فهرست شهرهای تغییر نام یافته در ایران

در طول تاریخ معاصر نام رایج بعضی از شهرهای ایران به علل گوناگون تغییر یافته است. در زیر فهرست شهرهای تغییر نام یافته در ایران آمده است:
 نام سابق  نام جدید  زمان تغییر  استان  توضیحات  منبعآخره‌بالا (نام فارسی)مرتقپی (نام گرجی)فریدون‌شهر۱۳۳۵، پهلویاستان اصفهان همزمان با شهر شدن.ادریس‌آبادشازند۱۳۱۷، پهلویاستان مرکزیدر جمهوری اسلامی دوره‌ای به آزادشهر و دوره‌ای به سربند تغییر نام یافت ولی نهایتاً به شازند برگردانده شد.ارداکچناران۱۳۳۸، پهلویاستان خراسان رضوی ارومیهرضائیهپهلویاستان آذربایجان غربی در جمهوری اسلامی دوباره به ارومیه تغییر یافت.استرآبادگرگان۱۳۰۹، پهلویاستان گلستان اشرف (البلاد)بهشهرپهلویاستان مازندران امامزاده جعفرپیشوا۱۳۱۷، پهلویاستان تهران باخترانکرمانشاه پهلویجمهوری اسلامی استان کرمانشاهپیش از نام باختران همین نام رایج بود.بارفروشبابلپهلویاستان مازندران بالادهوالاشهر۱۳۹۷، جمهوری اسلامیاستان فارس بحریندورود۱۳۲۸، پهلویاستان لرستان همزمان با شهر شدن.بندر پهلویبندر انزلیجمهوری اسلامیاستان گیلان بندر شاهبندر ترکمن۱۳۵۸، جمهوری اسلامیاستان گلستان بندر گمبرونبندرعباسصفویهاستان هرمزگان پلشتپاکدشت۱۳۶۶، جمهوری اسلامیاستان تهرانپهره یا فهرجایرانشهرپهلویاستان سیستان و بلوچستان پیش‌کمرفراغی۱۳۹۱، جمهوری اسلامیاستان گلستان همزمان با شهر شدن.خبرگزاری مهر:  چهار شهر جدید به نقشه تقسیمات کشوری اضافه شد. ۹ بهمن ۱۳۹۱.تازه‌کندمغانسرجمهوری اسلامیاستان اردبیل تراکمهلامرد۱۳۱۰، پهلویاستان فارستونفردوسپهلویاستان خراسان جنوبی تیکان‌تپهتکاب۱۳۱۶، پهلویاستان آذربایجان غربی جانکیباغ‌ملک۱۳۲۶، پهلویاستان خوزستان چاه‌عینیعلامرودشت۱۳۷۵، جمهوری اسلامیاستان فارسهمزمان با شهر شدن.چنارشاهیجانقائمیه۱۳۷۱، جمهوری اسلامیاستان فارسچومهمینوشهر۱۳۷۵، جمهوری اسلامیاستان خوزستان همزمان با شهر شدن.حاجیلرمینودشت۱۳۱۸، پهلویاستان گلستانبه مدّت کوتاهی دشت مینو نامیده می‌شد.شیخی، رمضانعلی و شهمرادی آسیه: مینودشت در گذر تاریخ،انتشارات نوروزی، گرگان، 1394، ص 7- 6)حبیب‌آبادنوشهرپهلویاستان مازندرانحسن‌کیادهبندر فرحنازکیاشهر۱۳۵۶، پهلویجمهوری اسلامیاستان گیلاندر ۱۳۵۶، از حسن‌کیاده به بندر فرحناز و در جمهوری اسلامی به کیاشهر تغییر یافت.خانهپیرانشهر۱۳۴۷، پهلویاستان آذربایجان غربیخانه‌کهدانخاوران۱۳۶۱، جمهوری اسلامیاستان فارسهمزمان با شهر شدن.خراجوخداجو۱۳۷۸، جمهوری اسلامیاستان آذربایجان شرقیهمزمان با شهر شدن.خسروشاهخسروشهر۱۳۵۸، جمهوری اسلامیاستان آذربایجان شرقی در سال ۱۳۹۰ به خسروشاه برگردانده شد.