تونی گیلروی

تونی گیلروی (به انگلیسی: Tony Gilroy) با نام کامل آنتونی جوزف گیلروی (Anthony Joseph Gilroy) فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده و کارگردان آمریکایی است که به‌واسطهٔ آثارش در ژانرهای مهیج، جاسوسی و درام شناخته می‌شود. او در تاریخ ۱۱ سپتامبر ۱۹۵۶ در نیویورک متولد شد و فعالیت حرفه‌ای خود را از اوایل دههٔ ۱۹۹۰ آغاز کرد.Encyclopaedia Britannica, Inc., "Encyclopaedia Britannica Almanac 2010", 1 January 2010, ISBN 978-1-61535-329-3.

 زندگی شخصی و خانوادگی 

تونی گیلروی فرزند فرانک دی. گیلروی، نمایشنامه‌نویس و کارگردان برندهٔ جایزهٔ پولیتزر، و مادرش روت، مجسمه‌ساز و نویسنده است. او دو برادر دارد: دن گیلروی، فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان، و جان گیلروی، تدوین‌گر فیلم. خانوادهٔ گیلروی دارای ریشه‌های ایرلندی، ایتالیایی و آلمانی هستند.Filmreference.com, "Tony Gilroy Biography", https://www.filmreference.com/film/45/Tony-Gilroy.html, Retrieved 15 September 2025.

 تحصیلات و ورود به سینما 

گیلروی در دبیرستان واشینگتن‌ویل تحصیل کرد و سپس وارد دانشگاه بوستون شد، اما پس از دو سال به دلیل تمرکز بر موسیقی، تحصیل را رها کرد. او فعالیت سینمایی خود را با نوشتن فیلم‌نامه آغاز کرد و نخستین اثرش در این زمینه فیلم «لبهٔ برنده» (1992) بود.30nama.com, "آنتونی جوزف گیلروی (دانلود ۲۴ عنوان فیلم) + بیوگرافی", https://30nama.com/biography/148049/Tony-Gilroy, Retrieved 15 September 2025.

 فعالیت حرفه‌ای 

 فیلم‌نامه‌نویسی 

گیلروی در دههٔ ۱۹۹۰ با نوشتن فیلم‌نامه‌هایی چون «دولورس کلیبورن» (1995)، «وکیل‌مدافع شیطان» (1997)، و «آرماگدون» (1998) شناخته شد. او همچنین نویسندهٔ سه‌گانهٔ اصلی هویت بورن، برتری بورن و اولتیماتوم بورن بود که بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۷ منتشر شدند.Motion State Review, "Enemy of the State (1998)", 28 November 2014, https://motionstatereview.com/enemy-of-the-state-1998/, Retrieved 8 September 2022.

 کارگردانی 

نخستین تجربهٔ کارگردانی گیلروی فیلم «مایکل کلیتون» (2007) بود که با بازی جورج کلونی، تیلدا سوئینتن و تام ویلکینسون همراه بود. این فیلم نامزد دریافت چندین جایزهٔ اسکار شد و سوئینتن موفق به دریافت جایزهٔ بهترین بازیگر نقش مکمل زن گردید.The Hollywood Reporter, Couch, Aaron, "Tony Gilroy on 'Rogue One' Reshoots: They Were in 'Terrible Trouble'", 5 April 2018, https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/tony-gilroy-rogue-one-reshoots-1099467/, Retrieved 28 April 2025.

در سال ۲۰۰۹، گیلروی فیلم «دورویی» را با بازی جولیا رابرتس و کلایو اوون کارگردانی کرد. این فیلم در ژانر جاسوسی-تجاری ساخته شد و نقدهای متفاوتی دریافت کرد.Variety, McCarthy, Todd, "Duplicity Review", 18 March 2009, https://variety.com/2009/film/reviews/duplicity-1200473783/, Retrieved 15 September 2025.

در سال ۲۰۱۲، او فیلم «میراث بورن» را که چهارمین قسمت از مجموعهٔ بورن بود، نویسندگی و کارگردانی کرد. این فیلم با بازی جرمی رنر و ریچل وایس، داستانی موازی با سه‌گانهٔ اصلی بورن را روایت می‌کرد.Box Office Mojo, "The Bourne Legacy (2012)", https://www.boxofficemojo.com/title/tt1194173/, Retrieved 15 September 2025.

