قره‌باغ کوهستانی

بندانگشتی
قره‌باغ کوهستانی یا ناگورنو قره‌باغ ،  منطقه‌ای محصور در خشکی با مساحتی حدود ۴٬۴۰۰ کیلومتر مربع در قفقاز جنوبی و در جنوب شرقی کوه‌های قفقاز کوچک واقع شده‌است. در تقسیمات کشوری جمهوری آذربایجان، این منطقه  بخشی از استان قره‌باغ علیا است و در خاک اصلی جمهوری آذربایجان محصور شده است. بزرگ‌ترین شهر و مرکز سیاسی آن استپاناکرت است و مرکز فرهنگی آن شهر شوشی است.

 نام 
به کارگیری نام «قره‌باغ» برای این منطقه برای نخستین بار در کتاب حمدالله قزوینی تاریخ‌نویس سدهٔ ۸ هجری قمری به کار رفته است. نام منطقه در سنگ‌نبشته‌های اورارتو (دوران پادشاهی آیرارات) به صورت‌های «آرداخونی» یا «اوردخینی» و «اوردخه» قید شده‌است که نام آرتساخ از آن مأخوذ است و سرزمینی به این نام در هزارهٔ اول پیش از میلاد جزو پادشاهی آیرارات و سپس یرواندیان (دودمان اروندی) قرار داشت.Chorbajian, Levon; Donabedian Patrick; Mutafian, Claude. The Caucasian Knot: The History and Geo-Politics of Nagorno-Karabagh. NJ: Zed Books, 1994, p. 52 Bagrat Ulubabyan. «Արցախ» (Arts'akh). Armenian Soviet Encyclopedia. vol. ii. Yerevan: فرهنگستان ملی علوم ارمنستان، 1976, pp. 150–151.Christopher Walker. The Armenian presence in Mountainous Karabakh, in John F. R. Wright et al. : Transcaucasian Boundaries (SOAS/GRC Geopolitics). 1995, p. 91

استرابون در (کتاب جغرافیای) خود قسمت سمت راست رود کورا (محل کنونی قره‌باغ) را با نام «ارخیستینا» (Orkhistene) به عنوان یک استان ارمنستان بزرگ-(ارمنستان = هایاستان) دانسته که به خاطر سوارکارانش شهرت داشته‌است.استرابون. Geography, 11.14.

در زمان سلطهٔ حکومت روسیه شوروی واژهٔ «کوهستانی»  به آن افزوده شده و نام این منطقه به منطقهٔ «قره‌باغ کوهستانی»  تبدیل شده‌است.

 استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی 
در دورهٔ اتحاد جماهیر شوروی، «استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی» یکی از بخش‌های خودمختار جمهوری آذربایجان بود که شامل شش شهرستان به نام‌های مارتاکرت، مارتونی، شوشی، آسکران و هادروت و شهر استپاناکرت بود.

 جستارهای وابسته 
 آرتساخ
 جمهوری قره‌باغ
 قره‌باغ
 استان قره‌باغ علیا

 منابع 









رده:جمهوری آرتساخ
رده:روابط ارمنستان و جمهوری آذربایجان
رده:زیربخش‌های جمهوری آذربایجان
رده:قفقاز
رده:مناطق تاریخی در آذربایجان
رده:مناطق تقسیم‌شده
رده:منطقه‌های تاریخی
رده:درون‌بوم‌ها و برون‌بوم‌ها