ترکیب معطر

ترکیب معطر  یک ترکیب شیمیایی است که دارای عطر و بو است. یک ترکیب شیمیایی زمانی ترکیبی معطر است که ترکیب به اندازهٔ کافی بخارشدنی و فرار باشد تا به قسمت بالای بینی و به دستگاه بویایی منتقل شود و موادی که تا به این اندازه بخار شدنی هستند معمولاً دارای وزن مولکولی کمتر از ۳۰۰ می‌باشند.
طعم بر هر دو حس چشایی و بویایی اثرگذار است، در حالی که رایحه یا عطر تنها حس بویایی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. طعم‌ها معمولاً به‌طور طبیعی شکل می‌گیرند در حالی که رایحه‌ها به صورت مصنوعی شکل می‌گیرند.
ترکیب معطر در موادی چون خوراک، شراب، ادویه‌جات، ترشی‌جات، عطر، روغن رایحه‌دار و اسانس یافت می‌شود.
بسیاری از ترکیب‌های معطر به هنگام واکنش‌های زیست‌شیمی طبیعی ساخته می‌شوند، واکنش‌هایی چون رشد میوه‌ها یا تخمیر.

 ترکیب‌های معطر بر اساس ساختارشان 
 استرها 
 نام ترکیب رایحه وقوع طبیعی ساختار شیمیایی استات گرانیل میوه‌ای، رز رز، گلی x40px|center متیل فرمات روحانی x40px|center متیل استات حلال لاک ناخن،
شیرین x40px|center متیل پروپیوناتمتیل پروپانات شیرین، میوه‌ای، شبیه-رام x40px|center متیل بوتیراتمتیل بوتانوئات میوه‌ای، سیبآناناس آناناس x40px|center اتیل استات شیرین، حلال شراب x40px|center اتیل بوتیراتاتیل بوتانات میوه‌ای، پرتقالآناناس x40px|center ایزوآمیل استات میوه‌ای، موزگلابی موز x40px|center پنتیل بوتیراتپنتیل بوتانوات میوه‌ای، گلابیزردآلو x40px|center پنتیل پنتانوئات میوه‌ای، سیب x40px|center اکتیل استات میوه‌ای، پرتقال x40px|center بنزیل استات میوه‌ای، توت‌فرنگی توت‌فرنگی x40px|center متیل آنترانیلات میوه‌ای، انگور x50px|center

 ترپین‌های خطی 
 نام ترکیب رایحه وقوع طبیعی ساختار شیمیایی میرسن چوبی، پیچیده گل شاه‌پسند، برگ بو 140px|center گرانیول رز، گلی شمعدانی (سرده), لیموترش وسط|140px نرول رز شیرین، گلی اسانس نارنج، علف لیمو 140px|center سیترال، لیموییشمعدانی، نرال لیموترش گل مینا لیمو، علف لیمو 140px|center سیترونلال لیموترش علف لیمو 140px|center سیترونلول لیموترش علف لیمو، رزگل شمعدانی 140px|center لینانول گلی، شیرینچوبی، اسطوخودوس گشنیز، ریحاناسطوخودوس 140px|center نرولیدول چوبی، پوست تازه Neroli, زنجبیلیاسمین 140px|center

 ترپن‌های حلقوی 
 نام ترکیب رایحه وقوع طبیعی ساختار شیمیایی لیمونن پرتقال پرتقال، لیموترش x60px|center کافور کافور Camphor laurel x60px|center منتول منتول نعنا x60px|center کاروون1 زیره یا نعناع زینتی زیره، شوید، نعناع زینتی x60px|center ترپینئول یاس خوشه‌ای یاس خوشه‌ای، کاجوپوت x60px|center یونون بنفشه، چوبی بنفشه x60px|center توژون نعناعی افسنتین، یاس خوشه‌ای، ارس (گیاه) x60px|center

توجه: کاروون، بسته به نحوه فراوری آن، دو بوی متفاوت ارائه می‌دهد.

