جزایر چتم

جزایر چَتِم (به انگلیسی: Chatham Islands به مائوری: Rēkohu) مجمع الجزایری در اقیانوس آرام، ۶۸۰ کیلومتری (۴۲۳ مایل) جنوب شرقی سرزمین اصلی، نیوزیلند، متشکل از حدود ده جزیره در شعاع ۴۰ کیلومتر (۲۵ مایل) که بزرگ‌ترین آن‌ها جزیره چتم و جزیره پیت است.

این مجمع الجزایر به زبان بومی مائوری، Rēkohu ("خورشید مه‌آلود") و به زبان مائوری، Wharekauri نامیده می‌شود. موریورای مردم بومی جزایر چتم هستند، و همچنین اعضای قبیله Māori Ngāti Mutunga که در جزیره مستقر هستند. از سال ۱۸۴۲ رسماً بخشی از خاک نیوزیلند بوده است.

 جغرافیا 
این جزایر در حدود  قراردارد، تقریباً در فاصله  در شرق کرایست‌چرچ، نیوزیلند است. نزدیکترین نقطه سرزمین اصلی، نیوزیلند به جزایر چتم، کیپ تارنگان است که در شمال جزیره به فاصله  قرار دارد. نزدیک‌ترین شهر، سرزمین اصلی، نیوزیلند به این جزایر هستینگز (نیوزلند) در  در شمال غربی قرار دارد. در مجموع این جزایر  را پوشش داده است، تقریباً تمام این مساحت را دو جزیره اصلی تشکیل می‌دهند.

این جزایر بر روی چتم رایز، بزرگ و نسبتاً کم‌عمق که زیر آب است، قرار دارند (بیشتر از ۱٬۰۰۰ متر یا ۳٬۲۸۱ فوت عمق هر نقطه آن نیست) بخشی از قاره زلاندنیا که امتداد آن از شرق تا نزدیکی جزیره جنوبی (نیوزیلند) است. جزایر چتم، که تنها در چهار میلیون سال پیش پدید آمده است، تنها بخشی از چتم رایز است که بالاتر از سطح دریا نمایان است.

جزیره چتم آنتی پود (نقطه مقابل) شهرستان ارو، فرانسه (ناحیه لانگداک روسیون) است.

در این جزایر پر از تپه با سواحل ترکیبی گوناگون شامل صخره‌ها و تلماسه، سواحل ماسه‌ای و تالاب‌ها وجود دارد. پیت نسبت به چتم (Rekohu) ناهموارتر است، اگر چه بلندترین نقطه (۲۹۹ متر یا ۹۸۱ فوت) بر روی فلاتی در نزدیکی جنوبی‌ترین نقطه جزیره اصلی، که به وسیله تالاب‌ها و دریاچه‌های متعدد مشخص شده، واقع شده است، بخصوص تالاب بزرگ تی وانگا لاگون و نیز هورو و رانگیتاهی. آب و هوای سرد، مرطوب، و بادخیز با متوسط دمای بین ۵ تا ۱۰ درجه سانتی گراد (۴۱ تا۵۰ درجه فارنهایت) در ماه ژوئیه، زمستان نیم کره جنوبی را تشکیل می‌دهد.

چتم و پیت تنها جزایر مسکونی هستند در عوض جزایر کوچک باقی‌مانده جزء ذخایر حفاظت‌شدهٔ طبیعی هستند و محصور یا دسترسی به آن‌ها ممنوع می‌باشد. معیشت ساکنان وابسته به کشاورزی است، در حال حاضر جزیره به عنوان صادرکننده خرچنگ خاردار آب‌های سرد شناخته‌شده و همچنین رشد فزاینده گردشگری داشته است.

نام جزایر اصلی، که در رتبه‌بندی تصرفات هستند:

 نام  نام موریوری  نام مائوری  توضیحات جزیره چتم Rekohu  Wharekauri  جزیره پیت  Rangiaotea  Rangiauria  جزیره جنوب شرقی  Rangatira  Rangatira  The Fort  Mangere  Mangere  نام مائوری جایگزین نام انگلیسی این جزیره است.
  Little Mangere  ناشناخته  Tapuenuku  Star Keys  Motuhope  Motuhope  The Sisters  Rangitatahi  Rangitatahi  در ۱۶ کیلومتری (۹٫۹مایل) شمال کیپ پتیسون، دماغه‌ای در بخش شمال غرب جزیره چتم Forty-Fours  Motchuhar  Motuhara  شرقی‌ترین نقطه نیوزیلند، در حدود ۵۰ کیلومتری (۳۱ مایل) از جزیره چتم

 آب و هوا 
جزایر چتم دارای اقلیم اقیانوسی، با دامنه دمای محدود و بارش نسبتاً مکرر است.

 تاریخ 
بندانگشتی|راست|180px|کنده کاری موریوری روی درخت یا دندروگلیف، کشف‌شده در جزایر چتم

موریوری

نخستین انسان‌های ساکن چتم، قبایل اهل جزایر پلینزی بودند که تقریباً در سال ۱۵۰۰ د.م در جزایر سکنی گزیدند و در انزوایشان موریوری شدند. باور پیشین که در سال ۱۸۰۰ م به وجود آمد این بود که موریوری واقعی بیشترشان به صورت مستقیم از جزایر شمالی تر پلینزی به وسیله نیاکان مائوری از نیوزیلند تنها برای سکنی گزیدن مهاجرت کرده‌اند. با این حال، در عوض تحقیقات زبان‌شناسی نشان می‌دهد که نیاکان موریوری، آوارگان مائوری از نیوزیلند بودند.

 ویزگی‌ها 
جزایر چتم ۶۰۰ نفر جمعیت دارد و ۲۹۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است.

 جستارهای وابسته 
 فهرست شهرهای نیوزیلند

 منابع 


رده:بوم‌ناحیه‌های نیوزیلند
رده:جنگل‌های پهن‌برگ و مخلوط معتدله
رده:زیلاندیا
رده:مجمع‌الجزایر نیوزیلند
رده:مجمع‌الجزایرهای اقیانوس آرام
رده:منطقه بوم‌زاد پرندگان