خرکمان

خَرکَمانMoshtagh Khorasani, Manouchehr. 2010. Lexicon of arms and armor from Iran: a study of symbols and terminology. Tübingen: Legat. p.213 یا عَرادّه  دستگاهی همانند زوبین است که در زمان یونان و روم باستان نخست برای پرتاب سنگ و با گذشت زمان برای پرتاب تیرهای بزرگ به کار برده می‌شده‌است. خرکمان یک دستگاه یونانی پیشرفته است که می‌تواند ساختار مکانیکی گوناگونی داشته باشد و می‌تواند از انرژی اندوخته شده در پیچش جسم‌ها برای پرتاپ بهره بجوید.

نخستین بار در کتاب مقدس از دستگاهی که به دست پیشه‌وران اورشلیم برای برپا کردن بر روی دژهای شهر و پرتاب سنگ در برابر دشمن به کار می‌رفت، نام برده شده است.

نظامی در چامه‌ای می‌گوید:
تنی چون خرکمان از گوژپشتی
بر او پشتی چو کیمخت از درشتیلغتنامه دهخدا: خرکمان

خرکمان دستی و خرکمان سواره نمونه‌هایی از گونه‌های جورواجور خرکمان هستند.

 منابع 

رده:اختراع‌های یونانی
رده:جنگ‌افزارهای پرتابه‌ای
رده:فناوری‌های منسوخ‌شده
رده:منجنیق‌ها
رده:ادوات محاصره رومی