عطاءالله زاهد

عطاءالله زاهد (زاده ۱۲۹۴ در شیراز – درگذشته ۱۵ آبان ۱۳۷۰ در تهران) بازیگر سینما و تئاتر و کارگردان سینما و دوبلور اهل ایران بوده‌است.

 زندگی 
زاهد در سال ۱۲۹۴ خورشیدی در شیراز زاده شد و در رشته ادبیات از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل گشت. پدرش تحصیل کردهٔ دارالفنون بود و به موسیقی آشنایی داشت و به دلیل شغل پدرش در دستگاه علی‌خان ظهیرالدوله، مدام بین تهران و شیراز دررفت‌وآمد بودند. وی فعالیت هنری‌اش را سال ۱۳۰۳ با بازی در نمایش رستاخیز سلاطین آغاز کرد. علاقهٔ بسیاری به علوم قدیمه وی را بر آن داشت تا به‌طور آزاد و ذوقی آن دروس را فراگیرد. او در سال ۱۳۱۸ به مدرسه مروی و سپس به مدرسه سپهسالار رفت و نزد اساتیدی چون میرزا آقای شیرازی، محمدعلی حکیم، میرزا احمد آشتیانی و آیت‌الله شاه آبادی، علوم فقهی را فراگرفت. از ۱۳۱۹ زیر نظر سیدعلی خان نصر و صدیق اعلم، فعالیت هنری اش را در رادیو ایران ادامه داد و به همراهی صبا، محجوبی، خالدی، و طاطایی چندین سال آواز می‌خواند. در نمایشنامه‌های رادیویی هم بازی می‌کرد. سپس به دعوت رادیو دهلی به مدت هشت ماه در بخش فارسی آن رادیو گویندگی کرد. همکارای اش با رادیو، تا سال ۱۳۲۶ که برای تحصیل به خارج رفت، ادامه پیدا کرد. در دههٔ ۱۳۲۹ ضمن ادامهٔ فعالیت در تئاتر، به سینما روی آورد و به عنوان دیلماج در سالن‌های سینما گفتار فیلم‌ها را با صدای بلند برای تماشاگران به فارسی می‌خواند. شکوفایی کارش در تئاتر، در همکاری با عبدالحسین نوشین و حسین خیرخواه، در تئاتر فرهنگ بود. چندی به ایالات متحده آمریکا رفت و مطالعهٔ جدی سینما را آغاز کرد. طی سال‌های دوری از ایران، به ترکیه، مصر، لبنان و هندوستان و چند کشور دیگر سفر کرد. در سال ۱۳۲۷ به ایران بازگشت و پس از تأسیس استودیو آریا به دوبلهٔ فیلم مشغول شد. طی نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران فعالیت سیاسی می‌کرد. او فعالیت در سینمای حرفه‌ای را سال ۱۳۳۲ با فیلم ماجرای زندگی به عنوان نویسنده و تهیه‌کننده تجربه کرد. وی مدیر چند شماره از مجله «فیلم‌ها و پرده‌ها» بود. زاهد در ۱۵ آبان ۱۳۷۰ درگذشت و در گورستان ابن‌بابویه به خاک سپرده شد.

 تحصیلات 
 فارغ‌التحصیل دانشسرای عالی دارالمعلمین تهران
 فارغ‌التحصیل رشتهٔ ادبیات از دانشگاه تهران

 فعالیت‌ها 
 از بنیان‌گذاران اتحادیه صنایع فیلم ملی ایران
 از مؤسسین حسینیه ارشاد
 ۱۳۲۵، فیلم «برف روی پاها» (در ایران: مرا ببخش، مدیر دوبلاژ عطاالله زاهد و با گویندگی ایرج دوستدار، اسدالله پیمان، مهری عقیلی و مهین دیهیم، نخستین فیلمی که در تهران دوبله شد و در در سینما دیانا و پارک نمایش داده شد)
 ۱۳۲۷، نخستین استودیو آریا با همکاری مهدی امیرقاسم خانی، جلال مغازه‌ای، احمد شیرازی، سعید غیاثی و دوبلهٔ «آهنگ شهرزاد» ساخته بارتر رایش (نخستین فیلمی که به شیوه ضبط مغناطیسی صداگذاری شد)
 ۱۳۳۳، با ماجراهای زندگی (نویسنده و تهیه‌کننده، با مشارکت مهدی خالدی)
 از اعضای هیئت رئیسه اتحادیهٔ صنایع فیلم ملی ایران در دههٔ ۱۳۴۰

در سال ۱۳۳۵ به عنوان نویسنده و کارگردان با فیلم بوسهٔ مادر کارش را در سینما آغاز کرد. زاهد در حین بازی در فیلم چشم به راه، همچنین مشغول ساخت چهارمین فیلم خود «مُردم از خوشی» بود که این اتفاقات باعث متوقف شدن فیلم و همین‌طور عدم امکان ادامهٔ فیلمسازی زاهد شد.
 ۱ - چشم‌به‌راه (۱۳۳۷ به علاوه تهیه‌کننده) با شرکت ایرن، تهمینه، حیدر صارمی و محسن مهدوی
 ۲ - بازگشت به زندگی (۱۳۳۶) با شرکت ناصر ملک‌مطیعی، مهین معاون‌زاده و هوشنگ بهشتی
 ۳ - بوسه مادر (۱۳۳۵) با شرکت مهین دیهیم، شهلا ریاحی و محسن مهدوی

در چشم به راه «زاهد» در نقش «علی کاردی» بازی کرده و خود از تهیه‌کنندگان فیلم بوده‌است. صحنه‌هایی که این فیلم (چشم به‌راه) از جنوب شهر و واقعیت‌های آن نشان می‌داد برای فیلم دردسرساز شد و فیلم با تلاش سرهنگ ملک اسماعیلی (رئیس ادارهٔ اماکن وقت) توقیف و کمی بعد با حذف صحنه‌های جنوب شهر و اضافه کردن چند صحنه رقص و آواز نمایشش ادامه یافت.

