شرکت اسپین-آف

در دنیای کسب‌وکار، «جداشدن شرکتی» (Corporate spin-off) که گاهی به آن «مشتق‌شدن» یا «تأسیس شرکت مستقل از بدنه اصلی» هم می‌گویند، فرآیندی است که در آن یک شرکت بزرگ (شرکت مادر)، یکی از بخش‌ها یا واحدهای زیرمجموعه خود را جدا کرده و آن را به یک شرکت کاملاً مستقل تبدیل می‌کند.

وقتی یک شرکت تصمیم به این کار می‌گیرد، آن بخشِ جدا شده دیگر بخشی از شرکت قبلی نیست. شرکت جدید مدیریت، نام و ساختار حقوقی خودش را خواهد داشت. نکته مهم اینجاست که به‌جای فروختن آن بخش به یک خریدار خارجی، سهام شرکتِ تازه‌تأسیس معمولاً بین همان سهامداران شرکت مادر پخش می‌شود. بنابراین، کسی که قبلاً سهامدار شرکت اصلی بوده، حالا صاحبِ سهام هر دو شرکت است.

دلایل 
دلایل اصلی این اقدام معمولاً راهبردی (به‌جای استراتژیک) هستند:
 تمرکز بیشتر: گاهی یک زیرمجموعه آن‌قدر بزرگ یا متفاوت می‌شود که مدیریت شرکت مادر نمی‌تواند به‌خوبی روی آن تمرکز کند. با جدا شدن، هر دو شرکت می‌توانند روی تخصص اصلی خودشان وقت بگذارند.
 ارزش‌گذاری بهتر: گاهی بازار ارزش واقعی یک بخشِ پرسود را در دل یک شرکت بزرگ نمی‌بیند. وقتی آن بخش مستقل می‌شود، سرمایه‌گذاران می‌توانند مستقیماً روی آن سرمایه‌گذاری کنند.
 کارایی مالی: این کار می‌تواند از نظر مالیاتی یا جذب سرمایه برای شرکتِ نوپا راحت‌تر باشد.

معادل‌های دیگر
 ‏(Spin-out) ‏RLM: تفاوت اندکی با اصطلاح اصلی دارد و بیشتر زمانی به کار می‌رود که یک تیم از داخل دانشگاه یا یک سازمان بزرگ، برای تجاری‌سازی یک ایده بیرون می‌آیند و شرکت خودشان را می‌زنند.
 ‏(Hive-off) ‏RLM: بیشتر در متون بریتانیایی رایج است و به همین معنای جدا کردن بخشی از کسب‌وکار برای مستقل شدن یا فروش است.
 ‏(Starburst) ‏RLM: اصطلاحی استعاری است؛ مثل ستاره‌ای که منفجر می‌شود و از دل آن چند شرکت یا واحد کوچک‌تر و درخشان‌تر بیرون می‌آیند.

خلاصه: تصور کنید یک خانواده رستوران بزرگی دارد که بخشی از آن به پخت نان اختصاص دارد. نانوایی آن‌قدر محبوب و تخصصی می‌شود که خانواده تصمیم می‌گیرد نانوایی را به یک مغازه مستقل در خیابان کناری تبدیل کند تا خودش مدیریت و مشتریان خاص خودش را داشته باشد، اما صاحب هر دو مغازه همچنان همان اعضای خانواده باقی می‌مانند.

 تعریف 
تعریف رایج شرکت اسپین-آف یا شرکت درون‌گذاردهبدین صورت است که بخش‌های یک شرکت یا سازمان، به تجارت‌های مستقل تبدیل شود. یک شرکت اسپین-آف شده، دارایی، مالکیت فکری، فناوری یا محصولات تولیدشده را از سازمان مادر دریافت می‌کند. سهام‌داران شرکت مادر نیز برابر سهم از دست داده‌شان، سهم تازه از شرکت اسپین-آف شده دریافت می‌کنند. پس از این، سهام‌داران می‌توانند به طور مستقل سهام شرکت تازه و مادر را خرید و فروش کنند و این موضوع سبب جذاب‌تر شدن سرمایه‌گذاری در شرکت‌ها می‌شود بدین‌صورت که خریدار می‌تواند فقط بر روی بخشی از یک شرکت که از نظر او توانایی رشد بالاتری را دارد سرمایه‌گذاری کند.

