کفل‌گاه

کَفَل‌گاه (pygidium) نام بخش پایینی یا سپر پایینی بدن برخی از سخت‌پوستان و دیگر بندپایان همچون حشرات و سه‌لَپی‌ها (تریلوبیت‌ها) است.

کفل‌گاه، مقعد این جانداران را دربر می‌گیرد و در ماده‌ها، تخم‌ریز نیز در کفل‌گاه قرار دارد. کفل‌گاه از قطعات درهم‌جوش‌خورده بدن تشکیل شده و گاه شامل دُم هم می‌شود. کفل‌گاه به‌وسیله مفصلی از قطعات سینه‌گاهی جدا می‌شود.Shultz, J.W. (1990). Evolutionary Morphology And Phylogeny of Arachnida. Cladistics 6: 1-38.

سه‌بندی‌ها دارای انواع گوناگونی از کفل‌گاه هستند که ممکن است کوچک‌تر، برابر، یا بزرگ‌تر از سرگاه آنان باشد. کفل‌گاه این جانداران در برخی راسته‌ها، مانند برف‌روب‌داران Asaphida نرم و در برخی راسته‌های دیگر مثل پُرخاران Lichida خاردار است. کفل‌گاه سه‌لَپی‌ها را از نظر نسبت اندازه‌شان به سرگاه می‌توان به چهار نوع تقسیم کرد:
 خُردکفل (Micropygous): کفل‌گاه بسیار کوچک‌تر از سرگاه
 کوتاه‌کفل (Subisopygous): کفل‌گاه مقداری کوچک‌تر از سرگاه
 برابر کفل (Isopygous): اندازه کفل‌گاه تقریباً برابر با سرگاه
 بزرگ‌کفل (Macropygous): کفل‌گاه بزرگ‌تر از سرگاه

وسط|400px

کفل‌گاه را همچنین گاه از روی نسبتی که با سینه‌گاه دارند دسته‌بندی می‌کنند. کفل‌گاه‌هایی که از نظر ظاهری با سینه‌گاه مشابهت دارند را کفل‌گاه‌های هم‌آیین homonomous می‌نامند و اگر تفاوت‌شان با سینه‌گاه زیاد باشد آن‌ها را ناهم‌آیین heteronomous توصیف می‌کنند.

 منابع 

 Wikipedia contributors, "Pygidium," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed August 4, 2013).

رده:فسیل‌ها
رده:کالبدشناسی بندپایان
رده:کالبدشناسی تریلوبیت
رده:کالبدشناسی حشرات
رده:کالبدشناسی سخت‌پوستان