معاونت امور زنان و خانواده

معاونت امور زنان و خانواده ریاست‌جمهوری (نام‌های پیشین: شورای فرهنگی اجتماعی زنان، مرکز امور مشارکت زنان، مرکز امور زنان و خانواده) سازمانی دولتی زیرنظر قوه مجریه جمهوری اسلامی ایران است.

 تاریخچه 
در سال ۱۳۷۰، تأسیس «دفتر امور زنان» زیر نظر شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید. در همان سال، نخستین حکم سرپرست دفتر امور زنان به مرحومه شهلا حبیبی اعطا شد و وی به عنوان نخستین مسئول این دفتر آغاز به کار کرد. این دفتر فعالیت‌های خود را با هدف ارتقای وضعیت زنان، شکوفایی استعدادها و تحقق توانمندی‌های آنان در مسیر توسعه جامعه اسلامی سامان داد.

این مرکز در زمان سید محمد خاتمی «مرکز امور مشارکت زنان» نام داشت اما به دستور محمود احمدی‌نژاد، به «مرکز امور زنان و خانواده» تغییر نام داد و تا امروز به فعالیت خود ادامه داده‌است.

 ساختار داخلی 
 معاون بررسی‌های راهبردی و رئیس دبیرخانه ستاد ملی زن و خانواده
 معاون برنامه‌ریزی و هماهنگی

در سال ۱۳۷۷، «امور زنان» نهاد ریاست جمهوری به مرکز امور مشارکت زنان تغییر نام داد و مرحومه  زهرا شجاعی به عنوان مشاور رئیس‌جمهور در امور زنان و رئیس این مرکز منصوب شد.

با آغاز دولت نهم، این مرکز با رویکردی مبتنی بر تقویت تفکرات اعتقادی و نقش محوری زن در خانواده، به مرکز امور زنان و خانواده تغییر نام یافت. در شهریور ۱۳۸۴،  پروین سلطانخواه به سمت مشاور رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده منصوب شد. پس از شش ماه، در اسفند همان سال،  زهره طبیب‌زاده نوری این مسئولیت را بر عهده گرفت و تا آبان ۱۳۸۸ در این جایگاه فعالیت کرد. پس از آن، برای مدتی زهرا سجادی به عنوان سرپرست این مرکز منصوب شد.

در دولت دهم، مریم مجتهدزاده به عنوان مشاور رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده منصوب شد و از آبان ۱۳۸۸ تا سال ۱۳۹۲ این مسئولیت را بر عهده داشت. در سال ۱۳۹۲، «مرکز امور زنان و خانواده» به معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری ارتقاء یافت و حکم وی به معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده تغییر کرد.

در دولت یازدهم، از مهر ۱۳۹۲ تا مرداد ۱۳۹۶، شهیندخت مولاوردی به عنوان معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده فعالیت کرد. در دولت دوازدهم نیز، از مرداد ۱۳۹۶،  معصومه ابتکار عهده‌دار این مسئولیت شد.

با آغاز به کار دولت سیزدهم، در شهریور ۱۴۰۰، سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور وقت، طی حکمی  انسیه خزعلی را به سمت معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده منصوب کرد.

با آغاز دولت چهاردهم، در مرداد ۱۴۰۳،  مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، طی حکمی  زهرا بهروزآذر را به عنوان معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده منصوب کرد.

 چشم‌انداز و مأموریت‌ها 
معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در چارچوب جایگاه ستادی و فرابخشی و بر مبنای رویکرد عدالت‌محوری و منطبق با اسناد بالادستی، سیاست‌های کلی خانواده، قوانین توسعه‌ای و مقررات مرتبط، مسئولیت برنامه‌ریزی، سیاست‌گذاری، هدایت، هماهنگی، سازماندهی، پایش و ارزیابی برنامه‌ها و اقدامات مرتبط با زنان و خانواده را بر عهده دارد.

