنگیز تا بندر روسی نووروسیسک در دریای سیاه امتداد دارد، صادر کند (و بدین ترتیب مشکل صادرات از میدان دورافتاده تنگیز را حل کند).

تولید خالص روزانه در سال ۲۰۱۹ (سهم شورون) به‌طور متوسط ۲۹۰ هزار بشکه نفت خام، ۴۱۹ میلیون فوت مکعب گاز طبیعی و ۲۱ هزار بشکه گاز طبیعی مایع بوده است.

پروژه یکپارچه رشد آینده - پروژه مدیریت فشار سرچاهی برای افزایش بیشتر تولید روزانه از مخزن تنگیز و به حداکثر رساندن بازیابی نهایی منابع طراحی شده است.

اف‌جی‌پی از فناوری پیشرفته تزریق گاز ترش که در توسعه قبلی تی‌سی‌او در سال ۲۰۰۸ با موفقیت توسعه یافته و اثبات شده است، برای افزایش تولید روزانه نفت خام از تنگیز به میزان تقریباً ۲۶۰٬۰۰۰ بشکه در روز استفاده خواهد کرد.

قزاقستان توافق کنسرسیوم با شورون را در سال ۱۹۹۳ نهایی کرد. در سال ۱۹۹۷، لوک اویل ۵٪ از پروژه تنگیز را از شورون خریداری کرد، و در سال ۲۰۰۰، شورون با خرید سهام اضافی از قزاقستان، سهم خود را در این پروژه به ۵۰٪ افزایش داد. در سال ۲۰۰۳، به شرکت فلور حق برای توسعه کارخانه نسل دوم و پروژه تزریق گاز ترش اعطا شد که انتظار می‌رفت تولید را دو برابر کند. در سال ۲۰۰۴، کنسرسیوم تنگیز ۱٫۱ میلیارد دلار اوراق قرضه تضمین‌شده ارشد برای تأمین مالی این دو پروژه جمع‌آوری کرد. انتظار می‌رفت این دو پروژه در سال ۲۰۰۶ به پایان برسند، اما به تأخیر افتاد. در اکتبر ۲۰۰۶، سرمایه‌گذاری مشترک تنگیزشوراویل دچار شورش شد. اندکی پس از آن در سال ۲۰۰۷، جمهوری قزاقستان از ماکسات ایدنف به عنوان معاون اول رئیس‌جمهور کازمونایگاس و رئیس شورای مشارکت سرمایه‌گذاری مشترک تنگیزشوراویل دعوت کرد. در دوران تصدی ایدنف، پروژه‌های توسعه اس‌جی‌پی و اس‌جی‌آی (به ارزش بیش از ۶٫۹ میلیارد دلار) در نیمه دوم سال ۲۰۰۸ تکمیل شدند، و مشارکت ذینفعان برای پروژه رشد آینده در سال ۲۰۰۹ آغاز شد. در سال ۲۰۱۲، تنگیزشوراویل پروژه رشد آینده را آغاز کرد که هدف آن ادامه افزایش تولید این میدان است. در سال ۲۰۱۴، شورون و شرکایش، کازمونای‌گس، اکسون‌موبیل و لوک‌اویل، فرایند انتخاب شرکت‌های مهندسی برای کار بر روی قرارداد مهندسی، تدارکات و ساخت برای پروژه رشد آینده را آغاز کردند که میدان نفتی تی‌سی‌او را بیشتر گسترش خواهد داد.

 ذخایر و تولید 
تنگیز با تخمین تا ۲۵ میلیارد بشکه (۴٫۰×109 m3) نفت اولیه، ششمین میدان نفتی بزرگ جهان است. ذخایر نفت خام قابل استحصال از میدان‌های تنگیز و کورولف روی هم رفته ۶ تا ۹ میلیارد بشکه (۹۵۰×۱۰۶ تا ۱۴۳۰×106 m3) تخمین زده شده است. میدان کورولف به تنهایی ۱٫۵ میلیارد بشکه (۲۴۰×106 m3) نفت دارد که آن را به یک ششم اندازه تنگیز می‌رساند. مانند بسیاری از میدان‌های نفتی دیگر، تنگیز همچنین دارای ذخایر زیادی از گاز طبیعی است. این میدان یکی از بزرگ‌ترین میدان‌های نفتی جهان است که از نظر ذخایر نفت با خلیج مکزیک رقابت می‌کند.

از آنجایی که نفت تنگیز حاوی مقدار زیادی گوگرد (تا ۱۷٪) است، تا دسامبر ۲۰۰۲ تخمین زده می‌شود که ۶ میلیون تن محصول جانبی گوگرد به شکل بلوک‌های بزرگ گوگرد ذخیره شده است. در آن زمان، حدود ۴۰۰۰ تن در روز به این مقدار اضافه می‌شد. در ۳ اکتبر ۲۰۰۷، گزارش شد که وزارت محیط زیست قزاقستان در حال بررسی اعمال جریمه علیه شرکت تی‌سی‌او به دلیل نقض ادعایی در نحوه ذخیره گوگرد است.

