ژان-پل بلموندو

ژان-پل بلموندو (؛ زاده  – درگذشته ) بازیگر فرانسوی بود. او نامش با سینمای موج نوی فرانسه همراه بود و بین سال‌های ۱۹۵۸ تا ۲۰۰۸ به عنوان بازیگر نقش اول فیلم‌های گوناگون فرانسوی حضور داشت. از فیلم‌های پرآوازه او می‌توان ازنفس‌افتاده، آن مرد از ریو، ترس بر فراز شهر، تنها، آلپاگور، دستبرد، حرفه‌ای، تک‌تاز، کلاه، دزد پاریسی و مغز را نام برد.

 آغاز زندگی 
ژان-پل بلموندو در ۹ آوریل ۱۹۳۳ در نویی-سور-سن فرانسه زاده شد. او وقت زیادی از زندگی خود را صرف درس خواندن نکرد ولی بسیار به فوتبال و بوکس علاقه‌مند بود. دماغ شکسته و خاص او حاصل همین علاقه بود.

پل بلموندو، مجسمه‌ساز فرانسوی، پدر ژان-پل بلموندو بود که در بخش فرانسوی الجزایر در یک خانواده فقیر و اصیل ایتالیایی به دنیا آمده بود. والدین بلموندوی پدر اصالتی سیسیلی و پیمونتی داشتند.

مادر ژان، سارا رینو-ریچارد یک هنرمند نقاش بود.

بلموندو مدت کوتاهی در رشته بوکس آماتوری فعالیت داشت و نخستین مسابقه بوکس آماتوری خود را در ۱۰ می ۱۹۴۹ در پاریس انجام داد. سال‌ها بعد در مصاحبه‌ای در نیویورک تایمز بلموندو اعلام کرد «وقتی در آینه دیدم چهره ام تغییر کرد (بر اثر ضربات بوکس)، از این کار دست کشیدم.

اواخر دوران نوجوانی را در یک مدرسه نمایشی خصوصی گذراند و شروع به اجرای کمدی اسکچ کرد. او زیر نظر ریموند ژیرو تحصیل کرد و در ۲۰ سالگی وارد هنرکده ملی هنرهای دراماتیک شد.
بندانگشتی|در طول فیلمبرداری نامه‌های یک تازه‌کار ۱۹۶۰|400x400پیکسل

 بازیگری 
 دههٔ ۱۹۵۰ 
حرفه بازیگری برای بلموندو در سال ۱۹۵۳ با اجرای دو نمایش مِده‌آ اثر ژان آنوئی و زموئه اثر ژرژ نوو در Théâtre de l'Atelier آغاز شد.

بلموندو برای نخستین‌بار در فیلم کوتاه مولیر (۱۹۵۶) ظاهر شد. پس از آن در سال ۱۹۵۷ در یک صحنه از فیلم On Foot, in Horse, and on Wheels بازی کرد که در نسخه نهایی فیلم آن صحنه از فیلم حذف شده بود.

درسال ۱۹۵۸ در فیلم کمدی یک سگ، یک موش و یک ماهواره حاضر شد. پس از آن در فیلم کمدی - جنایی زیبا باش اما خفه شو (۱۹۵۸) نقش کوتاهی داشت. پس از آن نقش یک گانگستر را در فیلم متقلبین (گناهکاران جوان) (۱۹۵۸) به کارگردانی مارسل کارنه بازی کرد. در همین سال در کمدی-درام یکشنبه خنده‌دار به کارگردانی مارک آلگره نقش آفرینی کرد. پس از آن در فیلم کوتاه شارلوت و دوست‌پسرش (۱۹۵۸) ساخته ژآن-لوک گدار نقش ژول را بازی کرد.

نخستین نقش اصلی بلموندو در فیلم دوستان یکشنبه (۱۹۵۸) به کارگردانی آیزنر بود. او در فیلم فرشته خانم (۱۹۵۹) نقش مکمل را ایفا کرد و پس از آن در فیلم مأموریت مضاعف (۱۹۵۹) در نقش لازلو کواچ ظاهر شد.

بلموندو در فیلم تلویزیونی سه تفنگدار (۱۹۵۹) نیز نقش دارتانیان را بازی کرد.
بندانگشتی|بلموندو در جشنواره فیلم کن ۲۰۱۱|423x423پیکسل

 دههٔ ۱۹۶۰ 
بلموندو دهه ۶۰ میلادی را با بازی در فیلم همه خطرات را در نظر بگیرید (۱۹۶۰) به کارگردانی کلود سوته آغاز کرد.

