یحیی بن عبدالله

یحیی بن عبدالله المحض بن الحسن المثنی بن الحسن السبط بن علی بن أبی طالب الهاشمی القرشی با کنیهٔ أبا الحسن و مشهور به ابومحمد و یحیی بن عبدالله الکامل از سادات حسنی بود.

یحیی که فرزند عبدالله بن حسن مثنی، و برادر محمد نفس زکیه و ادریس بود، از قیام صاحب فخ گریخت و به دیلم پناه برد و با کمک جستان یکمhttp://www.iranicaonline.org/articles/jostanids پادشاه جستانی آنجا علیه هارون الرشید خلیفهٔ عباسی قیام کرد. مردم گرد او جمع شدند و او به قدرتی بدل گردید. هارون الرشید هراسان فضل بن یحیی برمکی را با ۵۰٬۰۰۰ مرد جنگی و وعدهٔ حاکمیت بر جرجان، طبرستان و ری به جنگ با وی روانه کرد.http://books.google.com/books?id=duAhUE684bwC&lpg=PA342&dq=yahya%20bin%20abdullah&pg=PA342#v=onepage&q&f=true فضل در طالقان نامه‌ای به یحیی نوشت و او را دعوت به تبعیت از هارون کرد. یحیی پذیرفت در صورت نوشته شدن پیمان صلح به خط هارون آشتی کند. هارون به خط خود امان نامه‌ای با گواهی فقها و قضات بغداد نوشت و یحیی به بغداد و سپس به حجاز رفت. اما چندی بعد هارون، یحیی را زندانی کرد و او در حبس درگذشت.

او نزد جعفر صادق و مالک بن انس تحصیل کرد.

 ارتباط با زیدیه 
یحیی بن عبدالله در واقع آخرین نفر از خاندان حسنی بود که علیه خلافت اقدام به قیام نمود. در این قیام زیدیان نقش پررنگی ایفا می‌کردند و عامر بن کثیر سراج، از بزرگان زیدیه، به این قیام پیوسته بود. رهبری زیدی‌ها در قیام یحیی به فرماندهی حسن بن صالح، از پیروان شاخهٔ بتریه، بود. علی‌رغم حضور زیدی‌ها، در قیام‌هایی که سادات حسنی ترتیب می‌دادند، برتری با افراد حسنی بود و رهبری آنان تثبیت شده بود و زیدیه در حاشیه قرار داشتند. ابوالعباس حسنی نافرمانی‌های حسن بن صالح را از عوامل فروپاشی این قیام دانسته؛ گویا زیدیان عقیده به مسح از روی کفش داشتند و به همین خاطر یحیی بن عبدالله حاضر نشد با آن‌ها در نماز جماعت شرکت کند و جداگانه نماز خواند و این موجب اختلاف میان قوای او شد. همچنین زمانی که هدایایی برای یحیی فرستاده شد، او تنها سادات حسنی را لایق دریافت سهمی از هدایا دانست و این موجب اعتراض حسن بن صالح شد.

 منابع 

رده:اهالی خلافت عباسیان در سده ۸ (میلادی)
رده:اهالی خلافت عباسیان در سده ۹ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۸۰۳ (میلادی)
رده:رهبران فرقه‌های اسلامی
رده:زادگان ۷۴۵ (میلادی)
رده:شاگردان جعفر صادق
رده:شورشیان در برابر خلفای عباسی
رده:شورشیان عرب
رده:عرب‌های سده ۸ (میلادی)
رده:عرب‌های سده ۹ (میلادی)
رده:علویان
رده:هارون‌الرشید
رده:تاریخ گیلان
رده:امامان زیدیه