قنوت

بندانگشتی|گروهی در حال خواندن قنوت نماز عید فطر در ازنا، ایران|250px

قنوت  از ریشهٔ «قنو» است که در لغت به معنای به دست آوردن چیزی و خوشهٔ خرما آمده و در اصطلاح قرآنی یعنی طاعت و پرستش همراه با خضوع و فروتنی؛راغب اصفهانی، حسین بن محمد؛ المفردات فی غریب القرآن، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۲۶ق، چاپ چهارم، ص۶۸۴. که در واقع به معنای به دست آوردن حالت خضوع در عبادت به صورت قیام، سجده و رکوع بعد از تحقق ایمان می‌باشد.مصطفوی، حسن؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۶۰ش، ج۹، ص۳۶۰. البته «قنوت» در اصطلاح فقه دعا و ثنا در پیشگاه خداوند متعال در موضع خاصی از نماز است؛شریفی اشکوری، الیاس؛ فقرات فقهیه، قم، آل ایوب، ۱۳۸۱ش، چاپ اول، ج۱، ص۵۸۱٫۹۰۹ و کیفیت آن در نزد امامیه، بلند کردن دست‌ها تا مقابل صورت بوده، به طوریکه کف دست‌ها رو به آسمان و در حال خواندن دعا باشد.روح‌الله، موسوی (امام خمینی)؛ آداب الصلاة، قم، مؤسسهٔ تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۰ش، چاپ اول، ص۳۷۳–۳۷۴.وب سایت آیت‌الله مدرسی  فلسفه قنوت

 فلسفه و رموز قنوت 
 نمازگزار در قنوت این اجازه را می‌یابد که خواسته‌ها و نیازهای معنوی و مادی خود را مطرح کند و استجابت آن‌ها را از آفریدگارش طلب نماید. به هر حال قنوت در نماز یک مرحله حساس است و طبق احادیث، دعا در آن مستجاب می‌گردد.وسائل الشیعه، ج۴، ص۹۰۹
 قنوت و دعای در آن، نشانه تواضع و خدا خواهی انسان است. خداوند می‌فرماید: مرا (با خلوص دل) بخوانید تادعای شما را اجابت کنم. آنان که از دعا و عبادت من اعراض و سرکشی کنند زود باشد که با ذلت و خواری، داخل جهنم شوند.موئمن ۴۰، آیه ۶۱

 نظر شیعه و اهل سنت 
 شیعه 
خواندن قنوت در نماز (دست‌ها را مقابل صورت گرفتن و دعا خواندن) بگونه‌ای که در میان شیعه معمول و متداول است (گرفتن دو دست به صورت در رکعت دوم، قبل از رفتن به رکوع) در هیچ‌یک از مذاهب چهارگانه اهل سنت متداول نیست.
در همه نمازهای واجبی و مستحبی در رکعت دوم قنوت قبل از رکوع مستحب است.
 اهل سنت 
در میان فقیهان اهل سنت دربارهٔ قنوت نظر واحدی وجود ندارد در میان آن‌ها در این مسئله اختلاف است.
 شافعی می‌گوید: قنوت در نماز صبح در همه اوقات مستحب است.بدایه المجتهد:۱/۱۳۱؛ المغنی: ۱/۸۲۳
 ابو حنیفه می‌گوید: قنوت جز در نماز «وتر» در دیگر نمازها مکروه است.هدایه مرغینانی:۱/۶۶؛ بدایه المجتهد:۱/۱۳۲
 ابو یوسف شاگرد ابو حنیفه می‌گوید: وظیفه مأموم پیروی از امام است، هرگاه او قنوت به جا آورد، مأموم باید از آن پیروی کند.
 احمد بن حنبل می‌گوید: قنوت برای امام در نماز در صورتی درست است که گروهی را برای جهاد اعزام کند.المجموع:۳/۵۰۴

 خواندن قنوت به زبان غیر عربی 
 روح الله خمینی:در تحقق و عدم تحقق قنوت تأمل است. (احتیاط کند و به عربی بخواند یا به اعلم بعدی رجوع کند).عروة الوثقی، ۱۴۲۰ه ق، ج۱، ص ۵۴۴، م۳
 محمدعلی اراکی:جایز است و قنوت محقق می‌شود.عروة الوثقی، ۱۴۲۰ ه ق، ج۱، ص ۵۴۴، م۳
 محمدتقی بهجت:جایز است و قنوت محقّق می‌شود.وسیلة النجاة، ۱۴۲۳ه ق، ج۱، ص ۲۲۰، م ۷۶۶
 میرزا جواد تبریزی:ظاهر این است وظیفه قنوتی به غیر عربی ادا نمی‌شود؛ اما اگر به غیر عربی خواند، نمازش صحیح استالمسائل المنتخبة، ۱۳۸۲، ص ۱۱۸، م ۳۲۲
 ابوالقاسم خویی:ظاهر این است وظیفه قنوتی به غیر عربی ادا نمی‌شود اما اگر به غیر عربی خواند نمازش صحیح استالمسائل المنتخبة، ۱۴۱۲ ه ق، ص ۱۱۸، م ۳۲۲
 سید علی سیستانی:در تحقق وظیفه قنوتی به غیر عربی اشکال است اما اگر به فارسی دعا کرد نمازش صحیح استالمسائل المنتخبة، ۱۴۲۵، ه ق، ص ۱۵۴، م ۳۲۵
 لطف‌الله صافی گلپایگانی:وظیفه قنوتی انجام نمی‌شود ولی مبطل نماز نیستجامع الاحکام، ۱۴۱۸ه ق، ج۱، ص ۷۲، س ۲۲
 محمد فاضل لنکرانی:وظیفه قنوت به غیر عربی ادا نمی‌شودعروة الوثقی، مع التعلیقات، ج۱، ص ۵۲۰ م ۳
 ناصر مکارم شیرازی:وظیفه قنوتی به غیر عربی محقق نمی‌شودعروة الوثقی، ۱۳۸۶، ج۱، ص ۵۹۳ م ۳
 حسین نوری همدانی:ظاهر این است وظیفه قنوتی به غیر عربی ادا نمی‌شود؛ اگر چه ضروری به صحت نماز نمی‌زندمنتخب المسائل، ۱۴۲۰ ه ق، ص ۱۲۴، م ۳۲۲
 حسین وحید خراسانی:ظاهر این است وظیفه قنوتی به غیر عربی ادا نمی‌شود؛ اگر چه ضروری به صحت نماز نمی‌زند.منهاج الصالحین، ج۲، ص ۲۰۵، م ۶۶۸

 پانویس 

رده:مناسک اسلامی
رده:مناسک دین
رده:نماز (اسلام)
رده:نماز
رده:واژه‌ها و عبارت‌های عربی
رده:اصطلاحات نماز