کفتاردندان

کفتاردندان یا هاینودون  یک سرده منقرض‌شده از پستانداران گوشت‌خوار و همچنین سرده شاخص خانواده کفتاردندانان است که میان اواخر ائوسن تا میانه میوسن در آمریکای شمالی، اوراسیا و آفریقا می‌زیست.
 طبقه‌بندی  
به طور سنتی کفتاردندان و بسیاری از پستانداران درنده نخستین در راسته‌ای بزرگ به نام گوشت‌دندان‌سانان طبقه‌بندی می‌شوند. امروزه بیشتر مطالعات نشان می‌دهند که این آرایه نه یک راسته حقیقی بلکه یک گروه چندنیا است.Morlo, M., Gunnell G., and P.D. Polly. 2009. What, if not nothing, is a creodont? Phylogeny and classification of Hyaenodontida and other former creodonts. Journal of Vertebrate Paleontology 29(Supplement 3): 152A.Grohé et al. 2012

 توصیف  
بندانگشتی|جمجمه کفتاردندان چلیپاییHyaenodon crucians
بندانگشتی|بازسازی کفتاردندان هولناک
برخی از گونه‌های این سرده بزرگ‌ترین پستانداران گوشت‌خوار خشکی‌زی در زمان خود بودند. در مقابل برخی گونه‌های دیگر به کوچکی سمور بودند. بقایای بیشتر گونه‌های کفتاردندان تا کنون در آمریکای شمالی، اروپا و آسیا کشف و شناسایی شده‌است.Wang, Xiaoming, Qiu, Zhanxiang, and Wang, Banyue, 2005. Hyaenodonts and Carnivorans from the Early Oligocene to Early Miocene of Xianshuihe Formation, Lanzhou Basin, Gansu Province, China, Palaeontologia Electronica Vol. 8, Issue 1; 6A: 14p, online

مانند بسیاری از انواع پستانداران گوشت‌خوار اولیه کفتاردندان نیز جمجمه‌ای بسیار بزرگ و در عین حال مغزی کوچک داشت. جمجمه به طور کلی بلند و باریک بود و در مقایسه با گوشت‌خوارسانان امروزی بسیار بزرگ‌تر بود. گردن از جمجمه کوتاه‌تر بود، در حالی که بدن طولانی و تنومند بود و به یک دم بلند ختم می‌شد. وزن متوسط ​​افراد بالغ در گونه کفتاردندان هولناک بزرگ‌ترین گونه این سرده در آمریکای شمالی حدود ۴۰ کیلوگرم بود و احتمالاً وزن بزرگ‌ترین افراد این گونه از ۶۰ کیلوگرم تجاوز نمی‌کرد. کفتاردندان غول‌پیکرHyaenodon gigas بزرگ‌ترین گونه این سرده بسیار بزرگ‌تر بود و حدود ۳ متر طول و ۵۰۰ کیلوگرم وزن داشت.WANG X. & TEDFORD R. H. 2008. — Dogs, their fossil relatives and evolutionary history. Columbia University Press: 1-219. گونه‌های ابتدایی مربوط به آمریکای شمالی عهد الیگوسن حدود ۱۰ تا ۲۵ کیلوگرم وزن داشته‌اند. دو گونه کفتاردندان کوچک‌دندانHyaenodon microdon و کفتاردندان موستلینوسHyaenodon mustelinus از آمریکای شمالی اواخر ائوسن از این هم کوچک‌تر بودند و احتمالاً حدود ۵ کیلوگرم وزن داشتند.Naoko Egi (2001) Body Mass Estimates in Extinct Mammals from Limb Bone Dimensions: the Case of North American Hyaenodontids _Palaeontology 44 (3) , 497–528 
 دندان‌بندی  
مطالعه بر روی نمونه‌های نابالغ کفتاردندان نشان می‌دهند که این جانور دارای یک روش غیرمعمول جایگزینی دندان بوده‌است. ۳ تا ۴ سال طول می‌کشید تا دندان‌های دائم کاملاً جایگزین دندان‌های شیری شوند که این خود نشان دهنده دوره طولانی رسیدن به سن بلوغ است. در گونه‌های آمریکای شمالی اولین دندان دائمی در فک بالا از نوع دندان‌های آسیاب کوچک قبل از اولین دندان دائمی فک بالا از نوع دندان‌ها آسیاب بزرگ در می‌آمد در حالی که بررسی گونه‌های اروپایی حالت عکس این را نشان می‌دهند.Katharina Anna Bastl, First evidence of the tooth eruption sequence of the upper jaw in Hyaenodon (Hyaenodontidae, Mammalia) and new information on the ontogenetic development of its dentition, Paläontologische Zeitschrift (Impact Factor: 1.1). 10/2013; 88:481-494. DOI: 10.1007/s12542-013-0207-z

 منابع 

 پیوند به بیرون 

رده:انقراض‌های میوسن
رده:پستانداران ائوسن
رده:پستانداران الیگوسن آمریکای شمالی
رده:پستانداران الیگوسن
رده:پستانداران پیشاتاریخ آسیا
رده:پستانداران پیشاتاریخ آفریقا
رده:پستانداران پیشاتاریخ آمریکای شمالی
رده:پستانداران پیشاتاریخ اروپا
رده:پستانداران میوسن
رده:پستانداران نوزیستی آسیا
رده:جانداران پدیدآمده در ائوسن
رده:جانوران رود وایت
رده:سرده‌های پستانداران پیشاتاریخ
رده:سرده‌های پستانداران
رده:سرده‌های منقرض‌شده میوسن
رده:سنگواره‌های توصیف‌شده در ۱۸۳۸ (میلادی)
رده:کفتاردندان‌ها
رده:پستانداران نوزیستی اروپا
رده:پستانداران نوزیستی آمریکای شمالی