عطاءالله زاهد بعد از انقلاب ۱۳۵۷ و با بازی در فیلم راهی به سوی خدا (به کارگردانی جلال مهربان و با حضور رضا بیک‌ایمانوردی، محصول ۵۹–۱۳۵۸) مجددا فعالیت سینمایی‌اش را آغاز کرد (البته این فیلم به نمایش در نیامد). در مورد گویندگان زاهد، احمد رسول‌زاده در کارهایی نظیر سریال هزاردستان، سمندر، شیر سنگی و در مسیر تندباد گوینده عطاءالله زاهد بوده‌است؛ همچنین در سریال بوعلی سینا گویندگی عطاءالله زاهد در نقش سلطان قابوس برعهده هوشنگ مرادی بود. اما در فیلم‌هایی که صدابرداری سر صحنه بوده اند، شاهد بازی زاهد با صدای خودش هستیم؛ همچنین در سریال سربداران عطاءالله زاهد به جای خودش دوبله کرده است.

 بازیگری 
 تئاتر 
 فعالیت در تئاتر از ۱۳۰۳ با «رستاخیر سلاطین» (در شیراز)
 ادامه فعالیت‌های تئاتری در تهران از ۱۳۲۲ با «بزم بهرام گور»
 بارگاه معاویه
 تاجر ونیزی
 خسیس
 دختر شکلاتی
 دزدان اجتماع
 شاه صفی
 کارمند دولت
 محمدعلی بیک

 سینمایی 

فیلم‌شناسی عطاءالله زاهد سال نام فیلم کارگردان دوبلور۱۳۷۰ دلشدگان علی حاتمی با صدای خودشمدرسه پیرمردها سیدعلی سجادی‌حسینی با صدای خودش۱۳۶۹ عروس حلبچه حسن کاربخش ۱۳۶۸ آخرین مهلت پرویز تأییدی رانده شده جهانگیر جهانگیری عبور از غبار پوران درخشنده با صدای خودش۱۳۶۷ برهوت محمدعلی طالبی با صدای خودشدر مسیر تندباد مسعود جعفری جوزانی احمد رسول‌زادهدوران سربی خسرو معصومی ۱۳۶۶ ماهی کامبوزیا پرتوی با صدای خودش۱۳۶۵ اتاق یک رحیم رحیمی پور شیر سنگی مسعود جعفری جوزانی طلسم داریوش فرهنگ ۱۳۶۴ سمندر محمود کوشان احمد رسول‌زادهمادیان علی ژکان ۱۳۵۸ راهی به سوی خدا جلال مهربان ۱۳۳۷ چشم به راه خودش 

 به عنوان کارگردان و نویسنده

فیلم‌شناسی عطاءالله زاهد سال نام فیلم۱۳۳۷ چشم‌به‌راه۱۳۳۶ بازگشت به زندگی۱۳۳۵ بوسه مادر

 مجموعه تلویزیونی 
هوشنگ مرادی در دو مجموعه سربداران و بوعلی سینا به جای زاهد (در نقش امیر گرگان) گویندگی کرده‌است.

 سال  نام  سمت  کارگردان  توضیحات۱۳۷۰ این خانه دور است بازیگر مسعود رسام شبکه ۲۱۳۶۸–۱۳۶۶ با سلسله حکمت بازیگر اکبر خواجویی شبکه ۱۱۳۶۴ بوعلی سینا بازیگر کیهان رهگذار شبکه ۲ - این مجموعه در سال ۱۳۶۶ به صورت فیلم سینمایی تدوین و اکران شد.۱۳۶۳ طالب بازیگر عبدالرضا اکبری شبکه ۱۱۳۶۳ سربداران بازیگر محمدعلی نجفی شبکه ۱۱۳۶۶–۱۳۵۸ هزاردستان بازیگر علی حاتمی شبکه ۱ / در نقش سید ابراهیم روحانی۱۳۵۴–۱۳۵۶ الموت بازیگر داریوش مهرجویی در نقش «حسن صباح» / ساخت این سریال ۴ قسمتی، نیمه تمام ماند.ماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال شانزدهم، شمارهٔ ۲۱۵، صفحهٔ ۱۰۵، ۱۲ بهمن ۷۶

 منابع 




 https://wikijoo.ir/index.php/زاهد،_عطاءالله_(۱۲۹۴ـ۱۳۷۰ش)
 http://newspaper.hamshahri.org/id/36733/سالمرگ.html
 https://www.aftabir.com/news/view/2005/nov/06/c10c1131273283_calander_iran.php/درگذشت-عطاءالله-زاهد
 https://images.hamshahrionline.ir/hamnews/1384/840815/news/_akhar.htm
 فرهنگ سریال‌های تلویزیونی ایران از آغاز تا امروز؛ ماهنامه سینمایی «فیلم»، شماره ۲۴۵، ۱۵ آذر ۱۳۷۸

 پیوند به بیرون 



رده:اهالی شیراز
رده:بازیگران تئاتر مرد اهل ایران
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایران
رده:دانش‌آموختگان مدرسه سپهسالار
رده:درگذشتگان ۱۳۷۰
رده:زادگان ۱۲۹۴
رده:صداپیشگان مرد اهل ایران
رده:کارگردانان فیلم اهل ایران
رده:خاک‌سپاری‌ها در ابن بابویه
رده:زادگان ۱۹۱۵ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۹۹۱ (میلادی)
رده:بازیگران مرد اهل ایران
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل ایران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تهران