خندان سلطان

خندان سلطان (زاده ۱۵۶۸ یونان – مرگ ۲۶ نوامبر ۱۶۰۵) همسر اول محمد سوم و والده سلطان، نایب‌السلطنه فرزندش احمد یکم بود. خندان سلطان اولین زن در تاریخ عثمانی بود که مقام نایب‌السلطنه را کسب کرد در حالی که صفیه سلطان زنده بود و توانست به یکی از زنان قدرتمند در امپراتوری عثمانی تبدیل شود، همچنین خندان در ۱۹ فوریه ۱۶۰۴ با عنوان نایب‌السلطنه دست صفیه سلطان و جناحش را از دولت کوتاه کرد و باعث تبعید صفیه سلطان به قصر قدیمی شد.وی یکی از زنان قدرتمند در دوره سلطنت زنان بود.

 همسر سلطان 
خندان سلطان اصالتی بوسنیایی داشت و نام اصلی‌اش هلنا بوده است. او توسط جراح محمد پاشا همسر گوهرخان سلطان فرماندار روملیا در سال ۱۵۸۴ به محمد سوم هدیه شد. محمد او را خندان نامید (به معنای خوش خنده).Börekçi, p. 80.Börekçi 2010, p. 93.

خندان در سال ۱۵۸۴ همراه با همسرش به مانیسا رفت. در سال ۱۵۸۵ شاهزاده سلیم و در سال ۱۵۸۸ شاهزاده احمد را به دنیا آورد. بعد از اینکه همسرش در سال ۱۵۹۵ به سلطنت رسید ، همراه با فرزندانش به استانبول رفت. او به عنوان مادر شاهزاده ولیعهد تا سال ۱۵۹۷ مقام بالایی داشت.Tezcan 2001, p. 329 n. 25.

بعد از مرگ شاهزاده سلیم ، شاهزاده محمود پسر دیگر محمد سوم از حلیمه سلطان ولیعهد سلطنت شد. خندان سلطان با هم‌ دستی صفیه سلطان برای جلوگیری از جانشین شدن محمود و کشته شدن پسرش احمد علیه او اقداماتی انجام داد تا اینکه در ژوئن ۱۶۰۳ شاهزاده محمود اعدام شد.Günhan Börekçi, İnkırâzın Eşiğinde Bir Hanedan: III. Mehmed, I. Ahmed, I. Mustafa ve 17. Yüzyıl Osmanlı Siyasî Krizi, Sayfa:85

 والده سلطان 
در ۲۰ دسامبر ۱۶۰۳ محمد سوم فوت شد و احمد یکم جانشین پدرش شد. خندان لقب والده سلطان را کسب کرد و در زمان سلطنت احمد روزانه ۱۰۰۰ آسپر دریافت می‌کرد. احمد در سال اول حکومتش موفق شد با کمک مادرش، صفیه سلطان را در ۹ ژانویه ۱۶۰۴ به کاخ قدیمی تبعید کند و خندان به مشاور سلطان تبدیل شد.Peirce 1993, p. 127.

خندان سلطان از همان ابتدای سلطنت احمد وی متحدانی برای خود پیدا کرد. او دست بسیاری از افرادی که در حرم‌سرا به صفیه سلطان متصل بودند را کوتاه کرد و پسرش را تشویق می‌کرد تا اشخاصی با اصالت بوسنایی را به مناصب سیاسی برساند. وی با کمک مصطفی افندی (دبیر احمد) احمد را تشویق به نبرد با دشمان می‌کرد.Börekçi 2010, p. 216, n. 35.

خندان سلطان برای اداره بهتر امپراتوری یک حزب سیاسی متشکل از ویز اعظم یاوز علی پاشا، درویش محمد پاشا، شیخ‌الاسلام مصطفی افندی، رئیس خواجگان حرم‌سرا حاجی مصطفی آقا و جراح محمد پاشا ایجاد کرد. هم‌چنین به‌عنوان واسطه میان احمد و سایر مقامات دولت و عزل و نصب وزیران نقش اساسی داشت.Börekçi 2010, p. 137.

خندان سلطان موقفه‌ای برای نگه‌داری از مقبره همسرش و دست‌مزد کارگران آن بنا کرد و هم‌چنین چندین موقوفه در استانبول، ادرنه و کوتاهیه ایجاد کرد ، به همین علت محبوبیت زیادی در نزد مردم پیدا کرده بود.Peirce 1991, p. 215.

 مرگ 
خندان سلطان از اوت سال ۱۶۰۵ بیمار شد در ۲۶ نوامبر همان سال درگذشت و در مقبره همسرش در ایا صوفیه دفن شد. سلطان احمد هفت روز عزای عمومی اعلام کرد و مقدار زیادی غذا برای او توزیع شد.Tezcan, p. 351.

 فرزندان 
خندان سلطان و محمد سوم صاحب سه پسر و دو دختر بودندBörekçi 2010, p. 69 n. 107.
 فاطمه سلطان (۱۵۸۴ مانیسا – ؟ استانبول، در مقبره محمد سوم مسجد ایاصوفیه دفن شد) 
 شاهزاده سلیم (۱۵۸۶ مانیسا – ۲۰ آوریل ۱۵۹۸ استانبول در مقبره مراد سوم در مسجد ایا صوفیه دفن شد)
 احمد یکم (۱۸ آوریل ۱۵۸۸ مانیسا – ۲۱ نوامبر ۱۶۱۷ استانبول در مقبره احمد یکم در مسجد آبی دفن شد)
 عایشه سلطان (۱۵۹۰ مانیسا – ؟ استانبول، در مقبره محمد سوم در مسجد ایاصوفیه دفن شد) 
 شاهزاده سلیمان (۱۵۹۵ استانبول – ۱۶۰۱ استانبول، در مقبره مراد سوم در مسجد ایاصوفیه دفن شد) 

 منابع 



والده پیشین:صفیه سلطانخندان سلطاندولت عصمتلو و عالیت الشان حضرت خندان والده سلطانوالده سلطان امپراتوری عثمانی
۲۲ دسمابر ۱۶۰۳–۱۰ نوامبر ۱۶۰۵والده پسین: حلیمه سلطان

رده:اشراف سده ۱۶ (میلادی) اهل عثمانی
رده:اشراف سده ۱۷ (میلادی) اهل عثمانی
رده:افراد ترک بوسنی‌تبار
رده:افراد عثمانی بوسنی‌تبار
رده:اهالی عثمانی در سده ۱۶ (میلادی)
رده:اهالی عثمانی در سده ۱۷ (میلادی)
رده:اهالی یونان در سده ۱۶ (میلادی)
رده:اهالی یونان در سده ۱۷ (میلادی)
رده:بردگان عثمانی
رده:خاک‌سپاری‌ها در ایا صوفیه
رده:خاندان عثمانی
رده:درگذشتگان ۱۶۰۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۵۶۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۵۷۴ (میلادی)
رده:زادگان ۱۵۷۶ (میلادی)
رده:مسلمانان اهل یونان
رده:والده سلطان
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:همسران سلطان‌های عثمانی
رده:هم‌بالینان در امپراتوری عثمانی
رده:یونانی‌تبارهای اهل عثمانی
رده:یونانی‌های عثمانی