خوارگرمسارپهلویاستان سمنان خیاومشگین‌شهر۱۳۱۶، پهلویاستان اردبیلدزدآبزاهدان۱۳۰۹، پهلویاستان سیستان و بلوچستاندم‌آویژنورآبادپهلویاستان لرستاندهخوارقانآذرشهرپهلویاستان آذربایجان شرقیده‌خیرجنت‌شهر۱۳۷۲، جمهوری اسلامیاستان فارسهمزمان با شهر شدن.(فرهنگ جغرافیائی آبادیها، همان‌جا)ده‌بالا (حسین‌آباد)ایلام۱۳۱۵، پهلویاستان ایلامده‌کردشهرکرد۱۳۱۴، پهلویاستان چهارمحال و بختیاریده‌کهنهشبانکاره۱۳۷۲، جمهوری اسلامیاستان بوشهررودیانرویان۱۴۰۰، جمهوری اسلامیاستان سمنانزاهدانزاهدشهر۱۳۶۸، جمهوری اسلامیاستان فارسهمزمان با شهر شدن.ریززرین‌شهر۱۳۳۶، پهلویاستان اصفهانزیباشهرشهرک باورسمحمدیه۱۳۷۲، جمهوری اسلامیاستان قزوینساقی‌کلایهسلمان‌شهر۱۳۶۷، جمهوری اسلامیاستان مازندرانبه نام متل قو شهرت دارد.سخت‌سررامسرپهلویاستان مازندرانسدههمایون‌شهرخمینی شهرپهلویجمهوری اسلامیاستان اصفهاندر دورهٔ پهلوی به همایون‌شهر و در دورهٔ جمهوری اسلامی به خمینی‌شهر تغییر یافت.سربندربندر شاهپوربندر امام خمینیپهلویجمهوری اسلامیاستان خوزستاندر دورهٔ پهلوی به بندر شاهپور و در دورهٔ جمهوری اسلامی به بندر امام خمینی تغییر یافت.سدهآرین شهر۱۳۸۳، جمهوری اسلامیاستان خراسان جنوبیسلدهنوراستان مازندرانسلطان‌آباداراکپهلویاستان مرکزیسلطان‌آباداقبالیه۱۳۷۰، جمهوری اسلامیاستان قزوینسلماسشاهپورپهلوی استان آذربایجان غربیدر جمهوری اسلامی دوباره به سلماس تغییر یافت.سلیمانیهکرجپهلوی استان البرز https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ottoman_Asia_(partial,_1893).jpg?uselang=faسنگسرمهدیشهر۱۳۵۸، جمهوری اسلامیاستان سمنانسورگشادگان۱۳۱۴، پهلویاستان خوزستانسویوق‌بولاغ یا ساوج‌بلاغمهابادپهلویاستان آذربایجان غربیسیاه‌دهانتاکستانپهلویاستان قزوینسیف‌آبادگلسار۱۳۸۹، جمهوری اسلامیاستان البرزشادشهراسلام‌شهر۱۳۵۸، جمهوری اسلامی استان تهرانشاه آباد (شاباد)اسلام‌آباد غربجمهوری اسلامیاستان کرمانشاهشاه عبدالظیمشهر ری۱۳۱۷، پهلویاستان تهرانشاه‌پسندآزادشهرجمهوری اسلامیاستان گلستانشاهین‌دشتقیام‌دشتجمهوری اسلامیاستان تهرانشبستونسراوان۱۳۰۵، پهلویاستان سیستان و بلوچستانشهر جدید هشتگردمهستان۱۴۰۱، جمهوری اسلامیاستان البرزشهرکشهرکیان۱۳۶۹، جمهوری اسلامیاستان چهارمحال و بختیاریhttps://web.archive.org/web/20200215134459/http://chb.irib.ir/-/%25D8%25B4%25D9%2587%25D8%25B1-%25DA%25A9%25DB%258C%25D8%25A7%25D9%2586شهسوارتنکابنجمهوری اسلامیاستان مازندرانصائین قالاشاهین دژپهلویاستان آذربایجان غربیصالح‌آبادصالحیه۱۳۹۱، جمهوری اسلامیاستان تهرانهمزمان با شهر شدن.صرخهفتح‌المبین۱۳۹۰، جمهوری اسلامیاستان خوزستانhttp://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=9005120724طهرانتهراناستان تهرانعبّادانآبادان۱۳۱۴، پهلویاستان خوزستانعلمدار گرگرهادی‌شهر۱۳۶۲، جمهوری اسلامیاستان آذربایجان شرقیعلمدهرویاناستان مازندرانعلی‌آبادشاهیقائم‌شهر۱۳۵۷، جمهوری اسلامیاستان مازندراندر ۱۳۱۴ به شاهی و در ۱۳۵۷ به قائم‌شهر تبدیل شد.