لری بغدادی

لری بغدادی گویشی است که تنها توسط جویس بلو مورد اشاره قرار گرفته‌است.بلو،‌ جویس، ۱۳۸۷، کردی، در راهنمای زبان‌های ایرای: جلد دوم، زبان‌های ایرانی نو، ویراستار: رودیگر اشمیت، مترجمان: آرمان بختیاری، عسکر بهرامی، حسن رضایی باغ‌بیدی، نگین صالحی‌نیا، ترجمۀ‌فارسی زیر نظر حسن رضایی باغ‌بیدی، تهران: ققنوس، چاپ دوم، پاییز ۱۳۸۷؛ ص ۵۴۴ و ص ۵۴۶.

دیدگاه جویس بلو
جویس بلو در در بخش مربوط به زبان کردی در کتاب «راهنمای زبان‌های ایرانی: جلد دوم، زبان‌های ایرانی نو» به ویراستاری رودیگر اشمیت، تنها در یک جا ذیل مبحث صرف اسم از گویشی تحت عنوان «کردی بغداد» یاد کرده‌است و به عنوان مثال برای ساخت اضافه، سه ترکیب اضافی köř-eg-ê xwe-m (پسر من)، ji-yê maƗ (جایِ خانه)، و nowkar-aƗ-ê padişa (نوکران پادشاه) را آورده‌است. او همچنین در همان بخش در صحبت از علامت معرفه در گویش‌های کردی، واژۀ tüş-eg (آن توشه) را به عنوان مثالی برای «گویش کردی» می‌آورد،‌ اما نامی از بغداد نمی‌آورد و مشخص نمی‌کند که منظورش کدام گویش لری است. با این حال بلو این گویش و مثال آن را در بخش مربوط به زبان کردی آورده و همچنین از گویشی که آن را «گویش کردی (متعلق به پشتکوه)» نامیده، در کنار گویش‌های کرمانشاهی، سنجابی، کلهری و لکی به عنوان یکی از گویش‌های جنوبی زبان کردی یاد کرده‌است.بلو،‌ جویس، ۱۳۸۷، کردی، در راهنمای زبان‌های ایرای: جلد دوم، زبان‌های ایرانی نو، ویراستار: رودیگر اشمیت، مترجمان: آرمان بختیاری، عسکر بهرامی، حسن رضایی باغ‌بیدی، نگین صالحی‌نیا، ترجمۀ‌فارسی زیر نظر حسن رضایی باغ‌بیدی، تهران: ققنوس، چاپ دوم، پاییز ۱۳۸۷؛ ص ۵۴۴ و ص ۵۴۶.

فریبرز همزه‌ای در بحث از تقسیم‌بندی زبان کردی به چهار گویش کرمانجی، سورانی، گورانی و جنوبی، اشاره می‌کند که در چند پژوهش که در دهه‌های گذشته به زبان‌های اروپایی انتشار یافته، گاه برای گروه چهارم از گویش‌های کردی یعنی گویش‌های جنوبی کردی از نام‌های دیگری مانند لری استفاده شده‌است. همزه‌ای ضمن اشاره به عناصر و واژگان مشترک فراوان در کردی و لری، این نامگذاری را به تقسیم‌بندی انجام‌شده در کتاب شرف‌نامه مرتبط می‌داند که در آن از ایلات لر در گروه ایل‌های کرد یاد شده‌است.همزه‌ای،‌ محمدرضا (فریبرز)، ۱۳۹۳، رزم‌نامه: اسطوره‌های کهن زاگرس، بخش نخست: خاستگاه فرهنگی، زبانی رزم‌نامه، کرمانشاه: دانشگاه رازی، چاپ اول؛ ص ۲۱-۱۸.

سایر نظرات
استارک زیباترین ساکنان بغداد را لرها می‌داند. بنابر نوشته او لرها در نمایشی که هر سال یک بار در بغداد اجرا می‌کنند، طرز زندگی و منطقه خود را به تماشاچیان نشان می‌دهند و آوازهای بلند می‌خوانند که مانند ترانه‌های نواحی آلپ است.

طبق دانشنامه ایرانیکا در مقاله زبان لری در حال حاضر لر یا زبان لری در عراق وجود ندارد و همهٔ آن‌ها با یک آوارگی بزرگ در اواخر قرن بیستم به ایران مهاجرت کردندhttp://www.iranicaonline.org/articles/lori-language-ii اما به گفته مجله پیپل گروپس در حدود ۱۳۱۰۰۰ نفر از لرها هنوز در عراق زندگی می‌کنند.
فریا استارک در کتابهای سفرنامه الموت، لرستان و ایلام و نماهای بغداد به حضور جمعیت لر در بغداد و اشتغال آن‌ها به تجارت اشاره کرده و لُرها را زیباترین سکنه بغداد ذکر کرده‌است.F.Stark, 1934,The Valleys of the Assassins: and Other Persian Travels, Modern libraryF.Stark, 1932, Baghdad Sketches (Travel), Marlboro Press در منابع دیگر نیز حضور لرتباران در بغدادH. Field, Contributions to the Anthropology of Iran, Chicago, 1939.G. R. Fazel, ‘Lur’, in Muslim Peoples: A World Ethnographic Survey, ed. R. V. Weekes (Westport, 1984), pp. 446–447; S. Amanollahi, Qom-e Lor (Tehran, 1991), p. 8 و دیگر شهرهای نزدیک به بغدادField Museum of Natural History, 1940, p. 258. ذکر شده‌است.

 نمونه زبانی 
این سه مثال توسط جویس بلو به عنوان نمونه‌هایی از این گویش مورد اشاره قرار گرفته و تنها واژگانی هستند که از این گویش در دست هستند.بلو،‌ جویس، ۱۳۸۷، کردی، در راهنمای زبان‌های ایرای: جلد دوم، زبان‌های ایرانی نو، ویراستار: رودیگر اشمیت، مترجمان: آرمان بختیاری، عسکر بهرامی، حسن رضایی باغ‌بیدی، نگین صالحی‌نیا، ترجمۀ‌فارسی زیر نظر حسن رضایی باغ‌بیدی، تهران: ققنوس، چاپ دوم، پاییز ۱۳۸۷؛ ص ۵۴۶.

 لری  فارسی kör-eg-ě xwe-m  پسر من ji-yě maƗ  جای خانه nowkar-aƗ-ě padişa  نوکران پادشاه

 پانویس 

 منابع 


رده:زبان کردی
رده:زبان‌های ایرانی جنوب غربی
رده:لهجه‌های زبان کردی
رده:لهجه‌های گویش جنوبی کردی