فهرست جنگ‌های ایران

پهلوی 
 درگیری ایران (و متحدانش) مخالفان نتایج یادداشتایران پهلوی(1925_1979 / ۱۳۰۴_۱۳۵۷)شورش دوم سیمیتقو شکاک23px|border ایران
21x21px داوطلبان آشوری
24x24px مالیات عراقکردهای جدایی‌خواه از ایران
 افراد قبیلهٔ شکاک
 افراد قبیلهٔ هرکی
 افراد قبیلهٔ بیگ‌زاده پیروزیشورش سرکوب شد؛ اسماعیل سیمیتقو به عراقِ تحت قیمومت بریتانیا  گریخت.فتح بلوچستان غربی توسط ایرانیان
(۱۳۰۶–۱۳۱۳)

 بخشی از قیام یاراحمدزایی23px|border ایرانبلوچستان غربیپیروزیایران اقتدار خود را بر بلوچستان غربی تقویت کرد.قیام‌های قبیله‌ای ایران در سال ۱۳۰۷
(۱۳۰۷–۱۳۱۱)23px|border ایرانقبایل شورشی

 قشقایی
 خمسه
 بویراحمدی
 بختیاریپیروزیدولت ایران عفو ​​عمومی اعلام کرد و اکثر رهبران شورشی تسلیم شدند. بقیه هم به توافق صلح رسیدند.قیام جعفر سلطان (۱۳۰۹)23px|border ایرانشورشیان کُردِ جعفر سلطان پیروزیشورش سرکوب شد.واقعه مسجد گوهرشاد
(۱۳۱۴)23px|border ایرانبازاری
روحانیت شیعهپیروزیسرکوب شد؛ دولت ایران کشف حجاب و سایر اصلاحات ضد روحانی را علیه شیعیان تحمیل کرد تا ایران را غربی کند.اشغال ایران در جنگ جهانی دوم(۱۳۱۸)

 بخشی از جنگ جهانی دوم23px|border ایران
 (آبور) بریتانیا
  شکستکناره‌گیری رضاشاه، اشغال ایران توسط متفقین و اخراج مأموران اطلاعاتی آلمان از ایران. شورش حما رشید (۱۳۲۰–۱۳۲۳) 23px|border ایران عشایر کرد پیروزیحما رشید به عراق تبعید شد.عملیات فرانسوا
(۱۳۲۱)23px|border ایران
پشتیبانی‌شده توسط: بریتانیا (آبور)
قشقاییپیروزیآلمانی‌ها در تحریک شورش عشایر در دالان ایران شکست خوردند.قیام خوزستان
(۱۳۲۱)23px|border ایران شورشیان خوزستان
پشتیانی‌شده توسط:
ناسیونالیست عربپیروزیشورش سرکوب شد.غائله آذربایجان(۱۳۲۵–۱۳۲۶)23px|border ایران  جمهوری مهاباد حکومت خودمختار آذربایجانپشتیانی‌شده توسط: پیروزی* سقوط حکومت خودمختار آذربایجان
 سقوط جمهوری مهاباد
 شکست شوروی در تجزیه آذربایجان 
 عقب‌نشینی شوروی از جنوب ایران.بحران نفتی ایران
(۱۳۲۹–۱۳۳۲)

 کودتای ۲۸ مرداد23px|border دولت ایران (مجلس سنای ایران) 
پشتیانی‌شده توسط:

  حزب توده ایران
 جبهه ملی ایران بریتانیا
 شبکه نظامی بریتانیا در ایران
پشتیبانی‌شده توسط:

اپوزیسیون ایران:

 23px|border دودمان پهلوی
 مجمع مسلمانان مجاهد بن‌بست ملی‌شدن صنعت نفت ایران. 
پرونده نفتی ایران و انگلیس رد شد.
 سرنگونی نخست‌وزیر محمد مصدق.
 حادثه نیشومارو بین ژاپن و بریتانیا.جنگ نخست کردها و عراق
(۱۳۴۰–۱۳۴۹) حزب دموکرات کردستان

پشتیانی‌شده توسط:

 ایران

Michael G. Lortz. (Chapter 1, Introduction). The Kurdish Warrior Tradition and the Importance of the Peshmerga. pp.39-42. 

 (ادعا شده‌است)قبل از ۱۳۴۷:

 جمهوری اول عراق

 جمهوری دوم سوریه (۱۳۴۲)
بعد از ۱۳۴۷:

 عراق بعثی بن‌بست چندین حمله عراق که با هدف سرکوب شورش کردها انجام شد، شکست خورد.
 توافق نامه خودمختاری عراق و کردها در سال ۱۹۷۰
 برنامه اعراب‌سازی ادامه یافت. جنگ ظفار(۱۳۴۲–۱۳۵۴)The rebellion started already in 1962, but Iran did not intervene before 1973.23px|border ایران جبهه خلق برای آزادی خلیج عربی اشغالی جبهه خلق برای آزادی عمان پیروزیشکست شورشیان، نوسازی عماندرگیری کمیته انقلابی حزب دمکرات (۱۳۴۵)23px|border ایرانرهبری کمیته انقلاب:

 25x25px حزب دموکرات کردستان ایران پیروزیشورش کردها سرکوب شد.شورش در بلوچستان (۱۳۲۶–اکنون)

 شورش سیستان و بلوچستان Baloch separatist factions 

  BLA
  Majeed Brigade
 Fateh Squad
  BLF
  Baloch Raaji Aajoi Sangar 
  LeB (inactive)
  BLUF (2009–2010)
 BSO (Azad) (inactive)
  BNA (2022–2023)
  BRA (2006–2022)
  UBA (2013–2022)
  Other Baloch Separatist groups

