زبان‌های سمنانی

زبان‌های کومشی یا زبان‌های سمنانی گروهی از زبان‌های ایرانی شمال غربی زبان‌های سمنانی در Ethnologue و زیرمجموعه زبان‌های کاسپین هستند.Habib Borjian. "Māzandarān: Language and People (The State of Research)." Iran & the Caucasus 8, no. 2 (2004): 289-328. http://www.jstor.org/stable/4030997.که در استان سمنان توسط مردم کومشی گویش می شود. زبان های کومشی مرز انتقال میان زبان های کاسپین با زبان‌های ایران مرکزی می باشد. برخی از این گویش‌ها مانند سنگسری و افتری تحت تاثیر زبان طبری (مازندرانی) هستند.
به گفته حبیب برجیان زبان های کومشی زیر مجموعه زبان های شمال غربی است، به اعتقاد وی زبان های کومشی در زمره حوزه کاسپین دسته بندی می شوند و با زبان های مازنی تاتی طالشی از یکسو و گویش های مرکزی فلات ایران در دیگر سو خویشاوندی دارند.
300px|بندانگشتی|نقشهٔ زبانی استان سمنان : رنگ آبی زبان‌های کومشی (زبان های مازندرانی ،سمنانی، سنگسری، افتری و سرخه‌ای) - رنگ سبز تیره زبان مازندرانی (الیکایی، شهمیرزادی ،دیباجی و مجنی) - رنگ نارنجی (زبان‌های فارسی، مازندرانی ، آذربایجانی و لری) - رنگ سبز روشن گویش های فارسی-مازندرانی(ایوانکی) - رنگ زرد زبان فارسی - رنگ قرمز آذربایجانی
این زبان ها
در منابع شش زبان جزو این گروه ذکر شده است، که بر سر گویش بودن برخی از آنان اختلاف وجود دارد:
 سمنانی
 سنگسری
 بیابانکی
 لاسگردی
 سرخه‌ای
 افتری

+ مقایسهٔ واژگان هم‌ریشهفارسیسرخه‌ایلاسگردیسنگسریافتریبیابانکی سگ esbā esbe esbe espa esba دختر dukkey dot döt dut dut خون xün xün بزرگ masīn masīn mas/yale masīn بینی ven vinī xunī vinī vēnī برف vār var varf var مار mohur mahar ماه mūng māye زن žiki žaki žekeyn džek džinakā

 دستور زبان 
 ضمایر 
در گویش افتری ضمیر سه حالت دارد: فاعلی، مفعولی و ملکی.
 ضمیر  ۱ مفرد  ۲ مفرد  ۳ مفرد  ۱ جمع  ۲ جمع  ۳ جمع فاعلی، افتری  a  to  o  hem  huj  jun مفعولی، افتری  monne(monde)  tade  jude  hemde  hujde  junde ملکی، افتری  mon  ta  ju  hem  huj jun

 شناسه 
در زبان فارسی دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. اما در گویش افتری پنج دسته شناسه داریم: گذشته(فعل متعدی)، گذشته(فعل لازم)، حال ساده، حال التزامی (فعل متعدی) و گذشته نقلی. (نمونه زیر بر اساس گویش افتر تنظیم شده‌است)

 گذشته  ۱ مفرد  ۲ مفرد  ۳ مفرد  ۱ جمع  ۲ جمع  ۳ جمع شناسه حال  i a  e  im  in  en شناسه حال التزامی (فعل متعدی)  om ot  a/∅   omon  oton  ošon شناسه گذشته (فعل متعدی)  om ot  oš  omon  oton  ošon شناسه گذشته(فعل لازم)  i at  a/∅   im  in  en شناسه گذشته نقلی  ey eya  e  ehim  ehin  ehen
 صرف فعل (لازم) 
در جدول زیر فعل (لازم) خوابیدن (baxoton) بر اساس گویش افتری در زمان‌های مختلف صرف می‌شود.(نمونه زیر براساس گویش افتری می باشد)

 زمان/شخص  ۱ مفرد  ۲ مفرد  ۳ مفرد  ۱ جمع  ۲ جمع  ۳ جمع گذشته ساده  be-xot-ešt-i   be-xot-ešt-at  be-xot  be-xot-ešt-im  be-xot-ešt-in   be-xot-ešt-en  گذشته کامل  bexot-bošti  bexot-boštat bexot-boa  bexot-boštim  bexot-boštin  bexot-bošten گذشته استمراری  mi-xot-ešt-i  mi-xot-ešt-at  mi-xot-ešt-a  mi-xot-ešt-im  mi-xot-ešt-in  mi-xot-ešt-en گذشته در حال انجام  dabošti mixotešti  daboštat mixota  daboa mixotešte  daboštim mixoteštim  daboštin mixoteštin  dabošten mixotešten گذشته نقلی  be-xot-e-y   be-xot-e-ya   be-xot-e   be-xot-e-him  be-xot-e-hin  be-xot-e-hen حال ساده/آینده  xos-enn-i   xos-enn-a  xos-enn-e  xos-enn-im  xos-enn-in  xos-enn-en حال در حال انجام  dari xosenni  dara xosenna   dare xosenne  darim xosennim  darin xosennin  daren xosennen حال التزامی  bexosi  baxosa  baxose  baxosim baxosin  baxosen آینده  ge-nn-e-m bexosi   ge-nn-e-t baxosa  ge-nn-e baxose   ge-nn-e-mon baxosim  ge-nn-e-ton baxosin  gennešon baxosen

 صرف فعل (متعدی) 
در جدول زیر فعل (متعدی) گفتن (bevâton) بر اساس گویش افتری در زمان‌های مختلف صرف می‌شود.(نمونه زیر براساس گویش افتری می باشد)

 زمان/شخص  ۱ مفرد  ۲ مفرد  ۳ مفرد  ۱ جمع  ۲ جمع  ۳ جمع گذشته ساده  be-vât-om    be-vât-ot   be-vât-oš  be-vât-omon   be-vât-oton   be-vât-ošon  گذشته کامل  bevât-boam   bevât-botat  bevât-boa  bevât-boamon  bevât-bevât-boaton  bevât-boašon گذشته استمراری  mi-vât-am   mi-vât-at  mi-vât-a  mi-vât-omon  mi-vât-oton  mi-vât-ošon گذشته در حال انجام  dabošti mivâtam  daboštat mivâtat  daboa mivâta  daboshtim  mivâtomon  daboštin mivâtoton  dabošten mivâtošon گذشته نقلی  be-vât-e-y   be-vât-e-ya   be-vât-e   be-vât-e-him  be-vât-e-hin  be-vât-e-hen حال ساده/آینده  vâ-nn-i   vâ-nn-a  vâ-nn-e  xos-nn-im  vâ-nn-in  vâ-nn-en حال در حال انجام  dari vânni  dara vânna   dare vânne  darim vânnim  darin vânnin  daren vânnen حال التزامی  bâji  bâja  bâje  bâjim bâjin  bâjen آینده  ge-nn-e-m bâji   ge-nn-e-t baja  ge-nn-e bâje   ge-nn-e-mon bâjim  ge-nn-e-ton bâjin  gennešon bâjen

 منابع 

 Wikipedia contributors, "Semnani languages," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Semnani_languages&oldid=540745050 (accessed June 17, 2013).

رده:زبان‌های ایرانی شمال غربی
رده:زبان‌های کاسپین
*