فیلم ازنفس‌افتاده سال ۱۹۶۰ اسم ژان پل بلموندو را برای همیشه با جریان موج نوی فرانسه پیوند داد و او را به قهرمان فیلم‌های ژان لوک گدار تبدیل کرد. بلموندو در این فیلم نقش گانگستری حیله‌گر را به نام «میشل پوکارد» بازی می‌کرد که از روی شخصیت همفری بوگارت مدل برداری شده بود. فیلم ازنفس‌افتاده موفقیت بزرگی در داخل و خارج فرانسه بود و باعث شد بلموندو چهره موج نوی سینمای فرانسه در سطح بین‌المللی شود.

در همین سال در فیلم حواس‌پرتی (۱۹۶۰) به عنوان بازیگر حضور داشت و پس از آن در یک درام ایتالیایی به نام نامه‌های یک تازه‌کار (۱۹۶۰) در کنار پاسکال پتی نقش آفرینی کرد. در فیلم عشق و زن فرانسوی (۱۹۶۰) که یک فیلم آنتولوژی به حساب می‌آید نقش یک ژیگول را بازی کرد.

در سال ۱۹۶۰ به همراه ژن مورو و پیتر بروک فیلم مُدِراتو کانتابیله (هفت روز… هفت شب) را ساخت که خود او بعداً آن را یک فیلم «خسته کننده» نامید.

پس از آن او در دو فیلم ایتالیایی به عنوان بازیگر حضور داشت: فیلم دو زن (۱۹۶۰) به کارگردانی ویتوریو دسیکا و با بازی سوفیا لورن و عاشقان (۱۹۶۱) به کارگردانی مائورو بولونینی.

او در این سال یک همکاری دوباره با گدار در فیلم زن زن است (۱۹۶۱) داشت و در فیلم کمدی عشق‌های مشهور (۱۹۶۱) در کنار آلن دلون و برژیت باردو بازی کرد.

بلموندو در فیلم فلسفی ژان-پیر ملویل با نام لئون مورن، کشیش در نقش کشیش بازی کرد. ملویل سال ۱۹۶۱ برای این فیلم که یکی از مهم‌ترین فیلم‌هایش تا آن هنگام است برای نخستین‌بار به سراغ ژان-پل بلموندو رفت. این فیلم بر مبنای رمانی نوشته بئاتریکس بک ساخته شده و داستان آن دربارهٔ یک کشیش است که درگیر رابطه‌ای عاطفی با یک زن کمونیست می‌شود.

در سال ۱۹۶۱ نیویورک تایمز او را تاثیرگذارترین بازیگر جوان فرانسوی از زمان ظهور ژرار فیلیپ فقید نامید.

در سال ۱۹۶۲ بلموندو در فیلم جنایی مردی به نام روکا نقش یک گانگستر بازنشسته را بازی کرد. پس از آن در فیلم کارتوش بازی کرد که این فیلم موفقیت بزرگی در گیشه فرانسه داشت و پس از آن در فیلم محبوب میمونی در زمستان (۱۹۶۲) نقش یک الکلی را بازی کرد.

در فیلم کلاه در سال ۱۹۶۲ اثر بعدی ملویل هم ظاهر شد که یک فیلم گانگستری نوآر بود که در آن شخصیت‌های تنها در نهایت با مرگ دیدار می‌کنند.

او دوباره سال ۱۹۶۵ در فیلم دیگری از ژان-لوک گدار به نام پی‌یرو خله بازی کرد. این فیلم داستان فردیناند با بازی بلموندو است که از زندگی و ازدواجش ناراضی است و اخراج او از یک شرکت پخش برنامه‌های تلویزیونی هم مزید بر علت می‌شود تا زن و بچه را رها کند. از آنجا که گدار در این فیلم از داشتن یک فیلمنامه از پیش آماده‌شده سر باز زده و همه فراز و فرود فیلم را در لحظه فیلمبرداری با همکاری هنرپیشه‌ها پیش برده، نقش بلموندو در این فیلم بسیار پررنگ و تعیین‌کننده است. در فیلم آن مرد از ریو او در نقشی جنایی فرو رفت که جریان اصلی فیلمسازی آن دوره را تشکیل می‌داد و با بازی در نقش‌های کمدی و اکشن وجهه دیگری به آنها بخشید. بلموندو خیلی زود و در سال ۱۹۶۳ به عنوان رئیس اتحادیه بازیگران فرانسه انتخاب شد که نشان دهنده موفقیت او در آن دوران کوتاه است.