در سال ۲۰۰۲، شرکت تی‌سی‌او روزانه ۲۸۵۰۰۰ بشکه (۴۵۳۰۰ متر مکعب در روز) یا یک سوم تولید روزانه قزاقستان را تولید می‌کرد. در ژانویه ۲۰۰۳، پس از مذاکرات جنجالی با دولت قزاقستان، اعضای کنسرسیوم TCO یک پروژه توسعه ۳ میلیارد دلاری را آغاز کردند که برای افزایش تولید به حدود ۴۵۰٬۰۰۰ بشکه در روز (۷۲٬۰۰۰ متر مکعب در روز) تا سال ۲۰۰۶ طراحی شده بود. در سپتامبر ۲۰۰۸، شرکت شورون اعلام کرد که توسعه عمده میدان تنگیز تکمیل شده است و ظرفیت تولید را به ۵۴۰٬۰۰۰ بشکه در روز (۸۶٬۰۰۰ متر مکعب در روز) افزایش می‌دهد. در سال ۲۰۱۲، شورون اعلام کرد که کل تولید روزانه این میدان ۲۵۰٬۰۰۰ تا ۳۰۰٬۰۰۰ بشکه افزایش خواهد یافت و تولید را به بالای ۵۰۰٬۰۰۰ بشکه در روز می‌رساند.

یکی از حوزه‌های رقابت ژئوپلیتیکی عمده، مسیردهی نفت از این میدان نفتی است. نفت میدان تنگیز در درجه اول از طریق پروژه کنسرسیوم خط لوله خزر (سی‌پی‌سی) به بندر نووروسیسک روسیه در دریای سیاه منتقل می‌شود. خط لوله باکو-تفلیس-جیحان، خط لوله جایگزینی است که توسط ایالات متحده و بریتانیا توسعه داده شده و از جنوب دریای خزر سرچشمه می‌گیرد. این خط لوله مسیر اصلی صادرات نفت خام از آذربایجان است و وابستگی به خط لوله روسیه را دور می‌زند. علاوه بر این، شرکت توتال اس.ای. علاقه‌مند به توسعه خط لوله‌ای به سمت جنوب از طریق ایران است که از نظر تئوری به دلیل شرایط ژئوپلیتیکی ایران، ارزان‌ترین مسیر است، با این حال، ایالات متحده این مسیر را ترجیح نمی‌دهد.

در اوایل سال ۲۰۲۵، تولید میدان نفتی تنگیز در ژانویه، پس از آغاز پروژه توسعه آن، به اوج ۸۷۰٬۰۰۰ بشکه در روز رسید. در حالی که این میدان در ژانویه به این اوج رسید، شورون و وزارت انرژی قزاقستان پیش‌بینی کردند که در اواخر سال به ظرفیت کامل تولید خود، تقریباً ۱ میلیون بشکه در روز، خواهد رسید. تا ماه مه ۲۰۲۵، تولید به ۹۳۲٬۰۰۰ بشکه در روز رسید و دولت اعلام کرد که به ظرفیت برنامه‌ریزی شده خود رسیده است و برای بقیه سال بیشتر افزایش نخواهد یافت.

 درگیری 
در سال ۲۰۰۶ در طول پروژه اس‌جی‌پی، مشاجره‌ای بین کارگران ترک و قزاق منجر به وقوع خشونت شد. ۱۱۵ شهروند ترک برای درمان پزشکی تخلیه شدند.

در سال ۲۰۱۹ در طول پروژه ۳جی‌پی، ده‌ها کارگر مهاجر عرب در جریان خشونتی که ناشی از عکسی بود که در رسانه‌های اجتماعی در بین کارگران خارجی به اشتراک گذاشته شده بود و توسط کارمندان محلی قزاق توهین‌آمیز تلقی می‌شد، زخمی شدند. عکس‌های حملات به مهاجران عرب به صورت آنلاین در سراسر جهان عرب پخش شد و منجر به اختلاف دیپلماتیک بین قزاقستان و چندین کشور عربی از جمله اردن و لبنان شد.

 منابع 



رده:استان آتیرائو
رده:اکسون‌موبیل
رده:شورون
رده:لوک اویل
رده:میدان‌های گازی در قزاقستان
رده:میدان‌های نفتی قزاقستان
رده:میدان‌های نفتی و گازی اکسون‌موبیل
رده:میدان‌های نفتی و گازی شورون
رده:میدان‌های نفتی و گازی لوک اویل