 Sectarian factions

  Ansar Al-Furqan (since 2013)
  Jaysh al-Adl (since 2012)
 Harakat Ansar (2012–13)
  Hizbul-Furqan (2012–13)
 Jundallah (2003–12)
  Islamic State (since 2014)
  IS-KP (since 2015)
  IS-PP (since 2019)
  Tehrik-i-Taliban Pakistan (since 2007)
  Lashkar-e-Jhangvi (1996-2024)
  Sipah-e-Sahaba (1985-2018)

Supported by:

 (to Baloch Nationalists only) (alleged, denied)در جریانOngoing
 Extension of the conflict into Iran
 Operation Azm-e-Istehkam continuous
 Low-level insurgency in intensifiesبازپس‌گیری جزایر سه‌گانه ایران در خلیج فارس
(۱۳۵۰)

 بخشی از اتحاد امارات متحده عربی ایران امارت شارجه

 امارت رأس‌الخیمه پیروزی ایران جزیره ابوموسی و تنب بزرگ و کوچک را تصرف کرد که منجر به آغاز اختلاف ارضی شد.
 شارجه و رأس‌الخیمه به امارات متحده عربی پیوستند.جنگ دوم کردها و عراق
(۱۳۵۳–۱۳۵۴) حزب دموکرات کردستان

 ایران

پشتیانی‌شده توسط: عراق بعثی شکست توانایی رزمی پیشمرگه‌ها نابود شد.
 ایران حمایت خود از حزب دموکرات کردستان را پس گرفت. درگیری‌های ۱۹۷۵–۱۹۷۴ اروندرود(۱۳۵۳–۱۳۵۴) border|23x23px ایران  عراق بعثی پیروزی عهدنامه ۱۹۷۵ الجزایر
 ایران کنترل خود را بر آبراه شط العرب/اروند رود تثبیت می‌کند
 تنش‌ها بین ایران و عراق بر سر آبراه و مرز مورد مناقشه در سال ۱۳۵۸ به یک جنگ تمام عیار تبدیل شد.