 همکاری با کارگردانان 
بلموندو که در برابر دوربین کارگردان‌های بزرگ دیگری مانند کلود للوش و ویتوریو دسیکا هم بازی کرده‌است سال ۱۹۷۴ در فیلم کلیدی آلن رنه با نام استاویسکی ظاهر شد که برخی از آن به عنوان فیلمی ضعیف از بلموندو انتقاد کردند. تا اواسط دهه ۸۰ در حالی که او یکی از مهم‌ترین چهره‌های سینمایی فرانسه بود و هر فیلم او موجی عظیمی از مردم را به سینماها می‌کشاند شخصیت اصلی‌ که او در فیلم‌ها نشان می‌دهد فردی ماجراجو و قهرمانی بدبین بود.

با بالا رفتن سن، بلموندو بر کارهای صحنه‌ای و تئاتر متمرکز شد و در آنجا هم به تولید آثار موفقیت‌آمیز ادامه داد؛ هر چند فعالیت او در دهه ۹۰ کاهش یافت و تنها در ۶ فیلم ظاهر شد اما بازی در تئاتر را با سماجت ادامه داد تا این که سال ۱۹۹۹ وقتی در تئاتری از برتولت برشت با عنوان فردریک و بلوار جنایت به کارگردانی اریک امانوئل اشمیت بازی می‌کرد به علت خستگی مفرط از پای درآمد. با این حال او سال ۲۰۰۰ در ۲ فیلم بازیگران و آمازون ظاهر شد اما یک سکته مغزی که سال ۲۰۰۱ او را درگیر خود کرد باعث شد بلموندو شش سال از صحنه بازی و سینما دور بماند.

 درگذشت 
بلموندو در ۶ سپتامبر ۲۰۲۱ در خانه خود در پاریس در سن ۸۸ سالگی درگذشت. وی از زمانی که دو دهه قبل دچار سکته مغزی شده بود، از نظر سلامت رو به بهبودی بود. ادای احترام ملی برای او در ۹ سپتامبر برگزار شد و امانوئل مکرون رئیس‌جمهور فرانسه بلموندو را «قهرمان ملی» خواند. جنازه او در گورستان پر-لاشز سوزانده شد و خاکستر او در کنار پدرش، پل بلموندو، در گورستان مون‌پارناس دفن شده‌است.آلن دلون به درگذشت وی واکنش نشان داد و گفت: «ویران شدم، او دوستی بود که از دست دادم و همکاری بود که بیش از شش دهه یکدیگر را می‌شناختیم.وب‌سایت ایسنا آلن دلون: ویران شدم

