اندرو مونتباتن-وینزر

اندرو آلبرت کریستین ادوارد مونتباتن-وینزر (؛ زادهٔ ۱۹ فوریهٔ ۱۹۶۰)، که پیش‌تر با عنوان شاهزاده اندرو، دوک یورک شناخته می‌شد، سومین فرزند و دومین پسر الیزابت دوم، ملکه بریتانیا، و شاهزاده فیلیپ، دوک ادینبرو، و برادر کوچک‌تر چارلز سوم، پادشاه بریتانیا، است. اندرو در بدو تولد دومین فرد در صف جانشینی تاج‌وتخت بریتانیا بود و تا سال ۲۰۲۶ در جایگاه هشتم این فهرست قرار دارد.

اندرو از سال ۱۹۷۹ تا ۲۰۰۱ در نیروی دریایی پادشاهی بریتانیا خدمت کرد. او در جریان جنگ فالکلند به‌عنوان خلبان بالگرد در مأموریت‌های عملیاتی شرکت داشت. وی بعدها به مربی خلبانی بالگرد تبدیل شد و فرماندهی یک ناو جنگی را بر عهده گرفت. او در سال ۱۹۸۶ با سارا فرگوسن ازدواج کرد و در روز ازدواجشان عنوان دوک یورک به او اعطا شد. این زوج دارای دو دختر به نام‌های بئاتریس و یوژنی هستند، اما در سال ۱۹۹۲ از یکدیگر جدا شدند و در سال ۱۹۹۶ طلاق گرفتند. اندرو از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۱ به‌عنوان نمایندهٔ ویژهٔ بریتانیا در امور تجارت و سرمایه‌گذاری بین‌المللی فعالیت کرد، اما در پی بررسی‌ها و انتقادها دربارهٔ هزینه‌ها و ارتباطاتش با افراد بحث‌برانگیز، از این سمت کناره‌گیری کرد. او تا سال ۲۰۱۹ همچنان به نمایندگی از الیزابت دوم وظایف رسمی انجام می‌داد.

اندرو رابطه‌ای طولانی‌مدت با جفری اپستین، مجرم جنسی محکوم‌شدهٔ آمریکایی، داشت که با انتقاد گسترده‌ای روبه‌رو شد. در سال ۲۰۱۴، ویرجینیا جوفری مدعی شد که توسط اپستین و گیلین مکسول برای بهره‌کشی جنسی به اندرو قاچاق شده است. اندرو هرگونه تخلف را رد کرد و در سال ۲۰۲۲، بدون پذیرش مسئولیت حقوقی، با جوفری در ایالات متحده به توافقی برای حل‌وفصل یک دعوای مدنی دست یافت. در همان سال، الیزابت دوم وابستگی‌ها و حمایت‌های نظامی او را لغو کرد و او استفاده از عنوان «والاحضرت» را متوقف نمود. در سال ۲۰۲۵، چارلز سوم عناوین و افتخارات سلطنتی باقی‌ماندهٔ اندرو را لغو کرد و استفادهٔ او از عناوین و القاب اشرافی را محدود ساخت. او اقامتگاه «رویال لاج»، که بخشی از املاک سلطنتی بود، را ترک کرد و به محل اقامتی خصوصی در خانه ساندرینگهام نقل مکان نمود.

 اوایل زندگی 
الیزابت دوم، ملکهٔ بریتانیا، در جریان یک سفر ۴۵ روزه به کانادا در ماه‌های ژوئن و ژوئیهٔ ۱۹۵۹ متوجه بارداری خود شد. این بارداری در طول سفر به‌صورت عمومی اعلام نشد. پس از بازگشت او به لندن،Multiple sources:


  کاخ باکینگهام در ۷ اوت اعلام کرد که ملکه دیگر در برنامه‌های عمومی شرکت نخواهد کرد؛ اقدامی که به‌طور معمول نشانهٔ بارداری بود.