 فهرست 
 مناقشه ایرانو متحدانش مخالفان نتایج مادها(۶۷۸–۵۴۹ پیش از میلاد) تهاجم آشور به مادها(اواخر قرن ۷ قبل از میلاد) پادشاهی ماد امپراتوری آشور شکست
 آشوریان، پادشاهی‌ها و دولت-شهرهای غرب ایران را تصرف کردند. قیام مادها علیه آشوریان(۶۵۳ پیش از میلاد) پادشاهی مادسکاهاقبایل پارس امپراتوری آشور پیروزی
 آشوریان قست اعظم سرزمین ماد را که در تصرف خود داشتند، از دست دادند، اما با کنار کشیدن سکاها، قیام ناتمام ماند. حمله فرورتیش به آشوریان(۶۵۳ پیش از میلاد) پادشاهی ماد امپراتوری آشور شکست
 ایران در تصرف آشور ناموفق بود و فرورتیش پادشاه ماد کشته شد. حملهٔ سکاها به ایران(۶۲۵–۶۵۳ پیش از میلاد)پادشاهی ماد سکاها پیروزی
 سکاها در تصرف ایران ناموفق بودند و مادیا پادشاه سکاها کشته شد. تسخیر آشور توسط ماد و بابل(۶۰۹–۶۱۶ پیش از میلاد) پادشاهی مادامپراتوری بابل نو امپراتوری آشوردولت مصر پیروزی
 امپراتوری آشور به‌طور کلی از بین رفت. حمله مادها به لیدیه پادشاهی ماد لیدیه پیروزی
 سرزمین‌های بالای رود هالیس تصرف شد. پادشاهی ماد در بیشترین وسعت خود قرار داشت. محاصره حران(۶۰۹ پیش از میلاد) پادشاهی مادامپراتوری بابل نو امپراتوری آشوردولت مصر پیروزی
 شورش آشوریان شکست خورد و استقلال خود را بازنیافتند. نبرد هالیس(۲۸ می ۵۸۵ ق. م) پادشاهی ماد لیدیه وضع موجود قبل از جنگ
 جنگ به دلیل خورشیدگرفتگی ناتمام ماند.The Histories, translated by Robin Waterfield, (1998). New York: Oxford University Press.  هخامنشیان(۵۵۰–۳۳۰ پیش از میلاد) شورش پارس‌ها(۵۵۲–۵۴۹ پیش از میلاد) 20px|border دوازده قبیله متحد پارس پادشاهی ماد پیروزی
 دولت ماد به‌طور کامل از بین رفت. فتح لیدیه(۵۴۷ پیش از میلاد) 20px|border شاهنشاهی هخامنشی امپراتوری لیدیه پیروزی
 لیدیه توسط ایران ضمیمه شد. فتح بابل(۵۴۰–۵۳۹ پیش از میلاد) 20px|border شاهنشاهی هخامنشی امپراتوری بابل نو پیروزی
 دولت بابل بدون جنگ توسط کوروش بزرگ فتح شد.جنگ با سکاها
(۵۲۹–۵۳۷ پیش از میلاد)20px|border شاهنشاهی هخامنشیسکاها پادشاهیشکست
 احتمالاً کوروش در جنگ کشته شد. فتح مصر(۵۲۵ پیش از میلاد) 20px|border شاهنشاهی هخامنشی پادشاهی مصر پیروزی
 مصر توسط کمبوجیه دوم ضمیمه ایران شد. شورش ساتراپی‌ها(۵۱۸ پیش از میلاد) 20px|border شاهنشاهی هخامنشی ساتراپ‌های تابع هخامنشیان پیروزی
 داریوش بزرگ طی ۱۹ نبرد شورش را سرکوب کرد. تهاجم به هند(۵۱۸ پیش از میلاد) 20px|border شاهنشاهی هخامنشی ماهاجاناپاداها پیروزی
 گنداره و تاکسیلا توسط ایران ضمیمه شد. حملهٔ ایران به سکاهای اروپا(۵۱۳ پیش از میلاد) 20px|border شاهنشاهی هخامنشی سکاها پیروزی
 سرزمین‌های اطراف دریای سیاه ضمیمه ایران شد و خطر حمله سکاها به ایران کاهش یافت.  شورش ایونیان(۴۹۹–۴۴۹ پیش از میلاد) 20px|border شاهنشاهی هخامنشی یونان باستانایونیاقبرس پیروزی
 هخامنشیان کنترل خود را بر مناطق یونانی نشین شورش کرده در آسیای کوچک و قبرس دوباره به‌دست آوردند.Herodotus VI, 30 نخستین حملهٔ ایران به یونان(۴۹۲–۴۹۰ پیش از میلاد) 20px|border شاهنشاهی هخامنشی آتن و دیگر دولت‌شهرهای یونانی پیروزی
 فتح مقدونیه و جزایر سیلکیدز توسط ایران و تثبیت قدرت شاهنشاهی ایران در تراکیه و دریای اژه. دومین حملهٔ ایران به یونان(۴۸۰–۴۷۹ پیش از میلاد) 20px|border شاهنشاهی هخامنشیآتناسپارتسایر دولت‌شهرهای یونانی شکست
 آتن و اسپارت ضمیمه ایران شدند اما ایران به‌سرعت آنها را از دست داد، همچنین، مقدونیه، تراکیه و ایونیا دوباره استقلال خود را از ایران به دست آوردند.Lazenby, p. 247Herodotus IX, 114 جنگ پلوپونز(۴۳۱–۴۰۴ پیش از میلاد)اسپارت و اتحادیه پلوپونزی20px|border شاهنشاهی هخامنشی (پشتیبانی)آتن و اتحادیه دلوس پیروزی
 هخامنشیان با کمک‌های پنهانی به دوطرف نبرد و به درازا کشاندن جنگ، موجب ویرانی هرچه بیشتر یونان طی جنگ داخلی یونان شدند. در نهایت اتحادیه پلوپونزی پیروز شد. نبرد کوناکسا(۴۰۱ پیش از میلاد) 20px|border شاهنشاهی هخامنشی کوروش کوچک پیروزی
