نوده (آبیک)

نوده روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان آبیک و طالقان در حد فاصل استان تهران و استان قزوین ایران است.
thumb
thumb
این روستا در فاصله حدودی ۱۰۰ کیلومتری از شهر تهران و کمتر از ۵۰ کیلومتری قزوین واقع شده است، که با خودروی سواری می‌توان از قزوین این مسافت را در زمانی کمتر از ۱ ساعت پیمود. فاصله این روستا از اتوبان تهران - قزوین در حدود ۱۶ کیلومتر می‌باشد. مسیر آن جاده‌ای است فرعی که از روستای کوندج واقع در حد فاصل بین شهرک حصارک و نیروگاه حرارتی شهید رجایی از اتوبان و جاده اصلی کرج -قزوین به سمت شمال اتوبان جدا شده و پس از گذشتن از روستاهای انجیلاق و شکرناب به روستاهای نوده و کیاده که در کنار هم قرار دارند می‌رسد. این روستا دارای چشم‌اندازهای زیبای کوهستانی در بلندی‌های خود بوده و برخی بناهای تاریخی روستا به زمان ایلخانی برمی‌گردد. نوده با توجه به جایگاه جغرافیایی آن بیشتر مناسباتش با قزوین بوده و از نظر تقسیمات کشوری از توابع شهرستان آبیک استان قزوین می‌باشد؛ اما از دید فرهنگی و اجتماعی، زبان تاتی، آداب و رسوم، باورها و سنت‌ها، شیوه و سبک زندگی بخشی از طالقان است. زبان تاتی یکی از گویش‌های بسیار قدیمی و پیشینه‌دار است و مردم منطقه خود را جزو پایین طالقان می‌دانند. در پی کارهایی که زمان صفویه، قاجاریه و از دوره مشروطه در راستای گسترش نفوذ حکومت در سرتاسر کشور صورت گرفت، دگرگونی‌هایی در مدیریت روستایی از جمله طالقان در منصب کدخدایی و ساختار و کارکردهای آن پدید آمد. در نوشته‌های تاریخی و ادبی سده سوم و چهارم، برای واژه کدخدا معانی گوناگونی همچون فرد دانا، رئیس خانه و مرد خانه، نگهبان شهر، وزیر و پیشکار بزرگان، معتمد و رئیس هر یک از محلات شهر، متصدی امور روستا ذکر شده است. آخرین کدخدای روستاهای نوده، کیاده و غریب مزرعه از سال ۱۳۱۸ش/۱۹۳۸م کدخدا اصغر بابائی فرزند غلامرضا از نوادگان کدخدا پهلوان سلیمان بود (سازمان اسناد و کتابخانه ملی، سند شماره: ۲۹۱ و۹۸۴). این منصب با پیدایش پهلوی دوم و پس از برپایی قوانینی در سراسر روستاهای طالقان کمرنگ گردید.

 جمعیت 
این روستا در دهستان کوهپایه غربی قرار دارد و بر پایه سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۱۹ نفر (۴۸خانوار) بوده است. این روستا تا سال‌های دهه ۱۳۵۰ حدود ۱۰۰ خانوار و جمعیتی حدود ۵۰۰ نفر داشت که اغلب به کار کشاورزی می‌پرداختند. ولی با روند مهاجرت به شهرها برخی از ساکنان این روستا به ویژه جوانان برای ادامه تحصیلات و کار به تهران یا قزوین کوچ نموده و در شهرها ماندگار شدند، که موجب کاهش جمعیت این روستا گردید. اگرچه هم‌اکنون جمعیت این روستا در بهار و تابستان با پاییز و زمستان همسان نیست. در بهار و تابستان بسیاری از اهالی به روستا می‌آیند، بنابراین جمعیت در این فصول افزایش می‌یابد؛ ولی در پاییز و زمستان دوباره برخی از ساکنان به شهر بازمی‌گردند.
thumb

