هوشمند عقیلی

هوشمند عقیلی‌ ( – ) خواننده و آهنگساز موسیقی سنتی ایرانی و کلاسیک ایرانی بود که در سال ۱۳۳۴ فعالیت خود را آغاز کرد.

 آغاز زندگی 
هوشمند عقیلی‌مهر در ۲ مرداد ۱۳۱۶ در محله درغوک آباده زاده شد و سپس به اصفهان مهاجرت کرد. وی با تشویق پدرش، در دوره‌های آکادمیک موسیقی جلال‌الدین تاج شرکت کرد و دستگاه‌های همایون و سه‌گاه را نزد وی فرا گرفت. او در دبیرستان ادب در رشتهٔ ریاضی تحصیل کرد و سپس در رشتهٔ ادبیات انگلیسی فارغ‌التحصیل شد و پس از آن به همراه خانواده به تهران کوچ کرد. نام خانوادگی پدر وی، ابتدا «علی‌قلی» بود که پس از رفتن به اصفهان، طبق خواستهٔ مرکز آمار به «عقیلی‌مهر» تغییر داده شد. علاقهٔ عقیلی به هنر خوانندگی، از دبیرستان آغاز شد. او در آنجا به اجرای ترانه‌های دلکش، ویگن، غلامحسین بنان و امین‌الله رشیدی می‌پرداخت.  او پس از شرکت در کلاس‌های محمود کریمی و اسماعیل مهرتاش، برنامه‌های گوناگونی را در رادیو اصفهان اجرا کرد.

 فعالیت حرفه‌ای 
هوشمند عقیلی در سال ۱۳۳۴ فعالیت خوانندگی را آغاز کرد. نخستین آهنگ اجراشدهٔ وی ساقی‌نامه بود که با آهنگسازی اسماعیل مهرتاش منتشر شد. او در آغاز، کار خود را بازخوانی ترانه‌های سرشناس برنامه گل‌ها آغاز کرد. درخشش او باعث شد که او را به مراسم گشایش تلویزیون ایران دعوت کنند تا در کنار آهنگسازانی چون مرتضی حنانه و حسین قوامی اجرای زنده داشته باشد. او از سال ۱۳۴۹ به‌عنوان کارشناس وزارت تعاون در پیش از انقلاب ۱۳۵۷ به کار مشغول بود. عقیلی یک سال پیش از وقوع انقلاب (۱۳۵۶) به آمریکا مهاجرت نمود و پس از آن نیز به خوانندگی ادامه داد.

نام هوشمند عقیلی با انتشار آلبوم فردا تو می‌آیی در سال ۱۳۵۳ بر سر زبان‌ها افتاد.

 درگذشت 
هوشمند عقیلی در ۱۴ شهریور ۱۴۰۴ در سن ۸۸ سالگی پس از چندین سال مبارزه با بیماری در لس آنجلس درگذشت. پیکر وی در ۲۰ شهریور (۱۱ سپتامبر) در کنار همسرش در آرامستان وست‌وود در لس آنجلس به خاک سپرده شد.

 آلبوم‌ها 

 الهه ناز 
نام ترانهترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهترانهٔ مندکتر نیرسیناعباس شاپوریدیلمان و کاروانسعدیجواد معروفیچه شورهاعارف قزوینیعارف قزوینیای بهار آرزوبیژن ترقیروح‌الله خالقیالههٔ نازکریم فکوراکبر محسنیخزان عشقرهی معیریجواد بدیع‌زادهاو نیامدایرج تیمورتاشاکبر محسنی

 آمدم 
نام ترانهخواننده میهمانترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهاولین دیدارفضل‌الله توکلفضل‌الله توکلشیفته بلاطاهره قرةالعینمحمدرضا لطفیبانی عشقبهار اومدبابک رادمنشبابک رادمنشخاکستر پیریدلکشاسماعیل نواب صفامجید وفاداربردی از یادمپرویز خطیبیمصطفی گرگین‌زادهبه کنارم بنشینهایدهرهی معیریمهدی خالدیآمدمنظام فاطمیمجید وفادار