 اردشیر دوم سلطنت خود را تثبیت کرد.آناباسیس، کتاب اول، فصل هشتم نبردهای کورنتیان(۳۹۵–۳۸۷ پیش از میلاد)آتن و متحدان20px|border شاهنشاهی هخامنشی (پشتیبانی)اسپارت و اتحادیه پلوپونزی پیروزی
 صلح آنتالکیداس توسط ایران به طرفین تحمیل شد. ایونیا ضمیمه ایران شد، اتحادیهٔ بویوتیا منحل شد اتحاد آرگوس و کورینتوس از بین رفت.Fine, The Ancient Greeks, 556–9 اردوکشی اردشیر دوم علیه کادوسیان(۳۸۵ پیش از میلاد) 20px|border شاهنشاهی هخامنشی کادوسیان پیروزی و موفقیت دیپلماتیک
 کادوسیان تسلیم هخامنشیان شدند.Rollin 1820, p. 59 شورش ساتراپ‌ها(۳۷۲–۳۶۲ پیش از میلاد) 20px|border شاهنشاهی هخامنشی ساتراپ‌های شورشی پیروزی
 شورش‌ها شکست خوردند.پیرنیا، ص ۱۴۵ نبرد پلوزیوم(۳۴۳ پیش از میلاد) 20px|border شاهنشاهی هخامنشی مصر پیروزی
 شورش مصر شکست خورد و مصر دوباره ضمیمه ایران شد. حمله اسکندر مقدونی به ایران(۳۵۵–۳۲۸ پیش از میلاد) 20px|border شاهنشاهی هخامنشی مقدونیه شکست
 ایران توسط ارتش اسکندر مقدونی فتح شد.CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org اشکانیان(۲۴۷–۲۲۴ پیش از میلاد) جنگ‌های ایران و سلوکیان(۲۳۸–۱۲۹ پیش از میلاد) حاشیه|23x23پیکسل شاهنشاهی اشکانی امپراتوری سلوکی پیروزی
 اخراج سلوکیان از ایران.; ; دومین جنگ مهرداد با سلوکیان (۱۱۷–۱۱۳ سال پ. م) حاشیه|23x23پیکسل شاهنشاهی اشکانیامپراتوری سلوکیپیروزی
 تمام متصرفات سلوکی در میانرودان تسخیر می‌شود و ایران برای بار نخست، هم‌مرز دولت روم می‌شود.فتح ارمنستان(۱۱۲ تا ۱۰۹پیش از میلاد) حاشیه|23x23پیکسل شاهنشاهی اشکانیارمنستان بزرگپیروزی
 تمام ارمنستان اشغال می‌شود.نبرد با سکاها(۱۰۹ تا ۱۰۷ پیش از میلاد) حاشیه|23x23پیکسل شاهنشاهی اشکانیسکاهاپیروزی
 سکاها شکست سهمگینی می‌خورند و از سیحون عقب رانده می‌شوند و دولت جدید سکستان وابسته به ایران می‌شود.حملهٔ امپراتور وو به ایران(۱۰۴–۱۰۲ پ. م) حاشیه|23x23پیکسل شاهنشاهی اشکانیدودمان هانپیروزی
 چینیان شکست خورده و از سغد عقب رانده می‌شوند و با ایران صلح می‌کنند.نبرد حران (کاره) ۵۳ سال پ. م حاشیه|23x23پیکسل شاهنشاهی اشکانیجمهوری رومپیروزی
 نخستین جنگ ایران و روم که به پیروزی قطعی ایران و شکست فاحش رومیان ختم می‌شود.جنگ پارتی–ارمنی(۸۷–۸۵ پیش از میلاد)حاشیه|23x23پیکسل شاهنشاهی اشکانیارمنستان بزرگشکست
 گشودن اسروئن و آتورپاتکان به‌دست تیگران نه دوم. جنگ‌های اشکانیان و رومی‌ها(۶۶ پیش از میلاد-۲۱۷)حاشیه|23x23پیکسل شاهنشاهی اشکانیارمنستان بزرگ جمهوری رومپنتوس وضع موجود قبل از جنگ
 شهرهای مرزی چندین بار دست به دست شد.Bivar (1968), 57 حملهٔ روم به ایران(۲۱۶–۲۱۷ م)حاشیه|23x23پیکسل شاهنشاهی اشکانی 23px|border امپراتوری روم پیروزی
 امپراتوری روم خراج‌گذار ایران شد.Encyclopaedia Iranica "In fact, Caracalla does not seem to have reached even as far as Media, which was probably his objective" نبرد هرمزدگان(۲۲۴)حاشیه|23x23پیکسل شاهنشاهی اشکانی 25px ساسانیان تغییر حکومت
 سقوط اشکانیان
 ظهور ساسانیان ساسانیان(۲۲۴–۶۵۱) جنگ‌های ایران و روم(۲۳۲–۴۴۰)25px ساسانیان امپراتوری روم وضع موجود قبل از جنگ
 مرزهای دو امپراتوری چندین بار تغییر کرد. نبرد باربالیسوس(۲۵۳) 25px ساسانیان امپراتوری روم پیروزی
 سپاه شاپور یکم بر سپاه والرین پیروز شد. نبرد ادسا(۲۶۰) 25px ساسانیان امپراتوری روم پیروزی
 والرین اسیر شد. جنگ شاپور دوم با اعراب(۳۲۵) 25px ساسانیان اعراب پیروزی
 امپراتوری ساسانی در مناطق عرب نشین جناح‌های متعدد برپا می‌دارد. جنگ‌های ایران و روم شرقی(۵۰۲–۶۲۸) 25px ساسانیان امپراتوری روم شرقی وضع موجود قبل از جنگ
 بیزانس در آستانه فروپاشی بود اما با قتل خسروپرویز ایران و روم صلح کردند. جنگ آناستازی(۵۰۲–۵۰۶) 25px ساسانیان امپراتوری روم شرقی پیروزی
 ساسانیان تئودوسیوپولیس و مارتیروپولیس را تصرف کردند. امپراتوری روم شرقی ۱۰۰۰ پوند طلا به ساسانیان پرداخت کرد. جنگ ایبری(۵۲۶–۵۳۲) 25px ساسانیان امپراتوری روم شرقی پیروزی
 ساسانیان ایبری و بیزانسی‌ها لازستان را حفظ کردند.
