بورسیه فولبرایت

برنامه فولبرایت، شامل برنامه فولبرایت-هیز، یک برنامه رقابتی سطح عالی مبتنی بر شایستگی برای دریافت کمک‌های مالی برای مبادله آموزشی بین‌المللی برای دانش‌جویان، پژوهشگران، استادان دانشگاه، حرفه‌ای‌ها، دانش‌مندان، و هنرمندان است. این برنامه توسط سناتور ایالات متحده آمریکا، جیمز ویلیام فولبرایت، در ۱۹۴۶ (میلادی) راه‌اندازی شد.

از طریق این برنامه، شهروندان آمریکایی منتخب یا شهروندان کشورهای دیگر از جمله دانشجویان، دانش پژوهان، معلمان، متخصصان، دانشمندان و هنرمندان ممکن است بورسیه یا کمک هزینه تحصیلی، انجام تحقیقات، تدریس، یا اعمال استعدادهای خود را دریافت کنند. این برنامه سالانه تقریباً ۸۰۰۰ کمک هزینه ارائه می‌دهد که شامل تقریباً ۱۶۰۰ کمک هزینه به دانشجویان ایالات متحده، ۱۲۰۰ کمک هزینه به دانش پژوهان ایالات متحده، ۴۰۰۰ به دانشجویان خارجی، ۹۰۰ کمک هزینه به دانش پژوهان خارجی و چندصد به معلمان و متخصصان می‌شود.

برنامه فولبرایت توسط سازمان‌های همکار مانند موسسه آموزش بین‌المللی اداره می‌شود و در بیش از ۱۶۰ کشور در سراسر جهان فعالیت می‌کند. دفتر امور آموزشی و فرهنگی وزارت امور خارجه ایالات متحده از برنامه فولبرایت حمایت می‌کند و از طریق لایحه‌های تخصیصی سالانه از کنگره ایالات متحده بودجه دریافت می‌کند. حمایت مستقیم و غیرنقدی اضافی از سوی دولت‌های شریک، بنیادها، شرکت‌ها و موسسات میزبان در داخل و خارج از ایالات متحده ارائه می‌شود. در ۴۹ کشور، کمیسیون دو ملیتی فولبرایت آنرا مدیریت و نظارت می‌کنند. در کشورهایی که کمیسیون فولبرایت ندارند، بخش روابط عمومی سفارت ایالات متحده بر برنامه نظارت دارد. بیش از ۳۷۰۰۰۰ نفر از زمان شروع در این برنامه شرکت کرده‌اند. ۶۲ فارغ‌التحصیل فولبرایت برنده جایزه نوبل شده‌اند. ۸۸ نفر برنده جایزه پولیتزر شده‌اند.

در مارس ۲۰۲۴، دولت روسیه مؤسسه آموزش بین‌المللی (IIE) و مناظر فرهنگی آن را در روسیه «نامطلوب» اعلام کرد. این تصمیم عملاً به برنامه فولبرایت پایان داد که از سال ۱۹۷۳–۱۹۷۴ در اتحاد جماهیر شوروی تأسیس شده بود.

 کمیسیون فولبرایت ایران 
در ایران کمیسیون فولبرایت از ۱۳۲۸ به ریاست دکتر عیسی صدیق و عضویت دکتر سیاسی و دکتر رضازاده شفق و دکتر گرنی و دو آمریکایی دیگر در هیت مدیره تأسیس شد و تا زمان انقلاب فعال بود. برخی آنرا اقدام آمریکا برای گسترش نفوذ خود و تربیت نخبگان کشورهای جهان سوم متمایل به خود دانسته‌اند. از دریافت کنندگان این بورس می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:

محمد حجازی

مصطفی فرمان آرا

حسین فرهودی

کاظم کاظمینی

ضیاءالدین خلعتبری

حمید رهنما

احمد سعیدی

علی اصغز صفیاری

لطف‌الله ترقی

محمد عامری

دکتر مهدی جلالی

دکتر بهمن کریمی

ابولافضل صدری

مجتبی مینوی

محمد سعیدی

ابوالقاسم غفاری

محسن هشترودی

رفعتی افشار

محمد حسن کردبچه

محمد شاهکار

جعفر بهبهانیان

حیدر علی غفاری

حسین شجره

یورا عبدلین

دکتر محمود مهران

رضا حکمت

ناصر ذولفقارری

محمد علی هدایتی

محمد حسین اسدی

دکتر محسن عزیز

غلامرضا سلحشور

یحیی ابوالفتوح

اسدالله اعلم

هوشنگ سمیعی

طاهر عزیزی

شجاع الدین ملایری

مهرانگیز دولتشاهی

جعفر شریف امامی

جواد سعیدی فیروزآبادی

نصرالله هنجی

محمد قراگزلو

منوچهر خلخالی

پیوند=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Countries_with_operating_Fulbright_programs,_Mar_2020.svg|جایگزین=|بندانگشتی|کشورهای دارای برنامه‌های دانشجویی فولبرایت و دانش‌پژوه فولبرایت دوجانبه با ایالات متحده (تا تاریخ ۲۰۲۰). سایه روشن کشورهایی را نشان می‌دهد که فقط برنامه‌های پژوهشگر فولبرایت دارند. (برنامه‌های فولبرایت چین و هنگ کنگ با فرمان اجرایی ریاست جمهوری در ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۰ خاتمه یافتند)      

 نگارخانه 

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۶ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:پژوهشگران فولبرایت
رده:جایزه‌های آموزشی ایالات متحده آمریکا
رده:وزارت امور خارجه (ایالات متحده آمریکا)