عربی تونسی

تونسی، عربی تونسی یا دارجه گویشی از زبان عربی است که از سوی یازده میلیون تن از کرانه‌نشینان تونس مورد استفاده است. این گویش به عربی الجزایری شرقی و عربی لیبیایی غربی بسیار نزدیکی دارد و در کنار آن‌ها یک زنجیره گویشی را در طول شمال آفریقا ایجاد می‌کند.

ریخت‌شناسی، نحو، تلفظ و واژگان عربی تونسی به‌طور قابل توجهی با عربی کلاسیک متفاوت است و همچون دیگر گویش‌های مغربی دارای بستر واژگانی بزرگی از زبان‌های بربری و لاتین است. تونسی همچنین دارای وام‌واژگان بسیاری از فرانسوی، ایتالیایی، ترکی استانبولی و اسپانیایی است.

عربی تونسی عمدتاً برای سخنوران سایر گویش‌های مغربی قابل درک است اما درک آن برای سخنوران عربی خاورمیانه دشوار است. در بعضی محافل، عربی تونسی واژگان جدید فرانسوی و انگلیسی را به ویژه در زمینه‌های فناوری وارد کرده یا وام‌واژگان قدیمی فرانسوی و ایتالیایی را با کلمات عربی معیار جایگزین کرده‌است.

عربی تونسی همچنین بسیار به زبان مالتی نزدیک است که خود زبانی مستقل است که از تونسی و عربی سیسیلی ریشه گرفته‌است. فهم متقابل تونسی و مالتی ۳۰–۴۰٪ است.

 واج‌شناسی 
 همخوان‌ها 
همخوان‌های تونسی عبارتند از:
 لبی میان‌دندانی دندانی/لثوی کامی نرم‌کامی زبانکی گلویی چاکنایی صاف برجسته صاف برجسته صاف برجسته خیشومی  m () ṃ  n () ṇ انسدادی بی‌صدا () p  t  ṭ  k  q () صدادار  b () ḅ  d  g انسایشی بی‌صدا () ts () tšصدادار () dz سایشی بی‌صدا  f   s  ṣ  š  x  ḥ  h صدادار () v  ð  ḍ  z () ẓ  j  ġ  ʿ لرزشی  r  ṛ ناسوده  l  ḷ  y  w

 واکه‌ها 
واکه‌های تونسی عبارتند از:
پیشینپسینبستهɪ i:y:uu:نیمه‌باز e:œ:ʊ:o:ɛ̃ɔ̃بازɑ̃ æɐɐ:

 پاره‌ای وام‌واژگان 
 عربی تونسی  عربی معیار  فارسی  ریشه‌شناسی واژه      کشتی  از bateau à vapeur فرانسوی به معنای کشتی بخار  یا      بسیار       خوب       بطری       بسیار خوب  از d'accord فرانسوی یا d'accordo ایتالیایی      قایق  فرانسوی: bateau    لباس‌های دسته دوم یا محل فروش لباس‌های دست دوم  فرانسوی: fripe      غورباقه  ایتالیایی یا اسپانیایی: rana    کارت  ایتالیایی: carretta    کالسکه  ایتالیایی: carrozza    قاب تصویر  ایتالیایی: quadro    تهی‌دستی، بیچارگی  ایتالیایی: miseria    نژاد  ایتالیایی: razza      جا اسپانیایی: plaza      پست  ایتالیایی: posta      سردر  ایتالیایی: facciata     تعطیلی  ایتالیایی: festa    نادرست  ایتالیایی: falso  یا      چنگال  ایتالیایی: forchetta      اتوبوس  فرانسوی: car      خودرو  عربی:   معنا "الکتریسیته"      آشپزخانه  ایتالیایی: cucina      ساعت       کفش‌ها  اسپانیایی: zapatos      ترن، قطار  ایتالیایی: treno     بخش پشتی       دوچرخه  فرانسوی: bicyclette      خوشمزه       فندک  فرانسوی: briquet    یخه       سیگار  از sigaro ایتالیایی به معنای سیگار      آرتیشو      آسفالت  فرانسوی: caillasse      ماشین  ایتالیایی: machina      گربه  ایتالیایی: gatto      تلویزیون  فرانسوی: télévision      موتور  فرانسوی: moteur      بادام زمینی  از اسپانیایی cacahuete یا فرانسوی cacahuète    شربت بهارنارنج  ایتالیایی: rozata

 چند جملهٔ رایج 
 سلام: /ʕasla:ma/, /ʔahla bi:k/, salut
 چطوری؟: /laba:s/, /ʃnaħwa:lik/, ça va?
 الحمد لله: /laba:s/, /ħamdulla/
 سپاس‌گزارم: merci, /mersi ʕali:k/, /ʕajʃak/, /barak alla:hu fi:k/, /ʃukran/
 هیچی: /ħatta ʃaj/
 چقدر؟: /qadda:ʃ/, /qadda:h/
 خدانگهدار: /bisla:ma/, bye, ciao
 متوجه شدی؟: /fhimtni/

 جستارهای وابسته 
 گویش‌های عربی
 عربی مغربی
 زبان مالتی
 Punic language
 زبان فنیقی

 منابع 

Wikipedia contributors, "Tunisian Arabic," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tunisian_Arabic&oldid=619677234 (accessed August 20, 2014).


رده:زبان‌های تونس
رده:زبان‌های عربی