 انعقاد صلح همیشگی (۵۳۲) و پرداخت ۵۰۰۰ کیلوگرم طلا توسط امپراتوری روم شرقی به ساسانیان جنگ لازستان(۵۴۱–۵۶۲) 25px ساسانیان امپراتوری روم شرقی پیروزی
 پیمان‌نامه صلح پنجاه‌ساله جنگ ساسانیان و هپتالیان(۵۵۷) 25px ساسانیانگوک‌ترک‌ها هپتالیان پیروزی
 هپتالیان به پادشاهی کوچکی تبدیل شدند و قلمروشان ضمیمه ایران و ترک‌ها شد. جنگ‌های ایران و حبشه(۵۷۰–۵۷۸) 25px ساسانیان امپراتوری اکسومامپراتوری بیزانس پیروزی
 بیرون راندن امپراتوری اکسوم از یمن و فتح یمن. جنگ ایران و روم (۵۹۱–۵۷۲) 25px ساسانیان امپراتوری روم شرقی شکست
 خسرو پرویز تاج و تخت ساسانی را پس گرفت.
 خسرو پرویز بیشتر ارمنستان ایران و نیمه غربی پادشاهی ایبری را به امپراتوری روم شرقی داد. نخستین جنگ ایران و ترکان(۵۸۸–۵۸۹) 25px ساسانیان هپتالیانگوک‌ترک‌ها پیروزی
 ساسانیان، بلخ و سمرقند را تسخیر نمودند.رضا، عنایت الله. ایران و ترکان در روزگار ساسانیان. ص ۱۲۰ جنگ شاهنشاهی ساسانی و امپراتوری بیزانس (۶۰۲–۶۲۸) 25px ساسانیان امپراتوری روم شرقی وضع موجود قبل از جنگ
 ساسانیان موافقت کردند که از تمام سرزمین‌های اشغالی عقب‌نشینی کنند و صلیب راستین را بازگردانند.
 تهاجم ایرانیان به امپراتوری بیزانس پس از موفقیت‌های اولیه در فتح شام، مصر و بسیاری از آناتولی دفع شد.
 آغاز جنگ داخلی ساسانیان (۶۲۸–۶۳۲)
 فرسودگی هر دو امپراتوری و آسیب‌پذیری آنها در برابر فتوحات اولیه مسلمانان در دوره خلافت راشدین. دومین جنگ ایران و ترکان(۶۰۶–۶۰۸) 25px ساسانیان خاقانات غربی ترکهپتالیان پیروزی
 حملهٔ ترکان به ایران شکست می‌خورد.http://en.wikipedia.org/wiki/Second_Perso-Turkic_War سومین جنگ ایران و ترکان(۶۲۷–۶۲۹) 25px ساسانیان خاقانات غربی ترکامپراتوری بیزانسدودمان تانگ(چین)خزرها بی‌نتیجه
 ایران در نبرد با خاقانات ترک شکست خورد و قفقاز را از دست داد.رضا، ایران و ترکان در روزگار ساسانیان ص ۴
 پیروزی بر خزرها و عقب‌نشینی خزرهاMovses 108.
 بازگشت به وضعیت پیش از نبرد در جنگ با بیزانس
 سپاهیان چین و ایران رودرو نبرد نکردند اما چینیان متحد ایران را از بین بردند. حمله اعراب به ایران(۶۳۳–۶۴۴) 25px ساسانیانو مسیحیان عرب  خلفای راشدین شکست
 سقوط امپراتوری ساسانی صفاریان(۸۶۱–۱۰۰۳)نبرد بیضا
(۸۷۵)صفاریانخوارج
خلافت عباسیپیروزی
•     پیروزی صفاریان.نبرد دیرالعاقول
(۸۷۶)صفاریانخلافت عباسیشکست
•   پیروزی خلفای عباسی.نبرد رزم رود
(۲۸۶) ه قصفاریانسامانیانشکست
•    پیروزی قاطع سامانیان.نبرد بلخ
(۲۸۷) ه قصفاریانسامانیانشکست
•   صفاریان قلمرو های گسترده ای در خراسان از دست دادند. غزنویان(۹۶۲–۱۱۸۶) لشکر کشی سلطان محمود غزنوی به هند(۱۰۰۵–۱۰۲۷) غزنویان هندوستان پیروزی
 بخش‌های شمالی هند توسط ایران ضمیمه شد. معبد سومنات تخریب شد و گنج‌های آن غارت شد.http://cmpclinic.com/index.php/1389-03-19-04-47-09/1389-05-19-07-50-31/447-1389-05-10-09-41-54/1116-1389-04-28-10-16-14.htmlنبرد سرخس
(۱۰۳۸)غزنویانسلجوقیانشکست
•   پیروزی قاطع سلجوقیان. نبرد دندانقان(۱۱۴۰) غزنویان سلجوقیان تغییر حکومت
 ظهور سلجوقیان در ایرانGrousset, Rene, The Empire of the Steppes: A History of Central Asia , (Rutgers University, 2002), 147. سلجوقیان(۱۰۳۷–۱۱۹۴) نبرد ملازگرد(۱۰۷۱) 23px|border سلجوقیان 23px|border امپراتوری بیزانس پیروزی
 ایران بیشتر آناتولی را تصرف کرد. این نبرد مقدمه ای برای جنگ‌های صلیبی بود. نخستین جنگ صلیبی(۱۰۹۶–۱۰۹۹) 23px|border سلجوقیان23px|border عباسیان23px|border فاطمیاندانشمندیانمعنیون 23px|border صلیبیونمتحدین شرقی شکست
 اورشلیم و سرزمین‌های اطراف آن توسط صلیبیون فتح شد. نخستین محاصره بغداد(۱۱۳۶) 23px|border سلجوقیان 23px|border خلافت عباسی پیروزی
 راشد بالله از بغداد به موصل گریخت و در آنجا خلافت را کنار گذاشت. عموی او مقتفی به خلافت رسید. جنگ صلیبی دوم (جبهه شرقی)(۱۱۴۷–۱۱۴۹) 23px|border سلجوقیانسلجوقیان روم 23px|border عباسیان23px|border فاطمیانزنگیاناتابکان دمشق 23px|border صلیبیوندولت‌های صلیبی شام پیروزی