 همکاری با لوکاس‌فیلم و مجموعهٔ اندور 

در سال ۲۰۱۶، گیلروی توسط لوکاس‌فیلم استخدام شد تا بازنویسی و فیلم‌برداری مجدد فیلم «روگ وان: داستانی از جنگ ستارگان» را انجام دهد. او نقش مهمی در اصلاح ساختار داستانی فیلم ایفا کرد، هرچند نامش به‌عنوان کارگردان رسمی ذکر نشد.The Playlist, "Tony Gilroy Was Brought in to Write the Reshoots on the Amy Adams Thriller", 2018, https://theplaylist.net/tony-gilroy-woman-in-the-window-reshoots-2018/, Retrieved 15 September 2025.

در ادامه، گیلروی به‌عنوان خالق، نویسنده و تهیه‌کنندهٔ اجرایی مجموعهٔ تلویزیونی «اندور» (2022–2025) فعالیت کرد. این مجموعه پیش‌درآمدی بر «روگ وان» بود و با استقبال منتقدان و مخاطبان روبه‌رو شد.The Hollywood Reporter, Kit, Borys, "'Rogue One' Drama: Writer Tony Gilroy Taking on More Duties", 3 August 2016, https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/rogue-one-tony-gilroy-reshoots-917933/, Retrieved 30 April 2025.

 سبک و دیدگاه هنری 

گیلروی به‌واسطهٔ تمرکز بر شخصیت‌پردازی پیچیده، دیالوگ‌های دقیق و روایت‌های چندلایه شناخته می‌شود. آثار او اغلب در فضای حقوقی، سیاسی یا جاسوسی جریان دارند و به بررسی اخلاق، قدرت و فساد می‌پردازند.IndieWire, Ehrlich, David, "Tony Gilroy’s Moral Universe", 12 November 2022, https://www.indiewire.com/features/tony-gilroy-moral-universe-andor-1234789012/, Retrieved 15 September 2025.

 جوایز و افتخارات 

گیلروی برای فیلم «مایکل کلیتون» نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامهٔ غیراقتباسی شد. همچنین آثار او در جشنواره‌های مختلف از جمله جشنواره فیلم تورنتو و انجمن نویسندگان آمریکا مورد تقدیر قرار گرفته‌اند.Academy Awards Database, "Michael Clayton Nominations", https://awardsdatabase.oscars.org/film/2007/michael-clayton, Retrieved 15 September 2025.

 فیلم‌شناسی 
 فیلم‌های بلند 
 سال عنوان کارگردان نویسنده تهیه‌کننده توضیحات ۱۹۹۲ The Cutting Edge    ۱۹۹۵ دولورس کلیبورن    ۱۹۹۶ اقدامات شدید    ۱۹۹۷ وکیل‌مدافع شیطان    ۱۹۹۸ آرماگدون    ۲۰۰۰ طعمه    دلیل زندگی    ۲۰۰۲ هویت بورن    ۲۰۰۴ برتری بورن    ۲۰۰۷ اولتیماتوم بورن    مایکل کلیتون    همچنین صداپیشهٔ راننده تاکسی ۲۰۰۹ دورویی    وضعیت بازی    ۲۰۱۲ میراث بورن    ۲۰۱۴ شبگرد   ۲۰۱۶ روگ وان    کارگردان فیلمبرداری مجدد بدون ذکر نام؛ حضور افتخاری به‌عنوان صداپیشه دیوار بزرگ    ۲۰۱۸ بیروت   

فعالیت نویسندگی بدون ذکر نام
+ سال عنوا توضیحات ۱۹۹۸ دشمن ملت ۲۰۱۲ سحرگاه سرخ بازنویسی‌های محدود ۲۰۱۴ گودزیلا بازنویسی‌ها ۲۰۲۱ زنی پشت پنجره بازنویسی‌ها برای فیلم‌برداری مجدد

 تلویزیون 
+ سال(ها) عنوان نویسنده تهیه‌کننده توضیحات۱۹۹۳For Better and for Worseفیلم تلویزیونی ۲۰۱۵–۲۰۱۶ خانه پوشالی   ۲۶ قسمت ۲۰۲۲–۲۰۲۵ اندور   سازنده و مدیر اجرایی تولید (۲۴ قسمت)نویسنده (۸ قسمت)

 منابع 




 پیوند به بیرون 



رده:افراد آمریکایی آلمانی‌تبار
رده:افراد آمریکایی ایرلندی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:برندگان جایزه ادگار
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل نیویورک
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل نیویورک (ایالت)
رده:دانش‌آموختگان کالج ارتباطات دانشگاه بوستون
رده:زادگان ۱۹۵۶ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان آمریکایی سده ۲۱ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان اهل نیویورک
رده:نویسندگان اهل منهتن
رده:نویسندگان ایتالیایی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان تلویزیونی مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا