عاشیق قربانی

عاشیق قربانی از معروفترین عاشیقهای اعصار گذشته است.Гурбани. Азербайджанская ашыгская поэзия. Газанфар Ниязов, кандидат филологических наук. Изд. «Язычы» , Баку, 1984. - 47 стр. Стр. 9

عاشیق قربانی یا دیریلی قربانی، (Aşıq Qurbani) متولد روستای دیریلی دهستان ارزیل بخش خاروانا است. هنوز هم در دیریلی بزرگ و کوچک داستان‌های او را سینه به سینه از گذشته تا کنون دریاد دارند
هم دورهٔ شاه اسماعیل و در مرحله آغازین نهضت ادبی شاه اسماعیل ختایی قرار دارد. او در تبریز نشو و نما کرده و در همان شهر به نهضت قزلباشیه پیوسته است و هنر نوازندگی و خوانندگی خود را وقف نشر معارف قزلباشیه و حروفیه کرده است. او ظاهراً با دربار شاه اسماعیل مربوط بود. شکایت نامه او به شاه در دادخواهی از مظالم وزیر می‌تواند سندی در این زمینه باشد:

بعدها کار عاشیق قربانی با سلطان صوفی به عداوت انجامید.
آدیم قوربانی دیر کندیم دیری دیر
قاراداغدان قارا باغا گئدیرم

 سروده‌های عاشیق قربانی 
سروده‌های عاشیق قربانی تازگی خود را تا زمان ما حفظ کرده‌اند؛ چنان‌که عاشیق‌های نوگرای نسل جدید، مانند خانم صداقت الدوز (Sədaqət Ulduz) از آن‌ها در ایفاهای خود استفاده می‌کنند. در میان این سروده‌ها، اشعاری وجود دارد با مضامین اجتماعی و اخلاقی. همچنان که سروده‌هایی وجود دارد که قطعه‌های زیبا و دلنشین ربابی‌اند. عاشیق قربانی می‌توانسته است ظریفترین و طبیعیترین احساسهای انسانی را بامهارتی استادانه به ساز و سخن وصف کند. شعر مشهورش که ردیف «بنفشه» دارد، از این نظر حائز اهمیت است:

در سروده‌ای دیگر، و خطاب به معشوقه اش پری، می‌گوید:

مجموعه شعرهای عاشیق قربانی در سال ۱۳۸۹ چاپ شده است.

 داستان عاشیق قربانی وپری 
آوازه ماجراهای عاشیق قربانی با افسانه‌ها درآمیخته و منشأ داستان‌عاشیقی گردیده به نام «عاشیق قربانی وپری» که زبانزد عاشیقان است.

عاشق قوربانی از عاشق‌های به حق و الهی بوده است که در ایام کودکی در مکانی به نام الم قبیری (ارنلر)
نصف شب در عالم خواب به او باده داده بودن این مکان زیبا در روستای دیری (ایری علیا) می‌باشد و از نوادگان او هم در همان روستا زندگی می‌کنند البته بحث‌هایی در مورد این دو روستا ایری علیا و ایری سفلا هست که باید بگویم عاضق قوربانی در روستای ایری علیا چشم به جهان گشوده و بعد از باده دادن و چند سال بعد به سوی پری روانه می‌شود اما جنگ و اسارت و … او را چندین سال در شهرستان خداآفرین و روستای ایری سفلا ماندگار می‌کند و…

 منابع 

رده:افراد ایرانی آذری‌تبار
رده:اهالی قره داغ
رده:زادگان ۱۴۷۷ (میلادی)
رده:شاعران آذری اهل ایران
رده:شاعران آذری‌زبان
رده:شاعران اهل جمهوری آذربایجان
رده:عاشیق‌های آذری