آهن‌بر

آهن‌بَرها یا سیدروفورها ، مولکول‌های کوچکی هستند که به صورت کی‌لیت با آهن پیوند دارند و به‌وسیله میکروارگانیسم‌های گوناگون از قبیل باکتری‌های بی‌هوازی، قارچ‌ها و ریشه‌های گیاهان ساخته می‌شوند.

سیدروفورها به بالاترین قدرت حل‌شوندگی در ترکیب با آهن III اشتهار دارند.

 ساختار 

سیدروفورها در حالت پایدار معمولاً ساختار هشت‌وجهی، شش کوردیناسیونی با آهن دارند؛ اگرچه گاهی آب نیز می‌تواند کوردینه شود. موثرترین سیدروفورها، آن دسته‌ای هستند که دارای لیگاندهای دودندانه هستند و با آهن ترکیب شش‌کوردینه می‌سازند، می‌باشند.

تاکنون نزدیک به ۲۰۰ نمونه سیدروفور شناسایی شده‌اند.

 گوناگونی 
نمونه‌هایی از سیدروفورهای تولیدشده به‌وسیله برخی باکتری‌ها و قارچ‌ها:

400px|بندانگشتی|دفروکسامین، یک سیدروفور هیدروکسامات
200px|بندانگشتی| انتروباکتین، یک سیدروفور هیدروکسامات

سیدروفورهای هیدروکسامات
 سیدروفور ارگانیسم فریکروم Ustilago sphaerogena Desferrioxamine B
(دفروکسامین مسیلات) پیچیده‌قارچ pilosus
 پیچیده‌قارچ coelicolor Desferrioxamine E  پیچیده‌قارچ coelicolor fusarinine C فیوزاریم roseum ornibactin مجموعه بورخولدریا سپاسیا رودوتورولیک اسید Rhodotorula pilimanae

سیدروفورهای کته‌کولات
 سیدروفور ارگانیسم انتروباکتین اشریشیا کلی
enteric bacteria bacillibactin باسیلوس سوبتیلیس 
 باسیلوس آنتراسیس  vibriobactin ویبریو کلرا

لیگاندهای مختلط
 سیدروفور ارگانیسم پیووردین آزوتوباکتر وینلاندی پیووردین سودوموناس آئروژینوزا یرسینی‌آباکتین یرسینیا پستیس

 جستارهای وابسته 
 یونوفور

 منابع 

 ویکی‌پدیا آلمانی
 ویکی‌پدیا انگلیسی

رده:پپتیدها
رده:زیست‌مولکول‌ها
رده:متابولیسم آهن
رده:سیدروفورها