پنج چرا

۵ چرا  یک روش سؤال‌‌پرسی برای برای پی بردن به روابط علت و معلولی در مورد یک مسئله یا مشکل خاص است. هدف اصلی این روش، یافتن علت اصلی وقوع یک نقص یا مشکل است. از دو تکنیک دیاگرام استخوان ماهی (ایشیکاوا) و یک قالب جدولی برای نمایش این اصل استفاده می‌شود.ویکی پدیای ژاپنیوبگاه برترین‌ها

 مثال 
مثال پایین، یک پروسه ساده را نمایش می‌دهد.
 ماشین روشن نمی‌شود. (مسئله)
 چرا؟ - شارژ باتری تمام شده. (چرای اول)
 چرا؟ - دینام از کار افتاده است. (چرای دوم)
 چرا؟ - نوار تسمه دینام پاره شده‌ است. (چرای سوم)
 چرا؟ - عمر مفید نوار تسمه دینام مدت ها است که به پایان رسیده ولی تسمه تعویض نشده‌ است. (چرای چهارم)
 چرا؟ - ماشین طبق دستور‌العمل استاندارد و توصیه شده نگهداری نشده‌ است. (چرای پنجم، یک دلیل ریشه‌ای)
 چرا؟ - قطعات یدکی ماشین به‌علت عمر زیاد آن به‌راحتی یا اصلاً یافت نمی‌شود. (چرای ششم، نکته اختیاری)
 تعمیرات ماشین را با تکیه بر دستور‌العمل استاندارد از سر گرفته شود. (پاسخ احتمالی برای چرای پنجم)
 یک ماشین جدید خریداری شود. (پاسخ احتمالی برای چرای ششم)تکنیک ساده شرکت تویوتا

پروسه پرسش سؤال برای این مسئله می‌تواند به چرای هفتم، هشتم یا بیشتر نیز ادامه پیدا کند، تعداد پنج سؤال برای این روش مطلق نیست و می‌توان تعداد سؤالات را طبق نیاز افزایش داد، ولی عمولاً ۵ سؤال برای یافتن علت اصلی کفایت می‌کند. نکته این روش در این است که سؤال‌کننده از فرضیات خودداری کند، و زنجیره علت‌ها در هر مرحله تا رسیدن به‌ علت اصلی دنبال کند.وب سایت شرکت تویوتا

در این مسئله پاسخ نهایی به یک پروسه اشاره می‌کند. این یکی از مهم‌ترین جنبه‌های تکنیک ۵ چرا است. علت اصلی باید به یک پروسه که درست کار نمی‌کند، یا اصلاً وجود ندارد اشاره کند.ویکی پدیای انگلیسی

 تاریخچه 
تکنیک پنج چرا توسط ساکیشی تویودا ابداع شد و سپس شرکت تویوتا هنگام ارزیابی عملکرد روش‌های ساختش از آن استفاده کرد. مدیر بخش تولیدات شرکت تویوتا می‌گوید: «پایه و اساس نگرش علمی شرکت تویوتا، همین تکنیک ۵ چرا است. با استفاده از این چراها، نه‌تنها به‌ علت اصلی مشکلات می‌رسیم بلکه راه‌حل هم بر ما آشکار می‌شود.»

 انتقادات 
در‌حالی‌که تکنیک ۵ چرا یک ابزار قدرتمند در دست مهندسان، برای یافتن ریشه اصلی مشکلات است، توسط افرادی نظیر تریوکی مینورا، یکی از مدیران سابق تویوتا، مورد انتقاد قرار گرفته‌است. مینورا معتقد است ۵ چرا ابزاری بیش از حد ساده و ابتدایی برای یافتن ریشه اصلی مشکل تا عمقی است که بتوان از آن در مسائل تخصصی و مهندسی استفاده کرد.

 منابع 

رده:تولید ناب
رده:حل مسئله
رده:روش‌های حل مسئله
رده:ساخت
رده:ساخت و تولید
رده:کیفیت
رده:مدیریت فرایند
رده:موجودی کالا
رده:موضوعات مرتبط با ترابری و توزیع