 فردا تو می‌آیی 
نام ترانهترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهفردا تو می‌آییجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیناصر چشم‌آذردریا (شن داغ)نوبت توستدیوانه‌ترم کنآواز شوشتریهوشمند عقیلیناصر چشم‌آذرقرص آفتابخوب و بدامان منطقیانوشیروان روحانیمجتبی میرزادهشباهنگتورج نگهبانهمایون خرمای خالق عالماحمد مظاهربیاسیمین بهبهانیاحمد مظاهردنیای خواب

 عشق شرقی (۱۹۸۰/۱۳۵۹) 
نام ترانهترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهگول دنیا رو نخوربیژن سمندرناصر چشم‌آذرناصر چشم‌آذرگل آغوشابوالقاسم اعلامیعماد رامسایهجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیبلوطبیژن سمندرناصر چشم‌آذرچراغ خونه (اجرای دوم)سعید طبیبیجهانبخش پازوکیعشق شرقیبیژن سمندرناصر چشم‌آذریاد (اجرای دوم)ایرج رزمجوتورج شعبانخانیمناجاتجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکی

 اگر… (۱۹۸۳/۱۳۶۲) 
نام ترانهترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهتنهاییایرج رزمجومنوچهر چشم‌آذرمنوچهر چشم‌آذرساقی‌نامهحافظاسماعیل مهرتاشمنوچهر چشم‌آذرخوشامنوچهری دامغانیاسماعیل مهرتاشمنوچهر چشم‌آذرگلایهایرج رزمجومنوچهر چشم‌آذرمنوچهر چشم‌آذراگربهادر یگانههمایون خرممجتبی میرزادهآرامشایرج رزمجوجهانبخش پازوکیعشق من ترکم کنتورج نگهبانهمایون خرمناصر چشم‌آذرگلنارکریم فکورمجید وفادار

 یکی را دوست می‌دارم (مشترک با مهستی و هایده) (۱۹۸۳/۱۳۶۲) 
نام ترانهخوانندهترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهیکی را دوست می‌دارمهایدهمسعود امینیمعینکاظم رزازانبیا بنویسیممهستیاردلان سرفرازمحمد حیدریمنوچهر چشم‌آذرشیفته بلاهوشمند عقیلیطاهره قرةالعینحسن شماعی‌زادهنوید نحویمهر توهمیشه عاشقمهستیشهین حنانهصادق نوجوکیناصر چشم‌آذرای پری کجاییهوشمند عقیلیهوشنگ ابتهاجهمایون خرمفریدون حیدرنیا

 رنگ راحت (۱۹۸۴/۱۳۶۳) 
نام ترانهترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهسحر دمید بیاسیمین بهبهانیهوشمند عقیلیلقمان ادهمیرنگ راحتلقمان ادهمیتپیدن دل‌هامحمد فرخی یزدیابوالحسن صباپرکن پیاله رافریدون مشیرینغمه ماهورمرغ سحرمحمدتقی بهارمرتضی نی‌داوودخمارآلودهباباطاهرگوشه طوسیدیدنیسترضا بهزادیصوفی‌نامهحافظنغمه ماهور

 بهترین (مشترک با هایده و ستار) (۱۹۸۴/۱۳۶۳) 
نام ترانهخوانندهترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهنامههایدههدیهسعید دیهیمیاحمد پژمانتاب بنفشههوشمند عقیلیحافظهوشمند عقیلینوید نحویسراب قلبمهایدههدیهفرید زلاندآندرانیکسفرنامهستاراردلان سرفرازالحمداللههوشمند عقیلیحافظهوشمند عقیلیایرج طاهریخدایا تا کیستاربهادر یگانههمایون خرمفرید فرجاد

 باده‌فروش - لیلا (مشترک با مهستی، هایده و صادق نوجوکی) (۱۹۸۶/۱۳۶۵) 
نام ترانهخوانندهترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهباده‌فروشهایدههدیهصادق نوجوکیصادق نوجوکیآی بی‌نوا دلمهستیسنگ خاراهوشمند عقیلیلیلاصادق نوجوکیای خداهایدهبی‌قرارصادق نوجوکی

