تازه ران

طازران، یا تازران روستایی از توابع بخش جاپلق شهرستان ازنا در استان لرستان ایران است
روستای طازران در فاصله ۲۲ کیلومتری از شهرستان ازنا و در دامنه کوه زیبای مهسران قرار دارد برای رفتن به روستا باید از ازنا و در مسیر جاده جدید ازنا به اراک حرکت و پس از طی مسافتی حدودا ۱۰ کیلومتری پس از رسیدن به روستای مرزیان و عبور از این روستا و روستای فین به طازران خواهید رسید.نام اصلی طازران،تازی ران بوده است که "به معنای محل رانده شدن اعراب (تازی ها) از این منطقه بوده است که به مرور زمان و بعلت کثرت استعمال و تسهیل در تلفظ به طازران یا تازران معروف گردیده است.

با توجه به این موضوع که این روستا در منطقه جاپلق واقع شده است و گرچه نشانه‌های فراوانی نیز از گذشتۀ این منطقه یافت شده‌ است ولی در لغت‌نامه دهخدا در توضیح کلمه جاپلق، شهرت این منطقه را به دلیل جنگ بین ایرانیان و اعراب در سال ۱۱۲ قمری ذکر می‌کند که به فرماندهی قحتبه ابن شیب و عمر ابن هبیره در جاپلق روی داد و اعراب تا منطقه نهاوند عقب رانده شدند.

جنگ دیگری در سال ۱۲۳ قمری مصادف یا حیات امام جعفر صادق در این منطقه روی داد که به قیام بابک خرمدین مشهور بود. در کتاب گزیده سیاست‌نامه خواجه نظام‌الملک طوسی، جعفر شعار چاپ ۱۳۶۵ شرکت چاپ و نشر بنیاد تهران صفحه ۳۳۷ آمده: دیگر در سال ۲۱۲ قمری در ایام مأمون خرمدینان قیام کردند از ناحیه سپاهان، گاپله ، ترمدین و کره و باطنیان به ایشان پیوستند.

زبان:گویش مردم این روستا،لری ثلاثی با لهجه گاپله ای می باشد.

شغل اصلی مردم روستا کشاورزی و [دامداری] می‌باشد که اغلب زمین های کشاورزی به علت نامسطح بودن بصورت دیم کشت می‌شود که‌ کشت گندم در صدر محصولات کشاورزی قرار دارد.
شایان ذکر است آب اصلی این روستا توسط چندین رشته قنات تامین می‌شود.که منشأ اصلی این قنات ها دامنه های کوه مهسران و دره های موسوم به سرکهریز می باشد. پیدا شدن اشیای عتیقه و باستانی در این منطقه حاکی از آن است که حتی برخی از کارشناسان میراث فرهنگی بر این باورند که سکونتگاه اصلی مردم تازران در ایام قدیم در منطقه سرکهریز بوده است.

این روستا دارای امامزادگان زید و قاسم از نوادگان امام پنجم شیعیان محمد باقر می‌باشد.که بنای مخروطی آن یادگاری از دوره سلجوقیان می باشد که چندین به بهانه هاي مختلف مورد تعمیر و مرمت قرار گرفته است.همچنین لازم به ذکر است این بقعه متأسفانه چنیدن بار توسط سوداگران گنج مورد تعرض و حفاری غیر مجاز قرار گرفته است.

از جمله مراسم‌های مذهبی این روستا که در منطقه ازنا زبان‌زد و معروف می‌باشد تعزیه خوانی می‌باشد که دارای قدمتی تقریبا ۱۵۰ ساله می‌باشد که هر سال در ایام محرم توسط افراد روستا برگزار می‌شود که مخاطبان بسیاری را از شهرهای دور و نزدیک به این روستا می‌کشاند . 

معماری روستا تلفیقی از دیوارهای سنگی و سقف‌های تیر چوبی و کاه‌گل می‌باشد که چشم هر بیننده‌ای را مجذوب خود می‌کند که متأسفانه به دلیل سختی در نگهداری آن در بافت قدیمی و سنتی آن در حال نابودی می باشد.

روستا دارای باغات گردو چند صد ساله و تاکستان‌های زیبا می‌باشد که بهترین زمان برای سفر و لذت بردن از هوای‌ پاک روستا اواخر اردیبهشت تا اواخر مهرماه می‌باشد البته به علت کوهستانی بودن احساس واقعی ۴ فصل بودن را شما به وضوح می‌توانید ببینید‌که زمستان و پاییز این روستا نیز بسیار زیبا می‌باشد که بیشه یکی از زیبا ترین بخش های ان است.  

از خانواده های این روستا می‌توان بیات  مولی، افشار ، کاشی ، افراسیابی ، هاشمی ، جعفری، ذلقی ، تسلیمی ، ملا باقری ، حیدری ، موسوی ، تونی ، میرزایی ، خان بابایی ، خوانساری ، پولادوند ، لک و صوفی و استرکی و اکبری نظری نام برد.

این روستا از شمال به روستای ایونده، از جنوب به روستای بابادینه، و از غرب به روستای فین و فرزیان و مرزیان ارتباط دارد.

 جمعیت 
این روستا در دهستان جاپلق شرقی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۱۸۸ نفر (۵۵ خانوار) بوده‌است.

 منابع 



رده:روستاهای شهرستان ازنا

منابع:
http://www.ketab.ir/bookview.aspx?bookid=404729
 سفرنامه عراق عجم - ناصر الدین شاه - انشارات اطلاعات - شابک ۹-۷۱۱-۴۲۳-۹۶۴-۹۷۸ صفحه ۶۸–۷۱
دانشنامه رجال و حاکمان کمره و جاپلق: شامل شرح حال، شجره‌نامه و نمونه آثار ۴۶۷ تن از بزرگان.
لغت‌نامه دهخدا
کتاب گزیده سیاست‌نامه خواجه نظام‌الملک طوسی، جعفر شعار چاپ ۱۳۶۵ شرکت چاپ و نشر بنیاد تهران صفحه ۳۳۷ آمده