 صلیبیون در فتح ادسا ناکام بودند. میان امپراتوری بیزانس و سلجوقیان روم معاهده صلح وضع شد. خوارزمشاهیان(۱۰۷۷–۱۲۳۱) حمله مغول به ایران(۱۲۱۸–۱۲۲۱) خوارزمشاهیان امپراتوری مغول شکست
 ایران به قلمروی امپراتوری مغول اضافه شد. تیموریان(۱۳۷۰–۱۵۰۷) لشکرکشی تیمور گورکانی(۱۳۸۰–۱۴۰۲) 23px|border تیموریان 23px|border اردوی زرین امپراتوری عثمانیمظفریانجلایریانتغلق‌شاهیان پیروزی
 ظهور تیموریان در ایران.
 پیروزی
 نبرد آنکارا
 امپراتوری عثمانی از امپراتوری تیموریان شکست خورد
 سلطنت دهلی خراجگزار ایران شد.Peter Jackson (1999), The Delhi Sultanate: A Political and Military History, Cambridge University Press, pp 312–317
 جنگ داخلی عثمانی شروع شد.سقوط اصفهان (۱۳۸۷)تیموریانآل مظفرپیروزی
•    اصفهان و پیرامونش به تیموریان پیوست.نبرد نخجوان
(۱۴۰۶)تیموریانقراقویونلو هاشکست
•   ‌پیروزی قراقویونلو ها و فتح تبریزجنگ ترناب
(۱۴۴۸)تیموریانتیموریان خراسان بزرگپیروزی
•     پیروزی تیموریان سمرقند. جنگ‌های داخلی تیموریان(۱۴۰۵-~۱۵۰۱) 23px|border تیموریان 23px|border طرف‌های ضدّ حکومت فروپاشی تیموریان
 ظهور حکومت شیعه صفویان. صفویان(۱۵۰۱–۱۷۰۹) جنگ‌های ایران و ازبکان(۱۵۰۲–۱۵۱۰) 23px|border صفویان شیبانیان پیروزی
 سقوط شیبانیان.Eraly, Abraham (17 September 2007). Emperors Of The Peacock Throne: The Saga of the Great Moghuls. Penguin Books Limited. p. 25. ISBN 978-93-5118-093-7. جنگ چالدران(۱۵۱۴) 23px|border صفویان 25x25px امپراتوری عثمانی شکست
 جدایی بخشی از کردستان از ایران جنگ صفویان و عثمانی (۱۵۳۲)(۱۵۳۲–۱۵۵۵) 23px|border صفویان 25x25px امپراتوری عثمانی شکست
 صلح و بستن پیمان آماسیهGábor Ágoston-Bruce Masters:Encyclopaedia of the Ottoman Empire , , p.280 نبرد جام(۱۵۲۸) 23px|border صفویان ازبک‌ها پیروزی
 شکست ازبک‌ها و تصرف دوباره هرات جنگ صفویان و عثمانی (۱۵۷۸)(۱۵۷۸–۱۵۹۰) 23px|border صفویان22px پادشاهی کارتلی 25x25px امپراتوری عثمانی خانات کریمه شکست
 عهدنامه کنستانتینوپل (۱۵۹۰). جنگ صفویان و عثمانی (۱۶۰۳)(۱۶۰۳–۱۶۱۸) 23px|border صفویان 25x25px امپراتوری عثمانی پیروزی
 ایرانیان سرتاسر قفقاز، میان‌رودان، و ناحیه آناتولی شرقی را دوباره به‌دست آوردند. جنگ صفویان و امپراتوری پرتغال(۱۶۲۲) 23px|border صفویان30px کمپانی هند شرقی بریتانیا30px امپراتوری پرتغال پیروزی
 شکست امپراتوری پرتغال و پس‌گیری جزیره هرمزسمینار بین‌المللی ایران و آفریقا ۱۳۸۱دانشگاه تربیت مدرس- یونسکو- جلد دوم مقاله ایرانیان بلوچ در جنگ ممباسا، دکتر عجم چاپ ۱۳۸۳ دانشگاه تربیت مدرس. و کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان صفحه 84-85-204-205 جنگ ایران و گورکانیان هند(۱۶۲۳–۱۶۲۲) 23px|border صفویان30px امپراتوری گورکانی پیروزی
 فتح قندهار به دست صفویانBurton 1997, p. 162 جنگ ایران و عثمانی (۱۶۲۳)(۱۶۲۳–۱۶۳۹) 23px|border صفویان 25x25px امپراتوری عثمانی شکست
 عهدنامه ای تحت عنوان مالکیت عثمانی بر قفقاز; شرق گرجستان و ارمنستان غربی، هنگامی‌که ارمنستان شرقی، داغستان، شرق و جنوب گرجستان، و جمهوری آذربایجان برای ایران باقی ماند نوشته شد و همچنین عثمانی حاکمیت ناحیه میان‌رودان را به دست گرفت. جنگ ایران و روسیه تزاری(۱۶۵۳–۱۶۵۱) 23px|border صفویان30px روسیه تزاری پیروزی
 صفویان قلعه روسیه را در حاشیه رود ترک تخریب می‌کنند و روس‌ها را از پادگان بیرون می‌کنند. جنگ ایران و گورکانیان هند(۱۶۵۳–۱۶۴۹) 23px|border صفویان30px امپراتوری گورکانی پیروزی
 بازپس‌گیری قندهار به دست صفویان جنگ ایران و روسیه (۱۷۲۳–۱۷۲۲)(۱۷۲۲–۱۷۲۳) 23px|border صفویان 23px|border قزاق‌ها23px|border گرجستان23px|border ارمنستان شکست
 انعقاد عهدنامه سنت پترزبورگ (۱۷۲۳)عهدنامه سنت پترزبورگ (۱۷۲۳), Alexander Mikaberidze, Conflict and Conquest in the Islamic World: A Historical Encyclopedia, Vol. I, ed. Alexander Mikaberidze, (ABC-CLIO, 2011), 850. جنگ صفویان و هوتکیان(۱۷۲۲) 23px|border صفویان 23px|border هوتکیان تغییر حکومت
