خوآنای یکم، ملکه کاستیا

خوآنای یکم کاستیا معروف به خوآنای دیوانه (؛ ، ملکه حاکم تاج کاستیا بین سال‌های ۱۵۰۴ تا ۱۵۵۵ بود. او همسر فیلیپ زیبا و مادر کارل پنجم، امپراتور مقدس روم بود.

والدین او، ایزابلای کاتولیک شهبانوی تاج کاستیا و فردیناند کاتولیک، فرمانروای تاج آراگون، توانسته بودند با فتح غرناطه، اخراج یهودیان و مسلمانان از شبه‌جزیره ایبری،
و کشف اتفاقی قارهٔ آمریکا با حمایت مالی از کریستف کلمب اسپانیای واحد را پایه‌گذاری کنند. خوانا به شکلی اتفاقی  و پس از مرگ ناگهانی برادرش خوان در ۱۴۹۷، خواهر بزرگش ایزابلای آراگون در ۱۴۹۸، و خواهرزاده‌اش میگل دا پاز در ژوئیه ۱۵۰۰ (تنها چند ماه پس از تولد کارل) به ولیعهدی کاستیا رسید.

ایزابلای کاتولیک در سال ۱۵۰۴ درگذشت و خوآنا فرمانروای کاستیا شد. نبردی بر سر تاج‌وتخت کاستیا درگرفت. پدر خوآنا، فردیناند کاتولیک، و شوهر او، فیلیپ زیبا، هر یک به نام خود و خوآنا سکه ضرب کردند. در این میان شایعاتی مبنی بر دیوانه بودن خوآنا پخش شد. خوآنا اتهام دیوانگی را رد کرد و در نامه‌ای نوشت که تنها «کمی حسود است و آن را از مادرش به ارث برده.» در نهایت فلیپه و فرناندو به توافق رسیدند و با امضای بیانیه‌ای خوآنا را دیوانه اعلام کردند. فیلیپ به عنوان نایب‌السلطنه همسرش به حکومت اسپانیا رسید، ولی این حکومت دیر نپایید. در ، فیلیپ به ناگاه در ۲۸ سالگی درگذشت. خوآنا که پیش از مرگ مادرش نیز نشانه‌هایی را از جنون به نمایش گذارده بود، نمی‌توانست و خودش هم نمی‌خواست که به تنهایی حکومت بر کاستیا ادامه دهد. خوآنا به قلعهٔ تردسییاس فرستاده شد و تا زمان مرگش در سال ۱۵۵۵ (شش سال پیش از مرگ پسرش کارل) در آن‌جا ماند. فردیناند کاتولیک به عنوان نایب‌السلطنهٔ دخترش کنترل اسپانیا را در دست گرفت.

برخی مورخان بر این باورند که خوآنا دیوانه نبود و قربانی توطئه اشرافی شد که می‌خواستند او را برکنار کنند. دیگر مورخان می‌گویند مستنداتی که از رفتار خوآنا در نهان و آشکار در دست است نشان می‌دهد که او به افسردگی حاد و احتمالاً اسکیزوفرنی مبتلا بوده‌است.

 منابع 









 پیوند به بیرون 

رده:اهالی اسپانیا در دوره رنسانس
رده:اهالی اسپانیا در سده ۱۵ (میلادی)
رده:اهالی اسپانیا در سده ۱۶ (میلادی)
رده:اهالی اسپانیایی انگلستانی‌تبار
رده:اهالی تولدو
رده:پادشاهان پیرو کلیسای کاتولیک روم
رده:پادشاهان و نجیب‌زادگان معلول
رده:پادشاهان والنسیا
رده:پرتغالی‌تبارهای اهل اسپانیا
رده:تاریخ اسپانیا
رده:حاکمان زن سده ۱۶ (میلادی)
رده:حکم‌رانان آراگونی سده ۱۶ (میلادی)
رده:حکم‌رانان اروپا در سده ۱۶ (میلادی)
رده:حکم‌رانان سیسیل
رده:حکم‌رانان مایورکا
رده:حکم‌رانان ناپل
رده:خاندان تراستامارا
رده:خوانای اول کاستیل
رده:درگذشتگان ۱۵۵۵ (میلادی)
رده:دودمان هابسبورگ
رده:دودمان هاپسبورگ سده ۱۶ (میلادی)
رده:دوک‌های منتبلانک
رده:زادگان ۱۴۷۹ (میلادی)
رده:شاهدخت‌های اتریش
رده:شاهزادگان آستوریاس
رده:شاهزادگان خرنا
رده:کنت‌های بارسلون
رده:لردهای بالاگوئر
رده:ملکه‌های حاکم
رده:دختران شاهان
رده:نجات‌یافتگان از کشتی‌شکستگی