یوگنی واختانگوف

یِوگِنی باگراتی (باگراتیونوویچ) واختانگوف (؛   (۱۳ فوریه ۱۸۸۳ - ۲۹ مه ۱۹۲۲)، بازیگر و کارگردان شهیر روس ارمنی‌تبار، بنیان‌گذار تئاتر واختانگوف در مسکو و دوست و مشاور میخائیل چخوف بود.

 زندگی 
260px|چپ|بندانگشتی|نمایش توراندخت اثر کارلو گوتزی، اجرا شده توسط واختانگوف در سال ۱۹۲۲.
260px|چپ|بندانگشتی|توراندخت؛ پرسوناژهای پنتالونه و تارتالیا.

واختانگوف در خانواده‌ای ارمنی - روسی از اوستیای ولادی‌قفقاز به دنیا آمد. او برای مدتی کوتاه در دانشگاه دولتی مسکو تحصیل کرد و سپس در سال ۱۹۱۱ به تئاتر هنری مسکو پیوست و به سرعت رشد کرد به حدی که در ۱۹۲۰ مسئول استودیوی شخصی خود بود. چهار سال پس از درگذشت وی، این استودیو به افتخارش تئاتر واختانگوف خوانده شد.

 فعالیت‌های هنری 
واختانگوف تأثیر عمیقی از تجربه‌های تئاتری وسولد مایرهولد و تکنیک‌های روان‌شناختی استاد مایرهولد، کنستانتین استانیسلاوسکی، لئوپولد سولرژیتسکی و ولادیمیر نمیروویج دانچنکو، از بنیان‌گذاران تئاتر هنری مسکو، پذیرفته بود. وی در حقیقت تکنیک میانه‌ای پدید آورد بینابین شخصیت‌پردازی‌های استانیسلاوسکی و مکتب گروتسک تئاتر روس که از زمان میرهولد به راه افتاده بود.آیزایا برلین، ذهن روسی در نظام شوروی، ترجمه رضا رضایی، (تهران، ماهی، ۱۳۹۲)، صص ۳۶۳-۳۶۲ واختانگوف ماسک‌ها، موسیقی، رقص، لباس‌های انتزاعی، مجموعه پیش‌رویی چونان تحلیل‌های ریزبینانه و جزئی‌نگر از متن نمایش و انگیزه‌های روانی شخصیت‌هایش را در کارهایش به هم می‌آمیخت. قابل‌توجه‌ترین اثر وی، اجرای نمایش‌نامهٔ توراندخت اثر کارلو گوتزی است که در تئاتر واختانگوف و در سال ۱۹۲۲ (سال مرگ وی) روی صحنه رفت. اثر مشهور دیگر وی، در همان سال، اجرای نمایش‌نامه دیبوک اثر اس.آنسکی بود که توسط عوامل و بازیگران تئاتر هابیماه اجرا شد.

 اندیشه 
در پایگاه اینترنتی اکتورز استودیو، به نقل از لی استراسبرگ گفته شده‌است:

برتولت برشت چنین استدلال می‌کند که «رویکرد واختانگوف، در مجموعهٔ استانیسلاوسکی - مایرهولد، بیش از آن‌که جدایی‌افکن بین این دو روش باشد، رویکردی آشتی‌جویانه و جمع‌کننده بود.» برشت جنبه‌های اصلی کار واختانگوف را چنین برمی‌شمرد:
۱) تئاتر، تئاتر است.
۲) چگونگی، به جای چیستی.
۳) ترکیب بیش‌تر.
۴) خیال‌انگیزی و نوآوری بزرگ‌تر.

برشت، بین روش خود و واختانگوف در عنصر «نشان دادن»Demonstrating در بازی، اشتراکاتی می‌بیند اما استدلال می‌کند که روش واختانگوف نسبت به روش خود برشت، فاقد بینش اجتماعی و عملکرد آموزشی است: «وقتی بازیگر واختانگوف می‌گوید «من نمی‌خندم، من خنده را نشان می‌دهم»، هنوز هیچ‌چیزی از «نشان دادن» خودش نمی‌داند.»

260px|چپ|بندانگشتی| هانا روینا در نمایش دیبوک (بین دو جهان) در سال ۱۹۲۰.

وی بخش پایانی کارهایش را در سطح بالاتری از تئاتر روسیه و در میان انقلاب اکتبر و جنگ داخلی روسیه به انجام رساند.

 مرگ 
واختانگوف در سال ۱۹۲۲ و بر اثر بیماری سرطان درگذشت.

 منابع 



 پیوند به بیرون 
 پایگاه رسمی تئاتر واختانگوف
 آرامگاه یوگنی واختانگوف
 طرح بیوگرافیک یوگنی واختانگوف در پایگاه «یافتن یک آرامگاه»



رده:افراد روس ارمنی‌تبار
رده:اهالی ولادی‌قفقاز
رده:بازیگران متد
رده:بازیگران مرد اهل روسیه
رده:تئاتر نوگرا
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان نووودویچی
رده:درگذشتگان ۱۹۲۲ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سرطان در اتحاد شوروی
رده:زادگان ۱۸۸۳ (میلادی)
رده:صاحب‌نظران نمایش
رده:کارگردانان تئاتر اهل روسیه و شوروی
رده:کارگردانان تئاتر اهل روسیه
رده:کارگردانان تئاتر روسیه و اتحاد شوروی
رده:بازیگران مرد اهل امپراتوری روسیه
رده:کارگردانان تئاتر اهل اتحاد شوروی