 تصرف اصفهان به‌دست افغان‌ها و پایان حکومت صفوی.رستم التواریخ، محمد هاشم آصف، شرکت سهامی کتاب‌های جیبی، چاپ سوم 1357، صفحه98 هوتکیان(۱۷۰۹–۱۷۳۸) جنگ هوتکیان و عثمانی ۱۷۲۲(۱۷۲۲–۱۷۲۷) 23px|border هوتکیان  پیروزی
 هوتکیان امپراتوری عثمانی را شکست دادند.همان، صفحهٔ ۳۳۰ حملهٔ نادر به هوتکیان(دهه ۱۷۲۰–۱۷۳۸) 23px|border هوتکیان 23px افشاریان تغییر حکومت
 پایان حکومت هوتکیان در ایران و ظهور حکومت افشاریان. صفویان (دوره دوم)(۱۷۲۹–۱۷۳۶) بازگشت صفویان(۱۵۰۲–۱۵۱۰) 23px|border صفویان (نادر) 23px|border هوتکیان پیروزی
 تهماسب دوم توسط نادر به تخت پادشاهی بازگردانده شد.محمد هاشم آصف، رستم التواریخ ص 203مهدوی، سید مصلح الدین (۱۳۷۱)، خاندان شیخ الاسلام اصفهان، گل بهار اصفهان، ص 131 جنگ نادر و عثمانی ۱۷۳۰(۱۷۳۰–۱۷۳۵) 23px|border صفویان (نادر)  پیروزی
 افشاریان قفقاز را تسخیر نمودند. افشاریان(۱۷۳۶–۱۷۹۶) محاصره قندهار(۱۷۳۷–۱۷۳۸) 23px افشاریان 23px|border هوتکیان پیروزی
 نابودی سلسله هوتکیان نبرد کرنال(۱۷۳۸–۱۷۳۹) 23px افشاریان  پیروزی
 تصرف دهلی و پرداخت غرامت توسط امپراتوری هند به امپراتوری افشاری، افشاریان حکومت گورکانیان را تضعیف کردند. هجوم به سند(۱۷۳۹) 23px افشاریان 23px خانات بلوچ پیروزی
 پس از بازگشت از هندوستان، برای منقاد ساختن قلمرویی که از هند گرفته بود (تمام نواحی شرق رود سند) به‌طور عملی، به خان نشین‌های بلوچ کناره رود سند هجوم برد.Axworthy, Michael (2009). The Sword of Persia: Nader Shah, from tribal warrior to conquering tyrant,p. 278. I. B. Tauris فتح خلیج فارس(۱۷۳۸–۱۷۴۷) 23px افشاریان  سلطان‌نشین مسقط امامت عمان دزدان دریایی عرب پیروزی
 بیشتر سرزمین‌های جنوب خلیج فارس به ایران ضمیمه شدند لشکرکشی نادرشاه به فرارود(۱۷۳۷–۱۷۴۰) 23px افشاریان  خانات بخارا خانات خیوه پیروزی
 افشاریان فرارود، خانات خیوه و خانات بخارا را به خاک خود افزودند. جنگ‌های نادرشاه در داغستان(۱۷۴۱–۱۷۴۵) 23px افشاریان  لزگیستان خانات آوار خانات لاک خانات الیسو خانات شکی پیروزی
 داغستان ضمیمه ایران شد. جنگ ایران و عثمانی(۱۷۴۳–۱۷۴۶) 23px افشاریان 25x25px امپراتوری عثمانی خانات کریمه پیروزی
 عهدنامه گردان جنگ داخلی میان افشاریان و قاجاریان(۱۷۸۴–۱۷۹۶) 23px افشاریان بختیاری‌ها تغییر حکومت
 اصفهان، شیراز و بندرهای خلیج فارس توسط علیمردان خان بختیاری تصرف شد. آخرین شاه افشاریان توسط فتحعلی خان قاجار کشته شد.پادشاهی شاهرخ‌شاه ، دانشنامه رشد. بازبینی‌شده در ۲۸ خرداد ۱۳۹۳. سلسله زندیه(۱۷۵۱–۱۷۹۴) نبرد ایران و عثمانی(۱۷۷۶–۱۷۷۵) سلسله زندیه23px امپراتوری عثمانی پیروزی
 بصره ضمیمه ایران شد. 'Abd al-Hamid I, M. Cavid Baysun, The Encyclopaedia of Islam, Vol. I, ed. H.A.R. Gibb, J.H. Kramers, E. Levi-Provencal and J. Schacht, (Brill, 1986), 62.Dionisius A. Agius, In the Wake of the Dhow: The Arabian Gulf and Oman, (Ithaca Press, 2010), 15. جنگ ایران و هلند(۱۷۶۶) سلسله زندیه23px امپراتوری هلند پیروزی
 ایران جزیره خارگ را از هلند پس گرفت.تاریخ تحولات سیاسی- ص۱۴۴ قاجاریان(۱۷۸۵–۱۹۲۵) نبرد کرتسانیسی(۱۷۹۵) 23px|border قاجاریان border|23px|border پادشاهی کارتلی-کاختیborder|23px|border پادشاهی ایمرتی پیروزی
 فتح تفلیس توسّط ارتش ایران.
 ایرانیان قفقاز و گرجستان را دوباره فتح نمودند.Lang, David Marshall (1962), A Modern History of Georgia, p. 38. London: Weidenfeld and Nicolson. اردوکشی ارتش ایران به قفقاز (۱۷۹۶)(۱۷۹۶) 23px|border قاجاریان  پیروزی
 روسیه ایران را ترک کرد.Gen. The Caucasian Wars of Russia from the 16th century onward. Volumes 1-5. SPb, 1885–86, reprinted in 2006. . جنگ اول ایران و روسیه (۱۸۰۴)(۱۸۰۴–۱۸۱۳) 23px|border قاجاریان  شکست
 پیوستن گرجستان، داغستان و بخش‌هایی از آذربایجان به روسیه (عهدنامه گلستان) جنگ ایران و عثمانی (۱۸۲۱)(۱۸۲۱–۱۸۲۳) 23px|border قاجاریان 25x25px امپراتوری عثمانی پیروزی