در بسیاری مواقع، مدیریت شرکت تازه، از مدیران شرکت مادر انتخاب می‌شود. در بیشتر موارد، شرکت تازه، فرصت‌هایی مانند پشتیبانی شرکت مادر پیدا می‌کند. البته این به معنی تأثیرپذیری شرکت تازه، از نام و نشان و تاریخچه شرکت مادر نیست. همچنین ایجاد چنین شرکت تازه‌ای می‌تواند سبب شود برخی ایده‌ها و نظریات که در محیط پیشین، فراموش شده‌اند در محیط تازه، جان دوباره بگیرند و رشد کنند.

شرکت مادر در برخی زمینه‌ها پشتیبانی‌هایی از شرکت تازه به‌عمل می‌آورد. همانند:

 سرمایه‌گذاری منصفانه در شرکت تازه
 شرکت مادر، نخستین مشتری شرکت اسپین-آف می‌شود. (برای ایجاد گردش مالی)
 ایجاد و توسعه فضای کار (مانند میز و صندلی و تلفن و غیره)
 فراهم کردن خدماتی مانند خدمات حقوقی، مالی، فناوری، و غیره

در همه این موارد، پشتیبانی‌ها برای کمک مستقیم به شرکت اسپین-آف است.

 مزایای یک کسب‌وکار مشتق‌شده 

 تمرکز راهبردی: یکی از مزیت‌های اصلی اسپین-آف این است که به شرکت مادر اجازه می‌دهد تا بر تجارت اصلی خود تمرکز کند. با جداسازی بخش‌های غیر‌اصلی، تمرکز راهبردی و کارایی عملیاتی می‌تواند بهبود یابد.
 دسترسی به سرمایه: موجودیت جداگانه ایجاد‌شده از طریق یک اسپین-آف می‌تواند سرمایه‌گذاران خاص علاقه‌مند به آن حوزه‌ی خاص را جذب کند. این مسئله می‌تواند منجر به تزریق سرمایه شود که در نتیجه باعث رشد آن می‌شود.
 آزادی مدیریت: تیم‌های مدیریت واحد مستقل، آزادی و انعطاف بیشتری برای تصمیم گیری و انطباق سریع با شرایط بازار دارند.
 افزایش ارزش: گاهی اوقات ممکن است یک بخش در یک شرکت، کمتر ارزش‌گذاری شود یا به اندازه کافی به رسمیت شناخته نشود. یک اسپین-آف می‌تواند با دادن هویت و فرصت رشد مستقل به افزایش ارزش پنهان آن کمک کند.

 هزینه‌ها و پیچیدگی: فرآیند ایجاد اسپین-آف می‌تواند پرهزینه و پیچیده باشد که شامل ایجاد یک نهاد جداگانه، انتقال دارایی‌ها و بدهی‌ها و توجه به مسائل حقوقی و مالیاتی است.
 خطر تکرار: در برخی موارد، ایجاد یک واحد مجزا می‌تواند منجر به تکرار منابع و هزینه‌های عملیاتی شود که می‌تواند بر سودآوری تأثیر منفی بگذارد.
 تأثیر بر فرهنگ سازمانی: تفکیک یک بخش می‌تواند بر فرهنگ سازمانی شرکت مادر و بر روحیه کارکنان تأثیر بگذارد. مهم است که این انتقال را با دقت مدیریت شود.

 نمونه‌ها 

 گایدنت  جداشده از شرکت الی لیلی اند کامپنی بود.
 ایجیلنت تکنولوژی  اسپین-آف اچ‌پی است که در سال ۱۹۹۹ شکل گرفت.
 سنووس انرژی اسپین-آف شرکت انکانا  است که در سال ۲۰۰۹ تشکیل شد.
 ای‌اوال جداشده از تایم وارنر است. (ای‌اوال در گذشته با تایم وارنر ادغام شد و سپس اسپین-آف شد)
 دریم‌ورکس انیمیشن اسپین-آف دریم‌ورکس است که در سال ۲۰۰۴ شکل گرفت.
 نواج نتورکس  جداشده از آلکاتل-لوسنت است که در سال ۲۰۱۲ شکل گرفت.

 پانویس 

 منابع 


رده:انواع شرکت
رده:امور مالی شرکت‌ها
رده:اسپین-آف