این معاونت با بهره‌گیری از ظرفیت‌های سازمانی و هم‌افزایی با دستگاه‌های اجرایی، انجمن‌های علمی و تشکل‌های مردم‌نهاد، از طریق انعقاد تفاهم‌نامه‌ها و موافقت‌نامه‌های همکاری، برنامه‌ها و فعالیت‌های خود را با هدف تقویت نهاد خانواده و تحقق حقوق شرعی و قانونی زنان در سطوح محلی، استانی و ملی سامان می‌دهد.

بر اساس ماده ۴ آیین‌نامه داخلی ستاد ملی زن و خانواده (مصوب ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۱)، این معاونت به عنوان دبیرخانه ستاد ملی زن و خانواده تعیین شده و مطابق آیین‌نامه دبیرخانه، عهده‌دار وظایفی از جمله بررسی و تعیین وضعیت موجود و مطلوب زنان و خانواده است. در همین راستا، فعالیت‌های این معاونت ذیل چهارده برنامه محوری متمرکز شده است.

 برنامه‌های محوری 
 گفتمان‌سازی سبک زندگی خانواده اسلامی–ایرانی و تحکیم بنیان خانواده
 توان‌افزایی و ارتقای مهارت‌های فردی و اجتماعی دختران
 ظرفیت‌سازی در حوزه اشتغال‌زایی و کارآفرینی با اولویت زنان سرپرست خانوار و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی
 کاهش آسیب‌های اجتماعی زنان با تأکید بر آموزش، پیشگیری و درمان
 بهبود وضعیت و جایگاه قانونی زنان و خانواده
 ارتقای بهداشت و سلامت زنان با تأکید بر آموزش و فرهنگ‌سازی
 ترویج فرهنگ عفاف و حجاب و پوشش اسلامی–ایرانی
 تعمیق باورها و ارزش‌های دینی و ترویج الگوهای سبک زندگی زنان صدر اسلام
 گسترش تعامل میان مردم و مسئولان در حوزه زنان و خانواده، به‌ویژه در مناطق محروم، روستاها و عشایر
 توان‌افزایی و توسعه ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد و جلب مشارکت فعال آنان
 توسعه تعاملات و همکاری‌های بین‌المللی با اولویت کشورهای منطقه و اسلامی
 فرهنگ‌سازی و معرفی جایگاه زن در خانواده و جامعه و شفاف‌سازی سیاست‌ها و برنامه‌ها
 حمایت از تحقیقات راهبردی و کاربردی با همکاری دانشگاه‌ها و مراکز علمی و پژوهشی
 تقویت و نهادینه‌سازی عدالت جنسیتی و نظارت کلان بر عملکرد دستگاه‌های اجرایی

 فهرست 
 سازمان‌های سیاسی

  نام نگاره آغاز تصدی پایان تصدی دولت رئیس‌جمهور  دفتر امور زنان ۱  شهلا حبیبی  ۱۳۷۰ ۱۳۷۶ پنجم هاشمی ششم مرکز امور مشارکت زنان ۲ زهرا شجاعی 80px ۱۳۷۶ ۱۳۸۴ هفتم خاتمی  هشتم مرکز امور زنان و خانواده ۳ نسرین سلطان‌خواه 80px ۱۳۸۴ ۱۳۸۴ نهم احمدی‌نژاد  ۴ زهره طبیب‌زاده نوری 80px ۱۳۸۴ ۱۳۸۸  ۵ مریم مجتهدزاده 80px ۱۳۸۸ ۱۳۹۲ دهم معاونت امور زنان و خانواده ۵ مریم مجتهدزاده 80px ۱۳۹۲ ۱۳۹۲ دهم احمدی‌نژاد ۶ شهیندخت مولاوردی 80px ۱۳۹۲ ۱۳۹۶ یازدهم روحانی ۷  معصومه ابتکار 80px ۱۳۹۶ ۱۴۰۰ دوازدهم۸ انسیه خزعلی 80px ۱۴۰۰ ۱۴۰۳ سیزدهم رئیسی۹  زهرا بهروزآذر 80px ۱۴۰۳  چهاردهم پزشکیان

 منابع 

رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۵ (میلادی) در ایران
رده:زنان در ایران

رده:سازمان‌های دولتی ایران

رده:معاونان رئیس‌جمهور ایران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۸۴ در ایران