 فیلم‌شناسی 
+سالنام فیلمنقشکارگرداننکته۱۹۵۸دوستان یکشنبهتربواآنری ایسنر۱۹۵۸زیبا باش اما خفه شوپیرومارک آلگره۱۹۵۸متقلبینلومارسل کارنه۱۹۵۸یکشنبه خنده‌دارپاتریکمارک آلگره۱۹۵۹فرشته خانممیشل باروگیزا فون رادونی۱۹۵۹مأموریت مضاعفلسلو کواکسکلود شابرول۱۹۵۸شارلوت و دوست‌پسرشژانژان-لوک گدارفیلم کوتاه۱۹۵۹سه تفنگداردارتانیانکلود بارما۱۹۶۰ازنفس‌افتادهمیشل پویکارژان لوک گدار۱۹۶۰همه خطرات را در نظر بگیریداریک استارککلود سوته۱۹۶۰مدراتو کانتابیلهشوانپیتر بروک۱۹۶۰عشق و زن فرانسویژیلهچند کارگردان۱۹۶۰حواس‌پرتیپل فراپیه (عکاس)ژاک دوپون۱۹۶۰دو زنمیکلهویتوریو دسیکا۱۹۶۰نامه‌های یک تازه‌کارجولیانو وردیآلبرتو لاتوادا۱۹۶۱راه بدکارانآمریگومائورو بولونینی۱۹۶۱لئون مورن، کشیشلئون مورنژان-پیر ملویل۱۹۶۱زن زن استآلفرد لوبیچژان-لوک گدار۱۹۶۱عشق‌های مشهورلوزانمیشل بوارون۱۹۶۱مردی بنام روکاروبرتو لا روکاژان بکر۱۹۶۲کلاهسیلیانژان-پیر ملویل۱۹۶۲کارتوشکارتوشفیلیپ د بروکا۱۹۶۲میمونی در زمستانگابریل فوکهآنری ورنوی۱۹۶۳کوتاه‌ترین روزوارث سیسیلیسرجو کوربوچی۱۹۶۳دریای دیوانهلیورنزهرناتو کاستلانی۱۹۶۳پوست موزمیشل تیبومارسل افولس۱۹۶۳شیرین و ترشریموند لژیونژاک باراتیه۱۹۶۳ارشد خانواده فرشومیشل مودهژان-پیر ملویل۱۹۶۴آن مرد از ریوآدریان دوفورکهفیلیپ د بروکا۱۹۶۴صدهزار دلار در آفتابروکوآنری ورنوی۱۹۶۴فرار آزادداوید لادیسلاسژان بکر۱۹۶۴شکار مردفرنانادوارد مولینارو۱۹۶۴آخر هفته در دانکرکگروهبان ژولیان مایاآنری ورنوی۱۹۶۵جنایت در یک صبح تابستانیفرانسیسژاک دوره۱۹۶۵پی‌یرو خلهفردینان گریفونژان-لوک گدار۱۹۶۵دردسرهای یک چینی در چینآرتور امپراتورفیلیپ د بروکا۱۹۶۶یک ماجراجو در تاهیتیآنتوان مارشالژان بکر۱۹۶۶آیا پاریس در حال سوختن است؟ایوان موراندارنه کلمان۱۹۶۷کازینو رویاللژیونر فرانسویچند کارگردان۱۹۶۷دزد پاریسیژرژ رنداللویی مال۱۹۶۸آقای هوفرانسوا اولانروبر انریکو۱۹۶۹مغزآرتور لسپیناسژرار اوری۱۹۶۹پری دریایی می‌سی‌سی‌پیلویی مائهفرانسوا تروفو۱۹۶۹مردی که دوستش دارمآنریکلود لولوش۱۹۷۰بورسالینوفرانسوا کاپلاژاک دری۱۹۷۱ازدواج کرده‌های سال دونیکولا فیلیبر / باستیاکژان پل راپنو۱۹۷۱سارقانآزادآنری ورنوی۱۹۷۲دکتر پوپولدکتر پل سیمهکلود شابرول۱۹۷۲دسته‌ای از مارسیروبرتو بورگوژوزه جووانی۱۹۷۳وارثبارتولمی کوردلفیلیپ لابرو۱۹۷۳باشکوهفرانسوا پینیوفیلیپ د بروکا۱۹۷۴استاویسکیالکساندر استاویسکیآلن رنه۱۹۷۵ترس بر فراز شهرکمیسر ارشد ژان لوتلیهآنری ورنوی۱۹۷۵اصلاح ناپذیرویکتور ووتیهفیلیپ د بروکا۱۹۷۶آلپاگورشکارچیفیلیپ لابرو۱۹۷۶جنازه دشمن منفرانسوا لوکلرآنری ورنوی۱۹۷۷حیوانمیشل گوشیکلود زیدی۱۹۷۹ولگرد وحشیاستانیسلاس بورویتزژرژ لوتنر۱۹۸۰شاهزاده کلاهبردارالکساندر دوپرهژرژ لوتنر۱۹۸۱حرفه‌ایفرمانده ژوسلان بوموژرژ لوتنر۱۹۸۲سوپر آسژرژ کاوالیه (جو)ژرار اوری۱۹۸۳تک‌تازفیلیپ ژردنژاک دوره۱۹۸۴کرکس‌هاگروهبان پیر اوگنیورآنری ورنوی۱۹۸۴عید پاک مبارکاستفان مارژلژرژ لوتنر۱۹۸۵دستبردگریمالکساندر آرکادی۱۹۸۷تنهاکمیسر استن ژالارژاک دری۱۹۸۸سفرنامه‌ای از یک بچه لوسسم لیونکلود لولوش۱۹۹۲غریبه‌ای در خانهاستاد ژاک امیل ماری لورساژرژ لوتنر۱۹۹۵صد و یک شبپروفسور ببلآنیس واردا۱۹۹۵بینوایانآنری فورتانکلود للوش۱۹۹۶دزیرهدزیرهبرنار مورا۱۹۹۸نیمه شانسلئو براساکپاتریس لوکنت۲۰۰۰بازیگرانخودشبرتران بلیه۲۰۰۰آمازونادوارفیلیپ د بروکا۲۰۰۸مرد و سگششارلفرانسیس هوستر

 منابع 

 پیوند به بیرون 

 ژان پل بلموندو، ستاره سینمای موج نو فرانسه درگذشت



رده:افراد فرانسوی ایتالیایی‌تبار
رده:اهالی نوی-سور-سن
رده:بازیگران مرد ایتالیایی‌تبار
رده:بازیگران مرد تئاتر اهل فرانسه
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل فرانسه
رده:بازیگران مرد فیلم اهل فرانسه
رده:برندگان جایزه سزار بهترین بازیگر مرد
رده:برندگان جایزه سزار
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل فرانسه
رده:دانش‌آموختگان دانشکده ملی هنرهای دراماتیک
رده:درگذشتگان ۲۰۲۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۳۳ (میلادی)
رده:فرانسوی‌های سیسیلی‌تبار
رده:فرماندهان لژیون دونور
رده:مدفونان در گورستان مونپارناس