 آروماتیک 
 نام ترکیب رایحه وقوع طبیعی ساختار شیمیایی بنزآلدهید بادام بادام x60px|center اوژنول میخک صدپر میخک صدپر x60px|center سینامالدهید دارچین Cassiaدارچین x60px|center اتیل مالتول میوه پختهشکر کارامل x60px|center وانیلین وانیل وانیل x60px|center گل انیسول انیسون انیسون x60px|center آنتول انیسون انیسونریحان x60px|center استراگول ترخون ترخون x60px|center تیمول آویشن آویشن x60px|center

 آمین‌ها 
 نام ترکیب رایحه وقوع طبیعی ساختار شیمیایی تری‌متیل‌آمین ماهیآمونیاک x40px|center پوترسیندی آمینو بوتان گوشت پوسیده گوشت پوسیده x40px|center کاداورین گوشت پوسیده گوشت پوسیده x40px|center پیریدین ماهی شابیزک x60px|center ایندول مدفوعیگلی مدفوعیاس x60px|center اسکاتول مدفوعی مدفوع(رقیق شده) شکوفه‌های پرتقال x60px|center

 دیگر ترکیب‌های معطر 

 الکل ها 
 فورانئول (توت‌فرنگی)
 ۱-هگزانول (گیاه علفی، چوبی)
 سیس-۳-هگزن-۱-ال (علف تازه برش خورده)
 منتول (نعنای فلفلی)

 آلدهید ها
High concentrations of aldehydes tend to be very pungent and overwhelming, but low concentrations can evoke a wide range of aromas.
 استالدهید (ethereal)
 هگزانال (سبز, چمنی)
 سیس-۳-هگزنال (سبز گوجه فرنگیها)
 فورفورال (سوخته جو دو سرها)
 هگزیل سینامالدهید
 Isovaleraldehyde – فندقی, میوه ای, شبیه-کاکائو
 ۴-آنیسالدهاید – floral, sweet, hawthorn. It is a crucial component of chocolate, vanilla, strawberry, raspberry, apricot, and others.
 کومینالدئید (4-propan-2-ylbenzaldehyde) – Spicy, cumin-like, green

 استر ها 
 فروکتون (fruity, apple-like)
 هگزیل استات (سیب، گل، میوه ای)
 اتیل متیل‌فنیل‌گلیسیدات (توت‌فرنگی)

 کتون ها
 Cyclopentadecanone (musk ketone)Gane S, Georganakis D, Maniati K, Vamvakias M, Ragoussis N, Skoulakis EMC, Turin L (2013). "Molecular vibration-sensing component in human olfaction." PLoS ONE 8, e55780. 
 Dihydrojasmone (fruity woody floral)
 اوکت-۱-ای‌ان-۳-وان (blood, metallic, mushroom-like)
 ۲-استیل-۱-پیررولین (fresh bread, jasmine rice)
 6-Acetyl-2,3,4,5-tetrahydropyridine (fresh bread, tortillas, popcorn)

 لاکتون ها 
 gamma-Decalactone intense peach flavor
 gamma-Nonalactone coconut odor, popular in suntan lotions
 delta-Octalactone creamy note
 Jasmine lactone powerful fatty fruity peach and apricot
 Massoia lactone powerful creamy coconut
 لاکتون شراب sweet coconut odor
 Sotolon (شیره درخت افرا، کاری، شنبلیله)

 تیول ها 

 Allyl thiol (2-propenethiol; allyl mercaptan; CH2=CHCH2SH) (سیر volatiles and garlic breath)
 (Methylthio)methanethiol (CH3SCH2SH), the "mouse thiol", found in mouse urine and functions as a semiochemical for female miceLin, D.Y. , Zhang, S.Z. , Block, E. , and Katz, L.C. (2005). "Encoding social signals in the mouse main olfactory bulb." Nature 434, 470–477.
 اتانتیول، commonly called ethyl mercaptan (added to پروپان or other liquefied petroleum gases used as fuel gases)
 ترت-بوتیل‌تیول، commonly called tert-butyl mercaptan is added as a blend of other components to natural gas used as fuel gas.
 بوتانتیول، commonly called normal butyl mercaptan is a chemical intermediate.
 گریپ‌فروت مرکاپتان (grapefruit)
 متان‌تیول، commonly called methyl mercaptan (after eating مارچوبه)
 فورال-۲-ایلمتانتیول، also called furfuryl mercaptan (roasted قهوه)
 Benzyl mercaptan (leek or garlic-like)

 Miscellaneous compounds 
 Methylphosphine and dimethylphosphine (garlic-metallic, two of the most potent odorants known)
 فسفین (سیب، Zinc Phosphide poisoned bait)
 دی‌استیل (کره (لبنیات) flavor)
 Acetoin (کره (لبنیات) flavor)
 Nerolin (پرتقال)
 تتراهیدروتیوفن (added to گاز طبیعی)
 ۲٬۴،6-Trichloroanisole (cork taint)
 واکنش جانشینی پیرازینs

 جستارهای وابسته 
 دستگاه بویایی

 پانویس 
 منابع 

رده:بویایی
رده:شیمی آلی
رده:مواد تشکیل‌دهنده عطر
رده:طعم‌دهنده‌ها