کیهان‌شناسی مشاهده‌ای

کیهان‌شناسی مشاهده‌ای  شاخه‌ای از کیهان‌شناسی است که به مطالعهٔ ساختار، تکامل و منشأ گیتی از طریق مشاهدات تجربی می‌پردازد. این مشاهدات با استفاده از ابزارهایی مانند تلسکوپ‌های نوری، رادیویی، پرتو ایکس و گاما، آشکارسازهای امواج گرانشی و اندازه‌گیری تابش زمینهٔ کیهان (CMB) انجام می‌شود. هدف اصلی آن آزمون مدل‌های نظری کیهان با داده‌های واقعی است.

 تاریخچه 
اولین تلاش‌ها برای مشاهدهٔ کیهان به دورهٔ اختراع تلسکوپ توسط گالیله بازمی‌گردد که مشاهدات او پایه‌های اخترشناسی مدرن را شکل داد. در قرن بیستم، با توسعهٔ تلسکوپ‌های بزرگ‌تر و پیشرفته‌تر مانند تلسکوپ فضایی هابل، دانشمندان توانستند کهکشان‌های دوردست را رصد کنند و ساختار بزرگ‌مقیاس جهان را مطالعه نمایند. همچنین، کشف تابش زمینهٔ کیهانی در سال ۱۹۶۵ تحولی بزرگ در فهم منشأ و تکامل جهان ایجاد کرد و کیهان‌شناسی مشاهده‌ای را به شاخه‌ای علمی و تجربی تبدیل نمود.

 ابزارها و روش‌ها 
کیهان‌شناسی مشاهده‌ای از ابزارها و روش‌های متنوعی برای جمع‌آوری داده‌های دقیق دربارهٔ کیهان استفاده می‌کند:

 انواع تلسکوپ‌ها: نوری، رادیویی، پرتو ایکس و گاما.
 آشکارسازها: آشکارسازهای امواج گرانشی، طیف‌سنجی، و نقشه‌برداری آسمان.
 تکنیک‌های مدرن: بررسی خطوط طیفی، اندازه‌گیری سرخ‌گرایی، رصد ابرنواخترها و مطالعات مادهٔ تاریک.

رده:کیهان‌شناسی مشاهده‌ای
رده:اخترشناسی رصدی
رده:کیهان‌شناسی فیزیکی