پاکستان شرقی

پاکستان شرقی (به بنگالی:পূর্ব পাকিস্তান، اردو:مشرقی پاکستان) که نام قبلی آن (و حتی گاهی در محافل محلی همزمان) بنگال شرقی بود، در میان سال‌های ۱۹۵۵ تا ۱۹۷۱ میلادی یکی از ایالت‌های پاکستان بود که در منطقهٔ بنگال در شمال خاوری شبه‌جزیره هند قرارداشت. این ایالت از خاک اصلی پاکستان جدا افتاده بود و برون‌بوم حساب می‌شد، در نهایت پاکستان شرقی در جریان جنگ آزادی‌بخش بنگلادش در سال ۱۹۷۱میلادی از پاکستان جدا شد و به صورت کشوری مستقل به نام بنگلادش یا بنگال شرقی درآمد (بصورت یکی از ایالات هند، با قبول این واقعیت که بنگلادش در محاصره هند قرار دارد و هیچگاه دارای استقلال صد در صد نیست و راه الحاق آن به هند باز باشد).

 تاریخچه 
این منطقه تا ۱۹۴۷ میلادی بخشی از مستعمرهٔ بریتانیایی راج انگلیس بود که توسط این دولت به دو منطقهٔ مسلمان‌نشین بنگال شرقی و هندونشین بنگال غربی تقسیم شده‌بود. در ۱۹۴۷ و با چندپارگی هند، بخش‌های مسلمان‌نشین بنگال به حاکمیت پاکستان پیوستند. تا ۱۹۵۴ این ایالت خودمختار بود و کنترل آن در دست مسلم لیگ پاکستان به رهبری نورالامین بود. در ۱۹۵۵ پاکستان شرقی با مرکزیت داکا بنیاد نهاده‌شد. در انتخابات پس از تأسیس بنگلادش شرقی، مسلم لیگ از ائتلاف حزب‌های کمونیست، حزب سوسیالیست کارگران کشاورزان و عوامی لیگ شکست‌خورد و عوامی لیگ بر سر کار آمد و حسین سهروردی به نخست‌وزیری رسید. در ۱۹۵۸ ژنرال ایوب خان -که مورد پشتیبانی آمریکا بود- با خشونت به حکومت سوسیالیست‌ها پایان داد و حزب‌های سیاسی را منحل نمود. در انتخابات ۱۹۶۵، مردم پاکستان شرقی همصدا با بخش غربی کشور به فاطمه جناح رای دادند، ولی به ظاهر با دستکاری رای‌ها باز ایوب‌هان به پیروزی رسید. در ۱۹۶۶ میل به استقلال در پاکستان شرقی سبب‌ساز جنبش شش‌هدف گردید. در انتخابات ۱۹۷۰ عوامی لیگ توانست در این سرزمین به اکثریت آرا دست‌یابد. پس از انتخابات ژنرال یحیی خان رئیس‌جمهور وقت پاکستان کوشید تا با عوامی لیگ برای تقسیم قدرت وارد مذاکره شود، ولی مذاکره به جایی نینجامید. در نتیجه یحیی خان اقدام به عملیات نظامی برای سرکوب عوامی لیگ زد؛ در پاسخ عوامی لیگ در ۱۹۷۱ استقلال پاکستان شرقی را اعلام نمود و جنگ آزادی‌بخش بنگلادش با پاکستان آغاز گردید. در این جنگ هندوستان از پاکستان شرقی پشتیبانی نمود. جنگ ۹ ماه به طول انجامید تا سرانجام پاکستانی‌ها در ۱۶ دسامبر ۱۹۷۱ در شهر داکا تسلیم شدند و بنگلادش رسماً به استقلال دست‌یافت.

 جستارهای وابسته 
 چندپارگی هند
 جنگ آزادی‌بخش بنگلادش
 بنگال
 الیاس‌شاهیان
 بنگال
 مردمان بنگالی
 زبان بنگالی
 بنگال غربی
 بنگلادش
 بنگلادش بزرگ
 حافظ
 دیوان حافظ
 شاهی بنگاله
 ساقی حدیث سرو و گل و لاله می‌رود
 زبان فارسی در شبه‌قاره هندوستان
 ادب پارسی در هند
 سرایندگان ایرانی در شبه‌قاره هند
 تاریخ بنگلادش
 بهمن شاهیان
 تغلق‌شاهیان
 قطب‌شاهیان

 منابع 

Wikipedia contributors, "East Pakistan," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=East_Pakistan&oldid=551421692 (accessed April 27، ۲۰۱۳).

رده:انحلال‌های ۱۹۷۱ (میلادی) در آسیا
رده:انحلال‌های ۱۹۷۱ (میلادی) در پاکستان
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۵۵ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۹۷۱ (میلادی)
رده:برون‌بوم‌ها
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۵۵ (میلادی) در پاکستان
رده:پاکستان در دهه ۱۹۵۰ (میلادی)
رده:پاکستان در دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:پاکستان در دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:تاریخ بنگلادش
رده:تاریخ پاکستان
رده:تاریخ پاکستان پس از استقلال
رده:جمهوری‌های پیشین
رده:جنگ آزادی‌بخش بنگلادش
رده:سیاست‌های پیشین جنگ سرد
رده:کشورهای پیشین در آسیا
رده:کشورهای پیشین در جنوب آسیا
رده:کشورهای کمونیستی
رده:کمونیسم در پاکستان
رده:بنگلادش در دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:بنگلادش در سده ۲۰ (میلادی)
رده:بنگال
رده:برون‌بوم پیشین
رده:تقسیمات کشوری پیشین پاکستان