عماددهعمادشهر۱۳۹۷، جمهوری اسلامیاستان فارسقلعه حسن‌خانقدس۱۳۶۸، جمهوری اسلامیاستان تهران همزمان با شهر شدن.قمشهشهرضاپهلویاستان اصفهانقلعه سلیمان خانتازه‌آباد۱۳۶۴، جمهوری اسلامیاستان کرمانشاهقلعه شاهشهرک امامگلدشت۱۳۷۰، جمهوری اسلامیاستان اصفهانهمزمان با شهر شدن.حافظه قوانین. بازدید: آوریل ۲۰۱۱.قه‌فرخفرخ‌شهر۱۳۴۸، پهلویاستان چهارمحال و بختیاریکارخانه قندنوشین‌شهر۱۳۷۵، جمهوری اسلامیاستان آذربایجان غربیکله‌بستهادی‌شهر۱۳۹۲، جمهوری اسلامیاستان مازندرانکوشککرامجرد۱۳۸۸، جمهوری اسلامیاستان فارسهمزمان با شهر شدن.کهنه‌شهرتازه‌شهرپهلویاستان آذربایجان غربیگاوبندیپارسیان۱۳۸۶، جمهوری اسلامیاستان هرمزگانگهنیک‌شهرپهلویاستان سیستان و بلوچستانگیه‌لانگیلانغرباستان کرمانشاهماچولبندر ماهشهر۱۳۴۴، پهلویاستان خوزستانمبارک‌آبادمبارک‌شهر۱۳۹۲، جمهوری اسلامیاستان آذربایجان شرقیهمزمان با شهر شدن.مردآبادشاهدشتماهدشتپهلویجمهوری اسلامیاستان البرزدر پهلوی به شاهدشت و در جمهوری اسلامی به ماهدشت تغییر یافت.مگسزابلیمهرستانپهلوی۱۳۹۰، جمهوری اسلامیاستان سیستان و بلوچستانملک‌آبادخواجو شهر۱۳۹۱، جمهوری اسلامیاستان کرمانهمزمان با شهر شدن.ملک‌کندیملکاناستان آذربایجان شرقیمحمرهخرمشهرپهلویاستان خوزستانمرحمت‌آبادمیاندوآبپهلویاستان آذربایجان غربیمشهدسربابلسر۱۳۱۴، پهلویاستان مازندرانمنصورآبادمهران۱۳۰۹، پهلویاستان ایلامپایگاه میرحسین موسوی، شهرستان دهلران، بازدید: مه ۲۰۱۰.میان‌راهاندینور۱۳۷۹، جمهوری اسلامیاستان کرمانشاهناصریهاهواز۱۳۱۴، پهلویاستان خوزستاننصرت‌آبادزابل۱۳۰۹، پهلویاستان سیستان و بلوچستاننظام‌آبادنگین‌شهر۱۳۸۳، جمهوری اسلامیاستان گلستانهمزمان با شهر شدن.شریف‌نیوزواشخاش۱۳۰۸، پهلویاستان سیستان و بلوچستانهمزمان با شهر شدن.هارون‌آبادشاه‌آباد غرباسلام‌آباد غرب۱۳۱۴، پهلوی۱۳۵۷، جمهوری اسلامیاستان کرمانشاهدر دورهٔ پهلوی به شاه آباد غرب و پس از انقلاب به اسلام‌آباد غرب تغییر نام داده شد.پایگاه اینترنتی کلمه، کندن محاسن روحانی مبارزی که نام شاه‌آباد را به اسلام‌آباد تغییر داد/ آیت‌الله یزدی کرمانشاه را به رابط قم و نجف تبدیل کرد،  بازدید در ۲۷ فوریه ۲۰۱۶.هرابالبیضا۱۳۸۰، جمهوری اسلامیاستان فارسهشتپرتالش۱۳۵۷، جمهوری اسلامیاستان گیلانبعد از انقلاب شهر هشتپر و شهرستان هشتپر توالش به تالش تغییر داده شد هفاجیهسوسنگرد۱۳۱۴، پهلویاستان خوزستانهمزمان با شهر شدن.

 منابع 

رده:تغییر نام شهرها
رده:فهرست‌های شهرها بر پایه جای‌نام‌شناسی
رده:فهرست‌های مرتبط با جغرافیای ایران
رده:فهرست‌های مناطق مسکونی در ایران
رده:مناطق مسکونی در ایران