تنگرس

تنگرْس یا تنگِس یا بادام خارآلود یا بادام اراکی (نام علمی: Amygdalus lycioides) گونه‌ای بادام است که تنها در ایران می‌روید. در ایران یکی از شهر هایی که به راحتی می توان این گونه گیاهی را یافت شهر اراک می باشد. دو واریته از آن وجود دارد که با نام‌های lycioides و horrida شناخته می‌شوند.ولی‌الله مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، صفحهٔ ۶۵۷.

این درخت در ایران در استان استانها مرکزی شهرستان های اراک، خنداب و شازند، کوه های زنجان، گیلان، اطراف رودبار، خراسان جنوبی ارتفاعات شاسکوه، کوه‌های خضری و دهشک تا روستای زول و شاهیگ، آذربایجان شرقی (تبریز)، کرمانشاه شمال‌ شرق کرمانشاه، بین کرمانشاه و سنندج، طاق بستان، همدان (خرقان)، قم (خلجستان)، لرستان (دورود، بین دورود و خرم‌آباد)، یزد (دره دام‌گاهان مهریز)، کرمان (کوه‌های جبال بارز)، فارس (شمال فارس؛ شهرستان اقلید منطقه سرحد چهاردانگه؛ آسپاس، سده، دژکرد)، تهران (شهرستانک، آب‌علی، علی‌آباد کرج، کوه دشته، نزدیک قزوین، کوه کلاک، کوه قم)و استان قزوین منطقه الموت شرقی و غربی و سمنان (بین سرخه و بشم) می‌روید.

 ویژگی‌ها 
در مقاله چاپ شده در سال 2020 میلادی توسط هاشمی و همکاران به طور کامل در مورد این گیاه اطلاعات ثبت شد. درختچه خاردار پرشاخه‌ای است که شاخه‌های نخستین سال  آن بی کرک و قهوه‌ای رنگ بوده و شاخه‌های کهنتر آن به رنگ قهوه‌ای-خاکستری، خاکستری-سفید یا خاکستری  کمرنگ است. برگ‌هایش طولی تا ۲۰ میلی‌مترو عرضی بین ۳ تا ۴ میلی‌متر دارند و بیضوی و باریک با رأسی نوک‌تیز هستند. گل‌های آن بدون دم‌گل است.تراکم گل در این گیاه بسیار بالاست. میوه شفت مخملی آن طول تا ۱۵ و عرض تا ۱۲ میلی‌متر دارد.ولی‌الله مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، صفحهٔ ۶۵۶.

این درختچه خاردار بیشتر در  زمینهای آبرفتی دامنه مخروط افکنه‌ها و پهنه های  صخره ای و سنگلاخی دامنه کوه‌ها و گستره کوهپایه  میروید. گیاهی سازگار به تنش و استرس‌ محیطی و به‌ویژه خشکی و کم بارانی سالیانه است  و از همین  رو  برای گسترش مراتع مشجر به‌ویژه در خاک‌های آبرفتی یا دامنه مخروط افکنه‌ها  بسیار مناسب است و می‌توان آن را با بذر کاشت.

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 
 ارجنک - یا بادام زاگرسی و بادام اراکی، گونه‌ای بادام که پراکنش آن منحصر به زاگرس جنوبی در ایران است.
 بادام گنوئی - یا ارچن، گونه‌ای از بادام که منحصر به استان‌های جنوبی و جنوب‌شرقی ایران است.
 اَرْژِن - یا بادام کوهی، گونه‌ای از بادام که به‌طور گسترده در ایران و ترکمنستان می‌روید.

 پانویس 

 منابع 

 Morphological variability of Prunus lycioides Spach germplasm using multivariate analysis  Seyed Mehdi Hashemi
 https://doi.org/10.1016/j.scienta.2019.108973

 پیوند به بیرون 
 تنگرس در تارنمای دانشنامه زندگی (EOL)

رده:بادام
رده:درختان منحصر به ایران
رده:گیاگان ترکیه
رده:گیاگان سوریه
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۹۰۶ (میلادی)
رده:گیاگان ایران
رده:پرونوس