رهن

عقد رهن 

 تعریف رهن 
واژه رهن از نظر لغوی یعنی "گرو و وثیقه"-53 قرشی، سیدعلیاکبر (1371ش.)، قاموس قرآن، ج3، ص129، چاپ ششم، تهران، دارالکتب- الإسلامیه. ویا "ثبات و دوام"طریحی، فخرالدین (1375ش.)، مجمعالبحرین، ج6، ص258، چاپ سوم، تهران، کتابفروشی مرتضوي. است. در قرآن نیز واژه رهن بر وزن فعیل به معنای "گرو" آمده است: کُلُّ نَفسٍ بِماکَسَبَت رَهینَةٌ:سوره مدثر آیه 38 هرکس در گرو آن چیزیست که کسب کرده است. 

ویا درجای دیگر قرآن عبارت "فَرِهانٌ مَقبوضَةٌ" رهن در معنای "وثیقه" بکار برده شده و به پیروان خود دستور می دهد چنانچه دِینی میان شما رد و بدل شد و امکان کتابت و تنظیم سند نداشتید، پس وثیقه ای 「از مدیون」بگیرید.سوره بقره آیه 283 

اما در اصطلاح حقوقی: «رهن عقدی است که به موجب آن مدیون مالی را برای وثیقه به داین میدهد.»ماده 771 قانون مدنی

اما تعاریف دیگری نیز از عقد رهن ارائه شده است. به عنوان مثال مرحوم دکتر کاتوزیان رهن را اینگونه تعریف می کند: «عقدي را که به موجب آن، مال مدیون وثیقۀ طلب قرار میگیرد، رهن مینامند»کاتوزیان، امیرناصر (1389ش.)، عقود معین، ج4، ص496، چاپ ششم، تهران، شرکت انتشار.

 طرفین عقد رهن 
عقد رهن نیز مانند غالب عقود دیگر دارای دوطرف است:

 رهن دهنده یا همان بدهکار که مال خود را نزد دیگری گرو میگذارد را "راهن" میگویند.ماده 771 قانون مدنی 
 رهن گیرنده یا طلبکار در عقد رهن، "مُرتَهِن" نام دارد.م 771 ق م

راهن و مرتهن طرفین اصلی عقد هستند. همچنین مالی که به وثیقه داده می شود «عین مرهونه / رهینه» نامیده می شوند.

 ویژگی های عقد رهن 

 عقد رهن یک عقد معین است.
 عقد رهن دووجهی است یعنی نسبت به مرتهن جایز و نسبت به راهن لازم است.
 این عقد به عقیده بعضی معوض و به گمان بعضی غیرمعوض است
 عقد رهن یک عقد عینی است یعنی قبض در آن شرط صحت است
 این عقد غیر قابل تجزیه است
 عقد رهن تبعی است یعنی تابع وجود یک دین است
 عقد رهن موجد حق عینی تبعی است

 احکام رهن 

 عقد رهن از طرف راهن لازم است . از این رو، وی نمی‌تواند آن را برهم زند، اما از طرف مرتهن، جایز می‌باشد و او علی‌الاصول می‌تواند آن را فسخ کند.مدنی، سید جلال الدین؛ حقوق مدنی، تهران، پایدار، ۱۳۸۵، چاپ اول، ج ۵، ص ۳۰۰- ۲۸۵. 
 مال مرهونه می‌تواند در مقابل چند دین مورد رهن قرار گیرد.
 همچنین چند راهن می‌توانند یک مال را نزد یک مرتهن گرو بگذارند.امامی، سید حسن؛ حقوق مدنی، تهران، انتشارات اسلامیه، ۱۳۶۲، چاپ دوم، ج ۲، ص ۳۳۰

 جستارهای وابسته 
 رهن در عرف اجاره‌نشینی: اجاره#قوانین اجاره‌نشینی

 پانویس 

 منابع 

رده:حقوق اموال و مالکیت
رده:حقوق قراردادها
رده:عقود معین
رده:اصطلاحات حقوق خصوصی
رده:وام
رده:بانکداری
رده:بازارهای مالی