گلمکان (گلبهار)

گلمکان، شهری از توابع بخش گلمکان، شهرستان گلبهار در استان خراسان رضوی ایران است. نام قدیم این شهر گورمکان و بعداً جورمکن بوده‌است  نام جورمکن هنوز بر پیکره سنگ قبرهای کهن این منطقه مشاهده می شود و برخی از قدمای مدفون در این منطقه با پسوند جورمکنی شناخته می شدند  این نام توسط ناصرالدین‌شاه قاجار به گلمکان تغییر کرد.

وجود گورستان‌های بزرگ و متعدد در شهری کوچک با جمعیتی اندک خود گواهی بر این مدعاست که این منطقه دارای تاریخ غنی و کهن بوده و روزگاری میزبان جمعیت عظیمی بوده‌است که امروز اثری از آن‌ها نیست.

 جمعیت 
بر پایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۸٬۳۷۳ نفر (در ۲٬۸۶۱ خانوار) بوده‌است. مردم گلمکان به زبان فارسی سخن می‌گویند و شیعه هستند.

 گردشگری 
گلمکان دارای جاذبه‌های گردشگری فراوانی مانند دریاچهٔ چشمه‌سبز، آرامگاه عبدالرحمان گهواره‌گر، اقامتگاه‌های بومگردی، پیست اسکی شیرباد و … است.

چشمه سبز، با آب زلال و چشم‌انداز دل‌انگیزش یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری منطقه است. این چشمه علاوه بر تأمین بخشی از آب منطقه، محلی برای آرامش، طبیعت‌گردی و جذب گردشگران است.  

رودخانۀ گلمکان با جریان دائمی خود شادابی و طراوتی ویژه به این شهر بخشیده است. حاشیه‌های سرسبز رودخانه، فرصت مناسبی برای گردش‌های خانوادگی، عکاسی در مناظر فصول مختلف و گذران لحظاتی آرام در دل طبیعت فراهم می‌کند. 

حسینیه قدیمی گلمکان، یادگاری از تاریخ مذهبی و اجتماعی این شهر است که سال‌ها محل برگزاری آیین‌های دینی و مراسم مذهبی بوده است. معماری اصیل و فضای معنوی این حسینیه، آن را به یکی از بناهای ارزشمند فرهنگی شهر تبدیل کرده است. 

آرامگاه عبدالرحمن گهواره‌گر، یکی از عرفا و شخصیت‌های کهن منطقه، از مکان‌های زیارتی و تاریخی گلمکان به شمار می‌رود. این آرامگاه علاوه بر ارزش معنوی، بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی شهر را به نمایش می‌گذارد.

این شهر با روستاهای چنار، ارکی، نوزاد، اسجیل، دولت‌آباد و کوشکان همسایه است.

 جایگاه تاریخی 
گفته می‌شود که آتشکدۀ آذر برزین مهر در این منطقه و در کنار دریاچۀ چشمه سبز وجود داشته است. این آتشکده در دوران پیش از اسلام، یکی از سه آتشکدۀ بزرگ ایران بوده است. 

 منابع 
 توحدی، کلیم‌الله. حرکت تاریخی کرد به خراسان. ج ۲. ص ۲۰
 پرسی سایکس. تاریخ ایران. به کوشش سید محمدتقی فخر داعی گیلانی. ج ۲. ص ۱۰۸. چاپ دوم. دنیای کتاب. ۱۳۶۶.
 اعتماد السلطنه، محمدحسن‌خان. مطلع‌الشمس. ج ۱. ص ۵۶۷. فرهنگسرا. زمستان ۱۳۶۲.

 پانویس 

رده:شهرستان گلبهار
رده:شهرهای استان خراسان رضوی
رده:شهرهای شهرستان گلبهار
رده:مناطق مسکونی در شهرستان چناران
رده:مناطق مسکونی در شهرستان گلبهار