اندرو در ساعت ۳:۳۰ بعدازظهر روز ۱۹ فوریهٔ ۱۹۶۰ در کاخ باکینگهام به دنیا آمد و از بدو تولد عنوان شاهزاده را داشت. او سومین فرزند و دومین پسر الیزابت دوم و شاهزاده فیلیپ، دوک ادینبرو، بود. مراسم غسل تعمید او با نام اندرو آلبرت کریستین ادوارد در ۸ آوریل همان سال در سالن موسیقی کاخ باکینگهام برگزار شد.

اندرو نخستین فرزندی بود که پس از شاهدخت بئاتریس، کوچک‌ترین دختر ملکه ویکتوریا، در سال ۱۸۵۷، از یک پادشاه یا ملکهٔ در حال سلطنت در بریتانیا متولد می‌شد. مانند خواهر و برادرانش، چارلز، آن و ادوارد، او تحت سرپرستی یک معلم سرخانه (governess) قرار داشت که آموزش‌های اولیه‌اش را در کاخ باکینگهام بر عهده داشت. او بعدها در مدرسهٔ هِدِرداون در نزدیکی اسکات، بارکشر تحصیل کرد.

در سپتامبر ۱۹۷۳، اندرو وارد مدرسهٔ گوردونستون در مورای شد؛ مدرسه‌ای که پدر و برادر بزرگ‌ترش نیز پیش‌تر در آن تحصیل کرده بودند. همکلاسی‌هایش در گوردونستون به دلیل «علاقه‌اش به شوخی‌های خارج از عرف، که خود نیز به‌شدت به آن‌ها می‌خندید»، لقب «پوزخندزن» (The Sniggerer) را به او داده بودند. او در مدت تحصیل در این مدرسه، به‌مدت شش ماه، از ژانویه تا ژوئن ۱۹۷۷، در یک برنامهٔ تبادل دانش‌آموز در مدرسهٔ لیکفیلد کالج در کانادا شرکت کرد. اندرو در ژوئیهٔ دو سال بعد مدرسهٔ گوردونستون را با دریافت مدارک سطح A در رشته‌های زبان انگلیسی، تاریخ و اقتصاد ترک کرد.

 جوانی 
وی به عنوان خلبان هلیکوپتر در جنگ فالکلند شرکت داشته است.

شاهزاده اندرو در سال ۱۹۸۶ با سارا فرگوسن ازدواج کرد و حاصل این ازدواج دو دختر به نام‌های بئاتریس و یوژنی است. ازدواج این دو در سال ۱۹۹۶ به طلاق انجامید.

 ادعاهای سوءاستفاده جنسی 
در سال ۲۰۱۹ شاهزاده اندرو متهم شد که با واسطه‌گری جفری اپستین با یک دختر نوجوان ۱۷ ساله ارتباط جنسی داشته است. مصاحبه ماه نوامبر شاهزاده اندرو با بی‌بی‌سی که قرار بود به بهبود وجههٔ پسر ملکه کمک کند از سوی رسانه‌ها یک «فاجعه» لقب گرفت. شاهزاده اندرو به دنبال این مصاحبه مجبور به کناره‌گیری از وظایف سلطنتی خود شد.

 منابع 

رده:افراد انگلیسی آلمانی‌تبار
رده:افراد انگلیسی اسکاتلندی‌تبار
رده:افراد انگلیسی دانمارکی‌تبار
رده:افراد انگلیسی روس‌تبار
رده:افراد انگلیسی یونانی‌تبار
رده:افراد زنده
رده:انگلیکان‌های اهل انگلستان
رده:اهالی بریتانیا در سده ۲۰ (میلادی)
رده:اهالی بریتانیا در سده ۲۱ (میلادی)
رده:اهالی وست‌مینستر
رده:جفری اپستین
رده:خاندان ویندسور
رده:خانواده پادشاهی بریتانیا
رده:خلبانان بالگرد
رده:دانش‌آموختگان گوردونستون
رده:دریاسالار دریایی
رده:دوک‌های یورک
رده:رئیس‌جمهورهای اتحادیه فوتبال انگلستان
رده:زادگان ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:شاهزادگان اهل بریتانیا
رده:شوالیه‌های صلیب بزرگ نشان سلطنتی ویکتوریایی
رده:شوالیه‌های نشان بند جوراب
رده:همتایانی که توسط الیزابت دوم ایجاد شده‌اند