 فال (۱۹۸۸/۱۳۶۷) 
نام ترانهترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهفالوحشی بافقیهوشمند عقیلیآرمن آهارونیانپرواز دوبارهجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیلقمان ادهمیجان جهاننواب صفاامین‌الله رشیدیبهروز پناهیکشور غممعینی کرمانشاهیفریبرز حقیقت‌طلب آرمن آهارونیانرمیدهوحشی بافقیبابک افشاربابک افشارنفرین (بازخوانی)پرویز وکیلیپرویز مقصدیآرمن آهارونیان

 چه‌خبر از ایران (۱۹۹۰/۱۳۶۹) 
نام ترانهترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهچه‌خبر از ایرانجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیکاظم عالمیگل منجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیمنوچهر چشم‌آذرعادتجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیکاظم عالمیپروازهمایون هوشیارنژادهوشمند عقیلیلقمان ادهمینورسیدههما میرافشارمحمد حیدریمحمد حیدریغروب کوهستانجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیایرج طاهری

 یار (۱۹۹۲/۱۳۷۱) 
نام ترانهترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهدیدنیسترضا بهزادیرضا بهزادیسوارسیمین بهبهانیرضا بهزادیزمستانمهدی اخوان ثالثهوشمند عقیلییه یاری دارمغلامرضا روحانیجواد بدیع‌زادهآیه نازپروین باوفارضا بهزادیخودستاتورج نگهبانهمایون خرم

 پرستوهای مسافر (۱۹۹۴/۱۳۷۳) 
نام ترانهترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهسرابمهین عمیدانوشیروان روحانیرضا بهزادیتنگ شرابهما میرافشارمحلیمنوچهر رستگارنامهایرج رزمجورضا بهزادیرضا بهزادیبود آیاحافظکامل علی‌پورکامل علی‌پورپرستوهای مسافرهما میرافشارکامل علی‌پورکامل علی‌پوردر کنج دلمپژمان بختیاریمنوچهر همایون‌پورکامل علی‌پور

 دخترک فال‌بین (۱۹۹۸/۱۳۷۷) 
نام ترانهترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهدخترک فال‌بینکریم فکوراکبر محسنیعشق مناسماعیل نواب صفاحبیب‌الله بدیعیآرزوی صلحدرو به روم باز کنجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیآرمن آهارونیاناولین دیدارفضل‌الله توکلفضل‌الله توکلهمش جنگهعلی تجویدیعلی تجویدی

 ای پری کجایی (کنسرت) (۲۰۰۱/۱۳۸۰) 
نام ترانهترانه‌سراآهنگسازتنظیمای پری کجاییهوشنگ ابتهاجهمایون خرمعبدی یمینیجان جهاناسماعیل نواب صفاامین‌الله رشیدیکشور غممعینی کرمانشاهیمارسل استپانیانیادایرج رزمجوتورج شعبانخانیگل آغوشابوالقاسم اعلامیعماد رامشد خزانرهی معیریجواد بدیع‌زادهخستهجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیرنگارنگروح‌الله خالقی

 جمال جانان (۲۰۰۶/۱۳۸۵) 
نام ترانهترانه‌سراآهنگسازتنظیم‌کنندهزهره چنگیتورج نگهبانامین‌الله رشیدیامیر بدخشای خداجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیبیژن پورگلAround the WorldHarold AdamsVictor Youngآرمن آهارونیانرقیب (بازخوانی)ناصر رستگارنژادعطاالله خرمجهانگیروطنایرج فتحیایرج فتحیامیر بدخشچشمای گریونتورج نگهبانمنصور حسن‌خانیفردادWhen I Fall in LoveEdvard HeymanVictor Youngآرمن آهارونیانجمال جانانحافظهوشمند عقیلیسیروس علی‌آبادیthumb|جلد آلبوم جمال جانان از هوشمند عقیلی (۲۰۰۷)

 جستارهای وابسته 
 بهائیان ایرانی

 پانویس 

 منابع 






 پیوند به بیرون 



رده:اهالی اصفهان
رده:ایرانیان مقیم لس آنجلس
رده:خوانندگان اهل اصفهان
رده:خوانندگان پاپ اهل ایران
رده:خوانندگان سده ۲۰ (میلادی)
رده:خوانندگان فارسی‌زبان
رده:خوانندگان مرد اهل ایران
رده:خوانندگان مرد سده ۲۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۴۰۴
رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۱۶
رده:زادگان ۱۹۳۷ (میلادی)
رده:اهالی آباده