 عهدنامه ارزرومعلی اصغر شمیم، ایران در دوره سلطنت قاجار. تهران: انتشارات مدبر، 1384، چاپ یازدهم. صص118-119رضا قلی خان هدایت، تاریخ روضه الصفای ناصری. جلد ۱۲. به تصحیح و تحشیه جمشید کیانفر. تهران: انتشارات اساطیر، ۱۳۸۰، ص7782. دوره دوم جنگ‌های ایران و روسیه  (۱۸۲۸–۱۸۲۶) 23px|border قاجاریان  شکست
 عهدنامه ترکمانچای. اولین نبرد ایران و انگلستان(۱۸۳۸) 23px|border قاجاریان 23px|border افغانستان شکست
 از دست دادن هرات. دومین نبرد ایران و انگلستان(۱۸۵۶–۱۸۵۷) 23px|border قاجاریان  بریتانیا23px|border کمپانی هند شرقی23px|border افغانستان شکست
 ازدست‌دادن افغانستان.برگرفته از کتاب اطلاعات عمومی پیام  جنگ خوشاب(هشتم فوریه ۱۸۵۷) 23px|border بوشهر  بریتانیا23px|border کمپانی هند شرقی پیروزی
 خروج انگلستان از جنوب ایران. پهلوی(۱۹۲۵–۱۹۷۹) اشغال ایران در جنگ جهانی دوم(۱۹۴۱) 23px|border ایران  بریتانیاراج بریتانیاشکست
 کناره‌گیری رضاشاه، اشغال ایران توسّط متّفقین جنگ جهانی دوّم.تاریخ بیست سالهٔ ایران، جلد هشتم (ماجراهای اشغال ایران و تحمیلات متفقین),حسین مکی، چاپ دوم پاییز ۶۶,صفحات ۴۳۰تا۴۵۹ غائله آذربایجان(۱۹۴۵–۱۹۴۶) 23px|border ایران  مهاباد آذربایجان  پیروزی
 جمهوری مهاباد و حکومت خودمختار آذربایجان فروپاشیدند. جنگ ظفار(۱۹۶۳–۱۹۷۶)
 مداخله ایران در جنگ ظفار 23px|border ایران عمان  شورشیان ظفار پیروزی
 شورشیان شکست خوردند و عمان نوسازی شد. درگیری‌های ۱۹۷۵–۱۹۷۴ اروندرود 23px|border ایران  عراق پیروزی
 شکست عراق و مجبور شدن صدام حسین به امضای عهدنامه الجزایرتأثیر اظهار نظر طالبانی بر روابط ایران و عراق (بی‌بی‌سی فارسی) جمهوری اسلامی ایران(۱۹۷۹–اکنون) جنگ ایران و عراق(۱۹۸۰–۱۹۸۸)  حدک اتحادیه میهنی کردستان سازمان بدر  عراق مجاهدین خلق حزب دموکرات کردستان ایران آتش‌بس
 هردو کشور ایران و عراق، قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت را پذیرفتند.
 اوضاع دو کشور به وضعیت پیش از جنگ بازگشت. (مشاهده شده توسط گروه ناظر نظامی سازمان ملل متحد)شورش سیستان و بلوچستان(۲۰۰۴–۲۰۰۵)  جندالله پیروزی
 دستگیری عبدالمالک ریگی
 انحلال جنداللهجنگ ۲۰۰۶ اسرائیل و لبنان 23px|borderحزب‌الله  آتش‌بس
 سازمان ملل از طریق قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت، آتش‌بس برقرار کرد.درگیری ایران و حزب حیات آزاد کردستان(۲۰۰۴–اکنون)   پژاک در جریان جنگ داخلی سوریه(۲۰۱۱–اکنون) 23px|border حزب‌الله لبنان  جبهه اسلامی
 ارتش آزاد سوریه جبهه النصره داعش شکست
 سقوط رژیم اسد در پی حملات ۲۰۲۴ اپوزیسیون سوریه
 عقب‌نشینی جمهوری اسلامی و تصرف سوریه توسط شورشیان جنگ در عراق(۲۰۱۳–۲۰۱۷)
 مداخله ایران در عراق (۲۰۱۴–اکنون)
 بخشی از جنگ با داعش عصائب اهل حق سازمان بدر حزب‌الله لبنان کتائب حزب‌الله  داعش پیروزی
 بازپس‌گیری کامل قلمروی داعش در عراقجنگ داخلی یمن (۲۰۱۴–اکنون) جنبش حوثی‌ها حزب‌الله لبنان دولت یمن (۲۰۱۵–۲۰۱۹) (۲۰۱۵–۲۰۱۹) (۲۰۱۵–۲۰۱۷) در جریان
 حوثی‌ها، کنترل صنعا، پایتخت یمن را به دست گرفتند.
 نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان سعودی برای بازگرداندن دولت با رهبری هادی/علیمی در یمن، مداخله می‌کنند.
 رئیس‌جمهور سابق، علی عبدالله صالح کشته شد.درگیری ۱۴۰۳ ایران و اسرائیلحمایت: جنبش حوثی‌ها مقاومت اسلامی عراقحمایت:زمینه‌ساز جنگ در ۱۴۰۴جنگ ایران و اسرائیلحمایت: جنبش حوثی‌هاحمایت: آتش‌بس

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 

 پیوند به بیرون 
 از میلاد.co.uk/ww2peopleswar/search/index.shtml?scope=ww2peopleswar&q=persia&x=0&y=0 Bپیش از میلاد WW2 People's War - Persia Invaded
 The Document Collection on the 1945–46 Iranian Crisis at the Cold War International History Project
 Dr. Mohammad Mosaddeq: Symbol of Iranian Nationalism and Struggle Against Imperialism توسط the Iran Chamber Society
 GlobalSecurity.org

 منابع 

رده:جنگ‌های ایران
رده:فهرست‌های جنگ‌ها بر پایه کشور
رده:فهرست‌های مربوط به تاریخ ایران
رده:فهرست‌های نظامی ایران