جدایی‌خواهی احزاب کرد از ایران

جدایی‌خواهی کُردها از ایران،William Mark Habeeb, Rafael D. Frankel, Mina Al-Oraibi. The Middle East in Turmoil: Conflict, Revolution, and Change.  ABC-CLIO publishing. P.46.  ". برابری‌خواهی کُردها در ایران امروزی یا اختلاف و جدال کُردها و حکومت ایرانContemporary Gulf. 1980Near East, North Africa report.  1994 اشاره به تلاش برخی از کردهای ایران دارد که در پی جدا نمودن بخش‌های کردنشین از ایران و ایجاد یک کشور مستقل کُرد بودند. نخستین درگیری میان کردها و حکومت ایران به تلاش‌های رضا شاه برای مبارزه علیه نیروهای گریز از مرکز برمی‌گردد. در سال ۱۹۴۳ و پس از اشغال ایران توسط نیروهای انگلستان و شوروی، حزب دموکرات کردستان ایران فعالیت‌های سیاسی خود را در ایران با هدف به‌دست آوردن یک حکومت خودمختار در مناطق کُردنشین، آغاز کرد. امروزه مبارزهٔ جدایی‌طلبان، توسط گروه پژاک دنبال می‌شود.کردها و امنیت منطقه‌ای: ارزیابی تحولات پس از جنگ عراق." بیشتر نشان دهنده قدرت رو به رشد پ‌ک‌ک بود که در سال 2004 حزب برای زندگی آزاد در کردستان ایران (پژاک یا پژاک) به عنوان یک سازمان خواهر تأسیس شد. با هدف دامن زدن به تجزیه طلبی کرد در ایران از طریق پرورش ناسیونالیسم کردی در آن." 

دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی مَسائل کُردها را به‌دقت زیر نظر داشت و به منظور تشویق حرکت‌های استقلال‌طلبانهٔ کُردها در کشورهای ترکیه، عراق، ایران و سوریه می‌خواست جمهوری کُرد مستقلی در آن ناحیه تأسیس کند.

با وجود اینکه حکومت ایران هرگز روی خوشی به جدایی مناطق غربی خود نشان نداده و مخالف سرسخت تجزیه شدن ایران است، برخلاف کشورهایی نظیر ترکیه و عراق دست به خشونت سازماندهی‌شده علیه کُردهای غیرنظامی نزده و همواره صرفاً قصد آسیب رساندن به احزاب جدایی‌طلب را داشته است. برخلاف کشورهای دیگر که دارای جمعیت کُرد هستند، (مانند ترکیه، عراق و سوریه) جدایی‌طلبی احزاب کُرد در ایران، معمولاً با استقبال بسیار کمی میان کُردها روبرو شده است زیرا پیوندهای مستحکم قومی و زبانی میان کُردها و سایر اقوام ایرانی وجود دارد.Banuazizi, Ali; Weiner, Myron (1986). The State, Religion, and Ethnic Politics: Afghanistan, Iran, and Pakistan. Syracuse, N.Y. : Syracuse University Press. pp. 186–187. . OCLC 13762196. کرینبروک می‌نویسد که اکثر کردهای ایران هیچگونه علاقه‌ای به جدایی از ایران نشان نمی‌دهند و حتی ایدهٔ خودمختاری را نیز رد می‌کنند. داشتن تاریخ و فرهنگ مشترک با سایر اقوامی که در ایران زندگی می‌کنند، دلیل دیگری است که ایدهٔ جدایی از ایران در میان کُردها مورد استقبال قرار نگرفته است.Kreyenbroek, Philip G. ; Sperl, Stefan (1992). The Kurds: A Contemporary Overview. London; New York: Routledge. pp. 138–141. . OCLC 24247652.Kreyenbroek, Philip G. ; Sperl, Stefan (1992). The Kurds: A Contemporary Overview. London; New York: Routledge. pp. 17–19. . OCLC 24247652.

 حزب حیات آزاد کردستان 
برخی از احزاب کردی مانند پژاک در فهرست گروه‌های تروریستی توسط سازمان‌های بین‌المللی و دولت‌های مختلف قرار گرفته‌اند.

پژاک اغلب تحت‌تأثیر حزب کارگران کردستان (پ.ک. ک) در نظر گرفته می‌شود.Iran says killed dozens in push on Kurdish rebels, Reuters (August 17, 2011).Jane's intelligence digest: the global early-warning service, P1, Jane's Information Group, 2009 در سال ۲۰۰۹، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده پژاک را گروه تروریستی زیرمجموعه پ.ک. ک در نظر گرفت.Treasury Designates Free Life Party of Kurdistan a Terrorist Organization (press release), U.S. Department of the Treasury, (February 4, 2009). در حالی که هر دو گروه زیرمجموعهٔ کنفدرالیسم جوامع کردستان (KCK: ) هستند.

شاخه نظامی پژاک با نام واحد شرق کردستان دارای ۳٬۰۰۰ عضو از کشورهای ایران، ترکیه، عراق، سوریه است.The Washington Institute فعالیت این گروه بیشتر در مرز بین ایران، عراق و ترکیه و منطقه قلعه‌رش در شهرستان سردشت از توابع استان آذربایجان غربی و منطقه اورامانات از توابع استان کرمانشاه و شهرستان ایوان از توابع استان ایلام و شهرستان مریوان و منطقه چهل چشمه از توابع استان کردستان و بخش شرقی کوهستان قندیل در کردستان عراق است.

چهار حکومت جمهوری اسلامی ایران، جمهوری ترکیه، ایالات متحده آمریکا و پادشاهی مشروطهٔ ژاپن حِزب حیات آزاد کردستان را در فهرست گروه‌های تروریستی خود قرار داده‌اند.

راست|بندانگشتی|کوملهٔ انقلابی زحمتکشان کردستان ایران و حزب کمونیست ایران در دههٔ ۱۳۶۰ در کردستان ایران با ایدئولوژی مارکسیستی و انترناسیونالیستی فعالیت می‌کردند.

 پانویس 

 پیوند به بیرون 
 PJAK website (به فارسی، سورانی و انگلیسی)
 Extract from article about Kurdish Iranian militants ۲۸ ژوئن ۲۰۰۶

رده:تاریخ استان آذربایجان غربی
رده:تاریخ استان ایلام
رده:تاریخ استان کردستان
رده:تاریخ استان کرمانشاه
رده:تاریخ مردم کرد
رده:جدایی‌خواهی در ایران
رده:جنبش استقلال کردستان
رده:جنگ‌های داخلی ایران
رده:درگیری‌ها در ۲۰۲۲ (میلادی)
رده:درگیری‌های مسلحانه جاری
رده:شورش‌ها در ایران
رده:شورش‌های کردها