 محصولات کشاورزی نوده 
تا سال‌های اواخر دهه ۱۳۵۰ و نیمه نخست دهه ۱۳۶۰ هجری شمسی کشاورزی، باغداری و دامداری در این روستا رونق بسیار داشت. در آن دوره برجسته‌ترین محصولات کشاورزی روستا گندم، جو، لوبیا، نخود و عدس بود که در مزارع آبی و دیمی کشت می‌شد و از مهم‌ترین محصولات درختی روستا نیز می‌توان گردو، بادام، انگور، کشمش و سنجد را نام بود. این محصولات کشاورزی نیاز مردم روستا را برآورده می‌نمود و مازاد آن در بازارهای تهران و قزوین به فروش می‌رفت. سایر نیازهای زندگی اهالی از درآمد فروش این اقلام کشاورزی فراهم می‌شد. از سال‌های پیش از ۱۳۲۰ بخش چشمگیری از این محصولات مانند کشمش و سنجد به دست بازرگانان نوده‌ای با کاروان‌هایی به همراه فرش، گلیم و سایر صنایع دستی طالقان از راه کوه‌ها و گذرهای پرمخاطره از بلایای طبیعی و راهزنان به بازارهای شمالی کشور و استان گیلان صادر و در برابر آن برنج، چای و سایر اقلام دریافت می‌گردید. در سال‌های اولیه دهه ۶۰ و با کاهش بارندگی‌های موسمی کم‌کم کشت محصولاتی که وابستگی بیشتری به آب داشتند کنار گذاشته شدند و مزارع منطقه جای خود را به باغ‌هایی از جمله گیلاس و گردو دادند.

 جاذبه‌های گردشگری و دیدنی‌های روستای نوده 
چشم‌اندازهای طبیعی مهم‌ترین و جذاب‌ترین دیدنی‌های این روستاست:
 چشم‌انداز بسیار زیبای روستا (چشم‌اندازی شبیه به ماسوله)
 آبشار زیبای چهارپاش (آبشاری با ارتفاع حدود ۴۰ متر که در فصول پرآبی بسیار دیدنی است. آین آبشار در فصول سرما و یخبندان به یخ شار بسیار زیبا تبدیل می‌شود که بسیار دیدنی است)
 تنگ دره (دره ای صخره‌ای که به دلیل صخره‌ای بودن بسیار باریک است به گونه‌ای که می‌توان پاها را به دو سوی رودخانه چسباند و از روی آب رودخانه حرکت کرد)
 صاف دره (دره ای با آب بسیار شفاف)
 روخانه یا رودخانه (رودخانه بزرگی که با پیوستن چند رود شکل گرفته است. دو سوی این رودخانه باغ و درختکاری است و چشم‌انداز بسیار زیبایی دارد)
 دشتان (باغ‌های گیلاس)
 ترندشت (باغ‌های انگور)
 خرس دره (باغ‌های انگور)
 جن لانی دره (دره لانه‌های جن)
 سیاکول (سیاه کوه)
 چفته (مزرعه باغ انگور با چشم‌اندازی زیبا)
 باغستان انگور جی یری باغان (باغ‌های بالا)
 آبشار زردلجاری سره (آبشاری با ارتفاع حدود ۳۰ متر که در فصول پرآبی آب دارد و بسیار دیدنی است. اما در فصول گرما خشک است و فقط چک چک آب را می‌توان مشاهده کرد)
 کلابن (منطقه ای کوهستانی با صخره ای بسیار بزرگ). این منطقه در فاصله ای دور از روستا قرار دارد و باید کوهنوردی کرد تا به آن رسید.
 شاه سبزه پوش (امامزاده‌ای در دل کوهستان و بر فراز بلندترین قله منطقه با نام کوه عدنان یا کوه شاه سبزه پوش) این منطقه در فاصله‌ای دور از روستا قرار دارد و باید کوهنوردی کرد تا به آن رسید.
 عسلک (منطقه‌ای کوهستانی با چشمه‌ای پرآب و مزارع زیبا) این منطقه در فاصله‌ای دور از روستا قرار دارد و باید کوهنوردی کرد تا به آن رسید.
 پیلا کمر (صخره بزرگ) این منطقه هم در فاصله‌ای دور از روستا قرار دارد و باید کوهنوردی کرد تا به آن رسید.
 و بسیاری از مناطق طبیعی دیگر که البته به دلیل فاصله از روستا به راحتی قابل دسترسی نیست.


 بازی‌های بومی نوده 
در این روستا بازی‌های بومی زیادی رواج داشته که امروزه چندان از آن‌ها خبری نیست. مهم‌ترین بازی‌ها عبارت بودند از:
 آنی مانی (شبیه گرگم به هوا)
 قوایم قوایم (قایم‌باشک)
 الک دلک
 زو
 قیش‌بازی (کمربند بازی)
 گردوبازی (به دو روش مات مات و بازی با قاپ)

 جستارهای وابسته 
 فهرست روستاهای ایران
 فیلم آپارات از روستای نوده طالقان

 منابع 


نوده (آبیک)

رده:شهرها و روستاهای تات‌زبان