دیاپازون

دیاپازون (به فرانسوی: diapason، به انگلیسی: tuning fork)، وسیله‌ای فلزی‌ست دارای دو شاخه که انتهای آنها به یک پایهٔ مشترک وصل شده‌است. با وارد شدن ضربه به شاخه‌های آن، دیاپازون به ارتعاش درمی‌آید و امواج صوتی در یک بسامد (فرکانس) خاص تولید می‌کند. بسامدِ هر دیاپازون ثابت است و به پدیدهٔ تشدید مربوط است.

 موارد استفاده 
بندانگشتی|300px|بررسی برخی خصوصیات صوت با استفاده از دو دیاپازون همسان
دیاپازون کاربردهای مختلفی از جمله کنترل‌کردن نُت‌ها و کوک‌کردن سازهای موسیقی، صنعت ساعت، پزشکی، رادارها، ژیروسکوپ، حسگرها و دیگر صنایع می‌باشد.

 محاسبه فرکانس 
فرکانس یک دیاپازون بستگی به ابعاد و مواد سازنده آن دارد و با فرمول زیر محاسبه می‌شود:

که:
 f مقدار فرکانسی است که از لرزش دوشاخک‌ها در یک ثانیه (در  واحد استاندارد) تولید می‌شود.
 مقدار ثابت تقریبی N ≈ 3.516015 که از کمترین حاصل مقدار مربعِ معادله cos(x)cosh(x) = −۱ به دست می‌آید.
 L طول شاخک‌ها.
 E مدول یانگ (مدول الاستیک یا سفتی) ماده ای است که چنگال از آن ساخته شده است.
 "I" گشتاور دوم سطح مقطع است.
 ρ چگالی مواد تشکلیل دهنده (کیلوگرم بر مترمکعب).
 A مساحت سطح مقطع شاخک‌ها می‌باشد.

نسبت I/A در معادله بالا را می توان به صورت r2/4 بازنویسی کرد اگر، شاخک‌ها استوانه‌ای با شعاع r باشند و a2/12 اگر شاخک ها دارای سطح مقطع مستطیلی به عرض a در امتداد جهت حرکت باشند.

 منابع 



 مدخل «دیاپازون» در وبگاه دانشنامهٔ رشد

رده:خودصداها
رده:صوت
رده:صوت‌شناسی
رده:قطعه‌ها و لوازم سازها
رده:معرفی‌شده‌های ۱۷۱۱ (میلادی)