سنگ سفید (چشمه سار، یک)

سنگ سفید (آق‌داش) از روستاهای شهرستان خوانسار در استان اصفهان است که در دهستان چشمه‌ساران و بخش مرکزی قرار دارد. زبان مردم این روستا ترکی است و سکونت‌گاه در دامنه ارتفاعات شمال خوانسار شکل گرفته‌است. وجود توده‌سنگ‌های بزرگ و سفیدرنگ در بالادست روستا، علت نامگذاری «سنگ سفید» دانسته می‌شود.

 موقعیت جغرافیایی 
سنگ سفید در مسیر جاده خوانسار به سمت پلیس‌راه دامنه و در مسیر دسترسی به روستای لایجند واقع شده‌است. این روستا حدود ۴ کیلومتر پس از شهر خوانسار و ۳ کیلومتر بالاتر از دهکده گردشگری گلستانکوه و سد باغکل قرار دارد. از جاده اصلی، مسیر فرعی آسفالته به داخل روستا منتهی می‌شود و مسیر روستا پس از عبور از آن به لایجند ادامه می‌یابد.  
به دلیل مجاورت با ارتفاعات، آب‌وهوای آن در تابستان معتدل و خنک است؛ به‌طوری‌که دمای هوا در گرم‌ترین روزها نیز به ندرت از ۳۰ درجه سانتی‌گراد فراتر می‌رود و استفاده از انواع کولر در میان اهالی رایج نیست.

 ساختار روستا 
بافت روستا عمدتاً حول محور خیابان اصلی یعنی خیابان امام حسین (ع) شکل گرفته و به‌مرور خیابان‌های فرعی به آن افزوده شده‌اند. انتهای این خیابان بخش بالادست روستا را تشکیل می‌دهد که قنات قدیمی مرق و برخی باغ‌های مهم در همان محدوده قرار دارند.  
در منتها الیه یکی دیگر از خیابان‌ها، چشمه‌ای به نام چشمه میرزاگِلی واقع شده‌است که اطراف آن با درختان زردآلو پوشیده شده‌است.

 منابع آب 
مهم‌ترین منبع آب کشاورزی و باغی روستا قنات مرق است که همچنان فعال است و آب مورد نیاز باغ‌ها و مزارع اطراف را تأمین می‌کند.

همچنین مزارع کشاورزی که خارج از روستا قرار دارند عبارتند از:
مزرعه تیزاب
مزرعه باغکل
مزرعه آش
مزرعه استلان

 اقتصاد، محصولات و خدمات روستا 
اقتصاد محلی بیشتر بر پایه باغداری، دامداری و فرآورده‌های لبنی شکل گرفته‌است.  
در حیاط بسیاری از خانه‌ها درختان گردو، بادام و انگور دیده می‌شود.  
روستا به تولید لبنیات باکیفیت همچون کره، روغن حیوانی، سرشیر، شیر محلی و کشک شناخته می‌شود.  
یکی از غذاهای مورد علاقه اهالی در تابستان آب‌دوغ‌خیار است.  

سنگ سفید دارای سه سوپرمارکت، یک نانوایی، یک حمام عمومی و یک خانه بهداشت نسبتاً مجهز با دو بهورز (یک آقا و یک خانم) است.  
مدرسه ابتدایی روستا نیز با دو معلم و حدود ۱۵ دانش‌آموز فعال است.  
در مراتع اطراف روستا گله‌های متعدد گوسفند که متعلق به اهالی هستند دیده می‌شود.

 مراسم مذهبی 
در دههٔ اول محرم، از شب پنجم یا ششم، مراسم عزاداری در حسینیه‌های روستا آغاز می‌شود که معمولاً با پذیرایی ناهار یا شام همراه است. در این ایام جمعیت روستا تا پنج برابر افزایش می‌یابد.

 شهدا 
روستای سنگ سفید ۱۳ شهید تقدیم انقلاب اسلامی و دفاع مقدس کرده‌است.  
نام این شهدا بر اساس اطلاعات محلی و یادبود نصب‌شده در روستا عبارت است از:

 جمشید خراسانی  
 نجفقلی خراسانی  
 علی زمانی  
 ابوالفضل زمانی  
 حبیب‌الله زمانی  
 روح‌الله زمانی  
 علی خراسانی  
 غلامرضا زمانی  
 روح‌الله زمانی  
 حاجی زمانی  
 محمدعلی زمانی  
 نبی‌الله زمانی  
 ماشاالله زمانی  
 جمشید زمانی‌دوست  
 فرمانده شهید اکبر صادقی

 یادمان فرهنگی شهدا 
خانم بهجت خراسانی، بانوی ۵۷ ساله و خواهر شهید جمشید خراسانی، بدون داشتن سواد و بدون استفاده از نقشه، یک تخته‌فرش یک در دو متر را به‌صورت ذهنی و در مدت سه ماه به یاد شهدا بافت. این فرش مزین به نام شهدا، تاریخ تولد و شهادت آن‌ها، آیات قرآن و اسامی فرزندان امام حسین (ع) است و در میان اهالی جلوه‌ای نمادین از ارادت به شهدا به شمار می‌رود.https://www.iribnews.ir/fa/news/3559835

 منابع 

رده:روستاهای شهرستان خوانسار